장음표시 사용
151쪽
Cap. m. Dub. V De Statu et ossici Saecular. 1gSisti vere censentur de haeresi suspecti, nisi omissio fiat ex causa amiciliae, consanguinitatis, etc. It PO-rere eum communi. Abaos vero non denunciantes, licet
etiam ipsi stant de haeresi suspecti , si nullam haheant causam occultandi , ut dicunt tam de a
Procul C. I. N. II 6 tenent tamen Musis et Orsin.
apud Potesta, non esse denunciandos , ne detur processus in infinitum. Notandum autem super hac materia I. Neminem teneri denunciare seipsum , nec socios sui criminis , cum hoc esset idem ac seipsum denunciare Verum .
si quis de crimine legitime a Iudice interrogetur, tenditur, tum se , quam socios manifestare; i. Io cupis set Suar. Tm . etc.
Notandum II. Certum esse, quod non tantum Superiores Regulares, quibus directe imponitur onus de nunciandi exsecreto Alexand VII edit anno 166o, sed omnes Fideles tenem tur ad denunciandum criminosos de haeresi etium leviter suspectos, ut loquitur Decretums Dum in sine eius Matuit Pontific:
Decrevim hoc omnes ubique existentes cretum, et inc
re Et ita cum communi sentiunt sis. c. n. io . Sed bene hic advertunt i minime esse denunciandum illum, de quo habeatur suspici ex levibus indiciis . v. gr. Si audias crimen alicuius a testibus partim fide dignis It Naua . So' Cordub cum Gis. c. 3, 11 Advertunt a. quod, ut sit obligatio ad aliquem denunciandum, requiratur , ut ille sit haereticua Proprius, et pertinax . non vero si per ignorantiam , metum , incuriam , lapsum linguae , Fidei Protulerit iniuriam , de qua , si secreto corrigitur ,
aio dubio censeatur abiuraturus , Ita sis. I. c. cum ad s. ino inferunt Bonoo et criniac iam Sata. uita a Potesia n. 258. minime esse denunciandum hominem implicem et pium , seu Concionatorem aliquam propositionem haereticalem ex incuria proferentem praesumitur enim non ex animo locutus
Notauidnm III. Iuxti jus commune ex Extra m
152쪽
, i A. IV De Praee particularibus, etc. communiciamus , eos , qui advertenter negligunt haereticos de nunciare , incurrere excommunicationem ferendam Vetsi juxta edictum IIispaniarum, ibi incurratur excommunicatio ipso facto, et reservata. Utrum autem in aliis Regionibus haec excommunicatio sit reservata fasfirmant Salm. c. et Polesto n. 6 iqui affert Decretum S. C. Sed negant Lupus Pud P restine Bonae L e. Vide t. a. Dug. 6.
as quomodo debeant esse , et testificari esse ad probandum Pus qui retieianisH 1. Sensi s. Mulieres. S. Minores. i. Inimiei. S. Conjuneti, et mmestici. 6. Infames. I. Perivri. 8. Seli eriminis. s. Personae inopes et inles. 25 In auibus easibus su ei dierum unius Testis 'AESB. id, acum Testis deponat de una propositione haeretica , et alius de asteratctis si semper sineiana duo restes ad probandum pa6o vales debeant esse testes, ut plen prebent pa61 An Laiei repelluntur a testimando eontra merseos fluvia
ata An testes ineptis ut supra , faetam indietum lata est Religiosi probent in eausa sui nonasserit Miram, et quando quis testari teneatur ps6 Anuestis aeneatur faeteri ueritatem Adiei non legitimo interroganti
sta uando Iudex legitim interroget 'a6 An estis teneatur manifestare erimen, Si remalam secum restem asserat
268 Non teneris manifestare Iudiei etiam lagitimo interrog-LI. Si seias rem ex Conmessione re sub aureis DL Si i immineat damnvm. IV. Si Meveris aprarum dad nis. V. Si rem araveris per in 'iam radi iuraria robabiliter non peccarii.
