장음표시 사용
591쪽
co R. expotu aquae ro iaceae in qua ocimi maioris,& quod uerὀocinium est, folia ua semina immersa fuerint.Item ex gariophyli
rum puluere, cum eadem aqua de Cretensi uini gutta, ebibito. IE C v g. eupatorio, vulgo apud nos agrimonio uocato,roborabitur,chamaepity & cichorio: illo quidem si fagus,hoc,si calor,reliquum superante.possunt haec uel in uino uel in aqua coqui, uel per aquae bullientis uaporem ex eis succus clarus in duplici vase elidi, qui & limpidus aspicieti,&ualde idoneus bibenti erit. Et de principum robore haec dicta sint. Adseruientia accedendit,initio auεro triculo sumpto, qui tamen etsi indignioris principis seruitio destinatus uideatur, eius tamen seruitium adeo necessarium est, ut nec summi principes, cor & cerebrum,abit eo, nedum proprio munere fungi, nec diutius ualeant perennare. VENTRICVLVS. Succus ad eundem modum ex mentha,absinthio. sisymbrio, origanoq; abstractus, uel ipsarum herbarum puluis deuoratus. Ius perdicis cum Priopbyllis co ,mirum in modii
N E R. VI. His maximum adminiculum praebent uerae acori radices conditae. Verae dico,quonia quae uulgis acori nomen habet, V ,ridis radix est. Item castorium &benetoi uocatum, per catapotia de
Pu LMONEs passulis dulcibus,caricis pinguibus glycyrrsiet
radicibus recetibus, roborantur. Et h*c quide de principalibus, atq; his quae illis famulantur dicta sint. Adiicienda erunt nonnulla, quae in uniuersum omnibus corporum membris conducunt. Inter quae maxime praestaret theriacae & mithridatis antidotus, si recte parari possent. Sed multa ex simplicibus medicamentis, quae in eis recipi deberent, adhuc sunt incognita: quae tamen sperandum est non dinesse desideranda,cum multi excellentis ingent; uiri ubiq; compa 3o reant,qui simplicibus medicamentis indagandis omnes neruos intedunt.Interim tamen i mdetia ubi adami sim magnae illae antidoti paratae fuerint,maximi usus erunt recetioris praeclara quaedam inuῆta neq; enim tantii antiquitati tribuendii, ut nostru leculum debita laude fraudemus 7quae in roborandis omnibus corporis membris, senectute tardata, ac uita ad naturale usq; terminu proroganda,iiunt efiicacissima: inter quae hoe ego puto excellet simu:Nucis myrist ce,gariophyllorii ana I.2.cinnamomi quatit inueniri potest ocioratissimi florum salutae, si inueniri poterunt, si non, liorsim mari, hoc est, odoratissimae & nobilissimae maioranae anam.i. cichoris, sin . V this,chamaepitysana m. i.iandalorum omnium ana I. s. melisophylli Ocimt,anam. I.eroci I. I.calami aromatici I. i. s. stoechados I. 3dei potici uulgaris i. i.rhei potici ueri bs.cetauri minores m. Σ. Haec modice cotusa, madeat integr. a minimii die in uino odorato talo,ut eo bene operiatur,simul* cu ipso uino in uase magno vitreo, chymicorum more & facto & incrustato, igni claro no uehemeti admoto, exies prostru uasis succus diligeter colligatur, & in bene obturato uase a
reo uel uitreo diligeter obstruci ex eius enim unica drachma, uel
592쪽
per seipsa uel cum cyatho,hoc est, uncijs duabus uini hyenae, aestare
aquae rosaceae pota, mirum in modu totius corporis uires reparabit
tur. Quod si quae supersu erut aridς partes bene c6tritae, uinoq; aspersae, fortiori igni in minore uale admouebuntur, stillabit liquor, qui
extra intinctus multum roboris membris stiperaddet.Atq; hactenus
EDUCENDA quaecuq; ex ali netorti concoctionib. necessario redundat excrementa, primae scilicet quae in uentre, secundae quae in iecore,uenis & arterijs,& tertiae quae in singulo quoq; fit membro, cuilibet aute harum natura multa parauit instrumenta aliqua expur- IOgatia & discernetia alia deducetia alia c'lligetia,alia demia excernu tia, quς tame no adeo in alijs duab. sicuti in prima, lunt euidelia. Facta enim cococtioe uetriculus cogruta sibi nutrimetu retinens,apto
