장음표시 사용
601쪽
EP IS T. III. Pro magnifico adolescente δεῖ tam
gio, tumore rubro, modo unim, modo alterius crum plerunque uexato.
R. AE C L A R. V s hic adolescens teperaturae toti corporis,ut mihi uidetur, calidae & siccae, quae tame iecur potitis q cor sequitur per incertos qtiosda circuitus tumore cum rubore, modo sinistri, modo dextra cruria incurrit, cu pulsualiquod a dolore,& testone,q ab inguine incipies, interdu paulatim ita exteditur, ut extremit quadoq; pede attingens, in maiore ibi mole extollatur,cu febre & uehemeti dolore. Qi te circuitum nec ullis medicamentis,neq; potu aquarum
quas a uillanticii pat, sed neq; ulcere quod medici manu factum adhuc in crure gerit. potuit euitare:quare prςsidia a nobis petit,quib hac molestia possit effugere. Qu'd ut rectius faciamus, diuino auxilio implorato sine quo nihil nedit agi, ted nec cogitari recte potest, morbi essentia, causasq: tum ipsius,tu circuitus inquiremus, ut ex his quibus ingeni js sugieatis sit, colligamus. Moibi essentia est satis nota: tumor enim praeter natura cst,qui, ut alis tumores, est morbus copositus. seu P quidem ex duplici mala teperatura,quadoq; uero& ex mala c6positura, sibi in tanta molem crescit, ut uel ex ipsb solo tumore motus impediatur. Additur ni fallor,& alia copolitio, ut silmil . duo tumorii genera c5 iungatur, sanguine&bile, modo maiore, modo minore portione sit nul irruentibus. Α' sola enim bile,uel parum bilioso sanguine lain altus tumor n5 fieret,quantus semper in inguine,& quandoq; factus est in pede. inare si nomen tumori dandum
cst,no exacte erysipelas sed uel erysipelas cum inflamatione, uel inflammatio cum crysipelate, uel inflammatio &erysipelas nuncupa 3o bitur, iuxta uarium utriusque humoris commistionis modum. Hiis
ius qualisci inq; fuerit, praeincipiens causa fuit labor immodicus, &nocturna uigilia, quibus in pubertate usus est, accedente cibi & potus importuna ingestione .Ex his enim bilis & sanguis redundates aiecore ad inguinis adenes reiecti, eorum loca ita impleuerunt, ut tatam copiam sustinere no ualentes,partem eius ad inseriora loca ex causis superius scriptis antea imbecilles expulerint, quae prae redundantia ad pedem imum quandoq; desicendit. Cauca uero cur per ci cultus haec fiat, tum in membrii quod mittit,hoc est, iecur,tum in id quod recipit, crura uidelicet ipsa, referenda est. paulatim quippe in ης iecore, primisq; ab eo ortis uenis,hoc est, in caua uena, pr sertim descendente, coaceruato humore, ad imbecilliora extruduntur loca,adadenes uidelicet ceu ad loca magis idonea, ut humiditates imbibat: ut seipsos quoq; exonerent,ad inferiores partes eas trasmittiat, atq; hae ad alias, ita ut exuberante materia, non cesset haec trasmissio, donec ad infima deuentum sit, ubi aggregata materia ingentem quando': tumorem excitauit. Ad quem mimorum concursum nonnihiletia nuc sorte coducit mala quaeda qualitas in eisdem locis ex reite N ratis
602쪽
1 si Io. MANARDI EPIST. MEDICIN.
ratis affectionib.derelim. Qile si uera sunt, haud difficulter poterit
luimpia praecauendi uias inuenire.In primis enim nauada erit ope ra, ut lectar ilenaeq; his humorib .careant,quos ad ea loca transinitte- re c5sueuertit. Deinde, ut inebra ipsa quae suscipere eos assueuerat.