qvid teneatur falsum festatus aio Quando Reeeene testes 'iub. 2. An pereent eonfra viti-xambraitae aiscondant, ne eiden in P Q. a. Amaf
153쪽
Cap. m. Dub. VI. De Statu et oscio Saeeular ris
viant post eiurconem pius. S. An si interrostatium'
alae homo saetenda ea depositio testium phoumori ad legitimam , et plenam in iudicio, ,s
probationem requiri duos testes, eosque debere. l. Externo sensu percepisse id, de quo testantur: a De eodem facto , et crimine, cum iisdem circum- , stantiis , deponere, alioquierunt testes tantum Sin-
gulares , ut vocant qui non faciunt plenain proba- n tionem 3 Esse omni exceptione majores, in quibusi, scilicet nulla desideretur conditio, quominus tes- Clari possint, juxta vulgarem Condino, Sexus, aetas, discretis, Amm. Et fortuna, des in testibus iis requires. Bines testando reiiciuntur. I. Servi 2 Mulieres. uis ' Inrellige tamen hoc de iure Cononia , ex C. 33. v v. S. Non per de iure V E iam in clausis egis 3 - , iam criminorems, ut Omegis Sanct Truth apud os . de me. e. 3or. 6. Vertim ad reum amis nandum nec lares etiam mulieres sinciunt mis Sata. n. 'et Minores o annis in criminalibus; vi eivilibus autem impuberes ' Isti tamen, etsi ad 3 Probandum non sineiant, nisi in crimine laesae Ma- uenatis, Ansint tamen indicium etiam ad torturam.
Salm. e. n. 8 eis. Inimici a Licet sint remn- Mati, sed de ruentii serim, si ex longo temore hoe etiam in desietis Duae Maiestatis et E etiamsi inimicitia non fuerit rapis , iudicunt Gomani dict. c. 3, 3 i. in erum communi Sanguine iunctitrasque ad udum ut Salmant ibid. n. Ii nisi si erimen Am resis Vide alia cirro hoc 'unctum apud Sata ex dies. num dii x et domestici Utiomusi, eoloni exceptis quibusdam casibus apud eas. l. a. c. 3 n.
154쪽
x. Lib. IV De Praec patetic tillaribus, et: iuri 3. Socii critianis 'AE sierimen Sulare D stata uel molescii , Melisse, quod non ROS i sine foeton 'striari Salm cum iastis c. 3, i et i 6. An auteri, si socii eriminis faciant saltem semi Eniam robois senem conim tertium socium ' firmat eas. c. as sib. I . Sed Plures alli negant aRud Sa cis c. 3 n. 53. Personae inopes . et viles ' mi , sini rotatae irae. Vide Salmons. c. b. a 'n io uel iri, et semitatui , ex quibus tamen ii quiis solo jure positivo ad testandum sunt inhabiles , po is sunt ad initti in criminibus exceptis ous Notandum, quod unicus testis Suffciat ad proba dum in aliquibus casibus ; etenim I. Testimonium vnrus sat est ad impediendum Matrimonium illegitimum , ex cu Praeteres I De RonsoL Dehet hic tamen jurare se impedimentum certo scire et et non sussicit, si testis sciat de solo auditu, nisi impedimentum sit consanguinitalis , et adsit alius testis de certa scientia licet hic deponat sine iuramento. Ita Sancis Cons. 6 c. 5 disi ion. i et Salm Traci vide stris. c. 8 n. in Sola tamen fama sufficit ad impediendum Matrimonium. II. Testimonium solius Episevpi suffeita probandum in judicialibus attinentibus ad suum munus , Si testatur in Scriptura suo sigillo obsignata; istini de Ossicio e. 3. n. 3 cum Bolae Mosere . eae. III Ad delicta Religiosorum punienda sufficit testimonium unius , si delictum sit tale . ut aliter probari non possit taetrita Religiosus sollicitans poenitentem, per illam tantum denunciatus potest puniri aliqv poena arbitraria ; sed non ordinariari tanta larum adist iu n. . Sota ibid. n. 3 cum alta Et idem da cent ibi Ual et Sot pro culpis levibus taeterum in
criminibus gravibus , quae gravem merentur punitionem , recte tenent, et absolut Salm n. 3 cum P ne Peu contra tanta et otios, requiri omnino saltem duos testes , quia fama Religi orum non debet in aestimari, quam fama saecutarium. IV. Credendum ea
Osficiali publico testificanti de aliquo erimine levi;
secus degravi; fiam. Farinis etc. cum Scis, N. R
155쪽
Cap. m. Dub. I. De Statu et offa Saecular.