portonario, qui& ipse tua sibi portione reseruat,qd reliquii est ad id intestinia expellit quod propius est atq; hoc rursus a tinximis, donec ad saccului, seu caecu uocatu,in quo ia stercoris sorma crassiora recipi ut excremeta P uenas ad portas iecoris tedetes, cotinue exuccata, quae denati in recto ataregata, atq; ipsum uel copia uel ouatit te iritalia, laxato circulari musculo foras mittutur.Vt igitur hic eductio recte fiat prouidendii ut bona coctio in uentriculo fiat, expulso loria & retentrix.eius uires ualidae sint, intestinorii cauitates pateat,&praeter haec omnia, meatus qui bile a iiesica eius ad intestina defert, omni careat obstructio e. Na ab hac uis tritata, circulare ani muscia sit re rat.Vetriculus quib.roboradus sit, ab ude supra docuim'. Intestinoru laxitudine tu imur,imo uentre manu oleo littorii alboruinu molliter perfricato, in quo tame antea althaeae radix bullierit.' Sed de ad hac rem optime faciet ius gallinacei rudiore saccharo dulcoratis,ante oem esca ebibitu uel sorbilia ova recutissima, albe ablato, eius loco idsi laccharii liabetia. Meatus bile ad intestina duces, o optime reserabitur ex eupatoria herba hyeme,& aestate cichorio.Secu 3od cococtionis,' natum ad iecur pertinet,excremeta sunt duae biles.&praeterea serota humiditas: botu nigra quide pliene,rufa per uesica iecori subiacente expurgatur atq; illius qui de terrestrior portio, nutrito liene ad uetriculii primo in quo appetitu excitat, deinde ad intestina defertur,cum reliquis alui excrementis euacuada. Haec ab ipsa uesica ad graciliti intestinorii initiu desata,expultrice eoru uim excitat,& cu surciori b. excrementis egreditur.Vt igitur haec duo exeant, praeter intestinorii praeparationem, de qua pauid antἡ dici umabudὸ est, enitedii est ut meatus p quos & ad diuini quodq; recepta, culu,& ab ipsis receptaculis unum ad uentrem, aliud ad intestina de- sfertur omni careat obstructioe, quod quidem in iecore& eius uesica absinthiu, inlielm cappares praestabunt. Nec iunt duo haec ueluti
exigui momenti parti curanda cum exhorsi obstructionibus omnes fere mali assestus, quibus hactenus D. T. Reueren. uexata est, duxerint Originem. No negligenda praeterea eius excrementi euacuario. quod ex concoctione eadem fecunda,iii iecoris in uenis& arteriis
generatur.quod quidem sero coagulati lactis est simile: quod ubi
593쪽
traxerint renes,ad uesicam transmimini, ius ceruix transuerse musculo occlusum ladiu retinet,donec uel copia, uel qualitate extimuIata,musculo uoluntariὸ reserato, coadiuuantibus inferioris uentris
musculis, id desidiat. Patere igitur & hic oportet,& eas uenas quibus a iecore trasitus est ad ren es,& ureteras uocatas, per quas iter est ad uesicam. Musculum quoq; obedientem esse & clausioni oportet, &apertioni,ne scilicet uel inuito exeat,uel contra uoluntatem retineatur. Ad qu explenda munia adianton praecipue conducet,& cicerii, maxime arietinorii uocatorum ius amygdalaq; amara comesta,atq; ro eorum oleum extra intinctum. Est& aliud excrementorum genus.
quod post cuiuslibet membri alitionem relinquitur, uel quia semicoctum simile reddi non poterit membro alito,uel quia cum pro uehiculo esset nutrimento ad membra trasmisso, ueluti munere ia suo functum inutilem factum reueitur. Est autem hoc tenue instar sero si illius, quod paulo antὁ dixim' ex ualculis ad uesica defluere: cuiusexpurgationi cum nullum propriti uehiculum a natura ordinatum sit, per mollia corpora delatu, eius impetui obedientia, facile propelli-tilr,&praecipue cita collecto simul spirίtu propellitur, tenuior &uaporosa quada eius portione sub sudoris forma, per exiguos mea-xo tus,quib. uniuersum corpus,ipsaq: cutis plena est,euacuata per quos meatus excrementa quoq; alia qliae diximus non potuisse in inebrorum substantiam conuerti, sub hiariis sorinis expurgantur. QSod nim terrestre & efassilis est, uel in pilorum substantiam conuertitur,
uel lutosa cuiusdam sordis similitudine foras prodit. Id uero quod
tenuissimum est, absq; hoc quod sensu percipiatur extrorsum propellitur. Vt igitur horum omnium congrua fiat evacuatio, enitendit
est ut corporis meatus pateant, reseratiq; permaneant: quod qua ratione fieri debeat, ex agendis, extrinsecush: incidentibus elucescet: A GEN DA. Ad hoc genus spectant, frictio,ambulatio, equitatio, 3 Q uectio, exercitatio, itedcumata, somnus. F R. I C T I O. Ex multis frictionii generib.illa mihi congruere madetur, irae mollis sit 3e niediocris.Mollis dico, quae mollibus uel linteis, uel manibus fit. Mediocris, quae tadiu fit,donec corpus ad tumore deuenerit. Debet aute a superiorib. partib. inchoare,a ceruicis uidelicet initio,ita ut partes quoq; quae sunt post aures attingantur,ab hisq; sensim ad humeros clibitos' descendendum, atq; per thora cem ad coxas & crura, uitatis mollioribus partibus, summo uidelicet imoq; uentre, quae non linteo, sed manibus oleo absinthite inunctis, sunt leniter perfricandae: inguinibus uero &axillis uehementius o aliquantisper, atq; asperiore linteo contrectatis.