imbecillitate summota robur adipiscatur, quo uel repellere, si quid defluxerit possint uel bene concoctsi in lab statia sua tras ferre, ac si quid fortὸ supererit, naturali iii disse luere.Demu quia uix uitari poterit, quin aliqua in toto corpore redii det materia, ea erit ad alia loca reuelleda. Primia ut nanciscamur, eis qui adsunt humoribus eua. cuatis, dabimus opera ne denudaggregetur. Ad euacuados nullum
magis idoneu prςsidiu uideretur, q uenae inscrioris in cubito sectio. Per eam enim n6 solii plenitudo tolletur, sed ipsi quoq; humores in contrariti retrahentur: quod tertio loco diximus peragendum. Sed quia anni praesens hora sanguinis missionem non patitur, expectato autumno, ad id post uer magis idoneo, interim alia uia euacuation Emachinabimur,leui uidelicet aliquo purgatorio exhibito, per quod sanguinea bile emundato, eo stimulo iecur careat, quod solet ipsum
ad propellenda materia tritare. Nec est ut aliquis mihi obuciat Hippoc. pharmacias molestas esse sit b cane & ante canem scribente. Hae enim euacuationensi per scammonium, elleboru, peplion, colocynthida, elateriit,atq; id genus caetera faciendam consulo, quae Hippo. seculum sola pharmacorii nomine significauit: sed per manna uoca- . t. am, siliquam Aegyptiam, rheon, rosas tamarindos, lactis serum, atq; alia his similia, quae non impense calefaciunt, ii ehementerue corpus exagitant, sed miti tantum ui familiariter occurrentem bilem ex corpore eliciunt, simul' in eisdem locis robur relinquunt, ne ad illam siti, nutriendam adeo sint prona Laudauerim igitur ut sinpula quoq; septimana semel aliquos potus in aurora biberet, qui utriiq; posset, qualis hic est: Tamarindorum binae unciae in selibra seri ferueant. totamq: noctem in eo sub diuo madeant. mane serum probe per colu traiectum bibatur,adiectasirupi de cichorio Ioannis Mes modo parati uncia. Vel hic:Rhei bardarici drach.binae in crassiusculas partes attritae in selibra aquae exintybo elicitae, eodem quo diximus modo&ferueant& madescant,&aqua mane bibatur, adiecta rosacei strupi qui per recentes rosas multoties mutatas fieri coepit, uncia semis. Idem potentius agent man q3.2.curn rbei in tenuissimum puluere redacti drachma, eadem cichorii aqua distat ut . Quibus uero diebus nulla harum potionum bibetur, uncia saccliari deglutiatur, in quo flores in biconditi sint, uel floribus deficientibus, radices .uel su cus. In secunda etiam mensa buccellam hoc modo parata edet: Sem. cucurbitae, cucumeris uulgarisana I. s. en diuiae pistaciorum, ana I. r. sacchari cum rosacea aqua resoluti quantum sat sit,pistaceis integris remanentibus,&reliquis in tenuissimum puluerem redactis,confice ossulas I.pondere. Quamuis autem his praesidus id quod secundo
loco proposuimus expleri aliquo pacto uideatur,ut uidelicet roboratum ex his quae diximus iecur, minus aptum reddatur ad eosdem
humores aggregando id tamen alijs quoq; ingenus contendendii, uictus
603쪽
uictus uidelicet ratione,& localibus auxiliis. In uniuersum igitur uictus ratio ad frigida&humida ita declinet, iit tamen obstructio caueatur,omniaq; uitenturqti bilem uel facere possunt, uel foueret inter quae potissimum est uinum potens, si impermixtum bibatur. Potens dico, quoniam usiam leuioris,pauciferi,ad Graecorum imitationem a recentioribus uocati, tantum abest ut reprobem, ut magis quam purς aquae probem, cui Hippocrates hanc prae eaeteris noxam impingit, ut amarescat,&bilem in praecordijs biliosorum sub- nutriat.Et quia uina illa apud uos uix inueniri possunt,uestratia etiaIo magis probo, quam puram aquam, modo ita diluantur, ut calefacere iecur sepra modum non ualeant. Non usqueadeo tamen diluenda ceueo, ut sapor aquae uini saporem uincat,sed e contrario potius, ut aqua a uino uincatur. Hoc enim distat mistio quae sanis debetur ab ea quae acuto morbo laborantibus, quod in hac, aqua,in illa, uinum debet exuperare, non mole tamen, sed ui. Aegrotis enim ideo uini pauxillum aquae adiicitur, non ut aqua in uinum transeat, sed ut exiguam quandam uini demonstrationem subeat, & nocumenta ab eo tollat: sicut aqua uino in sanis additur, ne uel iecur uel cerebrumeri potus offendat: quod ne fiat, si quando merum bibere coni 2 o gerit, aquae interposito potu uis citas refrenanda. Vitanda etiam quaecunque uel in uentriculo porraceam uocatam bilem, uel in i core rufam, sunt apta generare, qualia in primo genere sunt, bras. sica, caepe, & quod multi non aduertunt,beta. In secundo mel de
