장음표시 사용
231쪽
ao RERUM ANGL. ANNA L. Lib. 3.
ac defendere non promitterent, sacerdotiis huiusmodi indiscriminatim uniuersi exacti sunt. Petrus Martyr Uemilius Oxonii tunc erat, de quo supra. Illi, Ed . Rege defuncto
denunciatum statim suit, ne domo pedem efferret. Post aliquantum temporis, amicorum precibus Londinum proficiscendi facultatem impetrauit. & in sinum Cranmeri Cantuariensis ut unici patroni confugit. Verum is iam dudum nutare coeperat, fremente Regina, quae praeterquam quod tota erat in potestate Gardineri, qui eum cane peius & angue oderat , iram in eum propter divortium matria conceptam, iam tot annos coquebat.
manet alta mente repastum Iudicium latum, hyreiaque iniuria matris. Henricum Regem serunt, cum Mariae filiae contumaciam careeribus coercere statuisset, quod Pontificiam doctrinam pertinaciter adeo defenderet, ad Cranmeri solius intercessionem mutasse sententiam. Deinde, cum eandem a fratre Ed-wardo exhaeredari oportuit, longa oratione ne id fieret A chiepiscopus etsi frustra contendit: neque ut subscriberet decreto induci potuit, donec iuris peritis una voce alserentibus, legibus illud esse consentaneum, Rex multis &assiduis precibus id ab eo evicerit. Apud ingratos adeo plus valitvnius iniuriae opinio ne dicam sensus quam mille beneficiorum recordatio. Incerto rumore serebatur eo tempore, religionem cum fortum Cranmerum mutasse ἔ adeo ut,Regbnaegratificaturus exequias Edis. Regis Pontificio more celebrate pollicitus fuerit. Quare, scripto sub initium Nouem.edito,se purgauit,& decreta de religione ab Ed ardo se authore facta,ut D E i verbo & Apostolorum doctrinae congruentia, tueri separatum ostendit, in eoque proposito a P.Martyre confirmatus, ipsum sibi socium & adiutorem in hoc negotio p poscit. Sed a verborum disputatione res ad vim vocatur. De nece eius omnino decretum erat et de modo patrandi ambigebatur. Placuit primo in eum ut perduellem lege agi. Novembr. itaque a 3. cum in Turri aliquandiu iacuisset, ut exi llimationem eius apud populum imminuerent, malastatis laesae reum peragunti
232쪽
peragunt, una cum Ambrosio & Gilsordo Dudiaei filijs, ac rss3. Iana Gilfordi uxore, quae Reginae personam aliquandiu non Damnat dita pridem gellarat. Ac eius quidem delicti omnes ut sentes moeum ad mortem damnati sunt. Ad Cranmerum quod attinet, deo Ariaio. ccepti eos puduit, ut venia statim ei a Regina impetrata fue- LM mrit ab illis ipsis, qui haereseos crimen statim ei impegerunt. marito σΛntequam custodiae traderetur, ut a certissima pernicie suga sembroso
se eriperet confratrum aliquot suoium exemplo qui in Ger- Duoo. maniam iamdudum aufugerant, amicorum multi hortabantur.
Quibus ille, Si furti inquit, parricidia, aut cuius/is sceleris . Pollularer, quantumuis insons, induci fortassis possem ad sugam capellandam. Nunc vero cum de mea non in homines, sed in D E v M fide, & sacrarum scripturarum veritate contra Pontificios errores agendum esse video, constantia
usus Christiano Praesule digna, vita constitui potius quam
regno hoc in tempore cedere. Sed Cranmerum iam in carcere relinquamus. Caetera quae ad eum spectant suo loco memoraturi. De P. Martyre in consilio aliquandiu disceptatum est, utrum cum illo etiam ut haeretico agendum non
esset, utpote qui religioni Catholieae multum damni dedisset. Itum est tandem in eam sententiam, ut quia publica fide in
Angliam venerat, cum suis incolumis dimitteretur. Itaque publicis literis aeceptis manu Reginae subscriptis, Antue i. am, & inde Coloniam, ac postremo Argentoratum unde profectus fuerat, cum Bernardino Ochino se contulit. Interea Coro Dum. dum haec fiunt, Regina primo die Sctob. estmonasterij magna cum pompa a Stephano Gardinero Wintoniensi Episcopo more maiorum regno irata, uncta & ,σor nata est. Quinto deinde riusde uis Partiamentum Nem . monasteri; coactum, in quo omne1 propemodum leges ac sanctiones quae ab Henrico & Edriatdo regibus in Pontifi. cem & Pontificios latae suissent, restillae & penitus antl-quatae sunt. In Synodo eodem quoque tempore conuocata,
Londini habita, de facta synaxi magna contentione, per dies Distulatio.
