장음표시 사용
81쪽
long Jacutissimum est,breuique hominem nisi mature tollitur, tollit. Mortiferum i esse testatur continua, tum dementia, tunivigilia, aluus ii in pertinaciter complessesa,aut urina prius abunde colorata:pbst, alba, tenuisse; reddita, itemq; distentio neruorum,dissicilis crurum extenso,atq; contractio,syncope. Sequitur textium insaniae genus, quo diu aliquis sine febre desipit, Graeci μελαγ χολ αν vocant. Tristitia, Rius, atque vigilia longo tempore assiciunt, itemque humanae consuetudinis odium, idque perpetuo cum
luctu, atque lachrymis, quanquam nonnulli etiam continente rident. Omnes autem exercent vanae, intςntaeque animi cogitationes adeo ut persaepe humi fixis oculis, veluti stupidi consistant, subitoque falsis imaginibus exempti, celeriter cum suspirio procedant. Qui grauius laborant, sese vel pecudes esse , vel testaceos,vel etiam ita defunctos credunt, quare alij gallinacei catum voce imitant ii, alij occurrentibus cedunt, vexiti de testacei cum sint distringantur,ali epulas pertinacissime recusent,
amissam esse vitam rati. Qui hoc morbo laborant , ut morten quam maxime pertimescunt, sic hanc ta
men sibi ipsi quam saepissime desponse ani,
ius opsciscunt. Omnibus autem caput, O
82쪽
LIBER SECUN DYseuli,totaque facies calet: Somnus ut praeci pue necessarius, ita maxime dissicili cst , .l h, eodem genere morbi iii elancholias tuos lia saluo.
pellamus. Est id malum affecti iecinoris magisque lienis si boles, modo cum lienis tum Ore,modo lane eo , non solum lienis, sed neque etiam me lente raj: Soletque tum saeuius esse vel exigua et laua adustae bilis arae atque perniciosae portione , oriani suo halitu labefactante, Iisdem pene notis hic morbus , quibus prior, de praehenditur: nisi quod hic praecordia sursum conuellantur, interdum praeter grauitatem calore ferueant. Sub his arteriae vehementer, S molestdpulsant. Accedunt capitis vertigines, aurium sonitus,
cruditas, acidi ructus, multa tenuis saliuae sputatio , qua de causa nihil etiam sititur. vomitus pituitae, modo bili permistus est,modb acidus,ex quo dentes etiam stupent. Dum epulas stomac ius concoquit, medio loco scapularum dolor inhaerescit , qui illis concoctis, protinus conquiescit oenter Lepe astrictus est, intus rugit, satibusque turbatur. Quin etiam subinde cordis fit palpitatio, quaedam quasi sues ocatio. Cruditate maxime crescit morbus, concoctione summe leuatur estque eo morbo , quem
priore loco posuimus, longc initior. Non
83쪽
Furori MED I CINA L. Ons E K. .
Mulli autem , quibus huius mali vis cere, brum penitus occupavit,in furorem aguntur, febrem l patiuntur hecticae non absimilem,&quam marcorem prompte vertatur. Melancholia omnis familiarior viris senioribus, deterior foeminis est. Raro quisquam tu mole in effugit lienis, qui hoc morbo rapitur. Si vel haemorrhoides, vel
varices, vel ut quibusdam placet 'qua in
ter cutem accedit soluitur malum iersam etiam melancholiam in morbum caducum fuisse,&rurstis hunc in illam, quorunda ob servatione compertum est. Fere autem sic incidit: ut, quae melacholi. recens est, curationem non dissicillimam habeat quae inueterauit, vix unquam remediis tollatur. Sequitur modo ea insaniae species, quam nos farolem, set rabiem, Graeci in ici appellaverunt Assunt quide delirationes eo rum quos Melancholi exercet, at his tamein super iungitur effrenis iracundia, clamoribus, minitationibus, torvo oculorum intuitu, violentoque corporis impetu formidabilis. Si sanguis magis subest assiduus, ct
dissolutus oritur risus, iocundis ante ocu los obieetis imaginibus. Si vero magis in causabilis est, omnia inusitata temeritatis, atque crudelitatis plena contingunt Adeo constat recte iudicas I veterem Hippocra' rem .in aniam quae cum risu iit,tutior esse, quae
84쪽
quae dato studio, peiorem. Vt plurimum au- 'em hic morbus ii ne febre est , tametsi ea
quoq; interdum accedere, atro humore putrescente, solet. Salutem promittunt, fusi meses, aut haemori hoides, aut natae varicer. Non tuta sunt ulcera in facie in pedibus orta, aut amissa prorsus appetentia.
