Rariora Musei Besleriani quae olim Basilius et Michael Rupertus Besleri collegerunt, aeneisque tabulis ad vivum incisa evulgarunt nunc commentariolo illustrata a Johanne Henrico Lochnero ... denuo luci publicae commisit et laudationem ejus funebrem a

발행: 1716년

분량: 304페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

31쪽

TAB. I.

apud optimum Virum inet. Engeliandium Mus eo nunc obviam, et in Tabula hac depictam admiratus sum. Α diversitate Regionum fructus hic varias obtinuit denominationes: nec enim Manas, Manasa, Manases, Nam et Manana apud omnes audit, seὸ a primis Brasiliae incolis Pana. eous et myriri vocabatur, Sinensibus VULT et Fansolo-mis, Stamen-

dis tria imposilit nomina, D ma,mmiama et Iasema, quibus totidem desisnantur fructus hujus species. Sunt autem Manasse vel verae vel furiae. Et verae inter se differunt fructuum fgura vel ovata, vel conica majore et minore, Vel sapore magis et minus acri, vel foliorum eolore et gura, vel Aculeorum situ et frequentia, colore et absentia; vel corona denique, in quo diademate herbaceo regiae subolis futurae primordia, plantaeque e fatiscente morienteque genetrice reviviscentis, rudimenta delites nni a plastica terrae vi temporis successu evolvenda et eruenda;

qua eorona stlvestres Manasse desti uuntur. Ad referendae Midae species, item Nana brava Acollae, Ma gravit, non aculeata Pita sive ADtis, Rerbita species Raragvatae, Chicariri, et Nana Pacoba; de qui

bus omnibus dilectissimus Parens in modo laudata commentatione su- se est, accuratamque totius Plantae Anatomen addidit, e qua, quod fructum in Tabula nostra expressum concernit, mutuoIumimus. Est

autemfructus noster in aere depictus, dranasafrustu max mo eonico, fediacta, quod ad similitudinem nectariis emitam Auram, Gallis Pisis de Suere, nostratibus Sufferhut i est atast. Strobili strinis Pini Italici

fructum refert, cinarae instar , ad quod Plantarum genus, plurimis Bolanicis refertur, seliis futurorum florum operculis eleganti specie constructis, circumstantibus. Putamine hoc suctum quati obsidem refracto, nucleus pulpaque maturi fructus prodit. Caro ex albicante, pro varietate tamere fructus flavescit, succulenta, Saporis prae caeteris fructibus gratissimi, acido dulcis et vinos. In fructus meditullios ius seu eorculam est oblongum, rotundum, duriusculum, ex albo fi vescens, carne subdura, quae lignosis intus est pertexta fibris. Credit dilecti T Parens, stylum hunc per fructus longitudinem ad coronam foliaceam usque pertingentem, nil aliud quam caudicis caulisque pro ong tionem e variis fibrarum fasciculis compaginatam, ubi mox triplex fillularum lignearum collectio, geminos trachearum ordines intercipit et ambit, mox gemini trachearum fasticuli unicum fibrarum acervum amploxantur et urgent,ceu e fructu per longitudinem disiecto patescitati fructu autem transversim inciis, oblonsae et radiosae striae apparent, e corculo siVestylo medio fructus egredientes et ad corticem excurrentes, quarum caro magis succulenta et flavescens; Continet enim pulpa Manasae fibrarum reticulares plexus, una cum contentis tracheis, et globulis sive nodis acido dulcem sive vinosum succum continentibus firmatur; areae vero utriculis lympham asservantibus perbelle replentur, atque hi in meditullium hiant,veluti in corde accidit, cameis lacertis et fibris valvulas in

32쪽

T AB L

suavitates Continens, ut vere nominare Ananaiam queamus Fructum fructibus omnilus priorem, Eui sunt, qui fuerarit, erunt, priorem, - Nanam fractabus eminentiorem, Euantum sunι teneris cedri salictis.

Plura qui de Cultura, propagatione, viribus medicis, praeparandi

modo, mno inde confecto, noxisque ex intemperato usu nosse cupit, Consulat modo citatam Parentis Commentationem.

