장음표시 사용
581쪽
LIBER DECIMUS NONUS. s reorum autorum interpretationes, cum uidere eas quae Leonicenus
uel uiuens ediderat,vel eo uita functo in uulgatae fuerat, multis esse mendis c5 macillatas, quasi Leoniceni manibus paretaturus, homini certe cui uel hoc nomine omnes medicinae studiosi plurimu debet,
rudit primus longissima praescriptione posses Iam ab Arabibus me-icis autoritatε deturbare sit ausus,coepi,c6sultis Graecis exeplarib 'quae iam edita erat, eas, quantu uidere mei alioqui imbecilles oculi poterat, ab omni macula detergere. Q d ubi uix facere aggressus essem, ex omni orbis angulo nouas traductiones uidens coparere, alijs rebus animum applicaturus, ab incepto labore penitus destiti. Quare non est ut uel tu uel alius quispiam id a me magis expectet, quam etiam meas ex Graeca in nostram linsuam traductiones. Non enim unqua ita propriarsi uirium parii costius sui,ut ad id sebeunduo nus me idoneii putarem, cui robustissimorum lacertorii uiros uideba succubuisse: neminem': adeo seliciter nostri seculi id munus aggressum, qui no uisus multis sit pleruq; dormitasse. Nam ut retia
quos minoris census taceam,Theodoru Gazam cui primas omnes
tribuunt, Hermolaus quandoq; uellicat: hunc simul cum illo Leonicentis, Leonicenum alii. Quid igitur potera de me praesumere, que . cognosceba uix pedem in Graeca lingua promouisse 3 Latina uero, in qua eram ab incunabulis nutritus,ita tenuiter eruditu,ut saepenumero mihi uerba deessent,quibus id quod cum labore a Gr eis autoribus extorquebam,Latinis exprimere ualerent. Galeni quidem esepositiones in libros de naturanumana,de uictu morboru acutorii,& prognostica Hippocratis,eiusdem'; Galeni salubria, per dictatu, excopiante aliquo ex meis stliolasticis, mihi potius,quam alijstrastuleram, emedicatis clanculum Graecis exemplaribus per eosdem scholasticos a Leoniceno, alioqui uel natura, uel aetatem ibi praesertim eos abscondente,n5 suimetente list rario qui Graecὁ30 posset excribere,malens utcunque translatos habere, quam illis penitus carere.Quas interpretationes, postquam Graecorum librorii copia omnibus facta est, fere neglexi, nec ad alium usum seruo, nisi ut in uulgatis istis satis certe mendosis, aliqua loca conseram. Fit enim quandoque, ut ex collatione duorum malorum codicum,accedente rationabili aliqua coniectura uera& genuina lectio collisatur.Ex peruersa autem hae codicum lectione factum est,ut excellenti&docti ina&ingenio uiri, hae nostra aetate interpretis munere functi,plerunque ab autoris mente dediderint: quos si,ut petis, censere uoluerim,praeter hoc quὁd inuidiosa res erit,temeraria etiani a
o multis iudicabitur. Sed nec bene ab eo fieri posse uidetur,qui diuersa& emendatissima exemplaria non haberet, qualia habere uel impossibile est uel certe difficillinum,cum magna ex parte libri Graeci qui in Italia sunt,ex uno ueluti sonte manaverint. Nec id laboris unqtiam in Dioscoride subiissem, nisi nouus eius codex ad meas manus peruenisset, in quo multa aliter quam in primo legebantur. d si in Galeno,Paulo,& Ampo, ni propediem facturum speramus,contigerit non erit & tunc cur ego in rus castigandis desudem,
582쪽
qui nune passim legiuntur,cu ipsimet interpretes sua id sponte ra ri uideantur, quod iam multa loca diligentius examinata castigauerint. An uero mutadus sit locus ille in Paulo,ubi pastillus aster uocatus describitur,& pro opsi & mandragorae radice uncijs drachmae legendae,ipsi quoq; iudicabunt.Ego in tribus codicibus quos hactenus mihi uidere datu est,uncias semper legi: & propterea castigationem quam ante XXV. annia ex Paulo a me tunc primum perlecto, in meo Avicenna fecera, semper seruaui, atq; ad eum modum tro-ehiscos illos parare feci,quos ad te proxima aestate misi,& quibus semper feliciter usus sum : alioqui si recta facta fuerit supputatio su k
