장음표시 사용
261쪽
rs . perissent, Pro magno miracu lo celebratum id fiuiset, ve τἀ solum suffecisset ad eum in sanctorum Calen3arium ascribenis dum. Contra morem historiae liceat quaeso quae de martyricitanti viri a Radaemo Shi ero conscripta ieruntur carmina,
inserere. Sueeubuit Sanctus Praeseia Cym-erus, iniqua Pontificum rabio, fraude dologus peris: Mod Orebi iuuicto deiseerat ense Papam diuod docuit pura quarere mente Deum.
.. ' . Primum poccasti, primum Osem ire datorem Debos, Christo iamra inimisis meas
Catera-- re ut sitim a s mirabile dictu Cay manet Euseu rist ubi flamma erit. Reco invii fides c. inuiolariisseruat, Noc modiffs ammis carda perire sinit. Praeter Cranmem eiusdem cum illo religionis prosellares quam plurimos Pontificiorum saeuitia flammis hoc anno a 8 boea aes sumpsit. Vtriusque sexus 8 . numerantur, qui martyria pal--- mam sub illius anni curriculo igne mediante in noura Anin cervi ct glia consequuti senti Neque vero in viventes solos latuitum rPhasim em Martini Buceri & Pauli Phagi iam pridem mortuorum c mari. davera humo effossa, hareseos postulata, & magno apparata in Academiae Cantabnuensis soro publice combuita sunt. Petri etiam Martyris uxor, quae inoniae obierat, exhumata est, & crudelitate harbara ac inhumana in sterquilinio defossa, cero & Phagio, regnante postea Eligabetha memoria de honores restituti, magna cum solemnitate: & mulieris ossa 1 loco tam immundo in ecclesiam iterum translata, cum
recisisidae iniquita commixta sunt squam Pontificia prusancta venerantur ne simili Iudibrio ullus posthae locus ro. . linqueretur
262쪽
linqueretur. Eodem ipsomet die quo vitam, sicut praesertur, Iss; finiit Cranmerus, Martu nempe a I. ordinem sacerdotia Polus Greno.iei suscepit, & postridie, mortuo iam Nabotho Vine.m eluoavis. eius ingret Ius ell, in Archiepiscopum inquam Cantuariensem consecratus. Triduo deinde postea, die festo B. Uirginis. ad ecclesiam quae de arcubus Londini nomen habet progressus, multis procerum eum deducentibus, pallium Archiepis ori, vii copale magna cum solennitate accepit. Circa idem tempus coniuratio quaedam insignis detecta est quorundam hominum, qui aerarium pecunia Hispanica bene restrium c erant ibi tune
temporis circa so. millia librarum,id conficit aureorum Gall. ars. millia θ expilare decreuerant. Nomina coniuratorum, Udallus, Throgmortonus, Peccamus, Daniel, Stantonus, &
praeter alios fugaelapsos Whitus, qui consilia caeterorum ad magistratum detulit. Illi capti, & omnes vltimo supplicio affecti sunt. Anth.Κingstonus eques auratus de quo antea
tanquam huius coniurationis affinis comprehensus, antequam Londinum adduci potuit, in itinere mortem obiit. Et hoc t tum est quod de hac coniuratione habeo compertum. Iulio mense noui tumultus & seditionis initia mature oppressa sunt in Notisicia, captis & punitis authorib , Clebero qu0d3M Sὸdhibisis & Lincolnijs statribus. Nouemb. 1 I. I.Feckn Mus 5 Pauli De ita se Ici sit. canus, Abbas creatus Sinstat latus est Nestmonasteriensis,ubi . Cathedram Episcopalem Hen. VIII. collocaverat. Nullis tunc temporis in uniuersa Anglia monachis existentibus. Benedictinorum habitum qui cum Fecknam. suscipπς vestent -- . b.