Junctus Ananaiae FRUCTUS GUANABANI sive BAA BAB AL

PINI, Anonam agnoscens matrem, et quidem maximam, foliis latis splendentibus, fructu maximo conoide, tuberculis seu spinulis innocentibus aspero sexundum ExcellMoane incitat. Plantar Jamaici'ao .Est autem fuctus secundum Ct Mormium ininus lib. 2.c. 28 .pa magnitudinis mali estrei medioeris, densio duroque cortice ut euevrbita vestitus, nustis excurrentibus ulcis, extrema ejin parte mucronata qua arbori adhaesit, perieulo crasso et smo, sulcorum rudimenta ternuntur, is quibus lanmgo quaedam en, quemadmodum in malis Idoniis reliquo corpore laevis. Altera extremitas in nostra figura in conum quoque, in Normiana in o tulam desinit rotunditatem, colore fusco. Pulpam continet subrubram, Diabilem, quae facile in pollinem resolvitur acidam, ori gratam, per quam sparsa sunt semina, renibus animalium similia, duro cortice qui rubente quadam materia tegitur. Interna structura in Auctoria nostri figura quoque expressa, ideoque ab Exceli. Grem. in Alas. Societat. Reg. Anglic P. II. cap. r. p. is s. his verbis commendata: BESLER HATH

TO SHE THE SE EDS. Conseri quoque clus Exot. Libr. II. cap. 3. p.

m. 2 t. seqq. Cl. Legatum in in . Gupian. L. 2. c. 2 s. p. m. 3 37. AD seum Calceo sub nomine fructus Rabub. p. sos. Mus Moscard. Libri Issi cap. ii T. Varias Guanabant species recenset R. Ρ. Plumier de novis Plantarum generibu3 p. .Rev. P. Bonanni in MucΚircher. Cl. VII. n. so.

FRUCTUS ARBORIS LANIFERAE EX INSULA IAVA,

CEIBA sive Orbs, a Brachmanis misi Samari, a Matibarensibus ADtil-el su dicitur. Arbor ipse procera est et admiranda altitudine quinquaginta, crassite octodecim pedum mensuram haud raro superans. Panjae sive Arboris Lanigerae species in Horto Malab. T. III. Tab. LI. descriptae esse videtur, et fiuctus quoque Paniae, fructibus his plane similes oblongo. rotundi, intus in quinque loculamenta, alba ac nitente lanugine ceu gossypio reserta, divisi, intra quam lanuginem, dehiscente demum fructu, observantur semina numerosa, rotunda, glabra nitentia, non tamen triplici, ut in Panja, sed duplici ordine locata. Plura mi in Hore. ADiab. T. III. Tab. sa. Excell. Plutinetius in Phytograph. Tib.s ς. Fig. a. lconismum exhibet nostro persimilem, magis tamen apertum, et gossypina vellera in majus spatium distundentem, quem fru-

33쪽

ctum ab insigni Bolanico Dn. Guile . Guraene dono accepit, arboremque definit r. lon sive Gost tum orientale, foliis digitatis per marginem erenatisorustu quinquecapsulari conside lanugine leucophaea referata ; quae lanugo propter brevitatem carminari non potest, neque lintea inde eonjici, sed lectulis et minaribus consciendis laservit. Cavendum t

men, ne lana haec flammam, vel minimam scintillam excipiat; nam ignis tenaciter inhaerendo late serpit, nec aqua restingui valet. Vid. Bontius Bis. nat. et medic. Libr. 6. c. rq. p. ios. Mus Morm. p. a os . Gus EXM. I. I. c. ii. AIq. Dc. Reg. ANL pag. 19 3 .seqq. Nisi omnia me fallunt, haec Arbor quoque in Guinea crescit, et a Cl. Bosmemno in descriptione Guineae p. 3o7. dclineatur. Conseret abraeum Sciagr. Stirp. p xo.

FRvCTvS EXOTICVS STRAMMONIAE SIMILIS, quam adiborem matrem agnoscat, iῖnoramus; idem certe fructus est ac ille a Iob. Bu vhin. T. I. libri III. descriptus Strammoniae modo tuberculis obsi-ius: vel fructu ovali ex fuscosiubrufescens, tuberetilis mucronatis obsitus C. BuMin. in Pinac. p. 4o6. Cl. Si ne hunc fructum saepissime collegit in Insulae Jamaicae littus ejectum, cum aliis marinis recrementis. Annon fructus ectinatu ecunim Chabraei Stirp. Sciagr. p. al.

