De arte rhetorica libri quinque lectissimis veterum auctorum ætatis aureæ, perpetuisque exemplis illustrati; auctore p. Dominico Decolonia ..

발행: 1715년

분량: 385페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

341쪽

Selecta ex Auctoribus.1 . 'nnibal ad tertium ab urbe lapidem castra Isb.is.

ponit , iboenia Romae contemplatur et Postero die eransgressus' Anienem Hannibal , m aciem omnes eo-pις eduxit. a . , in , ' 60 φ .i8. Imbribus grandine missis bis dirimitur prae- ris rim 'Iium , in quo urbs Roma victori praemium esIet . Us Auditur haec vox Hannibalis et Potiunda sibi urbis ἡ. h

Roma , modo mentem non dari , mora fortunam .is. Hannibal ad ipsas Romae portas audit Romanos milites sub vexillis in supplementnm Hispaniae profectos, & agrum illum in quo ipse castra hab ret , per eos dies vaenisse , nihil ob id deminuto

pretio . Id vero adeo superbum atque indigniam vi m , ejus foli quo/ ipse bello estum possideret haberetque ,

inventum Roma emptorem , ut extempse vocato pracone, eabernas argentarias , qua circa forum Romanum tunc erant , Iusserit vantra.

ao. Iuvenis Scipio vix viginti & quatuor annos L .,c natus , in Hispaniam cum Imperio mittitur. Lauis datur in primis magnificum illud Scipionis praeconrum enim Scipio non veris tantum vir uribus mirabilis , Ied arre quoque quadam abjuventa, in meationem earum compositur . Marcium qui unus perditas Hispaniae res restituerat , in honore habet : Marcium seum habebat eum tanto honore uefacile appareres nihil minus quam vereri , nequis Dbstarει gloria sua. ..... Illius ad milites oratio e Namo ante me novus Imperator Carthaginem ' novam expugnat uno die . . Orthago. M. Sihgiuare quoddams innocentiae & eontinemtiae specimen dat in captiva eximiae formae virginer

Captiva Ginde a militibus adducitur ad eiam atatia virgo , adeo ex ia forma , ut qu)cumque incedebat , converteret omnium oculos P Scipio percunctatus patriam parentesque , inter cetera accepit desponsam eam principa Celtiberorum adolescenti z Altario nomen aerat Extempso igitur lparentibus , sponsoqiae ab domo τε Luce- accrtιs , cum muν- audiret deperire eumsponsa amo νe , uri primum venit, accuratiore eum sermone quam parentes alloqu=tur . Iuvenis , inquit, juvenem speia

342쪽

Selecta ex Auctoribra. 627

eum Sophonisba victi Syphacis uxore nuptias egregia oratione damnans r Aliqua te existimo , Massinissa , intuentem in me bona & infelix Soph nisbat Syphacisque fortuna narratur. 1 . In tertio resertur Hannibali S Cum: Scipione tiι.io. colloquium . Artificiosa Hannibalis oratio de pace . Generosum Scipionis responsum , & mox secuta

victoria ad Zamam : Pauboer alterius conspectu admi ratione muttia prope attoniti conticuere.. Tum Hannibal prior : Si hoc ita fato datum erat ....... aeuod ego fui ad ' Thra dimenum , ad Cannas, id tu hodie es ....

as. In quarto resertur Hannibalis cum Scipione fortuitum colloquium Ephesi , ejusdemque Hannubalis de optimis Imperatoribus callidum judicium assiuarenti Africano quem fuisse maximum Imperatorem Hannibal erideret , respondisse Alexandrum Maced - θ

num regem ; quaerentI deinde quem secvnaum poneret, Ostea Drrhum dixisse ι exequenti quem tertium duceret , vacta.

haud dubie semetipsum dixisse . Tum risum obortum Scipioni , & subjecisse': Quidnam tu diceres, si me

misisses e Tum me vero ,. inquit , is ante Alexam drum , is ante P rebum , is ante omnes alios Imperiratores esse.