plurimos disputatum est. Praesentiam CHRIsTI carnain Iem & realem in sacramento astruebant multi,subantesignano
estono Synodi moderatore, aut svi loquimur Prol quutore. Inter alios paucos qui contrariam sententiam tu
233쪽
bantur, numerantur praecipue IO. AElmerus & Ric.Cheynaeus, quorum hie Glocestrensis, Londinensis Episcopus illepo. stea sub Ellaabetha Regina floruerunt Io. Philpotius Archia diaconus Winton. qui sanguinis effusi testimonio eam
doctrinam tandem confirmavit, Iac.Haddonus Exoniensis, & Walt.Philippus Roffensis ecclesiarum Decani. Post longum & acre certamen, multitudine nostri non rationi-hus vincuntur. n eorum itaque sententiam pedibus itum est. quibus Papiriua in ecclesiam denuo recipiendus videbatur. Eiusdem proinde Synodi authoritate& mandato, Decembris vicesimo primo milia Pontificio more in omnibus regni ecclesiis celebrari coepta. Quo tempore Northantonensis Ma chio dc Henricus Galatus ad mortem paulo antea damnati, e custodia emissi sunt, facta delictorum venia. Dudiaei fratres, de Iana, in custodia quam ante multo laxiori habentur, facta
etiam impunitatis spe. ANNO DOMINI an .R EGMI.& t.
REci NA quae tricesimum septimu aetatis annum iam serme
expleuerat, & a matrimonio ineundo animo putabatur hucusque alieniori, siue natura,sive quod serma non erat adeo venusta ut viri gratiam & amorem magnopere demereri se confideret, iam tandem rebus suis ita poscentibus, de marito cogitare coepiti Uerebatur nimirum, ne ob sexus imbecillitatem in contemptum suorum deueniret, nondum stabilito selio, ®no a recenti factionum memoria adhuc fluctuante. Ac
tres quidem erant . a popularis tunc temporis alnuptias eius destinabat Milippus Hispaniarum Princepa Caesaris filius, Reginaldus Polus Cardinalis, di Cortinaeus Madichio Exoniensis.Ηos maiorum splendor & patriae caritas commendabat, quod sub utroque& libertatis & regni immunit tum conseruandarum spes esset. Deinde cum in omnibus spectaretur sanguinis propinquitas nam singuli genere aut paterno aut materno eam cognatione proxima attingebant Polum morum grauitas & vitae sanctimonia, cum summa animi mansuetudine & prudentia coniuncta; itinarum vero flos aetatis & comis ac perurbana con-
234쪽
suetudo carissimum reginae reddiderunt. Sed de isto nescio ass4. quomodo suspicio excitata quali de religione non optimE sentiret, & reformationi severet. Et Polus tertium supra
quinquagesimm aetatis annum agen S, aetate provectior erat quam ut de liberis ex eo suscipiendis magnopere confideret. Eorum igitur sententia facile obtinuit, quibus regno impacato opus esse potenti rege videbatur, qui & domesticos motus componeret, & adversius Gallos Scotia nuper 3 occupata utrinque& terra & mari vicinos iuxta & infestos hostes Angliam tueretur. His se rationibus ambitiosa foemina vinci facile passa est, & in Philippi nuptias consensit. Earum conciliandarum gratia amplissimam legationem cuius erat Princeps Lamoralius Egmondanus Comes, adiunctis ei Carolo La. Ianio & Io. Mommorantio Currerio sub exitum anni superiis oris in Angliam Caesar miserat. Ineunte Ianuario, legati pratis dicti ubi Londinum venerunt, post aliquot dies rem conficiunt. Pactis dotalibus hae conditioneS appositae sunt: ut nup- - - .ria inter Philippum & Mariam contractis, Philippus omnium V με uxoris regnorum & provinciarum titulos sibi sumat, foetusque 'in regnorum administratione sit, integris regni privilegijs &consuetudinibus, plena item ac libera beneficiorum, gratiarum. ac lanctionum distributione penes Reginam remanente. Vicissim Regina in societatem omnium regnorum Philippi mariti quae ipse iam possideret, & ei pollea obventura sunt, vocetur r& si Philippo superiles sit, donationis propter nuptias nomine co. millia librarum caureorum id facit acio. millia annua pensio, uti olim Margaretae Anglicae Caroli Burgundionis viduat ei assignetur : quarum 4o. millia in ira anta & Arragonia exolvantur, ro. millia in Belgio & provinciis Belgicae ditionis