ANNO CHRISTI Iss . REGN. MARI E 4
SV a initium huius anni venit in Angliam Iegatus a Basilio Legiam
Moscouitarum Caesare, nobilis quidam osep Napea nun- - coviti. cupatus, ut amicitiam inter principem suum nostrosque lici . Reges conciliaret,perpetuumque foedus firmaret. Ad littus Scoticum is nauem fregit. & praeter immensi pretia merces, munera amisit, quae amoris θmbola .ad Principes nostros a Domino suo destinata eranti Sed harum rerum omnium vilis erat iactura, si cum itineris Duce Richardo Cancellario conis
263쪽
di 36 RERUM ANGL. ANNA L. Lib. 3.
ferantur, qui nauclerus peritissimus, ad Septentrionales illas regiones primus olim viam aperuit, & nunc dum legati se uandi nimium sollicitus saluti suae satis non prospexit, fluctibus absorptust periit, immortali memoria vir di nissimus.Legatorum nemo unquam sicut autumo magnificentius apud nostros acceptus est. Martii as.in regum praesentiam deductus, cum septimo antea die Philippus Rex ex Flandria reuersus appulisset: causam adventus exposuit, & ad tertium usque Maij Londini moram secit. Tempestatem tunc nactus idoneam,muneribus Onustusnauem coscen dit,& in patriam suamvela secit.Μartia 6.Carolus Sturionus Baro, quod Haris ollis quendam cum filio,quibuscum simultatem diu exercuerat, in domo sua erudeliter trucidarat,salutari in posterum exemplo.
Sarisburiae suspensus est, una cum famulis suis Φ qui sceleris perpetrandi non solum consci ,sed & adiutores extiterant. Postquam miseris hominibus suste capita affixiliet,&iugulis insuper serrum adegisset, in scrobe 2 s. pedes alto cadaueradesodit, tantum iacinus clam fore sperans, aut si innotesceret. Hementia stetus regia, quod Pontificiae religionis studiosissimum se semper ollenderat. Sed noluit D E v s Iatere flagit,um tam immane, & Regina inisi quatenus in religionis causa excaecata est iustitiae amantissima, Omnem veniae mentionem auersata est. Vir igitur primarius, & procerum Regni non postremus. huiusmodi saeuitiae debitam poenam persolui in hoc tantum aliis si cariis & parricidis antelatus, quod sene exserico, non canata, contexto, faucibus elisis strangulatus est. Aprius . Th. quidam Staisordus in septentrionalem regni partem nauibus delatus, leui manu stipatus exulum &aliquot exterorum arcem Scarbor nsem l ut in pace P incustoditam ex improuiso cepit, tumque per uniuersam circum circa Regionem propositis edictis, in quibus Mariam haud bono iure Regnum tenentem, Hispanis illud prodidisse assi mavit, populum ad arma secum capessendum hortatus est. Opera & diligentia Nic. Wootoni Decani Cantuariensis,qui Regum nomine Orator apud Gallum Lutetiae degebat, omnia eius consilia senatoribus regias detecta suerant,antequam is in Angliam appulisset. Comite igitur Winmolandio satagente, sexto postquam venerat die captus, Londinum deductus, de
264쪽
ibidem Maij a 8.eapite mulctatus est. Et deinde postridie socio- Iss . rum eius tres Strechlaeus, Proctor, & Bradsordus proditorum Iupplicium Tiborniae quod patibuli publici nomen est pertulerunt. lunia . edictum publice Regina proposuit, in Beliam Galis quo postquam de iniurijs ipsi a Gallo illatis multum questa indicitur. suillet, quod Northumbria& wiato in omnibus aduersus se molitionibus adfuisset, quod Dud laeum & Asthonum qui
proditionum telam in Oratoris eius domo pertexuit sent, ipse postea receptasset& adhue foueret; & denique quod Stas. fordum nuperrime nauibus, copiis, pecunia, bellicoque apparatu instruxisset, ut regio si posset solio ipsam deturharet;
subditos cunctos admonitos voluit, ne mercaturae gratia transfretarent, aut m erces quascunque in Galliam mitterent,cuius
principem pro inimico ipsa haberet, & cui bellum primo quocunque tempore indicendum decreuisset. Haec etsi vera essent, a Delli tamen denunciatione adhuc temperatum Billet,
nisi quinquennalibus induciis inter Philippum & Gallum
non ita pridem pactis Pontifice authore per Gallum nuper violatis, atque ita bello inter eos oborto, a mariti causa suam disiungere Maria noIuisset. Nam Paulus, Caesari iam olim insensus, postquam traditis Philippo filio ditionibus & regnis suis, in Hispaniam eum secessisse cognouit, Gallum,cui Neapolitanum Regnum tradere promisit, obtundere non desijt per Carolum Cardinalem Lotharingium, donec ad arma contra Hispanum sumenda perpulisset. Hoc igitur a Reginam riti causa bellum susceptum Pontificem pessime habuit. Ide pinueque cum de illa quae reuera sola eiusdem causa extitit vindictam sumere non posset, in Polum quem ut retulimus ,
antea satis oderat omnem iracundiae vim effundere decre- uit. eoque magis,quod Polus,qui ab ipso Papa concitatum hoc bellum cognouerat. de eo sedando perliteras & legatos, etsi magna cum reuerentia, acriter tamen & vehementer apud eum egisset. Abrogata proinde Poli legatione, Romam eum revocavit, eiusque loco Petrum quendam Petoum FranciDcani ordinis monachum.Cardinalem & legatum creauit, ulQ P.Pὸι M.que postea Episcopum Sarisburiensem designauit. Quae cum cis is Reginae nunciata essent, diligenter in primis cavit, ut Polum o Duri istac omnia clam essent,prohibitis in regnum ingredi, non ζ
265쪽
,18 RERUM ANGL. ANNA L. Lib. 3.