Et idem dicunt de perito in sua arteri v. gr. si Medicius testificetur mortem alicuius causatam fuisse si vulneres Saonat. b. eum suis. V. Unicus testis probat . quando agitur de laesione Minoris vorse mor tata. n. 3 . Sic etium probat persona , cui standum dixit risiator in suo testamento. Unicus quoque teStis prombat iraculum LGl. n. 3 cum ista. Sed quaeritur hic, si unus testis deponat de naias propositione haeretica, et alius de altera , an isti plene probent, aliquem esse haereticum Com. 'bos etc. affirmant, hos probare illum esse haereticum in genere. Sed longe probabilius ess l. I, 3on.33. Od ete. cum Sagmant de me. e. 3 n. 38 negant tales testes fa-eere plenam probationem; licet faciant plusquam se, miplenam Ratio , quia . cum non probatur prius haeresis in specie, non potest probari aeresis in genere. Excipe tamen crimen sollicitationis in Confessione ,
quod per testes singulares comprobatur , Concurrentibus tamen aliis indiciis , et praesumptionibus. Exceptis autem supradictis casibus , ad probandum requiruntur . et sussieiunt duo testes in causa tam civili, quam ciminali, ex Demeron. II 6. In re duorum ope trium testium peribitu qui inier esitur. Et ex
Ioann. 8 M. timorum nominum testimonium perram est.
Ratio . quia ad humanas actiones probandas ussicit certitudo moralia, et probabilis. Ita . h. 2 2 qu nostra. a. Ess. SOL et Stam de me. c. 3 n. 3 commu-mter. Ab hoc tamen excipiuntur aliqui casus , in quia bus Ius positivum requirit majorem numerum testium, nemph ad probanda testamenta, ad damnandos Episcopos , vel Clericosta nam ad condemnandum
Episcopum, requiruntur a testes, et ad condemnandum Sacerdotem . seu Clericum requiruntur altem
plusquam duo viderisis. e. 3 n. . et . .
Praetereti testes , ut pleri probent, requiritur . Utus, sint contestes, ita ut conveniant non solum in substantia actus sed etiam in principalibus circumstan-iiis . idest persona , loco tempore , modos ni ibidieumstantiae sint parvi momenti, puta, si unus dicat
156쪽
1M Lib. N. De Praec particularibus, etc. casum contigisse hora tertia, alius quartari unus tem , Pus fuisse nubilosum, alius serenum , et similes. t. S. Thom. 2 quaest. Io n. Iada. Stam. c. 3 n. et 8. Aequiritur II. ut testes deponant cum iuramento, alias non probant, ex cu Si de eot eicia'. quia u. vis est. Ubi ait Panormit Noe E sevo quidem , is
resti, credi in alterius Praeiudieium , nisi iuriam Requir. III. Ut testes per se immediale rem perceperint exteri he sensu , quo res percipitur, putari ut ipsi viderint occidentem , audierint blasphemantem , etc. l. Sola
C. de est et e. S Solomis 3 Vide Sota. c. 3 n. id
ei incum Sm . Pan Tob et eommuni. At in hoc, tandum , quod nec etiam sufficiant ad plene probandum testes , qui deponunt, audivisse quidem per se, sed mediate , idest medio pariete, cortina, quin vide rint etiam loquentem , ut Sota cum Fiarinar ei sivinum S et si Hoc autem currit in causa criminali, non autem civiliu excepto Testamento, ubi requiritur , ut testes non solum audiant, sed etihm videanties atorem loquentem ex I. Si non verio , C. de Tei tam sita ibid.gesin autem de auditu ulieno , nemphqui crimen narrari audiverint ab uno vel duobus tratibus de visu, non solum non probant , sed nec uim femiplenam probationem faciunt, ut Salm. c. In Sacum Mirando istanae et fommuni Aristarum. Quam do vero adsunt plures contestes pro Reo, et plures con tra , tandum est pro Re , ut doret S. AOm. 2 a u. I Ore 2 o n. Etiamsi testes 'ntrarii sint majores dignitate, ut Salm. n. 5 . eum Nn Meae etc.
mi Adde . quod Laici in criminalibus repellantur
testificando contra Clericos ex e. q. In aliquο men casu possunt Episcope uti laicis testibus probatae vitae ad probanda crimina suorum subditorumnae coinverso Clerici . et Religiosi possunt testificari contra Lateos, etsi ad hoc non possint compellit Iudice saevculari ex c. uiam iam a M. I. Ex praefato tamen textu clare deducitur, no posse Clericum testificari coram Iudice saeculari, sine licentia sui Superiοrifl,
An autem testimonium clerici sine licentia Praelau
157쪽
p. m. Duc. m. De Stain et Oscio Saecusar vvaleatri Assirmandum probabilius cum Sancis Cons.
