장음표시 사용
161쪽
Cap. m. Dub. I. De Statu et ossici Saecular. MD Testis peccat . Si affirmet, quod ignorat a Si a B veritatem, quam debebat celare , aperiat. 3. Si se
occultet, ne rogetur, casu quo tenetur testari . .
Si Iudici just interroganti non obediat. S. Sior
Ctium promicenda veritate accipiat in Sed dubitatur i. An peccet contra justitiam, et teneatur ad restitutionem testis, qui se abscondit, nocitetur a Iudice Assirmant Sotus de Ast. 5 qu Tarco et olli rumue go I Sed communissimo, et veritis negant idem Lugon. S. Less. l. s. 3 n. 58. cum Solon ei Pennata a Bonaeinaede 3 et D. o. qu. 3 R. 3, ictu eum Nauar. Fia. Dann. Aeb. S mei alia Ratio, quia licet possit ille graviter peccare
contra proximi charitatem , non tamen peccat Contra iustitiam, cum nemo teneatur praecepto Superiorinus Parere, antequam ei imponatur. Dubitatur a. An teneatur ad restitutionem testis .
Si fugit post citationem 'Asfirmant Solus I c. Sonia.
Os et D e. 5 M. 3 . . item Nauor Axor Fili. An et Rem a d Bonoc. I. c. n. 3. Quia eo ipso, ru testis est citatus , tenetur ex justitia testimonium iceren Prout Si Iudex praecipit alicui , ut proferat scripturam ad causam pertinentem , tenetur ipse ex iustitia illam exhibere . alias debet damnum partirratituere. Negant vero communius et probabilius idem in s. e. i. s. et MOL D. LM DR senes et probabile putant Onarina n. 3. iacvras. n. 5s cum D. M. Testis,si 8. Ratio, quia citatio illa non im- sonit obligationem justitiae . sed tantum obedientiae . eo obstat paritas allata scripturae proferendae et namhen respondet Iessitis, quod scriptura illa in du-hio ex justitia proferri debeat, cum sit res externa de qua Respubi juste potest disponere sicut de aliis honis Civium, quando oportet ad jus illorum tuendum : Non sic de obligatione testificand Dubitatur 3. An teneatur ad restituit mem damni testis, qui legitim interrogatus a Iudice veritatenti occultat ' Certum est tendri, si ipse positive alium deponat circa factum, puta si dicat, se domum Petre
162쪽
13. Lib. N. De Praee particularibus, etc.
scire esse Pauli vide Lugo . 3 n. Idem dicendum putat m&monn. i. CROS SOMN. Iro de teste , qui fuit praesens in donatione mutui, et postea ita- terrogatus id negat , quia jam iste infert injuriam alteri damnosam Sed quid . si testis veritatem celet negative se habens circ. factum, nemph si res o-deat, se illud nescire, cum revecticiat Assirmant etihmiendri eum ad restitutionem Stam triare. I MOP. VN. o.
et idem dicere debent omnes A. citati pro primae
sententia dubii antecedentiari ob eamdem rationein, ut supra, quia testem posito praecepto Iudicis, teneritur ex justitia veritatem patefacere et Et sicut Judex contra Pstiam peccat , sibententiam non proferatusi dicunt, peccare testes, qui veritatem non mani stant Sed contradicunt reo D. 83 Mers. De teste , et Lum L c. n. s. cum As ausi, et sitas, ac merito probabile putat sat omaeumdem Lugo Ratio, quia testis non tenetur veritatem deponere , nisi aut exHaecepto Iudicis , aut ratione juramenti praestitiuund tacendo veritatem , non peccat contra justitiam, sed tantum contra obedientiam, vel iniim contra Religionem. Dispar est autem Iudex . teste Iudex evim ex quasi contractu cum Republica init . ratione ossici assumpti, tenetur ex justitia justam sententiam
ferre: testis vero non tenetur ex iustitia, sed tantum ex obedientia ossicium testis peragere, et ideo tantum eontra obedientiam peccat, veritatem non manifestando IIuic sententiae adhaeret etiam Bransc. l. Cir. n. i. Ηinc ait Coro de Cossi resere. D. 6 n. 62 cum de Ianuar. talem testem reticentem veritatem, et incurrere casum reservatum in iurantes falsum
cum damno tertii , quia reservatio intelligitur Iata in eum, qui jurat cum mendacio positivo , non autem negativo. Dicit vero Bonae si quod, si testis iuravit, se dieturum veritatem; teneatur tunc ex iustitia illam dicere, quia ex iuramerito promissorio oritur obligatio iustitistra Sed probabilius contradicit
Lesa. n. 6o quia testis, iurando se dicturum veritatis, non intendit se obligare, institia, sed tantum
ex virtute Religionis ad illam manifestandam.
