Francisci Thomasii...Tractatus de peste. Ad illustrem & reuerendiss. D. Ioannem Baptistam Ruynum..

81쪽

Materia exinente multum cram ct frigida addo tur supradictis omnibus radices ireos costia sub cineribus, aut radices liliorum alboru, aut Ἀρe albae, qus

omnia mi etiam cocta si b cineribus, s fiat empla Lirum ut supra disium en .

Maturato apostemate rumpatur aut cum ferro aut cum cauteris,mundi cetur,carne impleatur, scicatrice superinducatur. Existente apostemate mali moris, exsente maturia ad maturationem contumaci, uratur igne vel

actuali,vel potentiain, deposita esciam mundificetur ,

carne innauretur, tandem cicatri eiur.

accidentium autem corri reo multiplex en stiuersa, veluti sunt multi ita diuersi infirmi, videlicet , color capitis;aliena loquutiosue phrenesis non vera, o aliquando vera; vigiliae, subeth, ricola, connrictio anbelitus,proseratio appetitus ad cibumsuis intensa, tremor cordis et animi deliquium. De quibus omnibus verba facere aut hic breuis nosser sermo traheretur in longum, aut csteri libri aliorum spoliarentur js orationibus,quas discreto ordine conscripsere. Bene νcrum en, quod aliquando prs malitia πο-

Bematum,s eorum maxi a repletione loca putre scunt,poscuntur, et corrumpuntur sed tunc succurreudum fore arbitror cum educentibus iseratis, scarificando scilicet xl materia, qus in intimsten, educatur, Crob coactionem factum euaporet σ minuatur. Fost Icari cationes vero lauentur ca,σsecundum circum ferentiam liniatur. Lotio sit cum aceto ala. Linitio vero cu bolo armeno, aceto, s oleo rosaceo: s in maiori necessitate ponatur medicamentu Auicens, quod resim luminis, mellis. viridis fris an . partes aqua es ut bonum esciabdere parum aceti. Quod remosser

82쪽

D E PESTE. si

corruptu est non permittit corruptionem fieri, ct feruat locum . Desuper emplanira calefacientia non sunt ponenda ct calida lintheane loco auxili, siequatur in nati calarissetfocatio ct extinctio. Ulcera corrosiua etiam cum scarificationibus id rantur a corrosione, ct quando superponuntur ea, de quibus factus en sermo. Nam in ulceribus iis ponenda sunt trigida, sicca, optica, corrodentia, s causti.

secundum maiorem et minorem necesstatem. Adhibendum est etiam unguentum aegyptiacum prout expedierit intensioni remissioni cause, a qua factum

est apostema. Sed notandum, quod circa ulcerum circumferentias linitur cum medicamentis frigidis et sccis, propter duas causas. Prima est, ut probιbeatur ambulatio, corrosio , ct putrefactio. Secunda eri quan do timor est, ne materia apone nati petat cor,o membra nobilia per venas s arterias adeo ut materia antecedens non fiat coniuncta; s e siet error, quia is quo natura plurimum non gravatur, protinus grauaretur cum periculo.

Et tandem curatio qus fit per sex res non naturales Maalmopere intelligenda est, de quibus praeceptiones sunt mulis. Et maximi errores fiunt, ubi desticabiles apud medicos assidentes s agrotos fiunt. Sed in pei ri conditione σι agrotus, quia in ijs labi, errare,et nescire malum quippe ct turpe omnibus eri, sied aegroto pessimum ct mortale At hae omnia qui dicentur,particulariter annotabantur, quia universaliter supra di- cta sunt, in quibus breuitas supplebit loco exempli, ne confundantur rationes superius habita. Aer itaque in quo permanent aegroti , debet ese ad

frigiditatem σyccitarem declinans, oe tanto sit friaeti ior quanto fini in istisar, si ineo bonus odor

