장음표시 사용
71쪽
dictum est correptus, in ipsa Regia paucarum postea hora- rum spatio expirauit. Id cum aliis etiam aulicis nonnullis . eontigisset. & Londini lues illa multum grassaretur, iustitium ibidem indicti est,& Rex cum paruo Comitatu nunc has, . nune illas regiones obequitans contagionis metu habitationis loca subinde mutare coactus et . Sed haec annia sequenti. ANNO CHRISTI III 8. REGN.2 . . 'LE N T v M suapte natura Clementem Pontificem, rerum porro suarum ratio, ad nectendas moras persuasit, quominus aliquid in utramutS patiem de matrimonio regio p..isita.' hucusque definiren Dum medium se inter Caesarem & Gallum tenere, inque neutram partem vult videri inclinare, utrique fit suspectus, & bello inter eos in Italia redintegrato, victori strui sua praedam suturum verebatur, nisi Regis nostri patrocinio inniti liceret, quem promptissime sibi affuturum quamdiu lis haec incerta penderet, multis iam experimentis pro certo did, cerat. Atqui virum, pro animi sui lententia re composita, eosdem fructus gratitudo eiIet exhibitura, quas spes ne dicam ostensionis metus expresserat, id vero plurimum nec fine causa dubitabat. His cogitationibus Pontifice distracto, veris
gehe paulatim coeperunt in Italia reSCaesariS, nutante regno
Neapolitano, cuius populares taedere coeperat insolentiae Hispanorum. ut Gallonam potius imperio se malle regi palam profiteren ur, & praesidia Gallica in urbes suas passim reciperent. Caesari4 proinde offensionem iam minus metuens, exorari se passus est, ut legatum mitteret in Angliam Laurentium Campegium Cardinalem Episcopum Sarisburiensem multum renitente Caesare) qui caulam hanc tam diu agitatam, adiuncto sibi Cardinale Eboracensi, coram cognoseeret & dijudicaret. Deinde, vi studium suum erga Regem amplius declararet,d cretali ut vocant )bulla,quam fieri potuit Occulte consecta, matrimonium Regium cum Catharina irritum pronuntiauit..iusque rei tabulas legato cum huiusmodi mandato dedit, ut ijs Regi atque Eboracensi ostensis,se illarum promu andarum
facultatem habere diceret et tempus vero quantum pollet pro traheret, neque sententiam serret, priusquam nouum manda-
tum ala accepisset: Placere quidem dicens ut Regi tandem
72쪽
traderetur ea bulla ec verisimile est eo animo tunc tempo. ria ipsum fuisse =veritin sua interesse negotium trahi, donec se
contra Caesaris iram satis munitiset. Haec in speciem legato, veterator egregius & ad simulationem Unice comparatus 3 cum ille nihil aliud spectaret, quam ut occasiones integras sibi reseruaret, quibus pro ratione temporiS uteretur. Londirium igitur venit Campetus 9 .die mensis Octobris, moltum satagenteRege, ut a ciuibus magnifice exciperetur: sed eum omnem
conatum illusit senis infirmitas, qui podagra grauissime laborans, in domum sibi praeparatam clanculum inserti voluit. Paucos ibi dies postquam quieuit Iet, ad Iraesentiam Regis, baiulis deportantibus adductus est .a quo numanissime acceptus,per amanum fem quendam suum, siue v unc vulgo loquimur secretarium, orationem latine habuit, in qua quanta crudelitate Caesariani militeς in dirptione urbis Romae grassati fuerint, prolixe conquestus, piam Regis nostri benignitatem, quod rebus eorum amictis tanta liberalitate voluerit succurrere,Papae & uniuerso Cardinalium coetui acceptissistram fuisse pluribus disseruit. Huic orationi Edisardus Foxius Heresordensis postea Episcopus latine