FRvCTUS PEREGRINUS ABIEGNAE NUCI SIMILIS ille est,

quem omnium optime descripsit Clusiius Exot. libri II. c. s. forma nempe imboide, multusquamis imbricum modo dissositis constans, in medio nonnihil eompress oris tenuioribus et quodammodo villasis, instar abiegni strobili, sed brevior, eolores diceo gravis et nucem vel nucleum

eontinet. Qualis arbor hujus fruci us, et Cl. Clusium latet, credit tamen vir βῶ--τατω plurimum accedere Ad Palmampinum a Lobelio descriptam; vel ex mente Ill. Gremm Mus Rc. Reg p. 209. ad Palmam eonis ram. In Curispo sterioribus Clusin ramum undecim fluctibus his gravidum recenset, ubi insimul figuram ab Ill. Fabricio de Petreste melius delineatam exhibet. An non recoli Mus Morm. p. zo a. seqq.

iis nostri ex Anonae specie quadam originem trahere vix ambigo, determinare tamen illam non audeo. clusi descriptio accuratissima, quam exhibet Exor. l. a. c. 3. p. a S. Iuglandem externum illum vir Iem eoru

ieem adhuc retinentem crassitudinesuperat, orbicularis paene gurae, m sis tamen depressae, et quas in umbilicum sidentis suprema et ima pum e seinter quas trium fere unciarum est interstitium et paene siex unciarum ambitur, constat vero veluti quamis eleganti serie in obliquum diastostis, ab extimo versus petiolum tendentibin, illisque quodammodos uis et Iamram habentibus per longitudinem ; Aquamulae autem petiolo proximae sursum vergere nonnihil videntur. Nueis color silendens et 1 dicetis, eaque nucleum continet ἰ nam commota et agitata strepitum edit, valde tamen levis en pro Vin crassitudine. Videtur hunc fu mim quoque Cl. Olearira in Austo Gotidorss. Tab. XIX. fig 3. descripsiste, et Chabraeus Sciagr. Stirp. p. ai. sub nomine Nucis Indicae tessestatae. ORBI-

34쪽

TAB. I. SORBICVLA PEREGRINA, FRUCTVS PEREGRINUS NERVIS DIS PINCTUS, consimilis videtur illi fructui, quem Gufius Exot. l. a. c u. fig. a. exhibuit, orbicularem, qui pulvinato aliquo integumento inclusus fuiste visus, conlectura facta e fibrarum, quibus putamen pra ditum fuerat, vestigiis impreissis. Uel certe pertinet ad i llos, nervis distinctos peregrinos fruel us, quos cap. X. sequenti descripsi.

GUA JANAE FRUCJUS SQUAMOSUS FORMA TROCHI,

est ex Arbore Mona liis odotat is minoribus , fructu conoide squam o dulci violaceo, secundum G. Hermannum in Catal. Plantari fructu purpureo est in Ejusd. Paradis. Eatav. Illustr. I ajin fructum viridem conoidem pronuntiat; Excell. 'Plu enetius autem Phylograph. Tab. is q. Fig. 3 . fructum e viridi et luteo cortice quamato abstero,nties is nigri cantibus ruis, cui noster per similis) delineat. In Hori. AI Lb. T. li I. p. 1 i. sub nomine Ata-maram describitur fructus sive contis; qui matvrus magnitudinem habet citri vulgaris, exteritis viridis ac striatus, interius vero albicans,nec non medullaIucculent aporis rati,odorisquesuavis resertus.-Sed ut vestim fatear, nimium quantum Figurae Iconismus a nostro discrepat. Per omnia autem nostro aequalem exhibet Clusius, e Baly Insula Javae vicina delatum fructum, cujus accuratam addere descriptionem consultum duxi: is Suprema parte est angustior et velut in metam delinens, ut quodammodo ficus aut Pyri formam aemuletur; aspero tectus est cortice, et ab infima parte sursum versus densis ordinibus, veluti squamularum sibi mutuo incumbentium orna. to, quae sejungi nequeunt, sed cum integro Ordine non valde den δε eximi pollunt, flavel centis coloris, dum recens ex conditura exem. lux, deinde subfusci. Continet pulpam albam, odoratam, instar pyri sermatam, sapore acrem, continentem in medio osticulum Iidum ita metam allurgentem. Plura vid. apud citat. Clusium.