solum nouo illo Cardinale, sed quibuscunque illis quos su*i
caretur mandata a Pontifice hac de re adferre, & literis magna cum diligentia interceptis, oratori deinde suo Romae agenti mandau t, ut Papam admoneret, quantum periculum religioni vixdum stabilitae creaturus ellit, si tanto viro contumeliam inferret, cuius authoritas ad gentis conversionem maximum pondus attuliiset. Sed dum istis de rebus inter Papam & Reginam agitur, rem Polus ineertum unde subo. doratus, ab argentea cruce legationis insigni in gestanda abstinuit, neque lagatinam authoritatem usquam postea exercere
voluit, donec Orci aneti datarii in Anglia papalis opera dc
intercessione muneri praedicto restitutus est. Magnum interea belli incendium exortum,oppidum S. in lini obsidente Phili spo in Morinis sive Picardia situm id est cum sue . millibus
peditum, equitum I Moo. quibus accelIerunt postea Enostris Duce Ρembrochiae Comite equites mille,peditum Moo .praeter solsores his mille. Ad id bellum gerendum nauem constem dit Philippus Iulii . Sequentis deinde mensis die Io. B. nempe Laurentio qui sacer est Galli copias in oppidum immittere satagentes, magno praelio iunduntur, caesis non perinde multis nam aso in nec amplius ceciditis narrantur) sed nobili. bus quam plurimis, multis etiam captis, qui summo loco nati serebantur, inter quos Mommorantius Galliae Connestabilis, una cum filio, Mompenserius & Longevillanus Duces, Rin- grauius, Santandreanus, Rupimanius& alii quos numerare longum esset. E Ρhilippiama so.tantum desiderati: Octauo post eam victoriam die,oppidum vi captum est,omnibus qui intus eisent vel caesis vel in capturitatem abreptis Colinius Franciae Ammitauius,cum fratre Dandetoto,& nobilium magno num O, in hostium potestatem veneredis nostriSipraeter alios nonnullos, Henr. Dudius cecidit Norihumbrii filius natu miniamus, qui inter primos vel forte primus in oppidum perrumpens glande tormetaria prostratus Occubuiti Hoc anno penuria annonae in Anglia viade laboratum est, adeo ut purioristritici . m ij nostrates Bus hellos appellamus ) id est equi m Hiocriter robusti onus, plus quam 4.aureis Gallicis vaenirent. nnstrae pecuniae 26. solidis & 8 .denarusAu tantum ubertatis
subsequem mensis invexerisivi decima eiusdem Hiij parte iub
266쪽
anni finem talis frumenti tantundem comparare licuerit. Is s 8. Vilitatem hanc potius cluam caritatem praedictam mihi subit admirari, qui illius pretis plus quam duplum anno Iss . per sol.erim. Sed & illud quod mox narrabitur magis mcm tabile iudicarem, nisi mihi ipsi non ita pridem contigillet rem similem meis oculis intueri. Noctu quae Septemb. 7. sequuta φίλι--ctim schoris sere duabus elapsis poli occasum solis, Iris in occidente
conspecta, luna tunc temporiS ante horam aut circiter exorta.
