장음표시 사용
111쪽
naens etiam tussis , ac fere per omnia sine sputo sicca est. Aliud genus oritur febris, inordinatum, languidum, atque hecticum. Iam autem cum in angina tepente evanescit rubor,idq; die non iudiciali, ac neq; tumor extra vestitur, neq; pus tussi excreatur, aeger autem quietus, ac sine dolore esse cernitur, scire licet,aut mortem instare, aut re-ve urum ruborem esse Periculosum etiam est, non cito concocta excreari, sputiique violenter educi, idque viscosum crasse
sum, vel valde album esse. que malum est subaridum, multamq; tussim ac lateris dolorem movens, quod inter potandum pertulis in sube mergit. Angina omnis, per iudicationem alterius morbi orta, lethalis
Observa tu autem de aliud esse genus
anginae, lylam notham dicimus, neq; acutorum accensemus numero morborum Eafrigidum humorem secut ,febris est expers, nullum autem neq; ruborem, neque ardo rem,aut febrem, aliquem tamen dolorem
exhibet. Illud vitium ut longius sit c d tuti
stulis, a Vulner tia cerebri membranis, equitur, , .m bilis vomitus , dolor incidit non levis Manarum qui intento spiritu,&adductis maxillis cie ς' - sci rapsae cruorem nares,&interdum aut ζs fundunt aliis trux vultus, alijs oculi, quasi resoluti, lius illuc moventur, sensusque Q-mnis,
112쪽
Lin E S cc VNDV s. sinis, Velut attonitus, stupet nec parum irruitis, nervorum accidit distentio. Acce idente postlaaec inflammatione, sebris oritur, item l delirium, sub quo multi fasci-ps, qui laxis deligatum ςst caput,lacerant, δέ nudum vulnus frigori exponunt , omnia scitae mortis praesagia. Ipso autem percus- so quoque cerebro quod facilius plena in-: cidit luna haec ipsa, quae proposuimus,gra iora su ut omnia oriturque ingens delirium, vel tertio vel quinto die Quinetiam ipsius interdum excidit cerebri particula. . Quod si ad huius quoque partis Ventriculos telum, maximeque per transfossi s
ciculos penetravit, protinus homo vitam amittit. Nemo eorum qui bl)s vulnerat ima
cerebrum est , redire ad sanitatem potest. Vbi alijs partibus caput ictum est, optimii iudicatur febrem non esse , neque auribus cruorem, vel naribus, vel ore promanasse, neque inflammationem , neque ullum simul dolorem accessisse. Si autem quid horum inciderit, tutissimum est inter ipsa incidere initia, neque diu tamen immora ri Conducit etiam sub acutis doloribus
inflammationes apparere, opus in sanguinis eruptionibus ferri. Caeterum pessimum est stuporem, aut delirium accessisse: iter
que lethale, febrem die quarto , aut septimo, aut undecimo esse coepisse. Itaquet
113쪽
pereunt pleiique omnes si quarto die se-bris orta et ad undecim uni si septimo , ad
decimum quartum, aut ad decimum septimum: si undecimo,ad vigesimum. Obseruationesi i istispectoris, se cordis utiles.
PSctus lateribus cingitur, intus pulmo
atque cor sunt. In his varia genera morborum fiunt, quae nunc propona. Incipiam autem a laterum inflammatione,m V quam Graeci πλευροιτιν dixe iunt. Ea has
notas habet Pungens atque distendens dolor latus exercet, isque modo ad iugulum,&ad claviculam, modis ad praecordia, pro situ morbi, procurrit febris adest acuta, dccontinua:&spiritus dissicilis, frequens parvus: accedit etiam tussis, initio quidem licca, qua nihil expectoratur, sed nox fere humida ea fit,ex locoque affecto ducere aliquid incipit. In primo ita e coloratum
postea rubrum ac cruentum dein maturata inflammatione, purulent pia est. Pulsus autem frequens est.&inaeqlla lis,durus, tensus, neque nimis magnus. Hunc moibum
ut si quid alluci sputabo naci id facileque reiecta,&salubrem fore dc brevem ostendunt. Itaque esse id malum in principio statuitur, dum nihil excreatur de latere affecto: sed tenuis solummodo e pulmone pituitar
114쪽
LIBER SECUNDUS. 3uta, vel crassum quid,&tenax, rotun-
dum,idque cum difficillima tussi sertur.