16. In ultimo denique commemoratur magnifica L,ι ailla Scipionis de rebus a se gestis oratio, cum a Tr, '' buno plebis accusatus, reusque citatus, magno agmine amicorum clientiumque per mediam concionem ad rostra subiit, flentioque facto e me , inquit , die, Tribuni plebis, vosque diuirites, eum Hannibale is Camthaginensibus, Agnis collatis in Africa, benὸ ac feliciter pugnavi . Itaque eum hodie litibus is rurgiis supersederi

aluum sit, ego hine extempso in Capitolium ad Iovem Opt. Max. Iunonemque is Minervam , eeterosque mos , qui Capitolio atque Arei prasideue, sataeandos ibo iiDua Η'ς με gratias agam quod mihi is Me ipso die, is sapὸ alias egre-ctis e, gie reipublica gerende mentem facultatemque dederunt . dentiastis rastrum quoque quibus commodum est, ite mecum, GArites, Θ oνate Deos ut mei 'miles principes h beatis .... a Plutar Abirostrii in Capitolium Afrandis r simul se universa ost re a concio aruertit , , secuta Scipronem es.

343쪽

328 Glecta ex Auctoribus .

Dignissima demum quae iterumque iterumque leogantur ultima morientis Hannibalis verba Lib 39.

Liberemus , inquit . diu urna cum populum Romanum equando mort m ' senis eridiectare longiam censent . Nec magnam , nec memorabilem ex inerma prodiroque Fimminius victoriam ferat . . . . . Neque verb noris

pretii sunt extrema Scipionis gesta , ejusque L ternum secessus ad vitan uam invidiam, ac denique mors quae eodem anno contigit quo mortuus est Hannibal. P aetermitti nequaquam potest in Lib. 29. vehemens aeque ac justa Locrensium de Pleminio legato querela ε Luarentνbus Consistibns , Merenser se dixernum ea passos . . I temque Peroliae ad Pacuvium Calavium oratio de interficiendo per insudias Hannibale e Gonsilium assero , pater ..... Pa trisque filium a facinore dehortantis oratio vehementissima , & cui paucas pares reperia Sr Per ego est , Ν, ....... Iib. 3. Adde in ipso Lib. 34. principio dignissimam Catone orationem pro lege O pia , contra muliebrem luxum z Nequa mulier plus semuneia auri halerax . . . . . . .. .Si in sua quis snostrum maινε milia a & L. Valerii disertam or tionem contra legem Oppiam I si privati tam tum . . Habes demum in Libro εα --

lebrem illam Demetrii Perseique dissensionem , &habitas ultro citroque orationes eximias post brovem Philippi illorum patris quasi prolusionem e S deo miserrimus parar , judex ineιν duas suos . In iis qui supersunt Decadis quintae libris eeI bris est L. .ssimilii Pauli de Perseo Macedonum rege victoria, & ejusdem aEmilii triumphus, duorum , quos inter ipiam triumphi cesebritatem amist . filiorum morte funestatus e Memoralitis ejus aratio , O digna Romano Peincipe suis .....

Si cui sortE mirum videbitur nos ex uno Livio Ionge plura quam ex aliis aureae aetatis Scriptoribus s. egisse, id causae nobis esse sciat , non bd str ptorem hunc ceteris velimus anteponere; sed qubdillius ubertatem , vim , copiam atque varietatem

344쪽

Harimum ad eloquentiam comparandam utilitatis afferre iudicaverimus.

INSIGNIORES LOCIM Horatio selecti.

HAEc est una omnium vox artem Poeticam Emtatii esse opus ab omni parte persectum, in quo praeclar ssima quaedam non modo Poeseos , sed etiam Eloquentiae in primis praecepta contineantur . Cujusmodi est, v. g. aureum illud, Denique sit quod vis simplex dumtaxat & unum .