itidem respondens, eam Pontificis calamitatem, magno Regem dolore affecilla promimi auit, humanum suippe esse humanis cassibus ingemiscere. Caeterum sibi curae fuisse,ut non solum illud praestaret, quod homo ab homine iure possEt expectare,sed quod amicum amico & Christianum principem CH sTi interis Uicario aequunt esset exhibere. Optare .proinde sese, nrecnon sperare postquam erga sanctam sedem, obsequentissimi filia ossicio ipse non defuisset, si quando usuveniat, ut eius opeis & authoritate indigeat,ea non illibenter largiatur, quae filium a communi matre, haud dissiculter impetrare de- here, existimarint. Haec publice. Privatim deinde collocuti Rex & legati, de Papae in Regem 'voluntate nihil non pollicetur Campeius, homo minime malusi quiθue non aliterea de re loquebatur, quam sentiret. Nam Papa haud ignarus,
quam dimile sit hominem non stupidum fallere, per nuntium conscium doli, quique ipse prius perductus in errorem non fuerit: nihil sibi fecerat reliquum, se Regis causa omnia facturum propensissime quae peterentur, legato esset. persiualissimum. HI s
73쪽
Η rebus ita persectis, de ratione cognoscendi, iudici. rs et 8.umque in causa diuortii regii instituendi, sex totos menses 'a legatis consultatum est; nec aliud quicquam gestum, nisi quod Rex, se aduorsa fama laborare intelligens apud suboditos, praesertim vero mulieres propter hanc actionem, quasi insano percitus amore haud perinde conscientiae pacandae gratia, ac libidinis explendae cupidine ista moIiretur) ut rumoribus iret obuiam, omnes regni proceres, iudices etiam &iurisconsultos & de ingenua plebe quotquot adesse poterant iussit conuocari, eosque 3. die Nouembr. huiusmodi usus o.
ratione, allocutus est. Anni iam CSuxerunt plus minus 2o. ora, -
charissimi fidissimique populares, a quo inter vos regnare coepi: In eoque toto temporis spatio per D gi bonitatem ita me gessi, ut neque vos habere quod queri, nee hostium 'I' 'quenquam quod glorietur, eaistimem. Neque enim extero. rum quisquam vim vobiS inserre conatus est, nisi frustra Boiaque magno cum malo 3 nec illorum cuiquam a nobis bellum illatum ell, quod victoria clarissimisque trophatis non sit terminatum. Adeo ut, siue pacis opulentiam spectetis,
siue rerum bellicarum gloriam, cum nemine maiorum nostrorum c dicto absit inuidia 9 scelicius actuin Bisse, ausim e
quidem idque fidenter pronuntiare. QuotieS vero ad moria talitatis huius exitum conuerto Oculos, quam male metuo ne sequentium temporu clades, praesentis scelicitais splendorem Smemoriam eousque obliterent, ut sicut Romani sublato tum nuper Augusto; lic vos me quandoque aut nunquam natum, aut semper inter vos victurum cum lachrymis Optare cogamini. Praesentes hic video complurimoS quorum ea est Atas, ut bellorum potuerint esse spectatores ciuilium, quibus per annos eirciter So. haec nostra Anglia exercita & diuexata est, incertis omnibus quem pro legitimo principe agnoscerent donec per scilicissimum parentum meorum connubium haec
omnis dubitatio sublata est. Cogitetis enim vero apud vos, si quid mihi nunc humanitus acciderit, ecquid meliori loco res vestrae sint suturae, quam quo tempore Eboracensium &Lancastrensium factiones plurimum vigerent. Est mihi quidem filia. quam eo arctiori paternae charitatis assiectu complector quod aliam sobolem non habeo.Sed nolim quenquam I vestrum
74쪽
- -ω RERUM ANGL. ANNA L. Lib. I.
