장음표시 사용
101쪽
ciam competere, proxime post Regem contenderet: Etsi prout par erat venementer commoti , minas & vindictam totus spl-rare videretur: tamen haud ignarus sua maxime culpa haec cim nia evenisse, & metuens vehementer quonam tandem res et Lievasura, a Rege Gallorum haud difficulter sibi persuaderi pa ius est, ut ab excommunicationis fulmine vibiando tantisper abstineret, donec cum Rege nostro re deliberata mitioris for- . lassis remedij via & ratio possit excogitari. MitIo igitur in Angliam Episcopo Parisiensii Rellato, regem iterum iterumque monet, hortatur, rogat Gallus, ne ab obsequio sedis Rom. se temere penitusque divellat 3 plenum periculo fore dicens huiusmodi divortium i consulere proinde sese, ut Romam legatos mittat, qui se a reconciliatione haud plane alienum demonstrent , hoc si secerit, haud clis dubium, quin omnia brevi ex animi sententia transtigantur. Rex amalia sua iam potitus, & de retinendo certus, quanquam tot ludificationibus graviter commotu S, eo tamen ab Episcopo adductus est,ut iugum Rom. denuo recipere non recusaret, si rationem aliquam Pontifex inire non gravaretur, vade stibi constare possit, futurum, ut quod aequum et Iet ab eo postea impetraret. Bonam hinc spem Parisiensis concipiens de pace inter eos componenda, Romam protinus proficiscitur quanquam tempore Brumali) & quid effecerit Pontifici exponens, arcellere iubetur legatos, de quorum adventu Oportebat regem ad tempus praestitum mis Io nuntio. fidem facere. Id Parisiensis magna cum diligentia fecit. Cum vero constituta dies emusitIet, nec tamen venitIet nuntius prout convenerat : Cardinales in Consistorio coacti ad poenae intentatae irrogationem progredi coeperunt. Properantes rogavit impense Parisiensis, ut sex adhuc dies praestolarentus, fieri posse dicias, ut adversis tempestati bus vel alio aliquo casu praeter spem nuntius impeditus tam cito vcnire non potuerit τ neque vero iniquum esse sex dies
Regi prorogari, qui totos sex annos Curiae iudicium opperiri non remisisset. His Episcopi verbis Cardinalium pr udentissimi
non illibenter alsentiebantur z Plures vero amplius non e .pectandum contendebant et tantaque praecipitantia ad strinis gendum terribile excommunicationis telum serebantur, c Caesari gratificari cupientes ut quod tertio Consistorio jure non
102쪽
αι RERUM ANGL. ANNA L. Lub. I.
poterat absolui, primo statim perficiretur.Vix biduum deinde praeteriit, a quo decretu emanavit, quando aduolauit nuncius, amplissima adferens mandata, qualia nimirum possulata fuerunt. laiauiliores praecipitandi iudicii extiterunt grauiter ea re turbati sunt, ut habito aliquoties consistorio, resarcire malum conati fuerint et Uerum remedi; afferendi nullam unquam rationem inuenire potueiunt. Ita Regi & regno uniuerso authoritate Pontificia sacris interdictum est, di eius rei diploma Dunkerham usque allatum .eum propius ad fines nostros accedere nuntius non auderet. Eiusce rei fama cum ad Regem peruenisset, ille culpam omnem in Catharinam coniiciens, misit illico ad eam Suffolciae Ducem, qui similiam ipsi diminueret, amandatis procul Omnibus de quibus aliqua ellit suspicio, quasi eorum opera in praedicto negotio via suillit. Reliquis imperatum, ut iuramento confirment, ipsi velut Walliae Principi, non ut Aii glorum Reginae luseruituros. Iuramentum hoc recusantes facessere iussi, luscipientes deinde cum ipsa repudiaret, ministris sere omnibus orbata & destituta aliquandiu remansit. Haec sub finem istius anni. Iundinterim die et 3. obiit Maria Franciae Regina Regis soror, & in coenobio quod fuit ad burgum Sancti Edmundi tumulata
ELig Aa ET HAE cuiusdam Bartonae nefaria Baus&imia postura inaudita sub hoc lepus detecta est,& authori brevi postea attulit perniciem. In morbum ea forte incidit aliquan- 'do, quo non solum interne corpus variis cruciatibus amigebatur, sed os etiam & alia membra externa adeo mirum in modum distorquebantur quoties accederet paroxysmus, ut ex nulla naturali causa id euenire posse plurimi arbitrarentur. Accidit vero,consuetudine iam in naturam ut dicitur )abeunte visanitati etiamnum restituta,membra prout aegra vi morbi coacta fuerat, similiter dillorquere docente morbo didicerit. Quo anan aduerso, communicato cum parocho suo consilio, de emolumento hinc sibi parando secum coepit cogitare, &re inter eos diu multumque deliberata, placet tandem ex sacerdotis Digiti et by Coo le
103쪽
cerdotis sententia, ec staticam se crebro fingeret cumque senis 'Is 34sibus orbata huc usque quasi mortua solita suillit iacere, paro.