midrachma non ultra tria grana opii continebit. Qui modus ut nulli etiam solus letalis esse potest, ita per alia medicamera coercitias,multis esse potest salutaris. Nee me loco mouet quὁd in Aetio alia pondera scribantur,eum & ipse Aetius a Galeno in hac descripti'ne non solum ponderibus,sed rebus quoq; non parti euarier, in opij I, proportione plus a Galeno quam Paulus recedit.Galenus siquide duodecimam orum eomparatione partem eius miscet,ita ut in tribus obolis Eoe est 36. granis pastilli tria opij grana continean auli deis seriptione in octo & triginta,quatuor cotinente,qtrum ea quae Aetiuin nouem & triginta,unum tantia granum accipiat: exiguam uidelicet partem, si ad alia composita eundem cum his pastillis scopum habentia,respiciamus.Nam ut multa dimitta, in famigerata illa Phil nis antidoto,in octo supra quinquaginta drachmis, decem sunt opi, Et in pastillo trigono in duodecim tres,& in clidion uocato,in duodecim quatuor.Haec habui quibus festinate manu per has ferias se furata occasione, tuis duabus epistolis responderem. Vale doctissime&amieissime Pharusi ,& quoties aliquid occurrit quod per me fieri possit,audacter pete,non enim posthac tantis negociis premar, quin tuis literis paucula interposita mora, utcunque respondeam. Ex Ferraria, VIII. Idus Decembres. M. D. XXXV. .
EPIST. V. Pro quodumsuetore nariu laborate.
Asus huius uiri,ut ex mihi nunciatis eoijeso, est malus odor nasi ex putredine humorii circa mamillares uocatas carunculas adiacentium,qui uel ad exiens mutatii,uel ad corruptam operationem referri potest Cu rauero,licet difficilis sit, quoniam uetus est passio,ex . uictus tamen ratione,ac um medicaminum quae infra scribentur,auxilio cooperante diuino,sine quo frustra omnia tentantur medicamina, speramus eum, si non perfectam canitatem,magnu tamen sen- surum iuvamentu.Vitet ergo quantu ei possibile sit, aerem nebulo'sum,humidum,crassum,atq; australem uentum. Fugiat omnem si mum,& maxime lucem in qua sit oleum nucum. Vtatur exercro, presertim inferiorum membroru. Vitet ocium & quiete superflua. Mane, prius quam e lecto surgat,nicari corpus suum uniuersum s
eiat,ab humeris inchoado,& M crura usq; descendendo. somnus sit illi mediocris,que non incipiat, nisi duabus horis a coma, qua etiam
583쪽
oportet leuem esse. Meridianu uero somnii ueluti inimicu timeat. Cicio utatur facilis eoncoctionis,boni succi,nec uaporoso, qualia sunt oua sorbilia recetia,carnes uittili, haedi,vervecis iuuenis, gallinae,& capi phasiant,perdicis,auicularii. traria uitet, ut carnes bo-uinas ouillas, porcinas, auium aquaticaria: ova no recentia, Δ dura, maxime frixa, phaselos,fabas,lentes, allium, pas, porros, raphanii: fructus humidos, pruna,cerasia,cucumeres,& similia Potus sit illi Minu tenue, leue & uel albu uel medio colore coloratu: non nigruuel crassum, neq; etiam dulce: & si no habuerit uinu debile, misceat
secum aquam ad tantam quantitatem,ut omnem fumum perdat. Vitet satietatem,lvi semper surgat a mensa durante adhuc aliquali aρ petit & semper post omnem cibu &potu accipiat uel frustum pyri. uel parii citoniati, uel aliqua coriandra praeparata: uel, si nihil aliud
habeat,bolum panis aridi. Bis in anno purgetur,uere scilicet & autumno, hoc modo. Sumathunc syrupu: Oxymelitis simpl. I. I.*rup. stoechados I. s. aquae betonicae I. 3. misce. Quo sumpto,quinges uel septies in aurora Ramat has piluus : Pilularu foetidaru 3. i. cu syrup.destoechados.fiant pilulae s. numero. Aliis uero temporibus praeterquadum sunt uel frigora,vel aestus nimis, sumat tribus dieb', mane aqua mulsam, in qua rorismarini folia,uel flores maduerint. inarto die 3.1. uel duos scrupulos pitularu de hiera cum agarico,& hoc bis, terve, singulo mense. Facta aute purgatione cnunc enim cum no sint frigora multu uehemetia, poteu iacere purgatione qua supra diximus neri debere uere & autumno uti poterit particularibus hisce auxilus,& primo uinum album potens trahatur naribus, & primo simpleri postea decoctis in eo rous, cypero, calamo aromatico: qua sectione iam,madefiat cotu uocatu uel stupa,in eode itino,& aspergatur hoc puluere: Rosaru rub.myrti, calami aromatici ana 3.I. Priophylloru.αyperi, nucis moschatae ana9. I. ambrae, campliore anagr. . moschi