pendantur, utquς litibus ac dissidiis obviam eatur, conventum. uti in dividenda haereditate, quicunque ex hoc matrimonio nascentur, in omnia regna ac dominia Reginae, praetereaque in
omnes Belgii & Burgundiae quos Caesar possidet principatus
succedant: Carolus natu grandior Philippi ex priore matrimonio filius, vicissim in cariera omata tam patris quam aviae &Caesaris avi in Italia&Hispania regna succedat, ad solutionem tamen o. missium librarum eorum bonorum ratione tene tur. Si ex hoc matrimonio filiae nascantur, primogenita in
235쪽
1ss . omnes Belgii ditiones succedat hac lege, ut maritum in Anglia' aut Belgio ex consilio& ccinsensu Caroli fratris deligat , si si- unde sine fratria consensiu sumat, Belgii successione privetur,& iura integra in Belgio penes Carolum fratrem & eius haeredes maneant. Illi tamen ac sororibus dos conveniens iuxta locorum leges ac consuetudines assignetur. Si contingat Carolum & qui illi succeiserint, haeredibus suis defici, eo casu,
qui pi imus ex matrimonio nascetur, etiam sit scemina sit, in omnia utriusque coniugum regna tam B clgi; quam Hispaniarum, atque in omnes Italiae principatus succedat, idemque r. gnic iusque iura, privilegia, immunitates, consuetudines, inviolatas servare teneatur. Inter Caesarem, Philippum, eiusque haeredes, inter Reginam eiusque liberos & haeredes, & virorumque regna ac ditiones, constans amicitia, concordia,&scedus per
petuum sit atque inviolabile. Nuper facta anno huius seculi 42. estmonasterii, & quadriennio post Ultraiecti l . Cal.
Febr. foedera. renoventur ac confirmentur. Vt de nuptias
huiusmodi decretum vulgo innotuit, multi quibus praesentia displicebant, calumniandi ansam arripuErunt, quasi rerum summae Hispanus iam praeficiendus esset, ut is cum suis proli-ν alia- con bitu omnia administraret, & eversis maiorum legibus ac insti----- tutis, genti nolirae tanquam bello devictae iugum nullo modo ferendum imponeret. Haec apud omnes & palam iactitata. Clanculum vero & apud singulos pro illorum quibuscum agebant ingenio, actiones reginae vellicabant. eccletiasticos ritus mutatoS apud alios quiritantes, cum id non futurum Suffcilciensibus illa promisit siet. Apud alios deinde vicem Ianae miserantes, clarissume scemnar a fastigio regio per vim deiectae &ad indignam immeritamque necem crudeliter condemnatae. Multos commovit miseratio, nonnullos religio, longe vero plurimos externi iugi metus et alios etiam spes suae & rerum novarum cupiditas ad novos tumultus ciendos stimulabant. Cumque Dux solus deesse videretur, rem primus suscepit Tho.wiatus eques nobilis o Cantia Oriundus, qui re cum Suffolciae Duce Ianae patre clam communicata, sicut etiam cum Petro Caroo Devoniensi equite, ikalijs nonnullis , nihil attentandum statuebat donee advenisset Philippus, ut quicquid di mum haberent in animo, contra externi principis dominatum pro
236쪽
patriae libertate pugnaturi, neque aliam ullam ob causam arma t. rasumpsisse viderentur. Atlansere caeteri, & singuli ad sua dis --eesserunt, in Cantiam inlatus quae regio Londino propinqua, a Caletensi urbe freto non ita magno disiungitur Carous in D uoniam c quae Gallia item obiacet in Occidentali InsuIaepat te α Suffolcius ad praedia sua in agro Narisicensi Angliae