Conis glandibusque dives haec Tabula exhibet primo PICEAE

FRUCTUM, sive Conum Abielis marinae a Bauhino et Bellonio es sit se descriptae; in Alpibus Burgundicis et Bosphoro Thracico passim obviae. Meminit hujus E lerianae piceae illustr. Grem in Musco Societ. Reg. Anglic. P. II. cap. U. p. ara. sub nomine A coneos the ADte Hrr, optimeque sculptam elle praedicat curiosist pictur' db Bester; nec mirum, cum ubique in sylvis nostris abundet, perennet

TEDAE ARBORlS CONUS selictus est Pin astri sive Pinus

silvestris Hispanicae majoris Clusii, quae ab Anglis Hortulanis, teste Ex. celi. Fluhenelio, de molintrine Pine dicitur. Vid. quoque ADtthiol. in Dioscoriae p. ioo. Passim in sylvis Noricis laete progerminat. CONUS PINUS SAd IVAE C. B. P. proles arboris Coniserae sive fructus squamosos et siccos, polyspermos iniconi seu metae sor-B mam

35쪽

TAB. II.mam plerunque turbinatos habentis, foliis longioribus, binis ex eadem theca seu tubulo prodeuntibus ς nuclei sunt oblongi candidi inclusi, mediante tunica rutila, ossiculis crassis et duris squamato cono dispositis, saporis subdulcis impinguantis, qui cum in omnibus ossicinis abunde prostent, satius duxi de his silere quam proletaria proserre. StrQbili Pini magnae proceritatis habentur, e quorum numer. et noster ἀhinc Martialis L. XIlI. Epigri P a flumus Θbiam procul hine discede, Illator,

Ne cadat in miserum nostra ruina caput.

CONvs PINUS FRUCTIFERAE GALLORUM, sativaequo.

que pinus strobilus, qui a priori non nisi magnitudine differt, hinc nuclei e pinu hac prodeuntes leae petits p nons dicuntur Gallis. CONUS CEDRI LIBANI, fructus arboris a Bellonio et Lo bello uberrime descriptae et delineatae; coniserae nempe soliis perpetuis angustis agminatim in tuberculos sive penicillos velut congestis,c nis magnis sursum spectantibus, ut Excell. Ras placet. Olearius in inusto Goldoras figuram coni hujus ' cedrini exhibet a Fratre Jacobi Golii, Linguae Arabicae Vindicis, in Libano monte degente ipsi transmissi, sed ab Iconismo Braleriano nonnihil discrepat, cum alias optime figurae inter se conveniant, ut ovum vix ovo similius. Hunc Auctoris Cedri conum ceu exactum extollit Excell. Nehem. Orem in Arus Soc. Reg. P. U. p. ait. 6in Mich frater is more exust, qui curiosa de proceritate arboris hujus adduxit. Coni hi semper in caelos spectant, ramusculorum extremitati sic agglutinati, ut decerpi ne queant, nisi ramusculi particula una evellatur. Vid. Atas Septat. Te agi p. 67. et Scarabest. p. t 34. in . MOrm. p. rys. ADtthiol. in Diostoria. I 22. Mus Moscarae Libri II cap. 87. p. as l. SVBER vel potius GLANS SUBERIS arboris glandiferae apud anti quos notissimae, Graecis a epia ..υω, quod aquis semper innatet,' caudicosae parumque hamosae, procerae tamen, ligno robusto, cortice uno crasse,aisrumpique solito,etblio fraxini crasso,oblongiori et deciduo, fructu glandoso Agriae simili, calice autem proxime ad illum accedens quem ab Anglis ex Mndecam allatum Cl. Gusius descripsit, et a Virginiae Historiae scriptoribus in Numnau appellatur. Vid. pariter Maru Not in Disoriae p. igo. Excell. Valentini Muc Mus T. I. p. 237. et prae omnibus Pomet PHi ire generale de Drogv. T. I. Libr. IV. cap.

GLANS ILICIS MAJORIS Arboris foliis perpetuis aculeatis cocci glandi serae, quae in Hispania, teste frar. Stirp. Hi t. libr. I. c. s. Carascanuncupatur, cujus glandibus inibi in secundis mensis pro castaneis vescuntur, quibus etiam haec nostra accensenda. Differt tamen haec Ilicis glandiferae in proceras arbores adolescentis species ab Ilice eooclera Monspeliensium, quae exilitate discrepat, et quod Coccos Termes di.ctos non glandes ferat in Hispanis Case a, a Gallis Arbrs de tu Graiu

36쪽

TAB. III. dotartitie dicitur. Vid. Strobelberg Tr. de Cocco Baphica cap. I. ADtthiol in Dioscoriae p 1 8o. 7 27. Pomet ΓHφ0iregenerale de Drogues P. II l r. l. chap XXVI.