3. gr. 2.itat puluis. Caputpurgium ex urina asini licet foedum sit, est tamen in hoc casu ualde eximium. Pulvis menti astri sicci inritus naribus, est sublimis iuvamenti, & similiter succus instillatus uel attractus. Xylobalsamu in tenuistimii puluere redacti im similiter coserti Ad idem utile est uinu decoctionis baccarii lauri, casiae ligneae,hoc est, cinnamomi nunc uocati,inyrrhae: item succus hedera & oleu irinu. Qui d si praedictis no fuerit liberatus, reiteratis purgationibus,
ad fortiora aeuenie dum erit, ut ad oleu cucumeris asinini: postea ad hunc puluere.R. ecip e atrameti, icae,croci, myrrha cinnamomi ana B. I.fiat puluis. Demia ad aerugine aeris cum sale ammoniaco, alum
εο ne &aceto.Vtile quoq; erit ut cerotu capiti super loco suturaru apponatur, ex aromatibus iupra nominatis, ladano & resina munda confectu. Quae omnia si no c5tulerint,necessariu erit ad extrema uenire,applicado uidelicet in locis supra aures &coronati sutura, aliqua quae exulceradi uim habeant,& postremo ad actuale cauteriit in eisdem locis,ueluti ad supremit ultimum remediu. Speramus tamen eum superioribus auxilijs hunc uirit ab hac foeda assectione uel
liberadu, uel propinquii iturii liberationi , Deo optimax.suffragate.
584쪽
IO. MANARDI EPIST. MEDICIN. E P I S T. VL Dan. Manarii. Donato a Mutis, ieiusdem artis eminentissimo professori, S. P.
O N erat ut quasi deleta in me tui memoria per tuas Iliteras renotiare laborares, Donate charissime: tot enim talia, tua in me officia suere, ut nec locoria quantuitis magna intercapedine,nec longa teporis tacitur- initate obliterari post int. Seruatur in meis scrinijs ple nae humanitatis & eruditionis tuae ad me epistolae. Habet & in mea bibliotheca honoratu locum, Caesaris optati de iudicatorys diebus comentarius,mihi dono abs te liberalissime datus. Que cu cogitare simili aliquo xeniolo copesiare, eertior factus sum,te Venetia ciuitate relicta,R.hagusium nauigasse. certe transmigratio non parua mihi attulit admiratione, ut qui iuuseare nulla esse ciuitate, praesertim nostrae profectionis uiro,quae illi praeferri uel deberet uel pos set.Nec dubitare,ubi tus rarae docti inae aetas quoq; gradior accessis set primas te in tam ampla & munifica ciuitate facile obtenturii. Intellesti aute per has tuas literas causa,quae te ad hoc impulit, protinus prima recessit admiratio,& eius loco alia lonse gradior succes si dum scilicet animi tui magnitudine, & renouadae medicinaestu diu,& contemplor & suspicio, quod tam ardenter in pectore tuo flagrat,ut nulla uel lucri, uel honoris, reru certe fluxarti habita atione, alijs prodesse, etia non dii natis studens,simplicia medicam eta, ignauia, ne dicam inscitia,patrii nostroru ferὁ neglecta,cagacisis ime per-uiras. desq; opera ut ex eis famosissima antidota,theriaca & mithriatu, edissime hactenus parata, ad pristina dignitate redigantur, 3c omnibus numeris integra posteris relinquatur. Neq; his c6tetus, ea quoq; indagare no minore diligetia curas, quae cum magno usui essent,&ab antiquis maxime celebrata,vel penitus nostro aeuo sine homore sunt, uel uapposititia quaedam eoru loco recipitatur. Hod cum sedulo facis, occurrit tibi Troglodytes avicula, a Philagrio, Aetio. Paulo in calculo iam genito perfringedo,praecauendo': ne in futurum denud alius gignatur,summe comendata: pro qua nactenus uui .garis alia auicula recepta est,motacilla Latine ideo di Ela,quo ni baudam assidue quatit, uulgoq; ob eadem causam,caudatremula: qua licet nullius in ea re efficaciae medici inueniret,quia tamen esse pur bat quae fuerat ab antiquis in calculo talopere reputata, eam quoque
de ipsi summis laudibus extollubant. Qi md in alijs quoq; rebus ar Qcetioribus peccatu est, illud seinper latinantibus,at'; alijs praeponentibus, n6 quὁd experietia maiores uires habere didicissent,sed quod a prioribus magis laudari uidebant. Propter quod factum est, et uel nihil, uel parti arti sit adiectii,sed detractu potius, dum simul csi nominibus ipsis quoq; rebus deperditis, supposititiae aliae, ut diximus, ueraria loco successere, nullius saepenumero,sed & quadoq; cotrariet potestatis. In buc lapide,si alius quispiam, maxime impegit Avicen.