meditullium obtinente. His in locis arma, commeatum, pta cuniam, & omne genus bellici apparatus undique sed clanculum corrogabant,& quotquot poterant partibus luis adiungere nitebantur, cum Carous, ceu fato quodam, ceu quod in mora periculum esse existimabat,militem occulte per Cornubiam cepit cogerer re que citius spe detecta, opprelIus, cum aliud peris fugium non haberet, conscensa nave, in Galliam vela fecit, ubi ad tempus delituit, donec tandem regi in speclam reconoeiliatus, captus Bruxellis, & captivus in Angliam deductus est. Quomodo postea evaserit non habeo compertum. Aesub Eligabetha Regina multos annos floruisse, & Rossae in L genia Hiberniae provincia γ morbo extinctum anno Is r. viventibus plurimis notissimum, & testatur monumentum quod in ecclesia Chathedrali Exoniensi visitur, sumptibus existructum Petri nepotis eius, qui frater suit Georgii viri sortissimi, prudentissim sque, a Iacobo Rege ob egregias virtutes in Baronum album non ita pridem ascripti. Cum Petro antedicto captus est eodem tempore Io. Checus Edri. Regis praeceptor, Io. Chrem 'cum petito prius commeatu, Argentina BruXellas VenitIet eapitur es.
ratorum regiorum ibi degentium salutandi causa sic Foxus misistis noster ' aut potius uxoris ducendae gratia si Thuano credimus. At quaecunque demum fuerit profectionis causa, comprehensum constat, ac ministris regijs in ipsa via quae An tu opia Bruxellas ducit equo deturbatum, di funibus ad plaustrum religatum, donee obvoluto capite, in navem coniectus,& ad turrim Londinensem ignarus quo veheretur) abductus est. . Ibi minis ac terroribus ad palinodiam adactus, cum 1 Ρontificiis errotibus toto animo abhorreret. Cuius rei poenitentia ductus, moerore paulo post contabescens, mortuus est.
Haec eo diligentius a me perscripta sunt, quod nou desint qui tradant utrunque et Caro inquam θ & Checum, ad p Ium simul alligatos, religionis causa crematos esse, idque idibus
237쪽
,io RERUM ANGL. ANNA L. Lib. 3.
Iunia hoc ipso anno. Caeterum ut ad Wiatum revertamur, is evulgata iam sua consilia vidcns, nec aliud quam in virtute piae. sidium superesse et in Cantia sua populum ad sed itionem voca. vit, rebellium & seditiosorum fere omnium eam vocem usu pans, pravis consultoribus uiam Reginam, multa & patrasse nuper, & quotidie moliri. reipublicae Anglicanae perniciosa. Dandum itaque operam, ut amotis istis, alij substituantur, qui Regni negotia sic tractent, ut fideIes decet consiliarios,& publici potius quam sui commodi & emolumenti sollicitos. Ante omnia vero manibus pedibusque elaborandum cIamitabat, ut coniugio destinato impedimentum aliquod inij ceretur, quo nimirum gravissima servitute Angliam premendam & Papisti. cam superstitionem nuper invectam perpetuo stabiliendam, clarissime sese aiebat praevidere. Hoc igirur quod moliretur, ipsi in primis reginae cui omnia fausta precabatur & universo deinde regno, utile ac salutare futurum. Quicquid vero in speciem iactaretur, quando sub idem tempus nuntiatum est,
Suffolcium Marinicenses ad arma vocasse, nemo erat tam parum nasutus qui non sentiret, eo hos conatus tendere, ut de
regni solio deiecta Maria, lanatum captiva ad regni guberna uia iterum eveheretur. Ianuari3 2 s. de tumultu in Cantia excitato Londinum fama pervenit. Quod simul ac auditum est, eodem statim ipso die ad seditionem eam compescendam emissus est Normiciae Dux cum levi manu, quae ex satellitibus regiis plurimum constabat. Postridie vero per civitatem Lonis dinentem so o. milites coacti sunt,qui lembis impositi secundo fluvio Gravesendam pervenerunt die sequenti, ubi nimirum eos Dux praestolabatur. Cum his copias matum aggredi statuit,qui Romae se continebat urbecula parum munita &in civitatis illius arce semidiruta, castra collocarat. Prope Med egam fluvium haec civitas sita est,ubi steti instar violentus & aestuans non procul ab ostio ponte iungitur saxeo,arcuato opere spectatissimo. Hunc Wiatiani occuparant,& aliquot tormentis aeneis munierant, ut duci s quem adventare exploratores monuerant transitum praecluderent. Ille nihilo secius progressus, foecia Iem iubet praecedere, & veniam praeteritorum factam omnibus edicere, qui abiectis armis seditiosorum castra desererent.