83쪽

81 DE PESTE

ὰ bene redolentibus. Pro pauperibus sunt folia pineorum, toniorum,sorborum, mestilorum, ruborum, σquercuum. Pro diuitibus vero sunt acetum aqua rosacea,qua lyargantur per thalamumotu acetum cum aqua mixtum, in quo madefiant linora, qua madida apρendantur ad bonium thalami agrotantis. Fiant f umigia ex rosis,santalis,et eamphora, cum quibus rebus frigidis aliquads sit modicum odoris calidi probati, vi quando febris prorogetur, tempus frigidum sit,odor longo tempore duret. In maxima febris acuitate oe viae mentia. fontes stillantes pensiles boni bunt, praeeipuὸ in ealida aestate,ut es e thalami aer renouerar, o restiret; bis autem θ ter in die reseratis β-neriris ipsius thalami, o ostio adaperto . Multum squidem res'iranti agroto ba aeris vicissitudines ad frigidum prosint, eonducunt etiam amnentibus, ct conuenientibus ad medelam. In tempore humido frigido accendantur ignes, qui modum non excedant, ne thalamus supercalescat. Oben plurimum quando aliqui visuri aegrotum ingrediuntur in eius thalamum currentes oe anhelantes; quare quiescanr prius in parte domus ubi latus sit aer, deinde ad agrotum ingrediantur, flant ante ignem,vel ad fenestram, σnusium mi impedimentum liberi aeris ad ipsum agro 3um. Opportuna loquantur, odora portent; se medicus est, tangat pulsum aegri, consectiet anhelitum , ygna ct accidentia. Statim egrediantur ἡ thalamo omnes qui cum medico ingressistunt, atque parentuν exequutioni omnia, qua . medico prscipiuntur pro agroti sanitate . Vrina ct deiectiones Mntris ex tra thalamum i ρicienda sunt, imo in thalamo moram habere non debent, ne in aere faciant alteratione.

cibi spotus declinent ad frigidum σμcum ;

84쪽

s to frigidiores quanto febris intensior, o tanto sectores quanto humor putredinis humidior, sicutisunt sanguis ct phlegma. Sint boni nutrimenti, ct parui

excrementi, coctu faciles, cita conversionis in alia mentum no putridum, neq; obesium, ut obmuctionem parrat. Inter omnia alimema bona sunt, panis sub inactus ex duabus partibus farina tritici, ct tertia paste farinae hordei fermentatus mediocriter, sialitus, co- editus isse νώ die vel tertia, ct edatur in pauca quantitate . se in fermentatione addatur parum aceti practantior eris. Potas sis vinum aiahum, subtile , clarum, anniculum, lymphatum ad quadruplum cum aqua cocta, habita cons ratione febris, temporis, ct virium. Uinuim granataerum aqua mixtum in magna febre, O aqua cum pauco aceto maximὸ expediunt.

Sed virtute debili, ct Itomacho infirmo vini parum conuenit; quod si album , hubtile, Oolis horum ob

sparιtuum innaurationem , viriumque refectionem; quod sit aqua multa dilutum. 2 on est autem permittendum vinum, ni se quando nece1 sitas urget, sed concedatur aqua cocta , ut in cateris febribus acutis

ferιβιet. Infirmi autem febri penitentiali in summa sensempersunt refocillandi, quoniam in tria δε-bre spirιtus non patiuntur nimiam refragerationem neq; multam exiccationem. Fercula mi ex pane loto cu frigida aqua,agresta, succo timonu, caraoru,granato , berberoru, et smilia. contusum pulis,ptisana hordeacea cusirena, cucurrita cum viresia, ferculum ex pulla contusa, cum aqua rosata, amygdalis dulcibus,sacchum, cum Demaran cιorum, curi,aut limonum. Omnia igitur aerias acetosa conuenium is cibariis', ct bonum etiam e se

85쪽

set uti in eisdem huiuscemodi puluere ad quantitatem

scrop. I . pro νiuere,fl diuites sint,vi: Margaritarum praeparatorum drag. 2.corallorum rubeorum drag. I.

Hiacmrbigranati, aragdi, saphiri an . drag. r. fol. auri nu. I O. P parentur praeparanda fiat pulvis Dbtili mus,s νtatur in ferculis in dictum est In febre cutem actuosa possent addi supradicta descriptioni

carnes sint. pulli. phasiani perdices, ficedula, o aues parua,assa potius quὰm elixs cum aceto agrem . Sunt autem nonnulli medici, qui prohibent carnes, ct vinum sed ego exhibeo cum ea praecautione ,

de qua superius dictu est,σ non faciunt incommodu. Pisces concedi possunt,parui, petro i, s qui condimentum habeant cum acribus o acetosis supra aictis. Fructus omnes prohibendi, praeter Drum oemalum debile coctam. Conueniunt etiam pruna damascena, augustana, citria, ct arantia. Quicumq: autem fructus putrescibiles sunt, cum nullam recipiant correctionem, inbibendi sunt, nsi fortasse concederentur ad excitandam appetitum, oe particularis conditio non obctet. Confoctiones conueniunt v, ut mau christi eum margaritis, aut corallis , pruna damascena condita, diatrissantalum, in sine mensa coriandrum, pyra, aut Odonia.

canones in cibatione sunt, ut sui uiolentius ct frequentius comedant quam tu alijs febribus; σextra horam sumant de confectione manusAritti, aut de alijςρnfecti ibaν cordialibus. - am huiusmodi aegra

86쪽

ti habent opus continua stirituum inflauratisve, constantia appetitus. cibationes per diem o noctem sint septem numero . Potus sint actu frigidi; unctuosa cauenda sinto oleaginea, quia facile inflammantur et putrescunt.