585쪽
tum alias pleruq;,tiim in hac aue.Cu enim pro Troglodyte, tragulidem legeret,atq; ignoraret quae na auis eo nomine significaretiir, a quibus ua spina nominari dixit, quae est Gallice faturicon,& demit senescire,an ea esset uel alia. sed & in ea pingenda no parii lapius est tacuit enim iiiiii litudine qii acu regulo habet,& rostri tenuitate. Sed&pro sepib. inqui b. uersatur, piscinas legit, deditq; et, serapione &Aliarabium secutus, supra alias, pennas aureas, quibus ea in totu priuat Aetius,in ca describenda diligentit simus. Addit praeterea, Sera. pionem etiam in hoc imitatus, caudae assiduia motum: quὁd praeci-ro pua causa fuit, ut moracilla putaretur. Subrecta quidem ei cauda adoscripsit Aetius, n5 tameni csit inridea moueret,affirmauit. Debent tibi hoc nomine omnes medici, quὀd ta utilem,tandiu ignota mortalibus aviculam, notam omnibus feceris: sed ego prae ceteris, cui uisendam & palpatam traiimisisti, quo beneficio factum est, ut qui tibi ob eas quas ab initio scripsi causas plurimu debeba, nunc exasIed beam, ita tamen, ut inea de ea sententia, quam &in calce literarum petis, suspenda, donec uiuam uidere contingat. Vale optime Donate,&, quod facis, perge posteritati opem ferre. Ex Ferraria, pridiς Calend. Februarias, M. D. XXXV.
EPIS T. I. ad R. Crucouis em epistos' pro reliqu' morbi eius proflandis uidius ratione in tituenda.
AGNAM mihi laetitia attulere literae tuae,praesul Reuerend,n5 solii quia te meliuscule habere significariit,sed& multo magis quod magna te spe cocepisse de salute c5sequenda, ex illis facile pipexi. Bona enim haec spes, ut nos medici dicere cosuevimus, bonu ςque est& indiciu & causa. Indicium . qiiidE qitonia ostedit atra bile, quae inordinatum illii febriu circuitu faciebat, magna ex parte esse repressam . Causa uero, quia puriore sanguinem, lucidiores spiritus gigni facit,quibus naturalis uis roborata morbi reliquias ta perfractis penitus abolebit. re primu hoc sit in nostra hac pugna praesidi si, ut scilicet ala o criter uictoria aduersus illos pessimos affectus,q hactenus D. T. Reuerend. uexarunt,expectetur, proculq; sit omnis illa peioru affectuum spicio, quae antea no minus antinum i humores mali,corpus affligere cosueuerat. QSod uero omne hanc spem post Deu in me collocaueris quanqeam in me medicinae peritia iro agnosco, ut tantae dc apud te & alios plerosq; esse mesear existimationis, dabo tanae operam ut tantillii illud quod nullia lectio&losa experientia in me pepererunt unditus enunda,atis ex asse cxpe .Id enitu 3 tua in me
586쪽
liberalitas,& rarisiimae praeclarissimaeq; tui animi dotes meri id uendicat,& quasi sibi propriu exposciit. Duo autem sunt quae humanissimis tuis postremis ad me literis exposcis, ut scilicet reliquias morbi, profligare docea,& csigrua via' ratione institua. quae, Deo auspice, quatuor hisce causaru generib assequemur, sumptis, eductis,agει', incidetibus. Sumutur, cibus, potus,aer,medicamenta Cibus pam , carne, piscibus,otiis, nugibus , oleribus, compraehenditur. . P A NIs ex farina c6ficiatur,no adeo exactὁ in cerniculo pursata, ut nihil secum habeat crastiuscularii partiti,quas utriculos uocat. Sit