CONUS LARICIS Arboris coniserae et resini ferae, cui sunt se. mina plura sol iacea bina juncta cum nucleo intus candido, pericarpiqsquamoso duriori seu cono hic expresso ex plurimis squamis com posito breviori inclusa. Flores a fructibus sejunctim persecti, folia acumirnata decidua. Totius Plantae habitus est arboreus procerioris statu, rae. In Alpibus Rhaeticis Tyrolensibus aliisque sponte nascitur, atquq in Agro nostro, rarius licet, hodie obvia, Therebinthinam fundit, Ag, ricumque fungum ossicinis suppeditat, ceu omnibus notum.

I AB. III.

AD illustrandam Aromatum Hylariam haec in servit Tabula, ubi primo loco se sillit PIPER CAVDA IV I, quod optime descriptum a Clusio Not. in Garc. ab Orto L I c. 22. p. 183. 8M seq. ct a Cl. IVormio in Museo p. 214. qui Piper Ben in elle suspicatur, quas caudati Piperis uvas Lusitani Pimenta dei Rabo nominant, cube bis fere similes. Cl. ADrygravius His l. Bras L. d. c. 13. sub nomine imum ti Brasiliensium, et Lusitanorum Behe Pi per caudι tum exhibet quod tamen a noli ro plane diversum este videtur.

PIPER NIGR 1 crescit in Planta AIolgo cori a Malabaren

sibus, a Branianis Atiri dicta, sarmentosa, imbecilli et caduca inllar Lu, puli salictarii, quae ut sulciatur, pedamentis indiget, quocirca Indi ad Ar borem Fausti, Si amenses ad spinosam arborem AIoe ton i ny serere se, lent, quam circumvolvendo scandit: sarmenta habet frequentibus no dis et geniculis distineta. quae humi sparsa radices agunt. Ad singulos nodos.singulare protrudit folium subrotundum acuminatum nervosum,fosculis spicatis monopetalis tripartitis. Ad racemorum intςrnodia uvae nastuntur constantes ex acinis rotundis, racematim in petiolo vj ridi, viginti

imo triginta simul proveniunt, primum virides et aequasi superficie, ὸein

rubri; ad maturitatem perducti decerpuntur a quo tempore cortex nigrescit,ceu fuse haec legi pos Iunt in Hori. Malab. T. VII p. 2 3. et dans sese cond k offa eta Pere Tachard au Rodiaumede Mem p. 2 γ. seqq Μω- hoos en de gesen meerige De en Land Reire p a s s. De disterentia, delectu viribusque curiosissima, uti solet, collegit Excel f sentini in Auf. ΛIustorum p. 20 . seqq et literas quoque Herberti δε I ger de cultura Piperis in India Orientali Appendici inus Alas. p. po. adjunxit.

tic. L. V. cap. i. p. 24 . Pomet l' Histoiregeneralς de Droque P. I. livr. Vil. cha p. a. qui piperis nigri a Belgis nobis Europaeis typqsmissi tres species a natali solo differentes constituit, nempe Piper ex Ialabar, e Iamb et ex 'Bilipathum, pluresque alii Hist. nat. scriptorcs, quos pagi pa

non capit.

37쪽

TAB. III. PIPER ALBOI a nigro, si optimis hodoeporicorum scri-itoribuς fides habenda, non differt, et licet in Hore. ADiab. T. m. ab. XIII. Cauu Molgo Planta sylvestris, a Lusitanis Gementa.Domatis , a Belgis Mitte Peper oculis exhibeatur, et acini cum vero pipere conveniant, nunquam tamen merx haec apud indigenas pro Pipere umnit, cum plane insipida sit. Nec nos movet, quod Ludovicus Roma- 'nus apud Mormium is inusto arborem albi piperis feracem, crassi rem et proceriorem esse reserat, cum jam olim Piso, et post eum Hemberius de Iager in Epistola Indica Auf. XIV. Valentiniano annexa, et