Quod quidem cum ille praestitisset sed ita ut a paucissimis
238쪽
exaudiri posset, nam prope astabat qui admoto pectori selop.
po, mortem interminatus est, ni summissa voce quae haberet' enuncianda proloqueretur responsum ab omnibus qui forte paulo viciniores audivit sent, nullius se peccati adversus regunam sibi conscios ella ut venia huiusmodi opus habeant. Solus inter omnes G. quidam Harperus, nobilis eques, resipisicen tiam stimulanS, ad Norioicium protinus contendit, ut Bredi Mettus d tum,qui soci . illos Londinenses ducebat quorum anteamen. Assit ad mutionem fecimus de transfugio tentaret. Id quod ille fecit Mum cum tam probe, ut priusquam ad hostes perventum emet, Brettus, soo. D evaginato derepente gladio, ad milites Bos con versus, his veris dunens. his eos fuerit alloquutus, videte Obsecro populares etiamq;atque etiam cogitate, quid sit quod agitis, quo, & contra quos tendatis. Annon socij sunt.& cognati quos Pergimus oppugnatum quique pro nominis Anglici incolumitate arma sump
serunt, ut sanguinis sui periculo ab Hispanorum crudelitate desuperbia nos vindicent in libertatem y Vos quibus cordi est servitutem servitri cum Norsolciensi imperatore vestro bonis avibus manete. ι Ego scui millies mori potius quam Hispano seret ire decretum quod foelix faust umque sit,auspicia sequar Ducis huius inclyti Aiati, & non defuturos inter vos confido, qui
hoc mcum di consilium laudent, & exemplum imitentur. Vix fine.n loquendi secerat, quando universi Niati nomen inclamantes in socios qui sequebantur machinas convertere satagebant. Quo casu attonitus Norfolciensis, Arundelliae Comes.& Iernegamus satellitum praesectus c nam di is simul aderant
fugam arripuerunt. Sed Wiatus eo ipso momento sicut comstitutum inter ipsos videtur accurrens cum equitatu, caeter omnes sugere prohibuit, & S. tormentis aeneis cum omni Nor- sol ciensis bellico apparatu potitus est. Ad copias tum regias conversus r ut in bello tam iusto operam navare vellent hortatus, edixit nihilo minus, si qui redire mallent ad reginam, se illis impedimento neutiquam futurum. Hoc solum se rogare dicens ab huiusmodi patriae desertoribus, ut omnibus, domum reversi, atque adeo ipsi in primis Reginae nuncient, D Eubi atque homines Wiatum testari, non contra Principem, sed contra exterorum machinationes pro patriae libertate arma alesiisque sumpta esse. Londinenses tum illi soo. quos Brettus Dd a duxerat,
239쪽
duxerat, atellitum regiorum permulti,& caeterorum pars longe maxima Wiato se protinus coniunxerunt, qui tanta virium accessione elatus, Londinum iam recta ducere maturauit. Dum haec in urbe & in Cantia geruntur, Suffolcius, qui Ianuaria as. Londino cum duobus fratribus Ioanne & Leonando excesserat,edicta multis in locis proposuit,quibus populares ad arma contra Hispanos aduentantes sumenda hortatus est. Sed cum surdisse canere anImaduerteret, de capeIIenda iuga coepit cogitare, quando HuntingdonijComitem aduentarenuntiatum est, a Regina cum equitatu missum, ut eum comprehenderet. In Comitatu tunc temporis habebat circiter so . homines, a mustus, cum Huntingdomo, in regione inlista minime rotisti posse peripiereeti distributa illis omni pecunia, fugam lanulauit, & amandatis fratribus,caeterisque omnibus, salutem suam commilit fidei Vnderodi cuiusdam, quem vivario Astiri ensi praesecerat. Hic cum eum occultum apud se habere promisisset, donec pro tempore aliud sumpsiisset eonsilium eseu metu, seu praemi spe corruptus, Hunt