xysmo eam occupante z nunc sanctas nescio quas voces interiadum emittere, in nequiti meorum temporum inuehi, in haereticos prassertim de nouorum dogmatum authores nescio
quas eiaculari institit, & mirabiles postea vilicisses enarrare, sibi. quo tempore ecstatica iaceret,a D E o ipso reues atas. His artibus non solum apud impcritum vulgus qui sanctam vim .ginem Cantianam appcllabat scd apud prudentiores nonnuulos, uti Warramum Cantuariensem Archiepiscopum, &Finietum Roffensem, aliosque ob sanctitatis opinionem mast nam celebritatem consequuta est. Vt successibus facta audacior, diem edixerit in quo sanitati persectae se restituendam decIarauit, modo ad statuam quandam Virginis m,tris incerto loco sitam, peregrinationem tunc temporis susciperet. Die igitur praedicto adveniente, . adducta, solitis praesti-gijs magnam vim mortalium ibi congregatam Iudificauit,ac
tandem, velut tum primum morbo excus Io, se sanam omnibus derepente ex hi fuit et mandatum aD Eo se accepisse dicens, ut monialis feret,&Bockingum quendam Monachum Cantuariensem Theologiaeque Doctorem tum praesentem sibi ascisceret in consessorem, quod munus ille perlibenter suscepit; eoque praetextu cum illa Monialis Cantuariae degeret, saepe ad eam postea commeabat, non sine stupri suspicione. Iam vero cum sacerdotalis ordinis multos metus incesseret, ne si repudiata Catharina & Bole n ia ducta, Regi a , Papa necessario desciscendum effet, magno ecclesiae &ecclesiasticorum periculo . consilium cepit satis illi tum Bochingus iste, secitque eiusdem participes aliquot alios, Bartonae p r- suadens, ut minis illa Regem perterrefaceret, ne in coepto curriculo perseverare vellet. Mulier proinde prout edocta fuerat γ apud omnes edicit futurum, ut Rex, si non pessima morte interiret, at regno haud dubie excideret, ante unum
mensem, postquam Cathatinae viventi aliam superduxisset. Quibus regi enuntiati, comprehendi iussit praestigiatricem,& cum habita quaestione, de soci)s resciaisset qui participes fuissent consilij ; ergastulis omnes concludi iussit, donec in comitiis vicinis ex ordinum sententia, de illis posset statuere.