ΑΜBULATI O. Si sereni traquillis dies sint uel perflet zephyrus,sub diuo potius quam sub tecto facienda,acclivibus potius de declivibus locis quam planis, recta, non flexuosae uacuψ, non pleno uetre. Lenior ab initio sit, sensim crescat,& uehementior per aliquod tepus fiat. Demum sensim quoq; ad finem ueniat, qui tamen citra sudorem & lassitudinem esse debet. Vbi uero tempestas ea quae sub diuo prohibeat ambulatiouem, sub tecto amplo quantum fieri poterit
594쪽
loco ambulandum,nec unquam corpus reuoluendum,sed antὸ quia dein primo,deinde retro ambulandum: haec enim ambulatio, maxime si citatior fuerit,capiti, oculis, auribus admodum est utilis. gramen si forte difficilior uel minus congrua personae quam geris uisa fuerit,non statim uolutatio facienda, sed morula aliqua inter gressum ®ressum interponenda. Hanc clara lectio uel locutio sequatur, luet & ipsa paulatim crescere debet & decrescere:praecipue uero legenda carmina, atq; inter ea iambiea: ex hac enim exhilaratio mentis sequitur,suquestrantur curae,&quae in corpor praesertim in spiritualinus uocatis membris redundant excrementa, dissetuuntur. GESTATIO non parti praestat emolumenti coducere* magis uidetur et equitatio quae licet stomachia roboret,& sensus purget,pectori tamen &inguinib. uehementer nocet,sine quorum nosumεto festatio fit, imo cum alijs multis emolumentis:calore enim excitat, abitu firmat, nanu prouocat.superuacanea ὸ uetriculo & cηγite discutit, uires cofirmat. si per lectica fiat,etia si febris aderit tutὁ in usum ueniet: sicuti & ea quq in suspensa petiitq; lecticola agitatio,
quae adeo tuta est,ut etiam a cibo & in inmoribus morbis in usum uenire possit. Proderit & interdum nauigare, & rheda per loca planauebi: utrunq; tamen fiat, facie ad posteriorem partem conuersa. EXERCITATI O.Possunt quide quas nuper diximus moti nes, exercitationes dici, si omne corporis motum eo nomine digno mur. At si,ut probi autores los utitur, is tantu mosus exercitatio dicimeretur,qui uehemens est,no semper erut exercitationes dicendae. Vehemetia quippe hinc cognoscitur,csi spiratio mutatur: quod certe no omni homini ex aequo per eandem otione contingit. Vnde sit ueide motus uni quidem exercitatio sit,alteri non sit. Metiri igiti ir sibimet quis': debet motatione,atq; tum demum exerceri se putare,csis ratione senserit immutari. Quod ubi ex aliquo eorum quae diximus,D. T.Reuer.contingere agnouerit,poterit eam motionem pro exercitatione copulare: ubi nequaquam, uel coeptam augere, uel ad
aliud vehementius genus se transferre, ut podus aliquod eleuare,&de manu ad manu permutare,pilam pedibus propellere, telu iactare. atu; id senus plurima. Ad agenda quoq; pertinent quae Graeciso M a nos studia, uitaereae propositu possumus appellare,a quibus non exigua portio salutis pendet. Sut enim quaeda huiusce generis, in quibus uix sanitas servari potest: in ter quae ut maxime eminet id quod D.T.R.imminet,ira cum maximo & salutis & uitae discrimine exercetur. Vix enim unu inuenias talis professionis uiru,qui senecta sanus attingat: quippe dum comunem salutem nimis anxiὸ quaeriit, propria negligunt. d si cui unqua, D. T. R.maxime cotingiliquet necu, ut audio,statim Tyradio, qui solus ei cib' est,aut dictat,aut scribit,sed inter praydendii quoq; saepenumeroliteras legit,& negocia 'expedit, neq; ullo unquam tempore a curis animum auertit. Eliene itur hae curae tandiu intermittendae, quoad uires aliquantisper refocillarentur: uel si id fieri no potest,ita moderandae, ut aliqua hora