163쪽
Cap. m. Q. VI. De statuet ossici Saecular. 15SSed dices : Qui fraude , aut mendapio impedit aliquem a consecutione iusti boni, tenetur utique ad restitutionem damni illati, proiit diximus lib. 3 n. 58 . Sic igitur pariter tenetur damnum restituere testis, qui dicencto, se nescire quod vero scit, iam impedit tali mendacio proximum . consecutione sui juris.
At respondotur, hoc procedere , quando menda cium est causa positiva, sis influxis damni; secussi tantum negativa. Testis autem qui dicit, se nescire veritatem , quam scit , eat causa tantum negativa damni, cum nullum apponat impedimentum positivum , ne alter suum ius consequistur, sed solum non removet impedimentum alteri obstans, scilicet de se, tum probationis Gad quod i emovendum poterit quidem aestis ex obedientia, et Religione , ut diximus . aut etiam aliquando ex charitate esse obstrictus , sed non ex iustitia nisi forte peculiare pactum cum parte inierit cie veritate manifestanda .
Pro complemento huius puncti, quaeritur L Ana: sufficiat depositio facta tantum in scriptis , et nomorerenus Assirmant aliqui , et Sota. e. 8 n. 3 probabile putant Atque Praelatus , et Visitatores hac opinione bene uti posse dicunt ad strepitum vitandum; Et hane tenent istino iv etc. Aaltem si causa sit levia momenti Communis tamen sententiata et probabilion negat, hoc sussicere in causa criminali, ut habetur exea'. Testes 3 q. Gei, A nobis qui ab oco eu ubim vis momenti est subscrinita subod sententiam Proferendam et Licet valeat haec ad probandam infamiam extrajudicialiter, ut Peta et Far apud Saon. ea'. 3 n. Debet igitur depositio fieri oretentis , et tacta aliqua re Sacrata ut Cruce , vel Evangelio. Sacerdotes tamen sussicit quod jurent laeto pectorea
Salm. n. 6. Iudex autem per seipsum debet Mares examnare, ut docent communiter D. cum Couam e si .eu 3 n. s. Potest tamen Iudex inamen alteri digno committere, prout Salmant uidem dicunt constare ex
pragi omnium Tribunestum, si Iudex audia dirua
164쪽
166 Lib. IV De Praec particularinus, et v vel si testes non possint, senectutem, vel pavpe tatem Iudicem adire, ut patet ex e Si qui escin causis vero criminalibus ipse Iudex examen solet excipere , ex Auth. De Testi3. S. me omnia. Testis interrogandus est de sua aetate , nomene Bognomine, et conditione et interrogandus indδ per articulos de facto . et ejus circumstantiis , nemphde loco. tempore , de aliis personis adstantibus actfactumn Item de ratione suae notitiae , praesertim ira causa criminali. Vide iam t. n. S. Item debent scribi verba testis, prout ipse profert. Item cavendum, ne iratis sciat depositionem ab alio teste actam SM--
Testi deprehenso in aliquibus falsum dixtisse, in
aliis non est credendum Salm. n. a. Depositici demum debet denuo ant testem legi , et ab eo ratificari, et in ratificatione notandum est id, quod . testis additur vel mutatur. Et in fine Secretarius scriberct debet hae omnia a maui uerissimo esse, merasin, quod Armittit Et, eum Omnis , quae vosuit, lecta ei sisent de penta ad uerbum, illa roti sint, ruriame manu subseri'sit. Et in fine depositionis cujuslinet testis , Iudex , testis , et Secretarius ei subscribere debent. Et . si testis scribere nesciat, signet cruces et alius. pro ipεo subscribat, et Secretarius ibidem hoc notet. Sic autem ratificata depositione, nulla am-rius habenda est ratio de , iis quae testis aliter poste,
icat, etiam in articulo mortis, ut dicunt Bald Feis. ei Men. Vide sis. n. 83 et set Facta autem Rei citatione, vel oretenus, vel realiter per incarcerationem Rei, vel per edictum , si Reus fugerit, ac lite sic contestatare quod certe est necessarium ad essentiam processus , iterum repetendi sunt
testes cum iuramento , excepto casuri quo procedatur in Reum absentem . ut contumacem vel si testes,
tui deposuerant defuncti sint vel si Iudex proceat ex ossici , et non ab instantiam partis. Ita communiter D. apud Salm . ex n. 8S. Licet Bois Suar.