saccharum, siue illud quod sub mellis genere antiqui reponebant, siue id quod nostro tempore ex succo cuiusdam plantae bis triue
cxcocto praeparatur, nisi cum aliqua re, condi menti aut conseruationis gratia admisceantur, quae retundendo dulcedinem, calore quoq; mitiget: qualia sunt cucurbita, melopeponum, uel cucumeris semina, atque id genus caetera, praecipue uero in Ubi uel
domestici uel sylvestris radices,& coliculi, qui etiam per ci absq;
alia conditura, acetari; modo parati, valde erunt utiles . Ex reliquis uero oleribus praeter atriplicem , uel uulgarem, uel spinaciam uocatam, blitum, buglossum, portulacam, & acidum lapa thum, cuncta fugienda, sicuti ex arborum fructibus omnia praeter
pruna, cerasia, praesertim acida, mora mala citria, narantia uocata,&punica. Unico tamen persico ante,& unico pyro post alium cibum non incommode utetur, sicuti&melopeponis sectiuncula . a menssae initio. Insolationem & aestum, atque in uniuersum quaecunque supra modum calefacere postlint, euitet.Exercitatione tame utatur,
qua superiora membra agitentur,inferioribus quantum fieri poterit quiescentibus: ut, manibus modo porrectis,modo retractis, pugilem agere: iubere ut quod ipse pugno occludit,sius ui conetur auferre: laterem a dextra ad sinistram,atque ὀ contrario uicissim mutare: pilam ex manu ad manu, uel ad pariete,uel in altu i ctare,& modo eleuatis, modo depressis redeuntem excipere. His enim uel similibus exercitationinus,si qua redundarit materia, ad superiora potius membra, quam ad crura trahetur. Animi quoque uehementes
604쪽
affectius atq; iram praecipue caueat, Operamq; det ut bis qilotidie ei uenter eat: quod si sponte non fiet, leni aliquo medicana ino,& quod cibi potius quam medicamenti rationem habeat, erit ciendus. Et de uictiis ratione haec breuiter dicta sint.
Localibus etia auxilijs, iecoris calor tum nati iratis, tum aduentiatius,reprinaedus cst ut exuperantem bilem non gignat: quod comode fiet, si mane completa pridiani cibi cococtione,aqua in bi foueatur, cui quarta pars rosacei aceti,& octaua huius pulueris sit adiecta: Sem .rosaria riib. p. 2 in tybi p. I. sandal. citr.maceris ana p.s.fiat puluis
tenuissimus. Et haec quidem iecori, mittenti uidelicet inebro, facien in da. Membra uero quae solent recipere, crura uidelicet ipsa, saepe abluenda sunt aqua in qua rosae & plantaginis folia cu exiguo sale bullierint,inguinibus tamen uitatis, quae decocto chamae milae & absinthij cu spongia foueda sunt.Et de leuiorib.auxiliis haec dixisse sat sit.
Ad fortiora tamen ueniendum erit, cum autumnus inceperit consentiente tamen aeris constitutione. solent enim quandoq; cius intestia parti ab istate dissentire. Quod si coligerit,iadiu ab insignioribus
hisce praesidijs cessandum erit, donec calores leniri coeperint,lucq; interiore dextri cubiti secta uena, sanguinis cotyla haurienda. ita tamen ut antea uenter uel sponte uel arte ierit, & oxylaccharae binas uncias,cum aequa in tybi aqua cbiberit. Tribus sequentibus diebus eandem potionem mane post plena coenae cococtionem bibet, quartoq; die huc potu ni: Syrupi rosacci sol. I. .rhei barbarici Z.I.elecitiarij de succo rotaru 3.3. cum aqua in tybi tanta ut bibi csimode ualeat miscebuntur. Sequentib.diebus mane & uesper per horam ante ciabum huius init cellae cochleariu magnu deglutiet: Sacchari neniapharini, boraginei, ros acet, ex floribus in tybi,an a I.I. syrup. ex succo citri parati I.2. Ante cuius deglutione, iecoris regionem hoc liniet: oleiro Comphacini I. I. mcci in tybi aquae rosaceae,ana I. S. pul.sandal. cit. 3.