saluti corporis donaretura' ut uerim igitur melius huic rei cosuli
595쪽
nune uel nihil cibi, uel aded exiguum caperetur, ut impedire curas& negocia non ualeret: uesperi post modica exercitationem ecenare turicinnam soninus sequatur, ita tamen ut uel horulae spatium intem cedat,in q'o ab omni negociatione,atq; etiam,si fieri potest, cogitatione cessandum.Nec aliena erit interim ambulatio,modo lenta sit. S O M N V S. Et quonia non exigui momenti inter ageda somnus est,in eo aliquantisper immorandum. Incipiat igitur duabus, uel minimu unica, ut diximus,a cinna hora,molli strato, corpore suprad
xvii latus,capite* satis eleuato recumbente: post prima uigiliam si ro pra sinistrum latus quiescendum,sic dormiendum: post quem rumius supra dextru incumbendii, ita ut supinus semper accubitus caueatur, pronus rarissimus sit,&breuissimus. sit autem dormiendi spatiuocto ad seminum horarum,& nocturnus. Meridianus uitandus,nisi fortὰ ex aliqua occasione nocturnus interceptus sit: tunc enim in ridiano id rei arciendum,quod ex nocturno fuerit amissum. In hoc tamen,atq; alijs quq superius diximus,id semper obseruandum,ne aliqua cosuetudo, nisi uehementer mala,repentin ὁ mutetur. Et de agendis quidem cum calix sit dictum, ad ea quae foris occurrunt accedendit: sunt aute haec,aer, balneum, uestes, unguenta, oleu,pulveres.
λ A Ε R. De hoc,ubi de bis agebam quae corpus ingrediuntur,abunde dictum est nunc satis sit monuisse.Procurandum, ut qui foris occurrit calidior,quantum fieri potest,sit,quam is qui intro sertur,hyemis praesertim tempore. re si quopiam tum eundum fuerit,enia tendum erit, ut aliquo ingenio,extrema saltem membra semper calida permaneant, pedibus quidem supra ligneas pedicas quiescentiabiis,ferreis laminis siciunultas, ut candens ferrum citra ligni ustionem intra illas adseruari possit: pila'; utraq; manu teneatur, in qua
ferrum pariter candens occlusum sit. Reliqua uero membra 'pi me sint uestibus operi in quibus aliquantisper immorandis ,u Ἀ-3o men prius monuero, acrem in quo continue degendum est, debo- .re,quantum fieri potest,purum esse a stagnis, paludibus,cloacis, couernis, faxosis locis, metallorum fodinis, prorsum semotum.
VESTE S. Intima tunica singulo quoq; die permutetur,atq; priusqua induatur, simul & calefiat, ct odoratis quibusda rebus sunumigetur: id como de fiet, si duo testudinea sorma & cocaua uasa inuicecoiungantur,sitq; id quod infime iacebit prunis ardetib. plenu,supra quo rcs Odoratae cOburantur. Id uero quod superiacet foraminulentu, ut per foramina non solii calor,sed odor quoq; ualeat permeare,&in tunica superposita recipi. Sit aute suffimentii hyeme ex benetoi4o uocato, Priopbyllis,ambare& moscho,tali portione commixtis,ut sint betizoi 3. .sartoptirllorii una, ambaris duae siliquae,moschi una. Ex quib. aqua uel oleo spicato resolutis,pastilliadiormentur, qui in huc usum adseruentur.Aestate sandali citrini, rosae squales partes cutragacantho per rosacram aquam emollito ditatuantur, adiecto ambaris & moseni aequali modo, illius binae,huius unica siliqua,& in eadem pastilli formam redigantur. Reliquae quoq; superiores uestea
non incogrue ad eunde modu hyeme calescheriit. leues simul de calida.