104쪽
i Ia autem in Partiamento congregati, ad mortem omnes dain naverunt, Bartonam videliseidc Bochingum, Masterum, parochum de quo diximus Deringum & Ristarum monachos, ac Goldum sacerdotem. Roffensis deinde ac Αdesonus sacellanus eius, Ablius sacerdos quidam, Laurentius Archiis diaconi Cmtuariensis scriba, & Thomas Golaus laicus nobilis, quod multa inaudivissent, unde suspicari poterant
quorsum haec coniuratorum consilia tenderent, nec tamen
detulissent ad Magistratum, amnes delicti iudicantur, bonis
omnibus inuictantur, & perpetuis carceribuS mancipantur. Bariona autem & socia, cum totius imposturae ordinem ad crucem Paulinam coram populo ad concionem secram eonis
gregato confessione sua singuli iam antea declarassent, et O. die Aprilis in patibulo suspensi & strangulati,capita vero cadaueri. bus amputata,ad portas Ciuitatis pro more apud nos in grauioribus criminibus usitato suspensa sunt. In praedicto porro Par- ' Iiamento decretum est, cte abroganda synodi authoritate in Canonibus ecclesiasticis condendis, nisi quatenus Rex eos οπιι non ratos habuisset. Sancitum etiam ut Episcopalibus vacanti-eondenda bus ipse nouos Episcopos prassiceret, neve quenquam aut cligi nisi Hen' per capitulum,aut consecrari per Archiepiseopum iam posteatiente Rege, fas esset, quem Rex suis literis ad id muneris antea non de- Episco' a signasset. Cumque multi quererentur sublatum nunc omne rege selo δε- remedium leniendi rigorem iuria ecclesiastici per dispensati gendi, nes, postquam omne cum Papa commercium interdictum esti . Arabiepia Archiepilcopo Cantuariensi concessii est facultas ea perficiendi,s pq Cσης. quae Papa iure esim potuisset odo in grauioribus causis regius authortiad accederet consenses: Constitutum etiam ut provocationes ab Papalis seu, Archiepiseopo ad Papam fieri conssietae, iam ad Regem trans. ruri ferrentur, c ui liceret, per iudices a se deIegatos, omnes huiuscemodi lites ac controuersias terminare. Postremo Iex adiicitur, qua matrimonium Regis cum Catharina initum inc stum denuo pronuntiatur, regni successio soboli ex Anna natae aut nasciturae adiudicatur, & simul imperatum, ut omnes adulti per uniuersum regnum sacramento confirment, se huiusce legis decreto obtemperaturos r qui aliter secillant, cunctarum rerum suarum iactura & perpetui carceris poena delictum luere eos Oportebat. In uniuerso regno duo duntaxat inventi
105쪽
inventi fiunt qui legi praedictae auderent refragari et Hierus Is 34. Roffensis Epit copus, & Morus regni modo Cancellarius, vi Ase victri hercle egregie docti, sed sectae Pontificiae pervicacissimi a b .
defensores. QB cum nulla ratione sibi persuaderi sinerent, einere. vi huiusnodi sanctioni consentirent, acti sunt in carcerema Persee o. ubi integrum annum permanserunt, donec tandem ultimosiupplicio affecti sunt. Ac ista postquam ita ordinata suere, veritus Rex, ne religionis potius quam tyrannidis Pontificiae pertaesus, a Papa desciuiise videretur, ut se ab omni siu-spicione vindicaret, Luthero aut nouorum dogmatum auth
ribus fauendi, saeuire coepit in id genus hominum quod ii reticos vulgus appellabat, & ignibus cremandos dedit, non solum Batavos quosdam Anabaptillas, sed etiam vera pietate insignes aliquot viris ac inter reliquos Iohannem Frithum iuvenem doctissimum pariter & innocentissimum, qui una
cum adolescente quodam Herietto nomen erat θ ignis 'cruciatus constantissime pertulerunt,Londini exusti Iulii ar.Sub finem istius anni Septembris nempe as .excessite vivis Cle- ciam smens VII. Pont. Rom. cui post paucos dies successit Alex- Papa reor ander Farnesius, Paulus tertiuS nuncupatus, qui nihil prius tin. habuit aut antiquius, quam Henricum Regem, coacto Cardinalium caetu, regio titulo & omni dignitate privatum in ordinem redigendum pronuntiare, geminato etiam excommunicationis fulmine,quod antea Clemens inclementer satis
vibraverat. Verum id Lrtassis anno insequenti post Fisheri nimirum & Mori supplicium. Mense interim Novembri Comitia Parilamentaria iterum habita sunt, in quibus quod
nuper in synodo decretum fuerat) lata lege sancitum ecclesiae Anglicanae caput supremum Regem dicendum, & omnium criminum coercitio ad ipsum delata quae ad. fori eccli siastici cognitionem spectare solebant, sic ut, qui dimidiatus pili ceps huc usque extiterat, diuisa inter ipsum & Pont. Romauthoritate, legitimum imperium, & solidam integramque
potestatem iam primum nactus,nunc demum regnare videreis tur. Regi etiam tunc temporis concessae cunctarum Prin Primitia regi
motionum ecclesiasticarum primitiae hoc est, ut episcopatus a clero eon. vel sacerdotia nuper adepti tructus omnes qui toto insequen' res. ti anno colligerentur, fisco regio addicerentur: aut saltem
106쪽
miis, quod eodem recidit annui fructus dimidium per totummis i. λ' deIn is biennium. Denique cum Walli veterum Britanno. M s.f. . rum vera progenies, a nobi qui partim a Normannis, plerique vero a Saxonibus genus ducimus ut lingua, sic etiam politia plurimum discreparent: horum Comitiorum authoritate, in Reipub. nostrae gremium recepti sunt, ut
iam inde ab eo tempore, in unum idemque corpus coalueorimus, utriusque gentis, ac illorum praecipue magno bono.