quoq; spinam, exaduerso praecordioru & renit, eo Cerato inunget, quod infrigidans Galeni uocant,recenter parato,& in loco frigido adteruato .Expletis his per interualla, modo maiora m pdo minora,rhei barbarici drachmam uel per seipsam absq; alio liquore mansam deglutiet, uel cotritam,& cii absinthii aqua resoluta binet, donec media pars ueris transacta sit: tuncq; iterum uenam secabit, qirae in medio cubiti est. maioremq: catapuinis modii qu.am avisino hauriet, ad
strupi ex tribus radicibus co secti I.2. aquae capit. uen.I. 3. Quarto die has pitulas devorabiti Pil .aggr.9.2.rhei barbarici θ.I. cum electuario AOrosato fiat pilulae quinq; uel septem. Tota uero sequenti aestate etiadena praesidijs utetur quae superius descripsimus,accedente semper congruo uictu, sine quo frustra reliqua fierent , semperi ac Deum mente habeat, a quo omnis tendet salus cui rit hoonor &gloria. Ex Ferraria, anno a Christi natiuitate, M. D. XXXV. IX. lend. Sextil. quo die,Dei
605쪽
EPI ST. IIII. Pro resigiose uiro, tinnitum ortum,corruptum uidelicet auditum patiente.
IV IN O fretus auxilio, a quo omnis est medicina, remedia quςdam ad tinnitum aurium P .v.breuiter annotabo, supponendo eius caucam csse pituitam ci assam, tenacem, in capite contentam: quod quidem ex assiduitate linitus, modoque eius coni1cio. VITANDA . Solares, lunaresq; radi I, uetulis,fumus,pluuia,se io gus, aer caliginosius: quorum fugiendorum gratia bonum esset, si ea aurem in qua maiorem tinnitum sentit,cotto muschato obstruerct.L E G V M I N A. Allisi, cepe, porra,& caetera id genus acrumina quae dicuntur. Lactuca, atq; omnia sereni da olera, atq; ex calidis etia brassica, qtias tamen no ignoro inter trigida a nonnullis numerari. Lagana,& qu cunq; ex farina, caseo oleribus conficiuntur.Iurulenta non crebro in prandio, nunquam in coena assumantur.Fructus lium idi aestiui in totum abdicantur, atq; ex siccis castaneae, nucesq;. Vinum aut ex toto interdicatur, loco'; eius aqua mellis bene
decocta bibatur, in qua si uel saluis uel rorismarini tolla ebullierint, 2O multum conducet: aut si uel stomachi debilitas, uel consuetudo uini
abicissionem non toleret,iantum diluatur,ut aquae potius quam uini saporem referat.Somnus nunquam interdiu, notau non niti duabus horis a coena incipiat, atq; capite bene tecto & eleuato, ac stipes
aurem minus sinantem inclinato. Fugiat praeterea iaci tatem, uomitum, clamor em,cantum, nisi qui submisia uoce fit. Nimium labore, atq; omnia quae in capite magnam commotionem inducunt. ASCISCENDA . Concedui stur fallita,rosmarinus, men tha
borago, buglossum, melistaphyllon oryra,amygdala,sicus siccae, passulae,auellanae grana pini, mespila, cotonea, coriandra secundum artem praeparata, foeniculi & anisi semina.Carnes uituli, vervecis,hindi, pullorum gallinaccorum,oua sorbilia. MEDICINALIA. Leuiter purgabit hierae picrae I. s. agarici praeparati J. I. Infundatur agaricia in I.3. aquae saluiς per horas dece, Sexcolatura cum hiera picra fiat potio. Quod si hierae amaritudine abhorreret, loco sit prascriptae potionis subscriptas pilulas potest accipere: Pil .hierae θ.2.agarici pra arati B. r. cum aqua salutae fiant pilu-ὶα quinq; quaestimantur uel uesperi, si non coenat: uel nocte post cibiastomacho descensum, si coenat. Leui hoc purgatorio accepto, quinq; sequentib. diebus sumat eam potione quae sequitur: Oxy me o litis simp.3. i. syr. de stoechados I.f. aquae saluiae I.3. misce.Supto qum quies syrtipo, accietat subscripta catapotia, Pil.de hiera cu agarico 3. I. cu aqua salutae fiant pilulae quinque. Tribus sequentibus aiebus sumat singulo mane parii mithridati, uidelicet ad quantitatem unius auellanae Exactis trib. diebus reuertatur ad strupos,& sumat quinquies subscriptu: Oxymelitis compositi I.I. lyrupi de stoechadosa. s. aquq maioranae I.3.misce. Copleta syruporu sumptione,capiat 9. 2.S. uel drach pitularu Sine quib.cuaqua maioranae reformataru, dem