Mihi quoque ut sit miles casus quamvis temporibus disparatos
in unum congeram idem genus phaenomeni cernere contigit Novembris 24. Iso . quando noctu sol ante duas horas oe ciderat θ iter facienti Coibro viam versus, I . a Londino lapude, albicantis nubeculae species apparuit in circuli fragmentum efformatae, & ex adverso lunae tuin modo exortae ad amussim sitae, quae Iridem veram per Omnia reserebati nisi quod verticolor non erat, & solis vice lunam habuit oppositam.
ANNO CHRISTI ass8. REG. ULTIMO.
IL c τ v K A M quam iecerat Gallus ad S. Quintinum amissis caletum o
be oppido de copias ut aliquomodo resarciret, Caletum ten- fidetur. tare placuit, quam SenarpontiuS Boloniae praefectus haud perinde munitam ut vulgo creditum ferebat, quin imo levi momento modo paululum conniterentur capi posse, Regi spoponderat, quod etiam a P. StrOZZa confirmatum est, qui ememtito habitu locum curiosis oculis lustravit. Eiusque ni Philippus Rex non ignarus, vel saltem consiliorum Gallicorum praesagus, uxorem monuerat, ut huic urbi melius prospiceret, opem ac praesidium ultro offerens. Uerum re aliter a nostris
ac debuit accepta,quasi Hispanus astu oppidum illud Belgio suo
vicinum intercipere conaretur, huiusmodi admonitione nihil prosectum est et Regis tamen augurium eventus comprobavit.
In ipsis igitur Calendis Ianuari3, Guisiae Dux magnum trahens exercitum ex improviso advolat, di ad vicum S. Agat hae nominatum a nostris vaego Sandgate castra ponit, Deinde hia partito divisis copi s, duo propugnacula uno eodemque m mento aggreditu quorum unum portus impositum sauciis bus Ristanca appellatur, alterum ad Neunamiae pontem super
267쪽
aggere nostri excitarant,qui per palustriaaliter non transeunda in urbem ducit ut i s captis, nec mari ab Anglia, nec terrestri bus copiis e Belgio obsessis laccurri posset. Ea praesidio haud satis firmata. a praesidiarijs re rubita perculsis holli mox in ma.
nus tradita sunt. Tum civitatis moenibus tormenta admota, quibus, quod inter portam Flumentanam & carcercm spatijeli primum diverberatum,non adeo ut illic aditum patefacerent, quam ut nostrorum sollicitudinem eo diverterent a loco ubi impetum revera facere decreverant. I llam igitur partem cum aliquandiu pulsalsent, nostrique nihil de arce vererentur, I s. muralibus tormentis eam derepente concutere coeperunt, idque tanta vi & pertinacia, ut Antuerpiae s quae centum & amplius milliaribus inde abest, nostratibus inquam θ per totam eam diem machinarum fragor exauditus fuerit. Nocte demum inflante cum luculenta ruina edita esset, neque tamen ad moenia aditus pateret propter sollam. profundam aqua oppleram, in qua praecipuam urbis firmitatem nostri collocabant, magna diligentia vallum hostes struxerunt, quoad sollam quae urbem cingit perducto, aquam in mare aestu iam recedente derivarunt, ita ut umbilico tenus extante corpore, Asiam transeuntes ad murum sid quod nostri nullo modo verebantur sui rum J nemine prohibente successerint: ubi locum pro gliat ribus serme vacuum offendentes, arce primo impetu potiti sunt, oppidumque etiam ipsum capillant, nisi Antonius Ager nobilis eques,cum parva manu se opposuisset,& donec proster neretur ortissime dimicans, pedem referre hostem coegisset. en tri orthus Baro qui urbi praeerat, cum eo in loco rem sitiam intelligeret ut setvandi oppidi iam spes exigua superesset, de dc ditione protinus agere coepit,& post varias altercationes, in has tandem conditiones transegit et ut praesidiarii oppidamque omnes incolumes dimitterentur, nihil omnino secum exportantes, Nent orthus autem ipse & cum eo so alii captivi re. manerent. Urbs ita Caletensiis in die Circumcisionis obsideri coepta, in Epiphaniae dedita est, cum nostri ducentis annis e