Incrementum morbi dicitur,ubi sputum iam utcunque concoqui coepit, maioreque copia, & facilius flavum educi de ex liquido magis crassescere ex cruento magis album fieri. Status autem ex plurimo cognoscitur, sputo, eoque albo, laevi de aequabili, quod prompte reijciatur, maxime dolorem levet. Declinatio deficiente dolore,&sputo, febri similibusque alijs anma advertitur. Sed si uti ubique intueri notas oportet. Optimum enim id essὸ iudicamus,quod modo in statu esse huius morbi propositum est. Proximum est id, quod statim flavo admodum mistum est. Quod si non protinus,
at longe post dolorem educitur flavum , vel
non mastum, multamque tussim movens, malum est. Flavum autem satagiti ne mistunonnulli , in principio quidem salutare est, septimo velo die, aut post, minus tutii. Subcruetum ab initio maltim non est. SYΩ-cerum autem, vel cruentum,vel flavum,periculosum est, sic ,ut hoc tamen deterius illo sit. Malum est etiam ex cruda pituita albii: tum viscosum quoque: rotundum inutile est. Eo deterius est id, quod ex virore aude pallidum est itemque quod spumosum, Squod lividum,vel aeruginosum est. Mu-
115쪽
MEDICINAL OBsER cosum autem quod ad concoctionem clibcolatur, idque intra quintum diem , tutius
est. Vehementer autem cruentum periculosum est. Sic autem se res habet: omne sputum quanto magis comistos, non inter se diductos colores habet , tanto deterius est. Et tamen nihil peius est,quam syncera id excreari, sive flavum est, sive cruentum. sive glutinosum, sive spumans Quod si ita meracum est, ut etiam nigrum sit, pr cipueques una etiam foetidum , hoc ipsum omnium pessinatim est. Omnia vero mala sputa sunt, quae dolo rem non sedant: optima,quae sedant. Qui, cunq; incipiente hoc morbo sputum excre at omnino purulentum, is tertia die , aut quinta perit: quod spacium si transit haud multo melius valens septima die, aut nona, aut certe undecima, incidere in suppurationem potest Et si perquam raro observatum est, quenquam supra diem durasse quartum decimum , qui purulenta septi mo, aut ante spuerit. In omni lateris insamatione, dolores magis fere interdiu, qua noctu leviores sunt. Eundem morbum in nervorum rigorem vel distentionem illum, πινον dicunt, hanc πασόιον Verti, pestiferum est: seque ut in pulmonis inflammmationem, quae graece et incμον ta vocatur. Ad cerebrum etiam aspirate materia,
116쪽
ibique delirium amentiamque facere, mor tiferum est. Idem exitium de nunciatur, si morbus dorso inhaerescit. Tum autem ri gor invadit, febris, molestissima tussis, ipsum dorsum , tanquam illata plaga verberatum dolet, cumulataque sit cum sa- spirio respiratio:pauca autem tussiendo eliduntur,modbe virore pallida, modo etiam subcrueta dolor in inguina incidit. ter
tio quartoue die urina meitur cruenta, to
tum corpus velut ex itinere lassum est mors occupat die quinto , aut c*rte septimo quem diem si morbus quod tamen raro fit superat, sanescit. Lateris inflammatio omnis lenibus, .scem in is veterum ferentibus perniciosa est, itemque iis quibus
secundo iam, tertioue recurrit. Occidit autem hic morbus, aut magnis symptot latis, aut praefocatione aut matellae translatione ad alium locum, unde inflammatio pulmonis, tabes, syncope insania. Dixi sub quibus casibus certum exitium est, nunc, in quibus grave periculum vertitur, propo nam. Et go si sputum multum intus in pectore strepit,& tristior vultus est, oculi colore auriginis imbuti ingens esse vitet discrimen si gnificatur. Periculosum Quoque est nihil expui neq; quicquam a pulmonet extundi, sed plenum fervere in gutturae. E-
quo malu est hominem a tuo probe pulse,
117쪽
ac dein ex toto puci cicilis sicut subinde neque gravitas in pectore,neque dolor cesse sent. Metua quoq; non levem facit pectus vehementer calens extremis mi illum frigentibus,item l increscens dolor , cum in
latus vel infirmum, vel sanum cubatur sicut supinum esse aegium necesse sese ad haec longe post morbi pi incipia infirmis iam viribus fusa aluus,ex lxua non corporis inqui eludo, non ipse spiritus levetur. AEquae grave discrimen est, si morbus dolores superne exhibet, aut in posteriorem corporis partem aut si siccus is,&sine sputo est nisi ipse tamen per se levis sit, ut parum materiae videatur expurgandae. In sini- siro etiam latere plus periculi,quam in dextro habet verum in sinistro citius maturescit,& solvitur Omne vero morbi huius periculum fere maximum esse, vel septimo die,vel nono solet. Atque haec omnia terrere aliquo periculi metu possunt. At si curitatis indicia sunt, protinus a primo die facilὰ expuisse, di flavum sputo mistum esse, eoque dolorem levari,non aegre homine naferre morbum facile re t rare , ac sine siti esse, ite ii que vopitum in pectore non fieri: adhaec somnum, sudorem,Vrinas, aliauq probe habere: totum deniq; corpus aequali calore temperatum, ac molle esse. Vbi huius moibi dolores non conquiescunt,