Iam te ib. n. M inneant, in causis Religiosorum hane
165쪽
Cap. m. Q. V. Dediatu et O i Saecular. Setratificationem non requiri. In hac autem ratificatione magis credendum est Tabellioni, qui depositionem scripsit, quam testi asserenti, se aliud deposuisse, quam Ecriptum est Ithiopam alae ne apud dialm n. a.
An et quando Reus teneatur fateri veritatem p
uret Ovid respondere potest Reus non legitim interrogatus's, S uando Reus non tenebitur erimen ater ptiri senteneatur Reus crimen alari cum timore magne poenae ui An pereet grauiser mus, qui ad iactanda tormenissa una crimen sibi imponit qar Ouando autem tenetur Reus suam Confessionem remeare 1iet se Reus ad se tuendum pοssit reuelare erimina occulis Testium, aut Accusatοris p Et an perae Variter, si erimi falsa eis impοnat tyd An reus teneatur maelare compilae pari asP. r. Sinon interrogetur legitimo, non tenetur, o . fateri suum crimen , sed potest Iudicem eludere vel ambiguis verbis . vel etiam negandori cum , aliqua restrictione, et in hono sensu, ut mendacium absit Ratio est , quia tunc judex non habet jus in terrogandi, aut obligationem imponendi Reo Iarum ess i. 6 M. 3 v. 5 et Onocl. d. io v. 3 P. 2
- . n. Si ex D. Aram. I. I Ora. i. qui artis a. o sic ait Aliud est peritatem mestra, aliud e falsustem Pr Onere quorum Primum in liquo casu Ecet, non B enim aliquis tenetur omnem ueritatem con eri , sed uetiam solam, quom ab eo potest e debet requirere u-a, de , Ruic cum Prince3sit. . . . Probati ambiena,
166쪽
am n s. Reus mon tenetur fateri crimen suum. I. rum Iudex non sit lagitimus et Sia seipso litis proces-i, Sum inchoet , Sine praevia accusatione, saltem vir-n tuali. 3. Si non praecesserit semiplena probatio ne n infamia . nec manifesta criminis indicia extent
3, Rutio est, quia in his Iudex non interrogat legitimo. Agor. Fili Lom. On. . eo Carae de Lugo . S
D I. Nec tenetur , si dubitet . a Iudex legitimhi, interroget et quia non tenetur parhre cum gravi suo damno, nisi contest. Superiorem posse praecipere.
cum Os , Nouiam et tantaea Cons. s. o c. b. 3 Cn. si cum Core Caietan Napor PODC. uxori contra Palud si . et S. Anionis. Rotio, quia reoas Possidet Suiam tam , et mam unis in ductio Met sus eam seruandi usquedum constet de legiumasn-ae terructione. M 3. Iudex tenetur Re manifestare talum causae,m et quae in indicta , quomodo probetur delictum , v etc. ut Re constet, an legitimi interrogetur quin non tenebitur respondere alioqui, et seipsum
honore aliisve honis , quae bona fide possidet. spoliare Cia et Nap. eo'. et n. 3 C. de iam d. , o n. idem dicunt SOL Tol. Less. m. cum G
Si reum juridico quidem interroget iudex, sed
is nonnisi ex falsa praesumptione delicti, v. gr. ann exierit in tali domo stricto enseri potest Reusa idemo est de teste , licet sciat semiplene probatum esse . , id negare, si exiit quidem non tamen facto delicto, sed ob aliam causam et qui , si Iodex veritatem sciret, non posset interrogare. Ita cum S. I AOm. u. r. I. Oi. m. R. 3 cap. 3. man. R. 3. is
167쪽
Cap. m. Dub. VII. De statu et ossicio secular assu mise A. 66 C. de Lugo dia. o. i. i. ' Idem cenam, si quis uidis ob Asiam ut demensionem ;
S. A. a. quasi ris, si Reus legitim interrogetur his Iudice, teneri eum in conscientia aperto veritatem dicere; probabile tamen est etiam , quod ex hoe.