Somnus si multus, non conti unus. sed interceptus, videlicet ad duas horas. Et quamvis nocturnus ob α - suetudinem si melioris conditionis, attamen quia pe- Lle aegrotantesimulto magis noctu aflligunthr quamdiu,ideo in meliori qηieresemper somnosudendu est. Euacuationes naturales solitae sunt procuranda, ct non naturales quoq; se diu fuerint ex constetudine. Quies confert, o laves frictiones extremarum partium. Sisgaudium,s latitia tali agrotanti, iocunda audiat, grata loquatur. Fugiat iram, desterationem, timorem tristitiam et profundas animi cogitationes, ne ansa prassetur deteriori morbo potius ad mortem quam ad salutem.

Curatio sputi sanguinis in peste.

ET sisoluti ventris,s lenitio pronittenda sit ante

phlobothomiam in omni morbo acuto, multo ma gis est obsituanda in Pene quando contingat stutus sanguinis. Sollicitanda quidem en curatio ante quam corpus corrumpatur, ct eo magis quanto magis pestis non dat inducias. Nubothometur itaque basilica dextri lateris ad one. c. sanguinis pro virium , ct aratiteonditione. Et se multa est totius corporis repletio .

defecerint haemorrhoides, avi suppressa sint menstrua, o crura plagis lasa amplius non fluant, tune primosa ena aperienda es, aut vena poplitistaeinde ad sex F 3 horas

87쪽

horas aperiatur basilica dextra H prius dictim esso tantum anguinis mittaetur, quantum multitudo repletionis cum virtutis tolerantia expostulat: ego libram sanguinis transcendi. Expedit etiam per octo haras postea aperire saluatellam manus dextrs . Applicentur ventoris natibus cum Icarificatione, vel applicentur sanguigugae ob aetatem .si fieri non potest phlobothomia. Qua omnia sunt communia remedia in sputo sanguinis cum febre, cum apostemate pulmonis, vel nullo exissente apostemate in ipso pulmone. Exigiente autem apostemate in pulmone sputus sit facilis cum syr. violato, tutabino έ de cannis, O de tranatis dulcibus , cum decocto homdei, intularum. o violarum. Si sputus protrahatur . sit opus maiori abnersone n decocto ponatur liquiritia, oe semina communia frigida maiora Maior autem ab Hersio fiet, o inciso se addatur quartapos oximellis. s. Exterius ungatur pectus cum oleo violato, amygd. dul. In ore tenendum en f mper diatragacanthum frigidum de seripi. 'sicolai: s expedierit evacuatio, tunc hoc pharmacum est exhibendum:pro q'O.

R. cassa no. tr. Onc. I. vel manna electa onc. I .s.

vum decocto prunorum, violaru lumbaru siuestem floris borraginis O buglossi facto infero caprino q. s. at

potio breuis, s cap in mane ante pransum. cibas sit ptisana.panis lotus. aut decoquatur panis in bradio pulla, vel sit contusum alteratum cum semi. nibus communibus oe carne pullae. Potus sit aqua hordes cum pauco vini, quando ita

meatur de virtute.

Quod si sanguis multus expuatur et vomica significatur,tuc costringendus e sed aduertendu est ne impediatur aposiemas ad .m restringendu aut e la

iusimodi

88쪽

tumori sanguine eῖueniens e B diatragranthv tu bolo armeno orientali. Similiter o coralli sanguine Bringuntinputufacilitant, anhelitu dilatant, O cor exhilarat. si vero ex ruptura vena tantu sputus est sine apo iemate. phlobothomia decernatur ut dictu e R. Postea nudentiti in cδLirictioni,et proprie tu cordialibusfrigidis,praseruatibus a putredine, cuiusmodi sunt trocisci de caraba, de terra sigillata, O bolus amenus orietatis sUrus cu succo plataginis est in hac infirmitate

mirificus.Valet etia adhocsaccharu rofatu antiquu cubolo armeno orietati mixtu simul. Unctiones exterius

fiant cu trocissis de terra sigillata de caraba similibus. Et in huiusmodi Duto sanguinis in pestes Nerpniscenda sunt coidialia resfientia venenos tali chm his qua constringunt; qua omnia pulmonem facilὸ Ἀ-Κrediantur,s praeseruent a putredine. Conualescentes quomodo regendi sint. ΕT quoniam contingit,ut convalescentes ab agritudine ventre sint coItricti, ct Luptici, descriptio harum pili. conferet conducet,pro quibus.