quoq; plurimu subactus, salitus,&fermetatus,atq; in sarno ii et cliba ivno leni igne bene coctus, odorataq; aliqua semina, foeniculi praecipue,habeat comita. Si quado tamen similagineo utendu hoc est,expurissima &albissima farina cosecto, sacchari etia albissimi,atq; ro- iaceae aquae aliqua portio adij cienda.Placents quoq; dulciariae modo nostro,ex farina electissimo melle, cinnamomo, pipere,cu aqua rocacea, mouctata, no inutiliter coponentur. Illa eti a placenta quae Martius uel maetapanis uocatur, eo de cinnamomo c6dita,& gustui iucunda,&sanitati erit no inutilis. Parantur & apud nos globuli ex eo saccharo,Mὁd quia fine cadoris per trina coctione adeptum est, sinu uulgd uocat, atq; amyli farina,aqua rosacea in oschata solutis, q za pectori multu sunt cogrui & uires reparant: ous tamen loge melius reparabuntur petplacetulas ex amygdalis, pulpa capi uel pliasiani, Scsaccharo copositis.Fiunt & apud nos tenuissimae ueluti inebranulae ex albissima farina, addito saccharo Nebulae uulgo uocatae. q intra duo ferrameta craticulatim interfecta, supra prunas coquii tur, a qua coctura quide escharites uocari putat: quae quadoq; tereti ligno si
tim a coctura circu uoluuntur, ut comodius uino immersae edantur.
C A R N E S. Aues quae in aquis no de sit, praecique curulit, atq; inter eas sylvestres, ut phasianoruin, perdicii, uel comuniit, ues quae rubens rostrum habent,dc reliquis praestant,attagenarum, coluboru 3oqui in turribus uiuunt,gallinarum & caporii, qui ocis liberis nutriutur,& sub diuo dormiunt.Laudabilis caro otidis,quae auis tarda dicitur,&pauonis non conuenit,nec anseris, praeter alas Je iecur,ficatu
uocatum. Ex quadrupedibus boedi,uituli, vervecis: reliquae,pricipue sylvestrium & senum, dimittendae. P A R. T E s animalium, Gallinaceoru testes 5 iecuscula comendamus, suillos uitulinosq; pedes bene cu ptisana coctos toleramus. PI S C E s parui petres uocati,& ex maioribus lucii,&. qui ab assatura apud Pannones nomen accepere.Cetacei penitus dimittendi,
OVA oia, prςter gallint recella,& sorbilia uel tremula dimitteda.
LAC caprinum ita tepens, ut ab uberibus extractum est.ubi cellauerit febris,mane cum modico saccharo bibitum,ad recuperandas uires multum proderit, modo nec somnus isqvatur, nec alius cibus addatur,donec plenῖ concoctum sit. B V Τ Y R. V Μ recetissimu rosacea anua bene ablutu,cu saccharoedi potest,uel cu pane illo tenes,que est rite superi dixtim uocari
587쪽
C As E Vs ouillusuere consectras,8 adbire mollis gustari quandoq; potest, sed longe tutius cimi saccharo uel optimo melle. CONDIM EN T A. Elixa assis sunt praeferenda. si quado tamehis utendia, sint prius in aqua semico ia, nec per assatura indurata. Iv s album uocatum, quod uid dicet porros & anethum recipit.. pisces praecipue,sed & carnes comendat. Si euti & hyeme id quod septentrio nigrum uocat,& aestate quod ex amygdalarum sicco, sac-
charo rosicea aqua,atq; omphacio praeparatur.