si 8. vestrum latere, agitatum nuper elis inter me, charissimumque fratrem Franciscum Gallorum Regem, de matrimonio inter filiolam illam meam,& Henricum Ducem Aurelianum fili um eius minorem natu celebrando ; eainque affinitatem utrisque nostrum placuitIe, donec per Gallum quendam Regi ab intimis consiliis scrupulus ima ceretur de filiae meae nataliis bus i vehementer quippe dubitare se allerebat, ne spuria censenda esset, utpote me patre genita, ex illa matre, quae fratri meo germano antea denupsisset; Apertis sacrae paginae verbis prohiberi dictitans, ne quis fratris relictam ducat , vereri proinde incine incesta coniunctio censenda sit mei cum conis iuge illa mea certe perquam dilectissima. Haec mihi cum . essent nunciata,nouit D E V s cordium inspector, quam graui dolore animum meum perculerint. Siquidem eis verbis,videbar mihi quasi in ius vocari, non solum de uxore & filia, sed etiam de anima, cui post mortem sempiterni & ineuita-hiles eruciatur debebuntur, si de tam horrendo incestu admonitus, emendationis viam non ingrediar; ut de vobis interim taceam amicis, & liberis vestris, quibus quantum creatur periculum ex huiusmodi dubitatione, nemo vestrum opinor
tam hebes est qui non intelligat. Ego igitur istiua scrupuli ex iis mendi sicut res flagitabat) cupidissimus, cum amicis primum rem contuli, deinde cum utriusque iuris diuini scilicet& humani γ peritissimis , qui me postquam incertiorem reddidissent quam antea: aliud mihi reliquum non putabam, quam ut sanctae sedis Apostolicae iudicium implorarem, cui
me caeterosque omnes aequum censeo acquiescere. Hunc ipsum, neque alium in finem DEVM testor immortalem venerabilem istum legatum accersendum curaui. Nam ad Reginam consortem tmeam longe charissimam quod attinet: Quicquid domi garriant mulierculae, aut niussitent in angulis malevoli, libenter ingenueque profiteor, silc ut nobilissimis eam parentibus ortam, sic multo nobilioribus animi virtutibus praeditam, ad o ut, si hodie uxor esset ducenda, inter totius
mundi sceminas cita Diluti habeam propitium non aliam mihi dari magis exoptarem, modo iure id fieri pol Ict
quam hanc ipsam, cui, pietate erga DEUM, in maritum amore, caeteris omnibus comitate, prudentia denique, humilitate,
75쪽
humilitate, animi inormque sanctitate, parem nuiquam. inueniri palla, mihi equidem habeo persuasissimum.
Verum cum nobis solum nati non simus, ut nostris cupidi atl-bus obsequamur: aequius eise putavi,haec omnia iudicii aleat subiicere, quam DEP vidcii impius cuntorum bonorum largitori patriaeque ingratus, cuiuS incolomitatem vitae quilibet bonus, Omnibu'ue fortunis anteponit, Haec me ipso nunciante, postquam au sivistis,spero suturum, ut seditiosorum obtrectationibus & susurris, aut inanibus vulgi rumusculis aurem post- hae non adhibeatiS. Vario animorum affectu haec oratio excepta est : Regis vicem aliis miserantibus, sed multo pluribus reginae, anxijs omnibus & metuentibus, quo demum haec res esset evasura. Pauci erant rerum novarum cupidi,quibus praesentia displicebant, quae mutari malebant vel in deterius, quam in quo essent statu pera
manere.Ηi conatu Regis vulgo parum savorabilem ) ut pium, sibique reique publicae necessarium,ad coelum laudibus tollere. ANNO CHRISTOs19. REGN. 2I. AP ttis tandem mensis sub initium, coeptum est de Disis,heausa matrimonii Regii publice cognosci. In Cinnobio =ὸ-: a
Dominicanorum Londini, tribunal ad id ipsum extructum est, Rege interim, in aedibus vicinis quae a Brigidae sente nomen habent, morata trahente. visebatur ibi, quod nullibi unquam 'gentium factum comperi. Monarcham potentissimum imperijque sui compotem, die sibi dicta, intra ditionis suae limites, praeconis voce citatum, coram iudicibus iussum comparuilla. Res tam inusitata & alioqui maximi momenti,accuratius paulo enarrari postulat, quam pro ea quam institueram breuitate. Regi in sublimi, solium collocatum erat, ita ut gradibus aliquot ad id ascenderetur, & iuxta id, sed paulo humilius aliud item Re.ginae. Coram Rege sedebant legati quasi ad quartum gradum, ted ita, ut unus dextram, alius sinistram tenere videretur. Iuxta eos stabant apparitores & alii curiae ministri, interque eos Gardinetus paulo postea Wintoniensis Episcopus) actorum in eo nogotio scriba. Ante Iudices, & intra curiae cancellos, sedebat Archiepiscopus Cantuariensis, cum caeteris totius regni Episcopis. Ad extremos deinde angulos erant utriusque partis I a advocali