606쪽
de inithridatum iuxta modum supra expressum. Postea ad strupos redeat,lequetem senaedo: Syrup. destechados I.I.oxymelitis scilitici I.f. aquς sceniculi 3.3. misce. Tempore aute qtio syriapum hunc accipiet, tertio quoq; die simul cii strup.unam ex subicriptis pitulis capiat: Myrobalanoru chebuloria, hierae simplicis,agarici pr parati, nucis molchatae ana B.I.cum Oxymelle icillitico fiant pil. s. λssu nipto septies syrupo, sumat 3.I.pitularum cochiarum, & sequenti die mithridatum. PARTICULAR ΙΑ. Ad haec no antea ueniendu,quam sectinda euacuatio facta sit,priusquam leuioribus uti in capiet, ita ut tertia roiam perfecta purgation inpotentiorib.ittatur. Non antea autem quicqua auri iniiciendu est, quam bene muda sit:&qtiae ini,ciuntur sint tepida paucae quantitatis,ita ut duae uel ad istam naum tres guttae non
transcendantur. Saepe mutentur,& semper a priori bene auris mundetur. Cuniq; fit iniectio super cotraria aure, caput per aliquod spatiu quiescat. Placet mihi ut prius fiant suffumigia,dehinc liquor immittatur. Suffumigia uero ex aliquo fieri possunt infrascriptoria, chamaemila,anethu, laluta,maiorana, ruta, laurus, stoechas. Iniectiones ex luccis uel oleis supralcriptarum rerum. Item ex oleis, liliaceo, irino,leucoi: quibus addi potest mothbus,ambra,nux mosichata, piper, Locastorium, euphorbi d. succus cep a me inti enitis est siublimis. Laudatur succus cucumeris asinini,& oleum in quo colocynthidis parum decoctum sit. DIVERSIO N Es. Diuersiones post prima purgatione, frictionibus colligationibus extremorii membroru lotionibus,cucurbitulisq: fieri possunt post tertia, caputeurgiss,sternutatorius, masticato rijs, gargarisinis. His uero auxilηs si no ad sanitate perductus fuerit, balnea petat: in quibus etia costilere ut a leuiorib .inciperet, ut quod primo Duciam uocata,hoc est,stillas ex alto cadentes Ebani acciperet: qua, si n5 perfecte curaretur,ad illam montis Gretti, & demum 3 o Petri olli accederet: quib. non perfecte curantibus,demia ad cauteriuesset ueniendum. Sed sperandum est,Deo opt. max. concedente, euabsq; hisce potentioribus remedijs liberandum. Unum est quod n quaquam uolui praetermittere, ut uidelicet tempore magni aestus frigorisq:, purgationibus superius descriptis non utatur: & propterea cum iam simus prope finem ueris,ordo superius descriptus seruari non poterit,nisi autumno sequenti. Interim tame quando dies erunt tepidiores modo mithridato,modo pitulis de myrob. ra descriptis utatur. Multa autem addi potuisχnt,sed&repentinus P.V.discessus,&meet Uplurimae occupationes effecere,ut in praesentia plura no scriberemus. Suppi
bit ille qui nuquam deest inuocantibus puro corde,apud quem cupio orationibus uestris iu-
607쪽
LIBER v I G E s I M V s: ss' EPI S. V. Pro reveredo quo da patre uisiuatore ordinis S. Fracifici de Paula,alta minimo rubad uocis c eruatione, uentriculu roborandu, atrae bilis noxas cauedas.