Horti Malabarici Commentator sucum annotarint, . quod nempe cortice nigro in aqua macerato, et creta cineribusque postea aspersis, dealbatio Piperis fiat; vid. pariter Dale in Pharmacol. p. 446. Cm rarium tamen

probare nititur Pomet ι'Hi Ioiregener. de Drog. Pa. libr. VII. cap. r. p. Is a. qui plurimum pro albo pipere militat. PRPER LONGVII proles est. Tantae Bengalensium Pimpilim a Pisone in Mant. Ammat. p. Is . et Mexicanorum ADeexocties ab . Heman et apud Nata Anton. Recchum in Histor. AI exic. p. i44. et Biamanum Tirpali Malabarensium Cum Tirpali H AD TVII. Tab. I . et 27. dhscriptae. Lusitanis dicitur Pimenta longa, Belgis tinge PGper. Caules hujus Plantae rotundae virides, nodulati minus lignon, novo, hinc inde ejiciunt surculos claviculat . Folia circa nodos caulium, longissimis interne striatis petiolis erumpunt forma ut Cattu stilago, est longiore minus Cuspidata, suscioris viroris quam Mol 9-cidi, circa basin incisa, textilia valde tenui et molli, superncie lenia, viroris in recta

parte fusci, in sinistractari. Flores monopetali, quinque vel sex part ii, arctissimefructibus insidentes, qui oblongo rotundi sunt, spiris obliquis parallelis insuperficie ex diversis partibus liriati in spirarum intersectionibus veluti parvis rotundis foliolis scuti formiter obduct1; inter spiras

gemmae apparent,quibus sor insederunt, eminentes et nigri cante puncto notatae, primo ex viridi flavae, carne intuso flavo albicante; dein viridi fuscae, carne viridi iusta; maturae et siccae e cinereo nigri cantes. In fructibus transversim dissectis interstiti avidentur, in quibus semina o, ' longa et nigricantia continentur. Nec te moveat B. L. Iconismum Horti Malabarici a nostro Besseriano disserre, quippe illius fructus planta adhuc virenti delineatus atque ideo tam craui et pleni succi, cum apud Auctorem nostrum exsiccati, multoque tenuiores longioresque appare ant. Nieremb. Hist. natur. Libr. XV. cap. XIII. p. 34 . iub nomine

Gallan eos piper longum describit. Vid. quoque Clus. Mot. libi. Lc. 2 o. p. a o. 'De Pipere longo Sinensi Cm Patria Sinensis in Deseripti

tionis est apud Bauhin. Lib. XV. c. o. Provem Mundum Mormiums, Museo, in siliquis nigris racematim Pisorum aut Phaseolorum mo , anis Pipere nigro minoribus et pertinaciter siliquis inhaerentibus. De.

38쪽

seribitur pariter ab Ili histr. NM. Grem in Ainus Noe. Reg. sub nomine Amoco, Aethropian 'Peeper, ubi Auctoris nostri figura aeri incise lauda.

gues P. I. lib. VII. cap. VIII. p. 1 9 7. hoc Ruper grana de Zelim dicta vult.Vid. quoque Calceolar. Museum p. 380. Matthiol. in Dioscorid. p. 3 . MusMus. Excell. Ualent. p. et os. Must Moseard. Libr. llI. cap. 8 9. p. as 2.

IN MAEI FRUCTUS ab Auctore aeri incisas, cum reliquis

a probatissimae notae scriptoribus oculis exhibitis apte convenit

Mercium haec Indicarum delicatissma, ex optimi Senis Excesi. I desii judicio, optimum m Terra Aia statis divinae exemplum praebet imrer Aromata cinamomum. Peculiaribus dissertationibus exposuerunt

Iob. Phil. Hoechsetteris sub Praesidio J. T. Sume ii Ieriae loro. ibidemque paucis ante Annis sub Metiliano Praesidio G. ch. Titius Amno r7o7. Cl. De hsbach disp. inaugur. Marpurg. Anno i69 o. habita de cassa amomea et Malabathro; et Traject. ad Rhen. Anno p v. G. Luae Gollar Raebboneno, cujus ultimi Schediasma ideo reliquis praestantius videtur, quod ipsi exoptatissima occasio data fuerit, eum viro quodam Clarissimo, ac indefesso curiosarum rerum perscrutatore, colloquendi per literas. Is ipse autem caput et Praefessi eorum, quibus Corticis Cinamomi in Insula Ceylon collectio incumbit, et per viginti jam annos, et quod excurrit, in iis Indiae Orientalis loci*hoc officio fungitur, omniaque sedulo inquirendi occasione minime destituitur. Ab hoc honoratistimo viro, cum non solum literas acceperit Cl. Golgeris, sed et cistulam variis rebus curioss resertam, interque iuta , quae praecipue ad varias Cinamomi species pertinent, novamque Ariboris Historiam, decorticandi modum, cinamomum propagandi et crescetndi, non ingratum fbre B. L. judicavi, si occasione fructus ab Auctore nostro delineati, quaedam ab aliis forte nondum animadversae dissertati neGolleri,qui inPatriam redux in flore jam aetatis caelitum adscriptus a to, promerem. Et quidem quod ad ipsam Arborem Cinamomiferum attinet, eam nec adnueferarum, nee pruniferarum , nec glandiferarum g