Post multa diuturna grauissimaque bella, ab Edκ. primoptimum subacti gens libertatis retinentissima γ in ossicio dissicillime coiitineri potuerunt. Inde euenit, ut vel aspere habiti, propter nostras suspiciones, vel bella seditionesque moliti ad libertatem quippe aspirantes per annos totos ducentos, aut misera pressi seruitute, militiae laboribus exerciti, vera solidaque pace nunquam quieverint. Ad regni tandem gubernacula postquam accessit Henricus VII. qui . , & in Wallia natus, & ortu paterno Wallus erat; quasi . iam libertatem adepti J legitimo principi libentissime paruerunt, & a nobis, abiectis sulpicionibus eodem iure
. cum caeteris ciuibus habiti sunt, ut hae coniunctione nihil utrique genti aut gratius aut utilius potuerit excogitari. De Motia in unam eandemque compagem nobiscum unita, nam aliquando similiter liceat gratulari, ut si cuti in una degimus Insula, sub uno eodemque principe eandem fidem professi, eadem lingua, eodem idiomate utimur: ita in unam plane gentem unumque corpus coalescentes, Britannos nos tandem aeque hos ac illos agnoscamus, & veram patriam Britanniam, unde per nostra dissidia eiecti sumus omnes,
Angliam alii, alia Scotiam, Malliam itidem alia incolentes, iam tandem post tot annorum centenarios tanquam postibminio repetamus.
ANNO CHRISTI 1s3s. REG. II. NO v v v nuperque initum eum Bolenia coniugium imis mensa pecunia Regi constitisse, nemini dubium esse po-mnora test, qui quae supra scripta sunt perpenderit. Fisco igitur peni- σιμαι . tus exhausto, 2 frementibu3 circumquaque hinc Pontifice. inde
107쪽
inde Caesare, nec vero domi rebus ita pacati , ut metus non is 3s esset a Papisticarum Decium defensoribus, turbas &seditionem ob que cientibus et Cepis consilium Rex, periculosum sorte,
sed sui tunc fuerunt tempora nece iIarium, universa per totam Angliam coenobia demoliendi r ut eorum opibus praesentem prementemque inopiam sublevas et, ac partem praedae ex iis collectar proceribus suis dividendo, a secta Ponti hcia penitus eos diuelleret, quibus nempe Cum ecclesia Romana recon-eiliatis, acceptam praedam denuo reddendam praevidebat.
Hunc igitur in finem, qui ca. iam Pontificiam ferocius propugnabant & conatibus Regiss pervicacius obstituri credebantur, perduelluonis rei peraguntur, & Regem ecclesiae Anglicanae Gobis iij. sub C H R. I s T o supremum caput cognoscere detrectantes in crucem passim aguntur. Maii quarto, hanc neque aliam obeausam ad patibulum suspensi sunt 3. ccenobiosum prasecti, LOMLbkum Iohannes filougthonus Carthusian OFum Londinensium, Au- ρ secti. gustinus Nebsterus Bevalensis,& Thomas Laurentius Examiae Priores, simulque cum illis, Richardus Reginaldus Monachus& Theologiae Doctor, ac Iohannes Hallus Thissetvrsthensis Vicarius. Decimo deinde octavo Iunii Exmaeus, Maddel- morus, Nudigatus, Monachi tres Carthusiani, eandem ob cau- ksam consimilem poenam subierunt. Quatriduoque postea Iohannes Fisherus Episcopus Rostensi S c propter insignem eru- A1hreis ditionem & vitae sanctimoniam in magna apud plebem habi- ItasHistus veneratione θ securi publice Percui IuS eit, & caput conto 'sevivi
affetum, supra Pontem Londinensem collocatum. De tanto obtruncatur.