R E v E a. E N D v S hic pater tria petit,quae ei summopere necessaria sunt: uoce scilicet ad conciones habendas idoneu uentriculi robur, cautioneinq; aduersus atra bile,quq quadoq; affligere uideturivi prouincia sibi inium visitadi uidelicet ius sodalitatis fratres, exeqiii ualeat.quibus rebus opem laturus,diuino implorato auxilio, ea notabo quae in hos usiis coducere misi uidebit tur: inter que primo est liqcpotio, quς itere & autumno ter quaterue accepta, magno erit in omnibus quae petit praesidio. POTIO. Polypodu I. i. cnies uulsd cartami vocati, seni. anisi, anai.S.croci, cinnamoini,ana I. C6tude,& bulliat in lib. s.aquae boraginis ad tertiae partis c6sumptione,& in decoctiones dissetve caiasiae nouiter exactae l. s. vel , sex, iuxta alui uel lubricitatem uel adstrictione. Ad eade ualebul hae pitulae: Pit mastichinarsi θ.2.aggr.9.I.cro in ci gra. s.cii aqua naelissi fiat piluis s. Poterit ergo modo potione, modo pitulis uti,nec solii uere &avisino, sed aliis quoq; temporib. praeteret in magno aestti .peculiariter ad uoce ualet hoc electuariu paulatim de8luti tu. Succi brassicae puri I. i.penidiarii I. i. oxymellis scillitici quatti latis. fiat electuariu .Ite grana cubebae mastricata, myrrha eleiacta sub lingua reteta, senae althaeae ore retetugutta aceti scillitici deglutita, porru uel alliti cocta,& cu melle comina. Ad stomachum. Picra Galeni modo parata,ante cibu per horam deglutita,quantitate duaru drachmarii, frustulit mastiches ieiuno degluti tu coctilear ru i de metha uel de corticib.citri, cerotu ex pari. 2.mastiches, & lina 3 o parte ladani cu modico uerae ter methinae uetriculo admotu. Ad me .acholia. Vinii in quo melitaphylisi, quae&apiaria herba, & melissa dicitur,cu boragine maserit, anteq bibatur,per duas horas acculus supra cor gestatus plenus his rebus: Sampsuchi ocimi, ana I.s. gario-phylloru LI.macis, rosaru,ana 3.1. fiat pulvis.Electuariu ex saccharorolato,boraginato,ana I.I.diam oschi M. Petit praeterea quina cibi ex his, quoru usum regula,cui uoto se adstrinxit, quae certe quatit ad hoc arctissima est, permittit, sint illi min= noctii: no enim quadrupedu tantii & aut i est illi usus interdictus, sed etia eorsi quae ex his quoquo pacto nascutur, lactis uidelicet & ouorsi. Ex trib. igitur cibo Ao generib. quae illis permittutur,uibscriba ea quae minus nocua uidetur his affectibus, quod superius memoraui inus. Genera sunt liqc: .PI S C E S. Petrei maritimi,petret aquae dulcis,parui fluminu uel fontiu aurais passeres,trigiae, quae & mulli,& barbones, rhombi, soIeae, gobij,echini marini,clupiae,carpiones, cauedani, lapredae, lucis, trottae, scarduae,reginae.Ex salsis illi edi possul,qui naturaliter no admodum sicci sunt,reliqui dimittet, sicut& testati & crustacei.Vt aute etia quoa nomine no agnoscit uitare polait,sciat uitadin magnos
608쪽
durae carnis, ualde pingues, tenaces, mali odoris,&qui cito ab aere uel putresciit, uel ualde alteratur. Sintq; omnes elixi, uel sine iustione assati non tricti,& cum odoratis herbis uel aromatibus conditi. OLER A. Lactuca, en diuia,bi glossus, borago, atriplex, spinacia.
aceto inasparagi,petroselinia, metira, cappares, pulegiti, origanu, saluta,rosmarinus, betonica,calendula, meniculum, anethum, anisum,
cere lium,beta, serpyllu,pastita aca alba & rubra,porra, allia,& cepae cocta ius brassicae cum laccharo. Bonum autem erit ut frigida calidis misceantur, superantibus hyeme calidis, state frigidis. FRUCTUS TE RRAE. Hordeu far, ius cicerit,iuscula ex fa- Iorina uoce firmat, saccharo codita, amylii panis elotus, oryeta, militi: omnia hcc dulci olivo codiri possunt, voci tame magis coducent, si uel amygdalarsi lacte,uel oleo carunde recete codiatur, quod & de olerab .putadia est.Phaselis quoq; interdit uesti poterit, sicuti cicercula cu odoratis herbis coctis, les cia hordeo, cucurbita, melopepones. A R B O R V N.Ficus uel recetes uel siccae,caricae uocatae, passuis, amygdala,& per se & cu caricis, pini fructus cu passulis,granata medii iaporis, quae dulcacida dicuntur,citri cortices,praesertim condit
ceraua parua acida, olivae conditae, pyra cotonea mala cocta cu fac
charo uel melle, pruna,pcipue sicca, Osica codita, pistacia, auellans. Haec inter plices, olera & fructus elegi, quibus uenerandus hic P. non quidem innocue, sed cum minori noxa uesti possit: in quibus etiam fere hunc ordine seruaui, ut a minus malis incipiens,ad peio ra paulatim descenderim .Faxit alitem Deus opi. max. ut cu his vox sonora seruetur, niger humor reprimatur,&uentriculus simul cum reliquis corporis mebris incolumis custodiatur. Ex aedibus nostris Ferrariae, IIII. Non .Febr. M. D. XXXVI.