inmmio patroanum prodidit, a quo trecentorum equitum ohorte sipato, Londinum deductus est, & Febr. Ir. in Turrim coniectus. Regina interim de Londinensibus in officio retinendis soli, cita, ac praecipue postquam de Brettianorum transfugio a diuillat, ipsa in urbem venit Febr. 1. & conuocatis primor bus, ex plebe etiam ingenua quinquot lacus capere potuis. set admissis. orationem habuit, in qua vehementius in Niatum inuecta, eonsilia illius quam citent scelerata, ipsa vero ruam egregie in rempublicam animata, pluribus ostendereaagebat, praetextu dicens dirimendi matrimonium eum Hispano Principe mox ineundum, ad maxima eum & intoleranda plane flagitia velanda, abuti. Eo siquidem vesaniae processisse, auctis iam aliquanto viribus, ut non solum de nuptiis, sed de regia etiam corporis custodia, de de consilia arias vel retinendis vel minandis statuendi facultatem sibi nunc concedi postulet. In coniugii negotio nihil se fecisse nisi de procerum consilio, meliorem aetatis partem in vim nitate exegisse, neque nunc adeo nupturire, quin si modo regni ordines ita expedire iudicent, in eo vitae genere libenter sit permansura. Nam vi sui connubii causa Angliapem
clitetur, di seno sum que omnia misceantur, id sibi futurum
240쪽
turum longe acerbissimum. Permanerent igitur in fide λ- rum testata, & in perfidia sceleratorum hominum ulciscenda sibi praesto essent: hoc enim ad officium illorum pertinere, qui
se tanquam legitimam patris ac Datris haeredem, communi consensu reginam sallatauerint. Confirmatis ita ciuium animis, ad soo .homines c maiorem partem exteros) armat regina,& delectos ex iis prope pontem Tamisi fluuio impositum collocat, alios per idonea loca in urbe distribuit. Biduo tum postea s. nempe Febr.ὶ Londinum venit inlatus, aris N atmmatorum secum adducens tria aut ut nonnulli tradunt ooo. Magnam spem conceperat futurum, ut in ciuitatem illico admissus, rem citra sudorem & sanguinem conficeret. Verum longe aliter euenit. Nam ad pontem accedens, rescissum comperit, & insuper ab hostibus armatis insessum, qui facesseret proditor alta voce clamitabant. Totum nihilominus biduum in suburbio Southisereano restitit, sperans amicos, qui intus essent, aliquid pro se molituros. Postquam veto ibi Dei fius ra tempum teri intelligeret, Xingstonam copias deduxit, oppidum supini Londinum ad decimum millia, e situm, ubi ponte sublicios Tamesis iungitur. Hunc etiam cum rescissum inuenisset, pavearum horarum spatio, maxima usus diligentia, resecit, & copias sub vesperam in ulteriorem ripam traduxit. Tum omnem in celeritate spem collocans, nullo ad quiescendum tempore militi concesso, Londinum contendit, quo se ante lucem sperabat peruenturo & Reginam inopinato aduentu imparatam oppressurum.Neque sane spes eum fefellisset quantum auguror ) nisi D E v s qui con tibus rebellium & proditorum contra legitimos principes optatum raro largitur successum, cffsu quodam l nex pectato, festinantium itcr retardasset, vel potius dixerim, sestina tibus mentem eripuisset. ut ex leui capsa gradum si sterent,& moram non necessariam interposiendo, rei bene gerendae opportunitatem corrupissent. Ad sextum ab urbe Iapidem iam pervenerant, quando ex aeneis quas habebant machinis, una, axe forte fortuna confracto, loco moueri non poterat. In ea reficienda aliquot horae elapsae sunt, dum Wiatus nullo sibi pacto persuaderi patitur,ut omissa machina, prosectio. Dcm maturare velit 3 unde factum, ut ad horam ab amicis