596쪽
ssae IO. MANARDI EPIST. MEDICI
calidae. Aestate antequam induantur refrigerari permittantur,eauerido semper ne renes & iecur nimis incalescant. Caput uero ira nostia&interdiu tegendum, ut nec frigore algeat, nec calore exaestitet,
quod cxperientia potius qu.am certa regula dignosci potest. B A L N E V M diuersas uires habet, iuxta diuersis liquores in quibus fit maiorem minoremue calorem: iuxta etiam moram in eo s
Etaminisectionemq; corporis quod balneatur. Liquores in quib.fieri soles .licet sint uamj,tres tamen inter omnes sunt praecipui,aqua staicet, uinum,oleu. Comunis tamen usus habet, ut per balneis, aqueu intelligamus, quod tamen & ipsum uarietates nonnullas recipit. Po iotest enim aqua uel pura naturalisq; esse, nulla aliam tiim secum commixta habens: uel uideri quidem exacte aqua, miscella tamen S uim aliarii rerum in se continere, ut salis, nitri, chalcanthi, ferri,aeris,alt riusue uel metalli, uel rei metallicae, uel etia herbae uel ligni.pura &exacta aqua potest occurrere corpori uel frigida uel calida. Videamus igitur cuiusna aquae balnea nobis deserviant. Nullius certe magis qiram dulcis purisiimae ,& uel tepidae,si adhuc febris adsint reliqui uel modice calidae,si penitus febre corpus uacati Tepida eniim frigefacit & humectat: temperatae caliditatis humectat & calefacit. liscunq; autem usus sit,ex eius etiam perfusione parietes & p i, uimentu conclauis, in quo balneum faciendum est,irrorentur, ut aer quoq; aquae humidi hite sentiat ex hoc enim adeo humescent mebra omnia, ut propriti probe mutare ualeant alimentis febrilis* caloris si extabunt reliquiae,per tetorem illuconsumentur,&somnus prouocabitur. Ad lassitudine uero dolorem, membroru aia ferendii, ubi febris non adiit coquendae in aqua erut pulegiu,Origanu, caluia, thyinu: ubi adsit febris, chamaematum. Breuis tame semper in balneo sit mora, ne sudor erumpat, ob quam causam a uehementer calidis semper cauendum sicuti & a frigidis, atq; etiam ab his quae medic tae sunt,a quibus tandiu abstinendum, donec uniuersi corporis habitus robustior,musculiq; facti sint crassiores:tunc enim aluminosq&ferre praecordus in eis madentibus,non erunt inutiles. Et dea' quidem balneo haec sint dicta.Vini balneu uniuersale,hoc est, totius
corporis, non laudo: extremorum uero partium ioc est,manuum de
pedum, magnificὸ commendo, aded ut manus quotidie eo potiusquam aqua abluendas cese/m, atq; etiam interdum faciem. Non inutile quoq; putauerim, ut in oleum calidum quandoq; manus de pedes inlinitterentur,hyemis praesertim tempore, ad fugiendumst, id frigus quod quandoq; in f eurisi initio solet contingere.In omnibus autem nis, praecipue uero in totius corporis balneatione, uires bene ometiri oportet, ne sorte adeo imbecilles sint, ut potentiam horti novaleant sustinere:in quo casu satis fuerit locatum in linteo homine, in tepidam aquam semel mergere. At si imbecilliores uires etiam uideantur quam ut hoc: ferre posti ni,tunς latis fuerit spogijs aquam d latibus iacentem leniter perfricare. Sed & ex sp5giis oleo uinoue madidis,minus quidem iuvamentum, sed mim minori etia discrimine asequemur. Lanae quos succidae in euia liquoribus madet cun dcru
597쪽
eundem usum praestabunt.&loitudinem tollent. Ad arcendas uero lacrymas utilis erit spongia aqua madida, in qua iuniores pineae contrita decoctae sint, si ea facies abluatur. Et de balneis atque his quae consimilem uim eum eis habent haec dicta sint. Vnguetis livberno tempore utendum calidis,& calefacere ualentibus, quale est quod oleo spicato, gariophyllis, ambare & moscho concinnatur. Aestate utroque modo frigidis, qualecst quod ex odorato,aqua rosacra, adipe, malis dulcibus coctis, cum exiguo moscho praeparatur,pomata nunc uuled uocat. Pulveribus quoq; pernicarim corpus poterit ex odoratis rebus, calidis qui de hFeme, frigidis aestate, uiperius multoties dictis copositis. Mediis teporibus uere scit eo de autumno, utraeq; res,calidae scilicet & Digidc, misceri poteriit. Q Iod nuc dictu in alijs quoq; superius pro luem e & aestate descriptis intelligi uolumus, ut iam fine habeat nostra haec uiuendi forma.
a me multis lucubrationibus elaborata,& saepenumero,tum propter noua D. T.R. mandata, tum ob alias occasiones interpellata. Nam
quod ad reliquias morbi proslsandas pertinebat, quod etia petitua me fuerat, duabus alijs epistolis absolui. Omnibus autem his ita uelim Deum optini.maxim&pirare ut desiderata sanitas inde sequeretur,& ad ultimam usque senectam perseueraret. Ex Ferraria, VILCalend. Novembr. M. D. XXXV.