No incogruit & gustu de sanitati fuerit,id quod ex passularu suecois & saccharo cu cinnamomo odoratis coficitur: quibus tanta rosaceiaeeti addatur, uantu domini palato sit gratu. Hyeme pulliere esicae
condiantur,qui recipit, piperis,cinnamomi, nucis moschataeana p. r.
gariophyllorum p. s. sacchari quantia alioru omniv. Aestate eo quod habet maceros, cinnamomi aequas p.saccbari quantum utriusq:,edijs temporibus, uere scili t 3c autumno,utoq; misceri potest.Exε teratum gallinaceum odoratis malis oppletum,camerato vasculo ex farina, aqua eo modo macerata, quo panifices solent pasta uulgὁ uorant, ita occlude,ut nullus sit transpirationi locus. cauitasq; vasculi adedampla, ut ius quod exudabit capere ualeat,parietum ac forn xo cis tanta crassities, ut igneum calorem non minus quam testaceum uas perserre possit. Hunc gallinaceu sic operculatum, in furno modita calido tandiu tenebis, quoad opertori u eius probe excoctu sit: qudd ubi extraxeris perfregeris ,liqliorem inuenies fragrante, qui
haustus mirum in modum,& citissime uires reparabit. Ad condimenta quoq: ea spectare uidentur, que antiquitati in lato luxu, adedfuerunt incognit ut nec Apitius ea nouerit, quς uidelicet ex saccharo uarijs mouis concinnantur. Inter haec excellit, quae a saporis silauirate saponeae nomen inuenit. Ea constat ex amylo & saccuaro puris. simis, rosaceamoschata aqua coagmentatis: potest, uel pultis mo-3o do alveolis reponi uel in ossas adsormari: quae ignis calore ares diutius seruantur,& oculo plausibiliores reddi inturEstoautem iacchari p. 3 .amyli & rosaceae aquae I.quae leni carbonii igne eo, usq; bulli aist, donee mediocrem c6sistentiam accipiant.Formati ii ro ad congruam figuram globuli, sepra chartam mudam amylo ii spersam seorsum componantur,armarioloq; aliquo simul cum testaceo uase ardentibus prunis pleno,ita occludantur, ut ignis ui modice exiccentur.Densantur& quorudam pomoria succi eode saccharo admixti,& ueluti congelatur aetati propterea diati,in huc modiit Scinditur in quatuor qii in quEueFrusta pomu, seminibusq; simul cu o duriore parte quae illis haeret abiectis,cui media parte saccnari, molli
igne donec crassescat, excoquuntur, vitreo . vasculo ubi renixerint renosita, toto anno seruantur. Idem fit ex cerasijs,quae ab exili qua- di amaritudine amarena uocantur, eum tamen in eis a cedo potius 'vim amaritudo demonstratur. Paratur & pulmentum tanti cancoris,ut nomen albi meruerit: in bunc modum, Pulpae gallinae, preteipue nigrae modice coctae, omni pellicula ezempti, p.amygdalariam mundarum, sacchati, aquae rosaceae. Fit & aliud, quod abi i norum
588쪽
s 3 IO. MANARDI EPIs T. MEDICIN.
fiorum etenistae colore, genistatum i locant. . FRUG Es. Hordeum inter omnes fruges maxime commen cadum,&ipraecipite parata ex eo in hunc modum ptisana: Hordeum eligito quod nec ualde nouum sit, nec penitus antiquum ab omniq; acluetitia qualitate immune,&quod dum coquitiir,m ma iam tumorem extollitur: tantum in aqua madescat,ut perfricatu ab utroq; cortice emundetur. Sunto autem eius p. I.in aquae optimaς p.IS . torti Primo igne coquitur. quoad perfringatur,dehinc melle, donec penatu colliquescat adiecto sale & oleo dulci, conditur.Ego tamen D.V. K.