nra referri posse docet, sted anomalam constituere, iuversaeque esse antitudinis et amplitudinis, eum aliae crescant in mannitudinem mari Persei aut Prunt, aliae amosiores nempe liliis, quercubus et populis proceritate non cedant, ita tit circumferentia Gmamamiferarum Amborum ad octo etes novem pedum latitia em assurgat. Annose talas Arbores cortice teguntur crasso, junioreου tenui. R I arbor habeo multos eosque longos satis et crassos atque enodo, non contortos sed restos magis, qui perpendieulariter quasi in altum ascendunt. Ex hi cerrimis emittuntur . R IVLI minore3, e quibus e staretur FOLIA, quae modo bina prooeniunt, modo solitaria, annexa petiolis brevibus et tenuibus. FOLIORVII HORAIAs oblongo rotunda, lauri cera. s foliis non multum absimilis; longitudo durio major circiter est latitudine, ex bali latiori in acumen de simit, disseri vero ratione arboris. hujus

39쪽

TAB. III. hujus stetiertim. COLOR eorum grata et dilara viriditate se com

mendat, et visum recreat; altera vero parte sunt pallidiora. Quae derieuliari charastere Foliorum annotavit Auctor, attentionem certe m

rentur .FLOREA I arbor habe jucundi um, qui ex iisdem ramulis, equibus folia enascuntur, excreficit, et admodum est pamus, colore candida superbiens vel ex candido visescente, estque monope talos, infundibilio

mustellatus: quippe os ille monopetalos i exfolia dis scitur, quaestet lae informam se explicant, in medio totidem flaminvia exsurgunt pa Iesentia, infidetque calici exiguo viridescenti. Florere incipit mense Ianuario, et Ios odoresuo gratissimo fatis se commendat, quo. ad Li

lium convallium accedit. Defluxo Hore emere t MVCIVS, qui sunt iaceae oblongo rotundae, minoris olivae maritudine et Aura, primo sunt virides, hinc quo magis ad maturitatem vergunt, eo magis incipiunt russescere , donec tandem perfectam adeptae maturita temnigrescant, vel potius exfuso in caeruleum colorem abeant, cum egre so quodam nitore. Constant vero pellicula tenui, totam baccam -- tente, quae includit pulpam seu carnem paveam, siub qua continetur

nuclein unus grandis, totam explens cavitatem, oblongo rotundus et

glaber, qui cingitur Gortice tenui quidem. sed fortiori tamen cartilaSinea, qua ademta nuclera apparet, qui per medium fisus in duas disi Letirpartes; pulpa constat densa, quae coloris estqvasi incarnati seu ex aiabo m rubrumvergentis. BACCAE hae in fidem CALICI SIVE CVPV LAE, quae sex euolibus acuminatur, stilcis variis exasseratur, et e lore praedita est virescente,sufio, non aliter ae quercus fructus capulis

suis. Longius fui in fructus descriptione excerpenda, cum haec apte cum figura ab Auctore nostro expretia conveniant. Lignum arboris albicantem habet colorem, neque adeo durum et solidum est, sed molli