l. 6, r. I. Trui I Agor etc. ac siis. c. In Iseontra alios, qui dicunt, non valere testimonium terrum ei, sed tunc tantum , cum ii vi compulsus deponit. clericis autem , et Religiosis non videtur esse vetitum, ut testes sint in instrumentis, cum hoc nullibi interdi-eatura Vide tanta Dec. q. s. 6 c. 33 n. of et Scis.. d. n. as
Notandum . quod testes inepti numerati ut supra a apud Bus. si deponant . faciant aliquod indicium ,
sed non plenum nec suffciens ad torturam: imo 8ervi, vel graviter inimici omnino repelluntur. Sed di crimen commissum est nocturi vel in aliquo loco se-hetori tunc facit admittuntur. Deinde, at testes sint inepti principaliter ob favorem partis, ut inimici, dome5tici, et: si pars eos ammittit, Iudex nou valet res repellere. Vide sis. c. s. n. 3 l. Notandum I. quod Religiosus in ea is sua Monas- 3terii bene possit testificari rex, motuimus De Test
Et idem dicitur de Canonico in causa sui Capituli, de clerico in causa suae Ecelesiae, et de collegiali in causa sui Collegii, quotiescumque in causa ipsi nullum
interesse habeant particulare. Advertendum tamen est, istorum testimonium non esse omnino integrum ;et insuper non esse admittendum , quando alii testes habeti possunt, Salm. Cum sitis an S. Quae . r. an . et quando teneatur quis testari r iv a. Ad quid teneatur, qui non vult testari, aut qui v salsa est testatus p Resp. i. Non tenetur quis testari, nisi vel ex charitate, cum si necessarium est ad avertet dum grande malum proximr, aut Rei vel ex praecepto. B cum Iudex , se Superior habens potestatem , ita
legitim praecipit. In quo ultimo casu, si fugias ,3 aut occultes te, antequam ad testandum citeris. v non Precabis contra justritam; ideoque nec tene 'eris restituere, ut contra multos , clocent steritae et D s. Ratio est, quia illa necdum est praecep-
, tum ii quod autem jus nascatur parti ex tuo tegm
158쪽
a So Lib. N. De me partieularibus, etc. a timonio, id ex praecepto oritur. Imo, etsi sit com-n munis sententia, ad restitutionem teneri eum, quiis a iudice citatus pugit, vel testimonium fraude de
clinavit cum sit essicax, et moralis causa, ut Iudex sententiam serat in alterius damnum et non tamens est improbabile, quod docent muri et ess nolis tendri Ratio est, quia citatio intimata non induciis obligationem iustitiae . sed tantum obedientiae,
proindeque non comparens contumactantum est, et inobediens . non autem injustus Lera lib. I c. M o n. Tere. M. On Lum. L. N.
- Ηic notandum certum esse, quod Iudici non legitime interroganti testis non teneatur fateri veritatem et Tunc enim poterit licite responderet etilim cum iuramentos se crimen nescire, ita ut teneatur illud ei manifestare Ii, S. Aram. a. a v. Mart. . . ubi ait, quod eo casu , Non tenetur accuratus re ondere, Potest Me Per omellationem , Me aliter licio subie-gere. Et idem communiter D. dicunt etiam de teste. vide dicta de Bestrictione non ure menisael. In Isa.
ns Sed quaeritur I. quandonam Iudex legitim inte
roget ' Resp. quando adest si plena probatio , puta, unus te5tis de visu, vel auditu proprio, ut sum vel si adest notorietas, aut infamia criminis, vel inndicia evidentia, vel si accusator se offerat ad delicium Per plures testes probandum alias, etiamsi plures
testes adsint de aliquo crimine, nemo eorum teneretur crimen revelareo; Omnia haec enim aequivalent semiplenae probationi qua interveniente , delictum non dicitur amplius secretum, ideo Iudex tunc habet iusta ut testis veritatem manifestet. It communiter ra. b. et c. 3 dub Met 6. Nauam ei alta eum Salmeo'. 3 n. 6 et 5 . qui advertunt r. 62. cum Sum,
quod, ut testis teneatur tunc respondere, requiratur,
ut infamia, vel semiplena probatio, vel indicia, ut supra , sint iam probata , et a Iudice testi manifesten tur nisi constet Iudicem eas probum et asserat, relegitim tuterrogare.