EPIST. VI. Pro quodam nobili uiro Brasi tensi
omnium inmembrorum imbecillitate laborante.
N.Brasichiensis teperaturae a natura biliosae, ex accideli uero ad atra bilem multu uergentis, cum per aestate fatis bene ualeat,ineute autumno imbecillitate quadacerebri incurrit, quae P spinale medulla ad omnia me-bra derivari uidetur,& ea pariter adeo imbecillia redditi ut omnis uigor mebroria deperdatur, uixq; pedibus cosistere ualeat.Noctu uero dii dormiturus accubit,re quanda a praecordiis, praecipueq: Dienis regione ascendere ad cor&cerebrii sentit, ob qua cum terrore aliquo excitatur. Symplomata haec sequutur: sudor modo calidus, modo frigidus, multus tame temper. Multa quoq; urina aquae uel sero lacte similis, ex qua praecipue dum sero similis est, magnu leuame persentit assidua autem cia omni b. his uetras stypti sitate uexatur. Horti omni u symptomatu causam No esse puto atra bilem. calore iecoris & aestatis genitam, quae accedetibus qualitatibus autumni ei similibus effrenit. as,ad superiora fumos & uapores mittit, et cerebrum primo petulian Coq; malam quandam temperatura cum
aliqua obstructione lacuat,ex quibus imbecillitas primo in cerebro
609쪽
neruis postea a posteriori cerebro ortis comunicata, uniuersa inebra ad motus facit inepta. Iide uero fumi cu his uaporibus ad ni ixti, qui naturale somnum, meatus cerebri obstruendo,facere deberent, causa sunt ut somnias cum terrore aliquo interrumpatur, &cor petentes, cardiaca uocatam affectione faciunt, ob quam sudor eorumpit. Ex ipsa etia atra bile circa praecordia redundante, iecore imbecisti reddito, languis aquosior factus, causa est ut supra modii urina augeatur,& ut seques est, aluus reddatur adstrictior. Vt igitur dicta haec amoveantur, danda primu opera ut atra bilis quacuetur,& nero amplius tanta copia crescat, iecur roborandii, ut bonus anguinem faciat:& lien, ut bene a sanguine ea expurget: cor quoq; & cerebru, ut probe se tueantur. Ad haec aute multu conferre putauerim, si iecoraria uena primu in dextro cubito, secudo post aliquot dies in sinistro apzriretur, ita ut in totii octo decemve uncie sanguinis haurirentur: Post quas uenae sectiones atra bilis hoc modo purgada. Accipiat huc lyria puter: Polypodij cim arsiboraginis,melisIS',anam. I.Coctuatur Inli. I. S.aquae ad cosumptione tertiet partis,& mane singulo exhibeatur I. q.addedo syrii pii de pomis labor S.Σ. Supto ter lyrupo,capiat hunc Utu Senae polypodit ana 3. s. sem. Eniculi 3. Σ.bulliat in lib.f. aquae orag. ad coiriptione tertiae partis,& decoctioi adde diacatholico 3. sex, diaprunis sol,3.1. Sequenti die ad roboranda membra capiat I. S. huius electuarii: Diambrae I. I. χucchari boraginatii. Σ. misce. Vtatur deinde hoc syrupo per alios tres dies: melisse, maioratiae, ana m .s. cimarum boraginis m. I. Bulliant in lib. I. s. aquae ad contumption C ter. .