magis et porosius ue adhibetur tamen, Baldaeo in descript Insul. Ceylon

teste, ab incolis ad exstruendas aedes : saporis et odoris omnis e pers est. Radix pro Arboris proceritate variat, cortice tecta exterius obscure russescente, interius ejusdem coloris non nihil exaltati odorem spirante fortem camphoraeeum et sapore eodem conspicuum. Suavita igitur omnisaromatica residet in cortice arboris Cinamomi, quo triplici tegitur, extemo uno, altero mediano, tertio interiori, qui immediate lugno adjacet, et non nisi pellicula est tenuisssima et subtilissima, plurimis plane incognita, nisi Excellentis o Hermanno, qui vim Cinamomi in interiori hac pellicula adeo concentratam esse tradebat, ut ejus scrup Ius unus plus praestiterit, quam integri Corticis uncia dimidia. Plurima hae de fragrantissima pellicula, cortici mediano fragrantiam communi. eante sequuntur, item de M. Vel X. Cinamomis ciebus, de Propa mdi, eolligendi et crescendi ratione, quae omnia praetereo, curiossuma licet sint, ne B. L. nimia prolixitate taediosus eustam. Confer quoque

Herbera. de Iager in Append. AIUAIU. qui Historiam Cinamomi natu. ratem illustrantia quamplurima suppeditavit, et Pomet PH oire ge

nera

40쪽

I verat. de Drogves P. l. L. t U. chap. l. p. ia s. ut alios Auctores innumeros,

qui proletaria de Cinamomo tractant, silentio praeteream. Imprimis de Sinensi Cinamomo, uberrime in Provincia Quoanysi proveniente, Vid Dion. Cao, ipse Sinensis, in Patriae descriptione Art. XXIII p. aio.

RA AEVII nunc CARTOPHTLLIS AROMATICIS GRAVLD I porrigit tabula, adjunctis ANTHO PHTLLORUM

binis schematibuς, immaturis nempe et maturis fructibus arboris Cary

phylliserae, Vin a, vel secundum Lin scholanum Cham e dictae, olim

Moluccensium solum Insularum incolae, nunc autem non amplius ibi indem Obviae, cum Regis Moluccani consensu omnes eradicatae fuerint, inque Amboinam Belgici regiminis Insulam transplantatae, ubi nunc solummodo luxuriant, lucripetae Belgarum voluntati expositae, cuju aromatis pretium prolubitu augent minuuntve, et Moluccarum Regulo, quod omnes in regno caryophylliferas arbores aboleverit, singuli annis 2 ooo. florenos solvunt, referente hoc Excell. Auntingio ende naum eurige beschr Ding der Aer emaseen p. i p. In Sina tamen Caryophylliferas pariter provenire arbores, testis est Sinensis Cao in deri script. Patriae l. c. Celeb. Plu metira in Phytograph. Tab. Is s. ramum pariter exhibet caryophyllis partim capitellis convexis, operculis si rum, partim floribus expansis instructu in visui jucundissimum; omnestamen elegantia vincit Caryophyllorum ramus apud Metilo tum in degerin merige ne en Land Relae p. 3 i. depictus et descriptus. Procera alias arbor caryophyllifera, cujus Caudex ad corporis humani crassitiem accedit, et nobilis Ubeinius, Beatis L Hermetu P

reus, in Dimen vernacula lingua conscripto arbores caryophyllos serentes observavit, quae binas cum semisse emensae fuerint ulnas. Folia laurinis latioribus similia, oblonga, lata, glabra, et splendentia, odoro aromatico. Hos fragrans primo albicans, postea viridis et tandem rufi scens, ubi se expandit tetrapetalos, quamvis cl. Gumefortis polypetalos rosa ceus audiat. Fructus autem Caryophyllorum aromaticorum n mine venientes sunt immaturi, oblongi instar clavis angulosi, depressi, rugosii, e rubigineo - nigri cantes quatuor decussatim stellatis apiculis notati, cum medio capitello convexo, et cavo futuri floris rudimento e Cl. Hermoni delineatione; cum e contrario Anthophylli sint fructus maturi, caryophyllis crassiores et tumidiores, insudentes sub Cortice duriusculo semina oblonga, susca, saporis et odoris ejusdem cum Cary phyllis, qui Saccharo conditi pariter ex India ad nos adducuntur, Carnophyllis virtutibus longe inferiores. Inserviunt tamen arborum propagationi, cum ex illis deciduis nova iterum enascatur arbuscula. Haec de Aromate ubivis obvio sussiciant, cum hanc materiam penitus exham

serit sub Praesidio Meest Hos anni Hallensis D. Aidel. Halae i7oi. ubi Auctorum, qui hoc de Aromate scripserunt, latissima collectio. Prae omnibus vid. Pomet ι Histoire generat. de Drogves P. I. Livr. Ut Laap. X p. I98.

SEARCH

MENU NAVIGATION