R. mirobalanorum chebulorum. indorum, rhabar.eordumeni, cinnamomi, garisphilorum, galanga sin.

masticis drag a. loes hepatica Bag. 3. eonficiantur exsuces metha, in quo sit infusum agarieti,quo succo colato reformen tur pili ad podus drag i .sit dosis una, ea qua Osp.terunt formaripillulae 3. numero, vel 1. vel 6. quos cap. infirmus mane aut vespere ante cibum : ct sunt βηe eurio dia, roborantes Itomachiam, excitantes V petitum, o ducentes ad conferentia. His vero qui inordinate vivunt conueniunt pili, de alae isto. cοημ

89쪽

tularum pro quibus.' l .santalorum alborum,rofarum rubis 3,masti eis, xiloaloes an drag. I. s. einnamomi, florum eupa, torii sem end scarim,remi communium quatuor fra-σidorum,polypodii, carthamian one. I .coquantur omnia in aqua radiuιa,acetosa m. lib. I. One. 8. bulliant ad medietatem,colentur, fortitir exprimatur, mi expressioni adde alaes hepatica ius. quinq; vicibus, at omnis magialeon, doris sit drag. i .pro vice: qua pissul. fiant in mense Iuli, σ struantur praEt quoniam opus hoc noctrum abunda omnibus rebus, quibus opus habet medicas in curanda huiusmodi agritudine pestilentiali deo ab hoc infra 'describuntur breuiter aliqua, qus magnopere conducat ad ipsius penis eurationem; huiusmodi autem erunt aliqui θ rupi, decocta,confectione enthemata pulveres, ιμι des Implicia medicamenta, odores, qusdam au ρια.

diuersorum authorum, luleb.potiones, emplastra, Ne scatoria, νnguenta,νnctiones, et electuaria. de quιbus

omnibus feriatim,sigistatimq; sequentes pagina loquetur adam sim. Et ut incipiam fr. in peste bonus essisse pro quo facientes pulveres camem. 'R. radicum rusci, asparagi,graminis, herba tunician. onc. I. capiti Mner. Lupulorum, buglossa, bona gines, endiuia,fumitens, b opi,acetvi an .m. t . qua

90쪽

D E PESTE. 8s .

. ' Deeoctum is pene. verbens cum radicibus. m. 4.bu iliant ad tertias in olla nova plena aceto acri, colatura detur patienti ove. s. cui poten addi ιberiaca

. Aliud decoctum. 'gentianae lib. 3. rad. Dniculἱ Iib i . rad μπῆ one. 3. rad. tormentilla onc. a. aqua lib. t o bulliant omnia ad perfectam cocturam, pra-.mantur fortiter, ct expressum coquatur ad spissit dinem mellis de quo capiat fger febricitans drag. 2. .

eum aqua calida, non febricitans vero eum vino in aurora ad eamdem doctam, νμ; ad Onc. 2 .ad plus. . Confectio contra periem, margaritarum praest, ag r . limatura auri scrop. I. s. santalorum omnium doronician. drag. 2 . rosarii Dag. 4. quatuorsem .se. mai fem. estri, aceto , Nandorum prap. an. drag. s.

rad. tormentilis, tunici, diptami, ligni aloesseriei cru, di,ambra,boli armeni orientalis, podis, Uir de eorde

cerui, corastorum amborum, ramentorum vni cornἰ an scrop. I. camphorascrop. r. conseres ros. buglomum. one. I .eorticis estri saccharo conditi drag. io e seruae aceto , nenvbaris , pulpa tamarindorum amonc. s. avri folia G. 3. Di confectio eum saccham, quod diuiauatur cum succo cytoniorum. limonum,ci-ιriorram, aranciorum,acetosa, ct bulo νtere quali

do opus sit. Possunt etiam addi huic cons fragmenta pretiosa. lia confectio praestans ct excellens, pro qua R.

balsamina , saeuis, scabiosi pulegi', lingua ceruina. mentba an scrop. I.baccarum lauri. I .acetvi, Ox mis