que amplius eam tenuissent. Inde septimo post die Guineas ducit Guisitus, & oppidum parvo negotio capiti Arcem quam Graius Baro tenetbat haud quaquam tam iacile. Sed &ea quoque tandem dedita est, i prout etiam uana castellum, ut iam i de
268쪽
de ab eo tempore neque in Francia quam Reges nostri pro
parte multo maxima Olim tenuerunt, Inter caeteros, Henricus V I. regno Lutetiae puer inauguratus est I 3 r. ) neque in Notmannia aut Aquitania Anglorum Regum veteri patrimonio J quicquam hodie Principes nostri possidere noscantur, si Insulas Iarteiam & Garnesiam excipias, quae illis a quo internos Normanni rerum primum potiti sunt, fideliter semper paruerunt. Dum ista gererentur in Morinis, certior facta Regina quid Gallus moliretur, ut conatus eius impediret, magna dili- .gentia clallam instruxit, & armatis hominibus complevit, qui propter adversam tempestatem portu nullo modo solvere valuerunt. Haud temere reperias aliud bellum, in quo manifestio. ra D E v s dederit indicia, ipsi quam non sit cordi bellis, amisbitionis aut emoIumenti gratia susceptis, publicam tranquillit tem interturbari. Philippus Rex c ut ab eo ordiamur Philippus inquam in cuius caput contra ius fasque coniuratum est, a Gallo Pontificeque, res suas duplici auxit victoria, utraque
insigni certe & memorabili. Caralia Cardinalis & Pallani Dux . qui sui compendij causa Pontifici deliro seni authores sum runt huius incendij excitandi, eam ipsam ob causim a Pio IIII. qui Paulo successit, capite postea mulctati sunt. Paulus in t rim ipse, fuso apud S. Quintinum Gallo, omni praesidio statim
nudatus remantit,coacto Gallo copias suas ex Italia deducere. Maria nostra,temerariam foederis violationem iactura Iuit Cale-aesis urbis, quod moerore. ut creditur lethali ipsam anno nondum transecto consecit. E lGallo qui ad Pontificis instigationem pactas rupit quinquennales inducias, quid apud S. Quintinum obtigerit,breuiter pro more nostro demonstrauimus. Deinde ne detrimentum huiusmodi per victoriam Caletensem resarci. tum existimemus, noua clade mox perscribenda, paucis postea cum
mensibus ea certe utcunque compensata est. Ineunte Iunio,
Thermius Caleti nuper capti praesectus, in Belgium praedabundus irrupit, copijs stipatus quae iustum exercitum conficerent. Et relictis a tergo Grauelinga ac Burburgo, Dunkerham maritimum oppidum vi cepit diripuitque, prout etiam Bergam
municipium opulentu, ac deinde vicos villasque per eum tractu quamplurimos, in quos magna crudelitate grassatum, ad Neoportum usque iactis excursionibus. Haec cum Philippo Regi
269쪽
i 38. in Belgio nunciata essent,qui multu verebantur ne Guisio etiam accurrente cum copiis quas sub signis habebat,undique circum. uentus in arctum redigeretur: Cum Ariovia ac Viretoni tempus eum terere videret,cccasione arripuit Gallos insolenter palantes& praeda onustos,antequam novis auxiliis firmarentur,aggrediendi: Egmondano impigro Duci copias tradidit,qui Grauelinga
veniens,iam medius inter Dunkerham& Caletum, viam redi. turis Gallis obstruere conabatur. Quod ubi congnouit Therumius qui in dies Guisium opperiebatur iam de receptu,sed scriusquam par erat, costitare coepit. Nam incluso undique, via red undi nulla elat,nisi serro & virtute aperienda..In hostes igitur qui iter insederant impetum facis,quibus impressionem fortiter . excipientibus.at X praelium committituri Gallis animum fecit si desperatiotBelgas, recentibus iniurijs irritatos, vindictae sitis &t . cupiditas ad fortiter dimicandum stimulabat. Dubio marte dum rea geritur,in ipso certaminis ardore, appulere Hrte soruna Io. naues Anglicae,quae procul conspecta pugna, cum praeterueherentur nam ad ipsum