E P IS T. IL . id eundem pro cura nonnulli ruo nouaru e lis sium molestantium.
V M propὁ iam essem ut extrema mansi imponerἴ literis, quibus maestis D. T. R.obteperans, quae ad uictus ratione,&reliquias antiquorii morboru prosligadas attinebat diffuse satis annotauera, nouae mihi redditae ' sunt litere,quibus id intellexi quod ut maxime noleobam ita minime expectaba: ex unica uidelicet tertiana duplice subortam, adiectum 5: uetris dolore cu tumore & duritie: extinctu omne
tam ad cibus uam ad potu appetitu: attenuavim simul cu uirib' corpus: fieri quadoq; potus,quaaoq; licet rarius & cibi uomitu: ibinisnu a febribus interpellari: longanoni intestini exitii pariter cli dolore,qui stante liel sedente maximo assciat dolore. Haec ferὁsulit de quibus nuc quaeritur D. T. R. Ra quibus liberari cu diuino auxilio ει nostris prcsidiis petit. Adsit itaq; ille.& mente mea ita radio suς lucis illustret,ut ea scriba que h. ac malorii caterua penitus ualeat debellare. QPonia res ipsa urget,&nuncius festinat omissa mora, horum v affectuu atq; causarii a suibus pedet narratione, remedia statim scribam quae illis repelledis magis uidebutur idonea, orsus a uetris tumore, ut que ego pute omni u fere horii affectuu esse principisi. Tollendus hic est tum per ebibita, tum per foris admota.In primis igitur permultos dies mane haec bibeda potio: Ammon si, meninae, an sinthii, ana si .madescat in aqua ex cichorio toto .radice uidelicet cu foIjs, per destillatione in uase duplici elicita, horas dece, abiectisq; herbis quatuor ipsius aquae unciae,adiecta strup .de corticib' citri I. I.
598쪽
:8 IO. MANARDI EPIST. MEDICIN.
Iidae bibatur,antea tame cum electo cinnamomo odoratae. Interdit, accedete tame iudicio praesentiti medicoru utedum hoc medicamine: Mannae calabrae I. i.rhei barbarici 3. I.cu aqua absinthi ' Qua tu sat sit ad potione coficienda. Multu quoq; mihi placeret, nisi febris uehemen uel extrema macies pronibu erit, hiera picra uocata, modo Galeni,no recentioru copolit praecipue si possit in puluere cu aqua mulsa bibi, uel electuari j forma,pane quo sicrifici utuntur, uino uel aqua madefacto obuoluta deuorari:si min',coiectis ex eius puluere cum uino catapotiis. Sit aute pulueris & pitularu drachma electuarii binae drachmae.Placeret etia rhei barbarici drachma absq; alio liquoJOre mansa & deglutita.Proderunt & pitulae sephaneinae uocatae,anteribu per hora aeceptae uel quae ex aloe,agarico & ineo coponuntur. Proderit & Aepyptia siliqua,sicuti alias scriptimus,codita, uel comunis I. I.setaceo GiMo excolata. Mastiches etia semidrachma ieiuno stomacho deglutita.Mulsum quoq; ex tribus polypodij uncijs,m dia cinnamomi,in libris s.uini.& Iibr. I.mellis decoctis magno erit emolumeto,si semico la a ieiuno bibatur.Coducet & chebulet myrobalani eoditae. sed etia hic 'rueus absq; alio liquore deglumus: Aquae rotati selibra, cinnamomi cotriti drachma,& gariophyllorum
stipultis,tandiu simul bulliat, quoad binae amiae unciae consumptae sint, proiectisq; speciebus cu uncia semis sacchari, fiat 'rupus. Itemeinnamomu in tenues schedas dissemi, saccharo dTurati uinio cocto opertii. Vel si in tenuissimu puluere redactum,cii cotrito sacch ro ita misceatur,ut sint hui' octo,illi' pars una. Pulveris thymi drachma,cu aquae multa duabus uncijs,multu iuvabit.Vinu in ovo aurum purii ignitu septies extincta sit.Vsus caeparorii cu oxymetue coditorum.Pistacia saccharo & cinnamomo codita.Proderit & mirii in modum Mallochon xyloaloe uocatu, uel cOditum, uel ex eius puluere, cum cccharo, cosecto bolo, uel etia bibito uino in quo decoctu sit. Ide faciet myristica nux eode modo cu iaccharo parata, uel cu uino 3 obibita Perdicis quoq; ius cum Priophyllis stomachu ualde recreat.