- quaeritur hine u utrum quando non ideat se,
159쪽
Cap. m. Diib. I. De statu et Offcio Saecular. 61miplena probatio, sive inlatina , vel evidentia indicia
ierimitiis, ut diximus, si Accusator unicumIestem tantum asserat, teneatur hic testis verilatem manifestare Affirmant Salm. v. 3 n. 6 etsi cum Solo Valent ete qui aridicunt quando adest Accusator
conscius de crimine , et unicus testis, jam Reus censetur aequivalenter infamatus Sedaerobabilius negant Ronc. v. i8 q. R. a. cure ess Piasser itemh est spar et Bann vud Siam. n. s. iuxta supra
positu. Et idem clar videtur docere S. A. 2. qant. r ubi dicit tunc Iegitim testem interrogari , puta in manifestis , et in his , de ciuibus infamia praecessit Ergo non legitim interrogata udex, quando non praecessit vel notorie ius Ohoc enim significatri de Monifestis , vel infamia, aut alia semiplena probatio, ut supra.n Resp. I. Etiam legitim , et uri dic interrogatusi non teneris testati sequentibus casibus : I. Si scias go rem ex Confessione. II. si accepisti sub secretos naturali. i. Etiam sub seerat tantum commissos lit S. AOm. . et usso mi Ceila immunis cum Sylv. n et Salmonito ibidem e num. 5. Ontro Sotum tu ista Haec tum notaria immerenaeum est 'rauce O, Adietas Vide diem M. num. s. Intellige tamen
rum nisi immineat darinum commune sie nisi aliunde, sciam itine enim teneris ad monifestandum , ut Como muniter m eum climant eris hum. 2ο. x', ut Con siliarius, Advocatus , medicus, etc. modo tamen non sit necessarium ad magnum Reipublicae , vel proximi malum avertendum ' Ut Sonet Thomos' lac cit ei Sohnantie n. 68 eum communi ' tunc enim licet tale secretum detegere etiamsi iurasses, v te nulli dicturum : quia tale juramentum non obli- gat, cum jure naturae tenearis ad contrarium. Viden L mann r. s III si ex testimonio tibi, velu tuis immineat notabile damnum Vnisi tamen dam, a num publicum vel privatum alienum praevaleat, ut notat Cariana ae Lugo de iust disp. 3 n. o. Uno communiter non teneris testari contra cor
160쪽
aS Lib. IV De Praee particularaeus, etc. sanguineum. IV. Sia viris non sat fide dignis ae-- cepisti; tunc enim Potes te haberes ac si nihilis scires ' An Sonch. Dec. B. 3 cap. et n. s. rem suam. SOL Ariag. et aes cum Salm. c. 3, 6s Aasbuni, esse de auditu aiano non trahi ad manife Clondum , quando Iudex siuisitid ab eis emi tu nisin vi dicant, quodi sciant; quia aiunt, scire Pruri nona, est credere , Sed raritatem Aere iam rasu, Me asio 3 Sensu in mente retinere : quaecumque sutem alia nomm iis Pertinet od iudicium , non ad seientiam Q. V. Sio factum intellexisti per injuriam, verbi gratia; ape n riendo litteras, cogendo alium ad revelationem, etc. Lo m. s. Vime Serum . n. S. Mol. d. 5 n. s. n Si alter probabiliter in facto non Peccaverit, vel
quia rem aliquam accepit in occultam compensamn tionem debiti ex quota tamquam de fure, inquir B tur Ratio est, quia mens Iudicis est inquirere de delicto Vide Agor. 3Part. I. Te et . HII. Bona D d. go quaeu 3 P. 3. L m. I. c. Res p. 3. Qui sciens falsum testatus est, per quod is alteri fuit efficax causa damni tenetur ad impe-n ditionem, vel reparationem omnium damnorum, quae ausantur. Item tenetur revocare cum pariae suo damno , et periculo etiam vitae , si Reus de ean periclitetur, et putetur revocando aliquid effectum rus. Ita communiter Ratio est, quia in damnon aequali potius habenda est ratio innocentis. Viae
Dixi . Sesensu quia, si ex ignorantia , inadrediis tentia, aut oblivione inculpabili falsum est testatus, etsi teneatur impedire, si possit, non tamen ad resi, tutionem tenetur, etiὲmsi Reus damnetur Ratio est, B quia neque tenetur ex re receptata neque ex delictο-
Dixi et Causa meoru et quia, si h parte rei fal-n sum illud testimonium nihil effecisset, verbi gratia; quia per falsa testimonia aliorum jam tota causan damni erat data ii, ut iudex ex noc testimonio, nihil fuerit motus, ad nihil tenebiter Less. I. ac et Lo mann I. 3 i. 5e. 8 et alii.