viro, & c quod in nostris historiis rarum) Antistite sacrato, supplicium sumendi, occasionem dediise visus est Papa r qui
ut in carcerationis nunc annuae molestia S honoris novi accessione solaretur, Cardinalem Maii 21. hominem creavit; quod Caiatialis semel a uditum est, accelerandi supplicij eausa extitit. Sexto iis potiust demum luiij Thomas Morus pertinaciae Fibberianae consors
poenam luit eandem capite truncatus. Hic suit ille Morus, cu-T'. Morinius Eutopia & alia plurima opuscula tam Latina quam verna' sokri surcusecula lingua cois stripta, notiorem reddiderunt eruditionem e- siti. ius, quam ut a me opus sit praedicari. De moribus etiam qui severissime iudicavit, dicacitatem solum repraehendunt, tanquam ad sales& faceti ne dicam scommata) promptiorem,
108쪽
iox RERUM ANGL. ANNA L. Lib. i.
3 3 s. quam tanti viri gravitatem deceret, quibus nempe in ipsa Morientia i quidem calamitate, & mortis articulo vix aut ne vix abstinuit. facetiae. Si quidem carceris custodi summum corporis indumentum tanquam ex consuetudine sibi debitum deposcenti, pileum tradidit. Tonsori pro opere navato iam damnatus nihil a se deberi contendit, Regis illud esse caput dicens quod raserativi sui iuris esse probaverit, ani piissimam mercedem relaturum. Pegma sive locum supplicia conscensurus, manum praecedenti
cuidam porrexit, & ascendentem inquit in adiuves quaese, ad descensum quod attinet, non sum bilicitus. Cervicem vero iam iam cedendam postquam supra stipitem subiectam protenderat, barbam quam proIiXam alebat θ manu amovit, capitis non item barbae amputandae potestatem carnifiei saetim renidenti vultu prosellas. In Reginam hae caedes magnam inisvidiam concitarunt, tanquam illa stimulante editae, quod ab omnibus credi Pontificij cupiebant: non ignari,illius multum interesse, re hoc ipsum igitur omnibus nervis eam eniti, ut Romani Pontificis authoritas contempta & conculcata in Anglia iaceret. Illi proinde nihil magis cupientes, quam sceminariam egregie piae interitum videre, inlbntis evertendae ansam In -ο - & occasionem paulo postea oblatam avide arripuerunt. Inteis ficorum vis rim vero qui coenobiasus reperant demolienda, arietem exco- tam inquirit. gitarunt ad ea oppugnanda his supplicijs multo validiorem. Emittere visum homines subdolos, qui per universam ubique Angliam in vitam & mores monachorum regia fulciti authoritate inquirerent. Immane quantum flagitiorum in hoc se- rarum latibulo repertum a Cromwello & caeteris quibus id ne. . gotij demandatum eae Pauci seruntur inventi tam immunes a scelere,ut oppugnantium consiliis reniti ausi fuerint i & nonnullorum propalata turpitudo universum ordinem exosum ain deo apud vulgus reddidit, ut magnum facinus nunquam patratum arbitrer leviori molimine, quam hoc coenobiorum nostrorum excidium, de quo postea.
109쪽
ISVs anni huius initium, moerore iam dudum contabes coibarinacens, in morbum inciditiemalem Catharina nuper Regina, 'quo Ianuarij die octavo decessit, & apud Burgum Sancti Pe-
tri honorifieo tumulata est. Laeta haud dubie dc exultante Bo-Ienia, ereptam thori aemulam et cuiuS tamen mors cui credibile est) ipli paulo post suit exitiosa. Mam cum in ipsis Calenis dis Maij, hastis concurrentes spectaret Rex Rochsordium fia- Τὸ is eam trem Reginae. Norrisium & alios: e Ioco subito descedens, Gaiis re eadem ipsa nocte multis mirantibus, Gren Ovico ubi tum dege. -- ra. bat, prosectus est Londinum, & comprehendi protinus iussit 'praedictos Rochsordium, Norrisium, & simul ipsam R eginam,
cum alijs nonnullis, ac in carcerem Omnes conssciendos.