conducere magis putauerim, ut pro communi oleo amyFalinum adderetur, quanquam & ipsum olivarum oleum aroitrer no incommodum, modo purum sit,& ab omni acredine prorsus alienum .Potest&succus crem6rue ex eodem hordeo, etiam sicut praedixi naus cocto excolari. qui adiecto caccharo comode exorbeatur.Vtriq; ue ro addendum anethum,&nisi abomihabile sit, porrum. Potest &hordeia ipsum,ut patrius mos habet, cum carnibus, ualidiore primit igne, deliinc leniore coqui.Eisdem modis chondrus, far nuc uocat, paratu uenire potest. Sed& oryza,uel in optimo iure plenissime cocta, uel in amy alarum succo, quem ob candorem lac uocant, adiecto semper puluere ex optimo cinnamomo & saccharo contecto. OLE R A. Excellit inter haec lactuca: praeter hoc enim qiiod san-
uinem fere laudabilem gignit etiam soninu prou 'cat: debetq; insinc usum post alios cibos edi, sicut excitandi appetitus gratia in cinnae initio aceto,oleo & sale condita,& uel cruda ues elixa: haec enim facilioris concoctionis est,illa magis refrigerat. Post lactucam est buglossus, borago uocata. Atriplex & spinacia uocata, quae fero eiusdezeneris sunt n iure bonarii carnium coctae toler possi in His oleribus, si Digidiora uidebuntur quam ut ea uentriculus rerre pψisit, miscenda calida erunt, praecipue menti a & saluta: duobus enim his&uentriculus firmabitur,& cerebrum neruiq; robur capient. F λ V C T V s. Pistacia amygdalae, a tellanae caricae, pallulae, laudantur.Malapi inica, pyra, tolerari possi int,atq; pruna, mesopcpones,& persica,si tamen haec omnem alium cibatum praecedant,illa te' p o T v s. Vinum sit tenue flatium, odoratunt,modiceq; subadstrinetens, non dulce, nec austerum.Interdum qiioq; mul Q utatur ex eodem uino & optimo melle confecto. Si quando uero bilis redundare uidebitur,absinthites conducet. Ccruisiae usum no probo, ob consuetudinem tamen mellitae illius quam medonem dicitis, uel leuioris alterius,ibiero. Laudauerim potius melicratii ex aqua per destillationem, ex eupatorio uel chamaemeto elicitu & copositum. Sed& iulebum uel rosaceum,uel uiolaceum,cum aqua in qua puru au
ria ignitum pluries extinctum sit. Et de cibo&potu haec dictasin' AER. later sumpta aer praecipue numerandu' est: is enim mus nolis is assidue intus adigitur,atq; ad principalia duo inebrieor & cerebrum per inspirationem ingreditur .Eligendus ergo, quatum regio patitur,temPeratus,& ab omni primarum qualitatum ex
589쪽
eessit,frigoris praecipue & humiditatis, penitus immunis. Dornus ergo & cubile ab austro & aquilone tecta,ad uernalem exortum pro spiciant, igneq: claro in siccis lignis & odoratis accenso,etiam aestate calefiat,& per caminos semper magis quam per hypocausta: quibus si uel consuetudo uel alia res uti cogat, tepida potius sint, quis uellementius calida quotidieq; reseratis fenestris& ostiis,aermo uadus est, dehinc summentis quidusdam odorandus: quae,etiam si per caminum cubile calefiat, seruanda sunt. Quando exeundum cubile est, id sereno die, non nebuloso aut nubilo iaciendum est Peioresto enim hi quam pluuii sunt: atque hyeme quidem nullo uento pertate, aestate fluonio.
DE MEDICAMENTIS. Et quoniam de his satis dictu est.
ad medicamenta ueniendum ita tamen ut sciamus eorum usum, nisi ubi priora no suffecerint, esse superuaculi. Ex his nonnulla euacuata alia membris robur addunt.Euacuant quaedam per uentrem, quaedaper os,alia per urinam,alia per sudorem,sia per occultam diistitionem. De singulis agendum. Ex his quae per uentrem euacitat, quae' dam per inferiora iniiciuntur, quaedam per os sumuntur. Ex primi
sunt balani, stuppae clysmata. Ex primis quaedam leuia, ut quae exfo solo melle decocto parantur. Quaedam mediocria, quibus fales adiiciunttiti& cyminum, aut quodpiam simile. inaeda fortiora, quibus pulveres hierae lygodii, alias logodij, uel Iusti, cum nitro 'comiscen- tur,&mellis uice resina. Stuppa quoq; leuior sortior, fieri potest, ex liquore in quo maduerit:a melle enim de sapa leuissima, a syriapo de epithymo potetior cui siparii uel scammonis,uci colocynthidis uel ellebori superaddatur,potentior ualde reddetur. Sit aute stuppa seu is italde,& optime carminata, uel stuppet Ioco gompium bene pexum,aut lana suomittatur.