littus pugnatum est in Gallorum ordines tormenta disploserunt, tanta edita strage, ut tum primum nutare coeperit acies eorum, quae mox solutis ordinibus, uniuersia profli. gata est. Partim in praelio, in fuga patrim,partim in mari namo non paucifluctibus absorpti sunt ad s.millia Galloru perierunt. Capti etia duces primari; sere omnes, Thermius,Senarpontius, Villabonus Picardiae praeses, Annebaldus Claudia nuper Ammiralia filius, Canniae Comes, Mortalerius attriue quam plurimi. Dueenti vivi in naues nostrorum peruenerunt, quos illi cum in profundum mergere potuissent, in Angliam ad Regianam abducere maluerunt. Incidit hic conflictus in i 3. diem Iuli1,circa quod tempus nostri, amissi Caleti ignominiam claro aliquo facinore eluere cupientes, 1 o. nauium et alsem emiserunt ex quibus 3 o. Belgicae iuerunt iubentes Brestam Britanniae Armoriar oppidum maritimum si usquam daretur facultas occuparent. Cuius res efficiendae, cum Clintonus Baro, tam uniuersae Angliae quim illius Classis Ammiralius,occasionem spe. - ratam nactus non ellit: ad Conquestum mortum in illo tractu
celebrem P puppes direxiti ubi exscensionem faciens, oppidum. cepit & diripuit, ac tandem etiam aedificijs igne subiecto con
cremauit, una cum coenobio S. Matthaei, multisque villis & vicis rust canis in regione vicina, tumque se ad naues recepit.
270쪽
Belgae autem qui praedae auidiores, longius in terram palantes I s,8.
progressi erant,nec se tempestiue reuocari sunt passi, a regionis incolis circumuenti, oo. numerum caesi, occubuerunt. Haec circa finem Iulia mensis.Quo tempore Philippus Rex in Ambianorum finibus erat cum magno exercitu, Henrico Gallo cum multo maiori vestigi;a eius si quid moliretur semper inhaerente. Fixerunt tandem tentoria,hic ad aquilonarem partem Somonae fluvij,ille vero ad australem Anthiae, sibi mutuo tam propinqui, ut ad praelium rem spectare omnes tibi persuasum haberent. Uerum illis animus erat longe alius. Nam Philippus viribus impar, confligere sibi tutum non putavit. Et Henricus,milites duplici clade consternatos,victori exercitui obiicere, atque ita res graui ter concultis ruinae periculo submittere noluit. Quare,castra sua utrobique tanta cura ac diligentia munierunt, si obsidionem alter ab altero expectarent. Interim Oborta inter hos pacis mentione, cum uterque consideraret exercitus sui robur ex peregrinis gentibus constare, qui victoriae fiuctus percepturi erant,cladis autem calamitatem & onus victi solius humeris incubituram,aut saltem quod eodem recidit) subditorum suom, a pacificatione adeo non abhorruerunt, ut statim res confecta fuisse nisi de Ceserensi urbe controuersia totum negotium tu basset. Hanc enim Galli omnimodis retinere voluerunt, Philippus autem nisi ea restituta a bello cessare, & ita uxorem quasi deis 1 ituiste videri honestum sibi non putabat.Sed totam hane dis
ceptationem Mariae Reginae morS diremit, quae Nouemb. II. - .
diem suum obiit extremum,de quo postea. Interim memoran- T'. dum, nuptias, a quarum mentione historiae contextus me ab- zduxit April. r 8 magna cum pompa Lutetiae celebratas inter . Francisum Galliae Delphinum & Mariam Scottae Reginam. Uerum haud diu stetit illa coniunctio. Nam biennio postea Franciscus,mortuo patre Gallorum rex interea factus,diem suum oblatseeliciori marito thorum cedens, Henrico videlicet Levini; Comitis primogenito, ex quibus parentibus Iunij 9 Is66. natus est Rex noster ter maximus Iacobus,per praedictam Mariam Iacobi quinti nepos, qui itidem Henrici Ul I. per Margaretam filiarum natu maximam) nepos fuit,& extincta Henr. VIII. sobole, Angliae Franciae, Hiberniaeque regnorum haeres indubitatus remansit. Verum ut pergamus,Totus hic autumnus mor-