docent Sa ei Less non teneri eum saltem sub mors tali in causis capitalibus, et gravioribus, si sit spes s evadendi, et nu Ilum grave damnum Reie timeatur, Tann. q. . d. 5 Curae de Lugo . . n. 1 ubi dicitia esse sententiam vald prohabilem , et in praxis tutam Ratio est , quia lex humana communiterv non obligat cum tanto Periculo, v. gr. mortis hium v quia inhumanum videtur , ut qui onvinci nonn potest, teneatur Praebere arma contra se , quibus v occidatur, aut gravem poenam tav. gr. Perpetui cadis ceris , subeat tum quia non videtur uim heroiouso actus praecipi posse, Boniac in B --. d. io u s
Celebris est haec quaestio, an teneatur Reus faterierimen Iudici legitime interroganti, cum timore magnae poenae t Assirmat Prima sententia cum S. A. a. a. q. 6 a. ad et Sol. Lesa danis Tocet Salm deo me. n. s. qui dicunt, hanc Probabiliorem et in praxi tenendam , quamvis contrariam vocent probabilata intrinsech et extrensech Ratio , quia Iudex jus habet praecipiendi quando legitime interrogat ut Reus crimen ei revelet ideoque Reus peccet contri iusti-tiam, si hac in re gravi ei non obediat. Seeunda tamen sententia, quam satis probabilem etium intrinseo po-t, qu mvis primam censeam probabiliorem cum Bus. ei Sis, Stior Fili Euetae Iur. n. i . Aiam mae mm Porta Fagnund etc. apud Scis n. f. et quam proba-hiliorem censetium e uat D. sim I n. I S. in .
Raecaententia negat, teneri Reum crimen suum revelare
eas , quo damnandus foret ad mortem, aut ad trire
168쪽
afo Lib. IV De Praee particularibus, etc. mes, ad carcerem perpetuum, vel ad amissionem omnium bonorum, vel totius famae, et honoris Ratio , quia videtur non extare haec dura iuxta tamquum humano modo impossibilis, ut quis teneatur quasi
ipsemet se condemnare ad gravissima poenam, Crimen suum confitendori nisi commune damnum im- .mineet ex reticentia confessionis delicti puta haeresis, laesae Majeistatis, etc. tunc enim Reus tenetur SeiP- sum prouere, vel saltem socios, quantum opus est ad commune damnum avertendum, etiumst ipsi mors immineat ex revelatione sociorum , ex qua evadet in
judicio convictus Casu vero , quo tale damnum noritimetur cum lex obligans ad crimen fatendum Pr habiliter non extet, probabiliter Iudex non habet jus veritatem in tali casu exigendi, nec Reus obligationem eam manifestandi; et ideo Reus amphibologiis crimen celando contra justitiam non peccat, iuxti dicta I. 3 n. 56. Nec obstat dicere, quod Reus tune teneatur damnum illud suhire pro bono communirinam si haec ratio valeret, Reus ad poenam damnatus nec elium posset carcere fugere cin utroque enim eas viget ratio communis boni, et tamen Reu Iicito Potest Digere, ut fatentur ipsemet data. v. S .mum communi , ex D TAOm. I. I. u. h. Ort. q. cd a.
ubi ait Non tenetur Re Uscere id, tinis mors equintiar, quod est monere in sic cunis ducatur ad mortem. Et hoc etiamsi Iudex praecipiat, ut non aufugiat, ut pro certo habet LugesI. c. Omnes autem conveniunt, ut par est ad dicendum, quod si Reus sit in bona fide, et censeatur quod dic ficii sit inducendus ad fatendum crimen interrogatus. Iudice, Consessarius in sua bona fide eum relinquere debeat ut Sancis Def. I. 3 n. 8. Stam. C. N. Item. Dixi et tabuliasibus et quia aliud est de causis, is in quibus agitur de poena Ecclesiastica, quae esta, medicinalis. Dixi et si sit Res e denia quia absque ean cessat ratio celaniat veritatem.