76쪽
ut magis metuam ne iram D E I in me concitarim nimia tibi complacendi cupiditate, quam quod ossicio meo in ea parte vel minimum desuerim.Per hanc talem meam in te obseruanti. am si unquam ea grata fuit, per communem filiam, perque memoriam parentis mei ibi olim charissimi te oro & ob testor, ut caula huius cognitionem tam diu sistere non graue ris, donec milIo in Hispaniam nuntio ad propinquos meos, de sententia amicorum facta certior, in hac re quid mihi sit statuendum intelligam. Si tum postea iustis iudicibus aequum videbitur, ut matrimonio exigar in quo tantum temporis transegi , quanquam morte hoe mihh grauius suturum est, parere tamen non recusabo. Sed quoties sapientiam recordor parentum nostrorum, quibus authoribus hoc coniugium cois uit, non possum non optime de causa mea sperare. Pater ille tuus alter Salomon habitus est ob mentis perspicaciam admirabilem, nec quisquam per Hispanias iam multis seculis rerum sertur potitus prudentiae laude cum Ferdinando genitore meo conserendus; & quosnam consiliarios hostat viros sibi asciuilla putabimus, ut quasi conspiratione facta in nuptias incestas nos uno consensu praecipitarent 'Neq;enim vel minimum tunc temporis scrupulum iniecit quis. quam, cui minus rite conisinam hoc matrιmonium videretur , habuerunt tamen & illa tempora viros doctrina praestantes ; Fitae porro sanctitate & veritatis amore nostratibus c quod ego misera meo malo edocta didici ,multis gradibus anteponendos. c Hoc ideo dixit quod omnes totius regni episcopos communi decreto Ita trimonium suum
cum Rege initum damnasIe inaudierat. Et huiusmodi reu ra decretum singulornm sigillis ac subscriptionibu munitum in ipsa Curia publice postea recitatum est, ipsb rege praesente, quamuis refragante Fisbero Rostensi, qui nunquam illud a se probatum contendebat, &Cantuariensem salsi insimul bat, quasi is se inuito & repugnante sigillum nescio quod pro suo apposuisset, ascripto etiam aliena manu nomine. ista vero totidem sere verbis Regina cum dixisset, exurgens, Regina AE
flexu corporis regem pro more venerata est, cumque ad pri- dis e curia. stinum locum redituram praesentes expecta ent, exire properat e curia, & dum omnes attoniti mirarentur quid pa-Ι3 raret,
77쪽
raret, aliquantum iam processerat, cum praeconem Rex iubet abeuntem denuo arcessere: quod cum ille sublata voce faceret, Reginae nomen inclamando, & nobilis, cuius humero illa nitebatur, vocatam se admoneret: Audio sinquit illa tu nihi- uominus pergas et non habeo our sperem in hac curia mecum tulte actum iri: faciant ipsi quod vHebitur, ego verbnon manebo. Ita discessit illa, neque unquam postea adduci potuit, ut in ea Curia, vel ipsa, vel alius quisquam suo no- . naine compareret. Rex postquam abiilla videt, absentem ad coelum laudibus sustulit, de cupiditate sua in eo coniugio permanendi multa prosellas, modo sine animae iactura Reipublicaeque damno id fieri possit. Loquentem Nolisua Cardinalis interpellauit, multis esse in ore conquierens,ipsius consilium sequutum Regem, de repudianda uxore primum cogitasse. Quod quatenus verum esset, ut populo tunc praesenti suo testimonio fidem facere dignaretur magnopere obtestatus est. Et rex quamquam optime gnarus haud salsa esse quae ea de re vulgo iactarentur ι tamen quo ab homine amico tantam inuidiae molem utcumque auerterea ei