Quodnam illis crimen fuerit intentatum pro certo non habe compertum. Si Pontificios perconteriS, respondebunt Opi os modisianor, quod etiam editis palam libellis perscripserunt, veritam mulierem ne Eligabetha filia vivente adhuc Catharina suscep- ta, spuria censenda esset, ac cupiditate proinde novae prolis a censem praesertim masculae, quam ex Regis fere quinquage. an alia concubitu desperabat aulicorum quorundam iuvenum expetijsse amplexus, neque his contentam, proprio fratri inis cesta copula coniunctam. Ista quibus authoribus dicant ipsi viderint: publicae profecto tabulae nihil tale loquuntur, utan-vidiae Papisticae haec tela esse, non veritatis praeconia merito possimus suspicari. Quodcunque vero crimen fuerit obiectum, certum est,ipsam cum carceris tores ingrederetur,a Duce N - solciae deductam, una eum Audies Cancellario, Cromisello Secretario & Ungstono arcis, sive ut loquimur, turris Londbnensis praefecto,in genua prolapsam omnibus diris se deνbuisshni insons foret, & D E v M comprecatam, ut miseraein hac calamitate ita succurreret, prout a scelere de quo accusaretur immunis esset. Maij I s. rea peragitur in aula arcis praedictae, summo iudice constitiato Norialciae Duce, cui pro more gentis nostiae adiungi oportebat certus numerus cad minimum a 2. houestorum Utorum, eiusdem quatenus id fieri poterat cum rea conditionis. Illorum tum erat testes audire, & an proba-
110쪽
io RERUM ANGL. ANNA L. Lib. r.
is 3σ. esset crimen obiectum unanimi assensu pronuntiare. Neque enim licet apud nos iudicibus huiusmodi constitutis e loco discedere, aqt alimenti quippiam degustare. prius. quam in unam eandemque sente itiam omnes & singuli pedibus iverint. Erant praeter Norsolcium 16. e summis regni proceribus, atque inter eos ipsius Reginae pater, qui causam eius dijudicarent. Hanc vero ipsam solam agere oportebat,
eum aequum nos haud censeamus aduocatorum opera ad velanda crimina abuti. Postquam accusatores perorassent, &testes in medium adducti auditi essent: Ipsa in sedili colloca. tac siue hoc infirmitati indultum, siue honori concessum coniugis Regiae haud comperi ad singula obiecta ita respondit mulier ingeniosissima & egregie lacunda in vi absoluendam
Damraturo protinus omnes praesentes exillimarent. Iudices nihilo secius quorum praecipuus erat Dux Suffolcius Regis sororius& regiae voluntati in omnibus obsecundare solitus 3 sontem lata sententia pronuntiarunt. Tum Nox ictus cui aliter iam facere non licuit ad mhrtem ream damnavit, & vel flammis in area arcis cremandam, vel capite truncandam, prout Regi ut ν etiam visum esset,edixit.Georgius Bolenius frater Vicecomes Roch. eum albc fordius siue Rupesortius appellatus nihilo meliore fortuna usus,mcrti quoque adiudicatur eodem die,& paulo postea Henricus Norrilius.Guliesmus Briertonus, atq; Daciscus westonus regii cubiculi Ministri, necnon MarcuS Smetonus Musicus,qui omne eiusde cum Regina criminis,sive participes,sive coseticens Misis. bantur. Erat Norrisius Regi iam antea p rcarus,&indoluisse ub ' sum non leviter seruat,quod de eo supplicium sumere coger tur r misisse proinde qui clementiam Regiam ad ignoscendum propensam iudicarent, m8do crimen cuius arguebatur ingenue confiteri vellet: eum vero respondiise generose ac viso
tissimorum heroum auum deceretiReginam a scelere intemtato prorsus immunem se plane credere, quod ut aliter sit, non tamen habere se cuius illam incuset: Neque igitur in animum inducere posse ut innocenti falsum crimen impingat etiamsi mille mortes subeundae forent. Quo nuncio accepto, exclamasse illico Regem dicunt, suspendatur igitur, se pendatur: quod tamen factum non est. 2Am 13. Maubiduo post damnationem, ad locum Torierhili. appellatum