F O R. IS. Tumor iste,quatenus tumor,eget euacuatious,hoc est,
discutietibus, resoluetibusq; materia in eo colenta: sed cu durus sit, molliedus primo est,ne scilicet ex usu resoluetium durities Getrat. Vel igitur coisigeda utraq; sunt, uel primo mollicita admoueo,dehinc ditatuetia. Tutius tame in hoc casu uidetur iitraq; miscere,ira tamen ut ab initio uincat mollietia, paulati nil crescat resoluetia Scmole& ui, semperq; aliqua addatur quae roboret. Potant haec uar iis sub larmis admoueri, meti uidelicet,& hoc dupliciter, humidi stilicet uel sices: ungueti, cataplasmatis. plastra. Fometa humida ta- orienda ex decocto maluae branchae ursinae uestrae,rofaru, filiae absinthij, melliae, schoeniathos: sint ommu aequales partes,quib mac ris,partis unius quartam parte addamus,inq; aqua &uino c'qua tur,donec tertia pars c5su napta sit,adiecta portiuncula rosacei acet .mperate quidem aqua uinit si nota digna febris sit,uel e contrarie si febris sit mitior.Fiatame ex hoc decocto cum ''ngia noua Dmeratio.uel nudefacta in eodem una sit da,ira exprimatur,ut exies liquor
599쪽
euor supra uiniculum cadat. Sicca fiant cum iamilis, maiorana,menina,& sartophyllis oppletis,qui sit pra latere calefacti, Cretico uino aspergatur,& calidi uetriculo admoueatur.Vngii Etuni sit hoc: olei amygdalarii amararum, olei de absinthio I. r. seminu althaeae I. s. in ceris,sartophyllorii anna Li.bulliant simul ad tertiae partis consui n-ptione,& cum modico aerii rosati de cerae albae fiat unguetum, quod cum styrace calamite suffumisetur.
Cataplasma ex herbis,oleis . & pulveribus pauidania scriptis fieri potest,& eode styrace, uel molchata fallia sussiri. Emplastra dupliro eis generis sunt: quaeda enim ita loco narrent, ut auelli uix possint, echecolla a Graecis uocata: alia sunt quae abiq; magno negocio amo iactur,quale est hoc,pulueris mastiches,ammoniaci praepilatani ana I.r.rosaris,inaceris,sandalaeitr.Priophyllorii,an a J.2.liqitatis Cretesi uino his quae liquari possunt.adiiciatur pulucres,sormam omnia accipiit, quala quae mirurgi ungueta nunc uocat. Alli haerere tenacius id uolueris, tantii resinae terebinthina uel si hac cartieris, larie adde,ut sorma cerotorum nunc uocatoru acquirat. Vtruq; auteantequa admoueatur xyloaloε sutamisetur. Poterut aute alsi detes medici, ubi durities motui ccinerit, paulatim augere rei luetia. Etas haec deuetriculi tumore dicta unt,quibus speradum est alia quoque uetriculi symptomata,dolore scilicet, uomitu de appetitus deiectionem,submoueta. Qi d si fortὁ hae spe frustrati Derim' iam ad foetiora uenietes,ad drire & uomitu arcendit,bini oboli,uel ad summum semidrachma pastillorum aster a Graecis uocatorii, quos ideo misi,quὀd scieba apud uos paratos no esse, veru nec forte posse parari, uel si paretur,no futuros statim ab ipsa cofectura idoneos, rediagedieriit in tenuissima puluere,&somni hora cum uncia uini odorati bibedi. Nec erit eoru ullis continuadus sed per interualla trium quatuorue dierit. At si sorte labris ea qua diximus hora, somni uide-3o licet,accedere cosueuerit,si horis duabus ante accessione ebibiti fuerint, illa uel penitus tollet, uel reddEt mitiore. Appetitu uero suscitabimus per lucetu ex metha, pipere albo,& cinnamomo, hydro malo. hoc est,miua uocata,c5cinnatu adiecto odoris gratia moschi grano. Proderit & ipsum per se hydromatu pricipue uero cosectio ex cotoneoru succo a Melite descripta. Febris praesente & oculatissimu me dicit desiderat.sunt tame n5nulla quet antiquis febrib' sine incomodo ualde sunt comoda, quale est cham malu siue intus, siue foris qx eo utatur,intus qdem florib' in iure pulli uel decoctis,uel tres minimii horas madtab', si illis abiectis ius bibatur. Foris inuncto ex eius o oleo toto dorso per hora ante accessione,quod decoctis in eo araneis,atq; inunctis popue arteriarii locis reddetur efficacius. Facit de batrachi6,raninii aptu vocalia,c5tussim,& eisde locis admotu .Praecipuum uero in hoc est id quod columbinum pedem uocant. Prodest& Savinae sectus,si calidus ante accessionem naribus instilletur.Vbi uero recens planta inueniri no possit, uinum in quo arida folia incocta suerint idem operabitur,uel oleum quod ex eius ligno destillauerit. Superest ut de alio fastidioso sympto male loquamur, de
longanonis uidelicet procidentia, quae proculdubio neri uidetur
600쪽
μo IO. MANARDI EPIST. MEDICIN.