tiae partis,& diuidatur decoctu, ut aliud,in tres partes,addendo culti' bet parti I. 2. aceto si compositi.Bibito per tres dies hoc strupo, capiat has pitulas: Pil. gr.9.1.f. de lapide laetuli grana decem,bant pilulae Ruinq;. Vtatur deinde per tres dies singulo mane 3.3. electuarii superius descripti, deinde accipiat etia ter hunc syrupuin: Agrimoni , ci' lsae,ana m.I. fiat decoctio in lib. i. semis aquae melissae,ad columptione tertiae partis, quae b)batiir ut superiores, addedo temper tyrupi bisanthini I. 2. Sumpto ter hoc strupo, capiat mane has pitulas : Pil .ag-gr.9.2. de lapide laetuli B. i.fiant pilulae s. Sequelib. diebus utatur vlectuario superius icripto, S ad roboradu iecur utatur hoc unguento: Absinthii l. 2. sandaloria citrinoru cinnamomi, anaὸ. I.Bullial tin libra media uini albi odoriferi ad contumptione medietatis, S tacta bona expressione, addatur uino unciae dias olei nardini, bullianis; simul ad uini consumptione: fiant aute hae coctiones in itase duplici. splen hoc ungatur: oleo de capparibus I. Σ.pil. citrac3.2. cerae N aceti paria. fiat lini metum. Cordi apponatur cacculus ex his rebus oppletus, Gari Ophyllorum 3. I. macis, rosam ana I. s. moschi grana 2. Coiundantur mediocriter, & impleatur ex eis sacculus sinuone rubra factus, qui suffumigetur cum benetoi. Cerebrum ex admotione frequenti huius pilae ad nares roborabitur: Ladani 3. I. s.benetoi I. s. pil. nuci S moschatς,gariophyllorum,ana Dr .ambrae grana .inoichi grana 2.Dis luantur ambra & moschus cum aqua ro iacea, & ex ea formetur pila.. Ad aluum leniendam, demendumq; aliquid materiae,
610쪽
s o IO. MANARDI EPIST. MEDICIN.
unciam mediam huius miscellae accipiat per horam ante pranditi uel coena: Diacatholiconis I. 1. electuaru de cicco ros.I. i. Abluat singula septimana caput cu lixivi' in quo flores chamaemilae,rost,& saltuqbullierint. mando imbecillitatem aliquam membroru percipit,sipinalem medullam inungat oleo Illiorum alboruin quo maioran abis permutata bullierit. Cibus eius sit ex bonis carnibus uituli uidelicet
noedi, iterueris,phasiani, perdicis,praecipite uero turturis. Ouis non nisi recentibus,& uel shrbilibus, uel in aqua. uel in iure coctis. Piscibus non uescatur nisi paruis petrosis .Potus sit uinum mediocre, non dulce, nec ualde fumosum. Carnes porcinas,& antiquit caseum, atq; δ' ea miae ex ipso conficuantur,deuitet. Coitti parcὁ utatur.Ex fructibus auellanas,amygdalas, pineolos edat, caeteros deuitet, praeter pyra &poma odorata, quibus quandoq; in secunda mensa uti potest. Plura
addi possent, sed haec spero suffectura, ut probus hic uir ualetudinem pristinam consequatur, quod ille facere dignetur a quo omnis nostra salus dependet. Si quid uero moderandum uel addendum rit, id faciat praesens medicus, cui me plurimum commendo. Ex Ferraria, X X VII. die Septembris, M. D. XXXIIII.
EPIST. VII. Pro iuuene animi deseritu, Ilupore is
primum, dein dolore crurum laborante.
V VE NIs hic annuasens nonu silpra xx. teperaturae
esse dicitur melanctioncae & phlegmaticae: quod ego uix positim credere,si uerti est quod adijcitur, abudare in eo bil S,&facilinium esse ad ira, quae tamen facile leniatur. Hoc enim indiciu potius caloris esse uidetur Vfrigoris, qliod necessarid humores illos duos comitatur. at tu igitur ego ex his 'i scripta sunt coijcere ualeo, putauerim huc iuuene cotrarias fabere nobilium mebrorum teperaturas: esse enim calidioris iecoris, uentriculi & cerebri frigidioris: de corde enim nihil possudecernere a frigidis membris pituita, a calidis bilem supra modum augeri.Cuius una portio,accedentibus causis tit scribitur cogitationes S incestitia inferentibus in atra conuersa, amorem illum solitudinis pepererit: sicuti pituita in uetriculo abundans, cu reddit imbecille, & quae in cerebro partim gignitur, partim recipitur, in inferiores partes descendens,articulos omnes oblaeserit: cui adiuncta bilis, R dolores auxerit,& miscella utriusq; putrescente,febres quoq; eas excitarit,quae per tres septimanas illum afflixere. Qua demum inale,ria partim per suu expurgata,partim ad extrema mebra delata,priores quide morbi cessarunt, noui uero successerunt,defectus quidem animi syncopeue,natura illa maligna materiam propellante, & cum ea decertate,adiuuate etia fortassis cordis naturali uel aditentitia imbecillitate:stupor uero modo unius,modo alterius cruris &brachii, tenuiore quada materia & uaporibus in neruos descendentib. si enim crassior fuisset, resostitione, aeI spasma, uel grauiorem fecisset stuporem,qui no ta faciliter ualuisset consumi.Difflata demum magna ex parte materia quet in neruis continebatur, stupor quide peni'tus est