gratificatus est eousque, ut Episcopum Baiocensem talis conis 'silij mimum authorem testaretur, ae post illum Lincolniensem consessorem suum, deinde alioS Episcopos, quos ea de re consuluillit. Haec sere primo actionis die saeta competi. Mensem deinde unum aut alterum haec lis agitata est. contendentibus Regijs, non elli in potestate Papae illud
coniugium ratum facere, quod sacra scriptura tanquam iure naturae prohibitum vitiosum pronuntiasset: Inter Cathartinam Reginam ct Arthurum principem Regis fratrem natu maiorem matrimonium legitime coni ractum,publiceque celebratum fuisse neminem negare,consummatum porro per copulam carnalem multis argumentis probare nitebantur. At quir ginae causam propugnabant, iudicialem etam esse legem non moralem asserebant, qua iratis uxorem ducere Iudaei prohibebantur,& idcirco per C H R. I s T v M abrogat 3 quatenus vero ab ecclesia retenta suerit, eiusdem ecclesiae authoritate dispensabilem esse, praesertim cum ultimam matrimoniI consummationem nullo modo posse probari confiderent. His
tercationibus postquam aliquandiu certatum est, ad pro-
78쪽
missam & tam diu expectatam sententiam serendam, solito frigidius, Campeium properare Rex animaduertit. Nam p wapa incontentia Caesaris in Italia iam multum aucta, cum eum Papa stantia. non modo non offendere deinceps vellet, sed potius ostensionem illatam abolere cuperet; Franciscum quendam Campanam in Angliam miserat, alio quidem praetextu, sed hoc praecipue habentem in mandatis, ut Cardinalem iuberer, decretum illud iudiciale, quo irritum matrimonium regium iam olim pronuntiarat, igne protinus corrumpere, & red, tum quantum posset maturare. Cum vero simul cum hoc mandato aegrotare Pontificem nuntiatum esset, rem exequi distulit aliquandiu Campeius, ut si forte moriente illo,secultatem ullam posset nancisci, Regi gratificaretur, a quo cum Episcopatum Sarisburiensem acceptisset, ipsiquespem certam i . cisset omnia pro voluntate succeilura;verebatur de non solum ingratus, sed etiam perfidus videretur, si regem ita ludificari permitteret. Postquam vero convaluisse Clementem audiuit, non ausus reniti, n andato obtemperauit, ac bullam in secum coniecit. Rex interiiDinui Bolentae suae potiundae cupidine flagrabat, & moram omnem vel minimam inolestissimam habuit, mutationem cito persentiens, inquirere non destitit, donec rem prout gesta est totam ordine restiuit. Ac tum primum mnem iracundiae vim in Nolsaeum efffudit, cuius ms Wingenio cum nihil non efficiiIet huc usque: per illum solum rη nstetisse voluit credere, quo minus pro animi sui sententia hoc negotium iamdudum fuisset confectum.Non possumhic mihi
temperare quin exclamem cum Comoedo,
Totos viginti annos in obsequio Regis hie Cardinalis absumpserat, in eoque ita se gellerat, ut sibi magnam sane potentiam & ingentes opes, Regi vero optimi principis famam
comparaverit. Quoties enim quanta cum laude Rempublicam hucusque administrant Henricus octavus, apud animum meum perpendo, ac deinde in sequentium temporum calamitates oculos conlacio, equidem facile inducor ut illis aiknuata
79쪽
taque accersen Sconsilium aperit novi matrimonii, pontifice quantumvis invito & restagante ineundi, simulq, petit, ut rationem aliquam in veni aliquo modo Campeius collega ijs non obstantibus quae nuper accepi stet in mandatis, ad sententiam pro se ferendam possit adduci. In eius facti excusationemmulta di. cens obtendi posse, ac in primis, metum iracundiae regiae cuius fortassis causam habiturus est et nomnanem, nisi Regi tam iusta petenti Obsecundaret. Quid his Wolsaeus responderit parum habeo compertum. illud constat, hominem, sive quod primam eiusce rei mentionem aversaretur, ut coepti temerarii nimisque audacis sive quod de collega in eam sententiam pertrahendo nullam spem iacere vellet: si ve quod Sley dantia nescio quo authore tradit ) comperisset Rex, monuisse eum Papam
ne divortium cum Catharina approbaret, quod succe ituram videret aliam Lutherana haeresi insectam .' minis certe di con- vitias adeo exagitatum a Rege, ut animi valde consternati pluri.