118쪽
LIBER SECUNDUs. 9 eunt, neqtie missb sanguine, neq; putorum xcreatione, neque victu, nequc fomento, aut medicamentis, tamen non lethalitet affectus aeger videtur ciret et suppuratioinem, seu abscessum fieri. Qui castis certissilinus fuerit, si mira dies quatuordecim moribus sputo non depurgetur Orta autem suppuratione , si ea post ruptionem in his antra dies quadraginta excreationibus tolliatur, sanitas redit: si non tollitur tabes sequietur. Quae vero suppuratio sputo etiamnum biliosa orta est, sive id syncere biliosum . sive luna cum pure est , maius periculum mina- 'stur, praecipue si quum septimum iam diem morbus attigit, suppuratio ab huiusmodi fi- aeri sputo coepit Metus enim est iis quid Gubinde intervenerit boni mortem die de Elmo qua ito secuturam. Verum operae pre Ilium videatur,notas, quibus incipere sup-urationem quis intelligat,proponere Ni-ihi aut certe parum tussi, cuius magna tamen cupiditas est,excreatur, simulque fe-iores,&cum nova, insolitaq; gravitate , do- ores acrius urgent, idq; cum alias semper, cum maxime per noctem: spiritus etiam admodum dissicilis est venae sub lingua inali bescunt malae rubent perit cibi cupiditas: lcrescit potionis desiderium: vigilia exercet: auxia claviculam in collum sudores fiunt..Quod si forte malum in vetustatem incidit,
119쪽
adunci ungues summique digiti refriges icunt: multis denique sudor toto corpore oritur,ac in ped, bus tumor Quod suppurat ea quam asscit parte, inflammationem, doloremque moves, multoq; quamproxima loca,calidius est: ii in partem aliquis non infirmam decubuit, onerare aegram veluti pondere videtur. Confecto iam pure paulum quid&febris, S dolor remittunt,saepe etiam,prout sensus iudicat, dem
nunt. verum gravitas loci increscit, tussis e themens,siccaq; est, etsi ad hanc interdum humidum quid accedit, ex quo levari subinde homo videtur, At vero ubi iam turgens abscessus perrupit, horror fit,ac vehementior febris , cor lintremescit, hominis , robur quasi labi vi- , detur, spiritus debiliter trahitur, ipse que - ηger in sei in os e con tu ibitur, o te, sus inspiratione pulsus debilis sit,& tardus, rarus. Sed ne haec quidem, etsi horrenda videntur, terrere protinus debent, dummodo causa perium pentis abscessus, non vitium radicitus afflictarum contingunt utique iis gua quoq; in sputo de similibus cernuntur bona. Fere enim sequitur, ut haec ista turba aut post vitio quiescat. Quo aurem temporis articulo abscessus rima pitur,:; in transfluere aliquid profundo in pecto'
120쪽
Lis ERSIcVNDVs dis prout varie corpus reclinatur, apparet, que hinc pus educitur in odo purum, mo- o culentum. Ruptiones raro fiunt de-Eimo quarto post coeptam uippurationem te, rarissime septimo , plurimae in vigesimum incidunt, aliae ad quadragesimu, non-
multae ad sexagesimum etiam perveniunt. Supputandum autem ab eo die est , quo quis gravitatem loci affecti pro dolore sensit, caeteraque suppurationis habere signa coepit. Haec signat inter quae praecipua portentissimaq; febris est, de post hanc spiritus id isticilis, S dolores qud plus exhibent a Ll filictionis, hoc eruptio fuerit celerior quo silla mitiora sunt, eo haec ipsa fuerit tardi-llGr. Itaque fere equitur, ut si ab ipso principio, vehementior tum dolor, tum tussis, itum spiritus difficultas fuit, abscessus circa diem vigesimum, vel ante erumpat. Rarolquidem, at interdum tamen, abscessus tum elateris per intestinavi aluum, tum pulmo inis per vesicam cum urinis expurgari visus est Sarpillime autem,aetantum non per-lpetuo sese inane exonerat pectoris spactu, ex quo materia intra diem quadragesiimu tussi reiicitur, quod ni fit, tabes, ut pro xime dixi, succedit. Ex rupto abscessu ma-aime sine metu est is,cui febris, eodem quo ruptio facta est die, conquiescit:aegerq; petere cibum incipiti deventer mollia,com-