C L Y S M A T A. Ex his quoq; simplicissimu ex iure pulli & ouis
recentibus parabitur, addito caccnaro crassiore, quod si absque sale iniectum diutius retinebitur,robur toti corpori praestabit.Idem ferὁ praestabit ptisanae succus, eum ouis & saccharo.Praestantissimum eritn eisdem quarta pars cham melini olei coniungatur.Potentius erit, si pro ptisana sursuris cremor accipiatur. Vbi uero duriora excremeta intestina obsederint, solum chamaemelinu oleum iniiciatur. At si humores quoq; educere uoluerimus, ii ela superiorib. uehementius retrahere, tum acrioribus utendum, ut oleo in quo ruta, cyminu,anethum coctum sit, adiecta etiam aliqua ex magnis hieris,uel decocto centauris minoris, cum oleo rutae, atq; uel eisdem hieris, uel compo 6 sitoqiiod benedicta uocatur. Quae per os accipi utur,aliqua per inseriora,siqua per os ipsum,
materiam educunt.Prami generis sunt,quaecuq; uel epota, uel deii orata, per inferna expurgant,inter ouae praecipitum& maxime D. T. Reuerend. conducens erit quod ex manna nunc uocata, S rheo
uel barbarico, uel pontico conficitur: quodpotest uel ad electuarii forma redigi uel cu absinthij aqua bibi. Esto aute mannae uncia. rbei drachma, vel plus minusue,utriusque secundum praesentiu me
590쪽
dicorrum iudicium. Vbi uero manna no suppeteret, potest loco eius accipi siliquae Aegyptiae, cassiae uocatae, medulla per feraceum cribrum colata, minore tamen modo,sex uidelicet drachmarum pondere. Quae uero,per os accepta, per os quoq; educunt ,triplici genere continentur.Possunt enim ἡ uentriculo,posiunt ὀ pectore, possunt di ἡ capite materiam educere.
Primi generis sunt ptisant succus cit oxymetite: solus quide sileuissime uel decocto in eo atriplicis semine & polypodio,si potentius: uel agarico, si adhuc potentius desiderauerimus, materiam per uomitu educere. Sit aute semper tepidis,nec minori quam triuιν thoria,hoc est, sex unciarum ouantitate. Ex vectore adiacentibusq; et
sartibus educunt ea quae uel lingendo paulatim deglutiuntur,use soldiora cum sint tandiu in ore detineatur,donec sensim rem tuta descenderint. Primi generis erit hoc: Amygdalarum mundarum, nucleorum pini,seminis cucurbitae, pares portiones, penidiarum p. a. cum syrmpo de glycyrrhieta congruam xbrinam recipientia. Secundi,si abiq; syrupo cum iaccharo in aqua uiolacea di Gluto, lupini maioris cingie reformentur. Materiam ἡ capite trahunt quaedam mansa,ut mastiche, uel sola, uel pyrethro adiecto. Alia gargarizata,ut oxymeli cum aqlix salutae solae uel si ualidiorem fieri operationem uolumus decocta in ea nepita. Ad ea quae per superiores partes corpus ingrediutur,spectare uia dentur & errhina a Graecis uocata, quoru usiam non inutilem D. T. Reuerend.putauerim, inter quae leuis emampsuchi aqua per nares attracta:fortior bet , pr cipue radicu succus: sortissimii,si aut ellebori albi aut euphorbu grana aliquot addantur. Sed qliae auribus inij ciuntur,huc quoq; spectare iridentur,& multum conferre, tum robori cerebri,tum aurium sibilo Inter quae oleum de spica odoriseruexcellere puto, uel commune,adiectis pro singula uncia gra.3. moiachi,& si inflatio abundare uideatur, longi piperis obolo. Et de eua 3
cuantibus quidem per os,nares,& aures ,haec satis sint. Ad euacuantia peruri n. a accedentes,dicimus,adiantu, asparagos, cicera,praecaeteris proposito nostro coducere. Sudore uero modic; ment pistacia,ualetius anisum, ualetissime serpyllu: illa quide comes ,haec cu mulsa, aquaue multa epota. Eade quoq; tenuiorem materia atq; paulo aridiore, per cutis occultos meatus,sensu carente euacuatione,disssare faciunt. Et de euacuatib. quide hic dixisse sat sit. Roborantia uaria esse oportet, iuxta membroru quae roborari debent diuersitatem. Qisdam enim ex membris sunt principalia,quaedam illis devirui etia. Principalia sunt, cerebrum,cor,iecur. Ceresro o famulatu praebent nerui cordi pulmones,iecori uetriculus. Omnib. ergo robur addendum per medicamina uel ebibita, uel deglutita. Vt igitur a cerebro initium capiamus,ex potu syriapi fassi ex deeocto corticum citri saluiq& rosarum,cum aqua uiolarum,roburaecipiet,atq; ex chebulis myrobalanis,cum saccharo uel melle conditis. Item ex floribus salutae,eo modo PQ rose solenticum saccharo c-