Huic furoris vitio id finitimum est, qud da morsu rabiosi canis infertur, Graeci . οβ mi, nos aquae metum appellamus. Miserrimum genus morbi, quod hominem rabie,5 siti,&aquae formidine cruciat. Ergo ut primum morsus aliquis est, moderata omnia pro vulneris modo sunt:ac interposto spatio, dolores ingravescunt, ipsaq; ci pit vitiari mens alienis cogi attonibus impedita. Homo aiuem morosus fit, ferox atque iracundus, multum secu obmur mitrat.&quas ab alio interrogatus, crebra responsa reddit. Post haec conspectu metuere aqua incipit, canem l in ea oculi existimans, metu exclamat,atque inhorrescit.
Ipsa deo mens errat, ut ne sin iliares quideo gnoscat. Tum perfecta oritu rabies,atque alijs morsu nocendi cupiditas, inter quae alijsicuti canes latrant, ali semen sine desiderio Veneris emittunt, alij ii quid biberint,
praefocyti moriuntur. Omnibus autem somnus turbulentus horroris , furorisque
plenus est. Accedit nervorun distentio,
85쪽
singultus, sitis implacabilis, quae fere e trema esse solent frigidus sudor, syncope: quanquam non raro prius sit homo e neci ussit, quam haec ista eveniant porrδhoc genus insani ubi confirmatum spatio est, ideo sanari non potest , ut neminem constet inde unquam fuisse expeditu Confirmatum esse dico cum simul mentis usus non est, simul liner aqua cepit. Quos casus accidere alij post quartum lecimum ilmorsu diem, alijs post quadragesimum,alijs post sextum ut septimum mensem obse
Nec desunt authores quibus placuit, septem etiam annis occultari id vitium polle. illud quoque constat, multos ita morsos, factum id a rabioso cane esse nescisse vulnerisque curatione, ac nimia secundae valetudinis fiducia, huius sibi calamitatis auto res extitisse. Itaq; utilis etiam experimento locus est.Nam accipitur panis frustum,imponiturque vulneri,id hinc detrae um,alterique integro vorandum exhibitum cani, rabiem ei non moverita cire licet qui momordit, eum non fuisse canem rabiosum. Fere autem qui sic est,haec habet Famet, siniit, nihil tamen cibi vel potionis sumit, o culos flammeos,trucesque habet, auriculas demittit,linguam exerit, multum ore spumina umbrae suae oblatratJaepe sine omni la,
86쪽
ciatu tristis, atque anxius discurrit, crebro tanquam cursu fatigat' spirat, cauda gestat intortam, nullo discrime in quasq; obvias
animantes impetu, ac morsu fertur, praecipiti atq; incerto oberranscursu. Integri carnes,&conspectum,&latratum eius qui fu-uit exhorrescunt,ac sugiunt.
Nunc ea capitis vitia proponam, quae
litigidis innixa causis,mentem etiam vitiat: i incipiamq; a Lethargo,cuius hae nota sunt im Marcor,&pene inexpugnabilis adest do imiendi necessitas febriisque lenta, neq; calloris admodum mordacis. Accedit demen-itia, rerumque omnium tanta oblivio , ve
l luit oscitant agri quod ipsis perfre cena
lest claudendi oris obliviscantur aut cum ametendi causa matulam petunt, manibusq;.etenent, mictionis tamen omnem amittant memoriam. Adhaec clauduntur oculi, ij idemque ubi voce compellatur aeger, palpe ibris aegre diductis,ui adaperiuntur, rursumque protinus coeunt , ac pristino sese Topori dedunt is sopor interdum adeo pertinaciter immoratur, ut aeger vulsiis et-tiam capillis non doleat, sed totus stupore oppressus, veluti truncus cubet.Vniversumtipsi corpus segnς grave que est , ante in s mnia caput. Nonnunquam singultus etiam
incipit. Ipse pulsus aeque magnus, mollis-ue,ut inflammatis putrionibus est ratia F diot
87쪽
ci MEDI cINAL CES ET .dior tamen,& rarior,&min inaequalis, magis autem intermittens,quam intercurrens.