monox dederit indicia. Nam cum a Regia revertenti Epi copus Carleolensis qui secundo fluvio iter fletienti in cymba una aderat) de aestu qui tum sorte plus solito taruebat) conquereretur : tu inquit) Cardinalis, si meuin locum modo obtinuisses, revera estuares. Domum deinde qua in primum reversus
est exutis vestibus, aeget cubitum discessit. Ibi vix sesquihoram quieverat quando accurrens Bolentus iltoniensis mox Comes creatus P hoc velle regem nuntiat, ut ipse & collega,
Reginam extemplo adeuntes, hortentur cam ne lite amplius contendere velit, rei suae & utriusque honori melius consultum fore admonentes, si regiae voluntati se permiIBt, neque ad damnationis ignominiam init rendam, ipsum adigat. Eo siquidem perueniunt, ut differre amplius iudicium non possit. Cognita regis voluntate, surrexit e lirato Cardinalis, & vocato collega, simul cum eo Reginam peti jt, quae de adventu legatorum certior facta, prodijt illis obviam. Post mutuam salutationem, secretum petunt Cardinales, abnuente illa colloquium cuius plurimi testes esse non possent. Exorsus tum orationem latinuriolisus, sed vernacula eum Anglicana uti tui, et Regina, illam satis probe se callere dictitans, quanquam etiam latinae non ignaram, Anglice igitur sermonem institutus, utriusque nomine, de observantia erga eam sua, multa comminiscitur, &ut con-Κ siilium
80쪽
Reginae cum Cardinarsi-biu colloqui-
silium daturi fidele, nec aliam ob causam ad eam tunc temporis accesserint. His illa ad hunc serme modum respondit, Benevolentiam ego vestram aequi bonique facio, & consulentibus au rem adhibebo: sed quantum auguror res magna est quam tructabitismineque priusquam de ea statuatur, non solum spatium deliberanai, sed etiam ingent; vires vitra captum muliebrem requira . Meas ecce occupationes fasciculum simul mon strahat fili candidi a collo dependentem his rebus intentam me offendistis inter ancillas, quae consiliariae mecastor haud sunt
optimae r neque vero in Anglia alias habeo, & Hispania subilantia quibus fidere ausim procul abest: Audiamus attamen
quod dicturi estis, responserae quando erit commodum. His dictis, manum Cardinalis prehendit & in conclave quoddam eos deduxit, ubi verba facientes secundum mandata regia attente audivit & ad postulata eorum sic respondit. Quod iam tandem post et O. annos in hoc coniugio transactos, an rite illud consectum flerit quaeratur, statis equidem mirari non polIum: praeserum cum eis viros cogito quibus aut horibus id coaluit. Eorum multi adhuc vivunt tam in Anglia quam Hispania, di caeteri quales fuerint qui iam mortem obierunt omnibus satis notum est: Henricus & Ferdinandus parentes nostri s principes aetatis suae prudentissimi y cum ijs qui sibi erant a secretis, ut nihil de Pontifice dicam Rom. cuius diploma dispensatorium penes me est plumbo signatum, & magnis sumptibus a patre meo comparatum. Quid vero tam firmum quod invidia non ausit oppugnare ρ De his tantis aerumnis &molestijs non habeo alium qu me,te, Eboracensis,quem incusem. Quoniam superbiam tuam portentosam, luxuriam foedam, scortationes de tyrannidem intolerandam odio me habere nunquan dissimulavi, his ideo me telis petiasti,quanquam huius tuae in me invidia partem nonnullam Caesari nepoti acceptam ferre debes, quem cane peius & angue odisti, non aliam vero ob causam, quam quod ρmbitioni tuae inrxhaustae non satisfecerit, per vim & nefas Papatum tibi comparando. Hanc scilicet iniuriam ulcisci 5 tam tae amicis eius quam de ipso vindictam sumere non semel intaminatus est nee vero fidem sesellisti, nam omnium bello. rum contra eum his proximis annis gestolum, tu solus fax & incentor extitisti. Et inibi amitae eius qu*ntas exhibueris molestias