169쪽
Cap. m. Q. V. De Statu et ossici Saecular i6. Unis resODO. I. Non semper opus est, juxta dicta Reap. a. ut, Confessarius Reum urgeat ad crimen fatendum. Q
datum dis diom. o. - . Post sententiam latam Reus non tenetur con-
fiteri crimen, quod ant iniusto negavit, quia ' finito didicio, finitur obligatio Rei Liam sic est.
x 'AEIdem dirant Sania Dee. lib. 3 cv. q. et Scis. b. m. o. Idemque Liguris fessa. Vide Eb. 3 n. 55. ' Imo probabile est nec ante ententiam ad id tendri, i etiamsi adhuc sit in potestate Iudicis, donec iterum' interrogetur Carae n. q. 'TIM etiam
n. etc. Actio, quis restitis vialis non oboat, B Sitonium, cum Itidem interrogat: Nisi Iudex Iem n ius ad remondendum 'inmissos, ne, si inci'iat,' ut Aegis Inseo mensem ueritatem dicatu et mensis a Aiu duret uis tamen non obstantistis, probabilios docent Solus lib. 6 die stat quaest. ore. I. GM. Suni VIR IS n. 36, item Sia'. et Angle opud Sancis. n. qui forem communem sententiam Astis, quia, quam si sententia Pendet, adhoc censetur Perduniara' me tum Iuditasta, iustum seruetur iudicium. Resp. 3. Si quis ad evitanda tormenia gravia men-n titus , falsum sibi crimen imposuit, per quod sit
morte plectendus , non videtur mortale. t. contra Nau et alios docet Anges h I. s. l. 2 c. o d.
v an de Ast. d. q. M. S. Ratio est, quia non
' At mentitus pernicios , cum non teneatur tantis B tormentis vitam conservare Via. C. de Lugo l. c. Quaeritur hic, an reus ad evitanda gravi tormenta, s peccet graviter confitendo falsum crimen ' Prima Sententia negat quam tenet cum Bus Lera lib. a m. i i. cum Ang. Fluest. M. et Solori et probabilem putat Lugo D. i. n. Ratio , quia nemo tenetur vitam servare cum tanto crueiatu, qui morte ipsa.durior videatur, j.xia dicta b. 3 n. 3 a Seeunda Tom. IV. O
170쪽
is Lib. m. De Pram particularibus, et vero sententia probabilior affirmat, et hane tenent Moh Dist 3 n. id, et vincia eum mM. et CO-- Ratio , qui , licet nemo teneatur tueri vitam adhi-helido medium visum ipsa morte durius , nemo tamen potest, itivo eooperari an injuditae morti , quod est intrinsech malum cum homo non sit domnus auae vitae. Unde palo babilius infert manen lore 13 contra memis iit infra , quod vi causa ait adhuc in eo. Statu, ut per retracta io m possit mors impediri, debeat reus Seretractare, quia falsa illa confessio pergit influere ad suam injustum mortem , et ideo tenetur causam illam auserres sicut, qui ignem culpabiliter accendit in domo aliena tenetur etita cum suo damno inum extinguere. Advertit hic autem Lugo n. 8 eum Molina, quod , etsi a principio peccasset reus confitendo crimen falsum cum infamia alteri , non tene tur Poste, se revocare ad reparandam alienam infamiam, se denuo exponendo ad sustinenda illa gravia
tormenta, quia nemo tenetur famam restituere cum longe graviore suo damno.ti: n I. Talis non tenetur posteli crimen revocare, i, quumvis anteii periurio confirmasset, si prudmateri, metuit, ne ad tormenta revocetur qui et, peieractione graviter peccarit, hoc jam transiit, et non retrudin tando nemini sacit injuriam; ideoque suffcit, uisum
coram Deo poeniteat. V. Lara Tiann I. c. et q. S . . M a. Si ex illa falsicriminis confessione grave dami num aliis Sequeretur, v gr. bonum Reip. aut fama
Religionis, vel familiae notabiliter Isederetur, aut aliqui ideo in haeresim lapsuri essent, quaevis P
i, iii, tormenta perferenda essent Tann. l. c. req. 5 d. 3. Si reus tormentis coactus denunciavit alium D innoeeniem . tenetur sub mortalitant suam con- demnationem, et a tum non facit, eluim damnv- D tionis tempore revocare , ad quod etiam 5 --
fessario est obligandus. Ii ex communito sis se. 6, ra. c. ut diu. S. Tann. At - 5 - ae n. io3. Ubi subjungit i. Si quis tamen sequatur , ipsaque praxi servari advertat eam sententiam,