a pituita,lisamenta ipsius sua mollitie laxate: quare locis adhibenda ruae exiccet simul& roboret, quale est quod a Paulo in hunc moduescribitur: Erycae selicti is no erucae, ut no inficiado errore nouus uertit interpres. Est aute planta quae tamarix esset, nisi minor ualde esset,&propterea eius uice supplebit tamaricis fructus gallarii,cerus se, acaciae. Haec quide ignota,hoc est,ad nos no allata, pro ea su eo prunellorii tyluestri uino cum masno tamen damno aegrotantiuulentibus. Succi hypocistidos,corticis piceae, thuris, myrrhae, aequas singuloru partes. Ubi austero uino intestinii ablueris, puluere earum rem siccii inspergito, no cataplasmata facito, ut ex Graeco corrupto romate uertit primus in terpres. Haec Paulus: quibus addendii, ut ablutum intestinu prius quam puluere inspergatur, in propriu locu restituatur,dehinc spongia noua adstringatur quae in uino pariter austero maduerit,in quo Stades,cytini, malicoriu, decocta lint. Vbi uero
uehemes urgeret doriar,sedendii antea in uino in quo decocta sint lini semina.rofae,cham malu . Si nec cu his loco suo macerit,insperge-dus erit puluis secis uini ustae,&superponenda lana lota code uino madens femoraq; in uice adstringeta,& in lectillo quiescendum. Si tanta est corporis tenuitas quae scribitur, ut uidelicet uix cutis ossibus haereativires'; admodii sint imbecilles, posthabitis & quasi neglectis illis inretionibus, restaurationi impelisti me erit attendendu, scripsimus aute alia epistola, in qua de uictus ratione potissimu egimus,non ulla quae huic rei maxime deserui ut, uaria scilicet ciborii &potionii genera, quae & spiritus generare,& carne augere, uiresq; si alia aliqua ualent reparare,quare no est ut ea hic repetam. Propterea ubi de uictu suo nunc utitur D. T. Reuer.dixerim quid sentio,finem scribedi facia. Cotusum maxime laudo, uelle tamen cinnamomi puluisculu,& manus Christi uocati est margaritis parati, illi misceri.Iui culti id ex braclo ursina, nollem in frequente aded usum uenire, &potius amygdalarii lacte qu.am ouis codiri. Oua recetia summopere comendo, sorbilia tame longe magis quam perdura uocata: quibus si utendu quadoq; cst, uelim ut mollia ualde sint,& sine butyro, cum puluisculo superius dicto cod ta. Hordeu, tantu absum ut prohibea,
ut succii eius ualde comendem.Necutaeda cius ita flatio, libene fuerit leto igne, ut alia epistola docuimus, cxcoctum. Furfurata sicuti &oryza,nec ego erobo. Farris & auenae uostrae succii no usquequaq; uitupero, si tame cum pipere& cinnamomo c6dratur: sicuti nectutiscula ex buglosso,atriplico, uel comuni, uel quae spinacia dicitur coso m. Laudo elia pane c6tritu, litello oui bene cdmixtu, in iure capi diligeter coctu, adiecto croco & cinnamomo, uel pane etia ipsum, uel oui tellu solum. Potest & ex pasulis in uino maceratis succus exprimi, ex quo cu oui uitello & iure fic t tu scutu gustui no insuaue,ac stomacho &resumedis uiribus perqua utile. Haec festinate nucio, raptim quide,sed maximo cu asscctu scripta sunt,quibus spero,adiuuante supremo omniti bonorii largitore. D. T. Reuered.pristina ualetudine recuperaturam cui etiam atq; ctiam me commendo. Ex Ferraria.