interdum bis pulsans e per,ubi sopor do
minatur,undosus,spiratio rara,&imbecilla
est. Aluusq; alijs liquida, iij compressa. V
tina,qualis iumentorum esse solet, turbidineijtur.Ipse aeger supinus cubat, ab alii in latus conversus,vltro in dorsum revolvitur. Hoc certe genus morbi acutum est cum parum in tempore succurritur, propicinterficit. Summi periculi nuncius tremo dest:itemq; vigente malo frigidus circumia put sudor. Q ii ex hoc morbo convalescit huic sere in pectore suppuratio nascitur.Saepe lethargus, abscessi pone aures exoriqiblvitura Caro notis lethargo per similis, febri in non facit, sed se quitur,eamq; non te Ve qua qua etiam, copressis cerebro accessioni bus i comitialibus succedit, Lethargus pit per se morbus,propria quadam nititur ch
sistentia.Neutium itium repente accedit Ja quoq; in lethargo, etsi sit moleste, festa me omnino ad interrogata resposio. Inc rospiritus illaesus est. Nihil vero istorum in attonito observatur morbo Solutum quoque Carum sere secunda aletudo excipit attonitum morbum, resolutio nervorum. Catalepsis autem,quam detentionem in CarAE i , torpretantur,sic cognoscitur.Homo repen
88쪽
te men ac sensu, motuque corporis desti uitur: itaque in ea quoq; figura,qua percellebatur,manet, sive sederit sive cubuerit, idque vel clausis, vel apertis oculis. Qui hoc inorbo rapiuntur,nis mature curantur,stupidi, ac velut frigore quodam e ne hi mori
Kω λα autem, quod Soporem,&pros in K ια. dum somnum appellamus, hic notis observatur, Eger demissa inseriore mandibula obdormit, expergefactus, rursus insomnia repentd delabitur ideoq; Graeci id -τωλς appellauerunt, ruod si ad sonan i proclivitate,vigilia fimul accedit αγρυπνη μα graece dicunt mens, sensus' omnes sopita omnem actionem ostendunt: homo tamen vigilantis forma, figuraq; retinet. In eo mali impeditus sermo,&spirantibus auditu in
gutture murmur,de dii citis poculoru deglutitio,& pituita tenuis a narib.stillans, urinae,aluiq; retentio,promptaq; resupina tio,periculum in proximo esse denunciant. Incipiam nunc de morbo dicere comi-Morbus Uali,que in Graecia λ iri dicunt. Is tum simi talis. maxime timeri potest,cium caput grave est, de dolet, praecipue permoto ad ira homine cum metis error incidit.& sensuum stupor, simulque vertigo oritur , tenebrae oculis ob ij ciuntur,&horrenda insomnia sunt, dclingua sine ordiue orationis movetur, eaq;
89쪽
tus loquens aeger commordet, cum ter haec pallet piritus difficulter trahitur, venter flatibus tumescit, urina praeter solitum tenuis&cruda, cum alias tum siquis etiam dolor aut convulsio summu humerum, aut ceruices, aut caput occupet, aut torpor corporis,aut turbulentum insomnium accedat. Vt primum vero morbus inua lit, homo subito convulsus concidit,vociferatur, stertit, spumat, interdum circu- agitur,& tremit dein interposito tempore ad se redit, perque seipsum obsurgit. Quibusdam stercus, aut urina, aut semen prae ter voluntatem in ipsa accessione elabitur. Si a ventriculo vitium fui mordetur sante, magisque per inediam, idemque palpitat, & fluctuat quumque in propinquo accessio est, nausea oritur , stomachidolor, aut animi desectio, qu finita vomitus incidit, modb pituitam, modo bilem trasens, inter quae frequens sibilus aurium est.
Porrd si ab aliquo loco corporis exteriore maliam oritur, inde fieri raptus velut aurae cuiusdam frigidioris per continuatas partes ad caput sentitur Moibus autem comitialis tum pessimus est cum continenter recur cit, atque interualla accessio nil habet quam minima, diuque, ubi inuasit, immoratur:
p.raecipuὰ si simul multa vertigo est & difficillima spiratio, o vehemens, longaq; cor'
90쪽
Lisj Sac VNnvs DPqris agitatio. post hanc succedens alta, plurima ci te quies catocha similis sub qua
amisisse homo quasi vitaria credatur. Quod si inter haec nihil iuvare etiam videbuntur remedia, quae movendis sternutamentistitia sunt: sciret licet , in pessimorem statu esse, magisque ubi ab ore detersa spumask- pius redit,simulque vehemens tremor, dc vociferatio, sisterior est neque finita accessione meminit quicquam aeger, pudor-ue mouetur faetorum. Idem morbus magna ex parte esse longus plet,ad diem hominis supremum, neque vitae tamen periculosus, tametsi interdum,cum recens est, homino in tollit crebris, gravibusque accessionibus. Quomodocunque autem incidit, magis familiaris esse viris,quam foeminis consueuit: magis pueris, ac praecipue nuper inlucem aeditis, quam adultioribus, minimeq; senibus, atque aetate consectis. Nihil aeque
ad depulsionem viti huius atque procestus
aetatis facit. Nam pueris fere post foeminae consuetudinem soluitur,&puellis post orta menstrua. Quod si annum aliquis vicesimum quintum iam superauit,aegerrime,aut certe nunquam sanescit, per omnem vitam morbo opportunus,magisque si comitialibus natus parenti b. aut coceptus fluentibus