Non sumum ex sulgore, sed ex fumo dare lucem Cogitat, ut speciosa dehinc miracula promat In vitium ducit culpae iuga, si caret arte. Eximium verb illud quod de variis variarum aetatum moribus tradit; aetatis cujusque notandi sunt tibi mores. Inter Satyras . sideris instar elucet terita obrI primi r omnitas hoc vitium es cantoribus ...... qua docemur serenda esse amicorum vitia, & quam ego palmarem Sat ram facio ausim appellare. Quid enim ad mores emendandos & ad amicitias tuendas aptius divinis hisce versibus, quos in omnium ammis alto defixos esse pervelim Quam temere in nosmet legem sancimus iniquamidiam vitiis sine nemo nascitur: optimus ille est, Qui minimis urgetur. Amicus duleis, ut aequum est, iam mea compenset vitiis hona, pluribus hisee Si modo plura mihi bona sunt inclinet, amari,i volet: sae lege in trutina ponetur eadem. Qui ne tuberibus propriis offendae amicum Postulat, ignoscat verrucis illius. AEquunt est Peccatis veniam poscentem reddere rursus. Nona

345쪽

3 3o Selecta ex Auctoribus . .

Nona eiusdem Libri I. nam forιὸ via saera. . . aqua importunam & improbam garruli cujusdam loquacitatem describit, aded venusta est & elegans, ut assedis de fonte leporum petita dici merito posisit. . Exquisitissima & urbano homine digna bre.

vis haec Mecoenatis Iaus , Paveoram hominum omeneria bene sana.

Laudatur plurimum I. Lib. r. satyra , Καὶ μMaecenas qua pingitur mortalium suae conditionis ac sortis pertaesorum anxietas , & inconstantia τitemque in salsum illud contra obtrectatores r Pretilius Manlio siqua da Capitolini fureis injecta Perilli re co- , istam ram fuerit & in decima praeclarum illud praesaevi quod Ceytum Perpaucis notum: iubis z. . . Est brevitate opus, ut euerat sententia; neu se ina fabae. Impediat verbis lassas onerantibus aures.

,''. .et. Sed illud prae ceteris videtur esse saIis & urba

revis. nitatis specimen , quo narrat Horatius , quo Pa

cto inter Mecoenatis amicos & familiares fuerit

Cooptatus r. Felieem dicere non hoe Me pollum easu quod te sortitus amicum . Nulla etenim mihi te sors obtulit. Optimus olim Virgilius, post hunc ' Varius dixere, quid essem. Ut veni eoram, singultim eauea Iocutus Infans namque pudor prohibebatPlura prolari Non eg' me claro natum patre , non ego circum Me Saturejano vectari rura caballo, Sed quod eram, narro. Respondes ut tuus est mos Pauea: abeo, & revocas nono post mense, iubesque

Esse in amicorum numero . o. . . . .

Ultima Libri a. Satyraa Ha Nasidieni iuruit to eoena Maii affuit omni lepore ac venustate , putidasque ' Nasidieni Rufi lautitias, & inelegantem, ut ita dicam, hominis elegantiam admodum facete ac jocosa cavillatur.

Inter Horatianas Epistolas, Haere in primis sepi, ma Libri T. tum ob lepidissimam de Vult o Menanarrationem 3 eum ob festivum illum vulpeculae &mustelae apologum r

346쪽

Selecta ex Auctoribus. 33I

portὸ per angustam tenuis vulpecula rImam Repserat in eumeram frumenti, pastaque rursus Ire soras pleno tendebat corpore frustra. Cui mustela procul; si vis, ait, effugere istine, Macra cavum repetes arctum, quem macra subisti. Seeunda ejusdem lib. I. Trojani belli scriptorum

abundat sapientissimis Philosophiae praeceptis ; cujusmodi est illud,

Nam eur Quae haedunt oculos festinas demere ; si quid Eli ' animum, differs eurandi tempus in annum Dimidium facti, qui eoepit, habet: MFere auder editi Incipe ; vivendi qui recte prorogat horam , Rusticus expectae dum defluat amnis: at ille Labi tui & labetur in omne volubilis aevum.

Verum , ut ingenue loquar quod sentio , si eximia quaerimus Philosophiae praecepta , nihil aequiparamdum existimo primae ad Mecoenatem Epistolae . FLdem facient pauca haec quae sequuntur z. His murus aheneus esto,

NiI eonseire sibi, nulla pallescere eulpa. Itemoue illud quod est summae sapientiae r, Et mihi res, non me rebus submittere conor.

. - . . . . . . . . . . .

Nemo adeo serus est , ut non mitescere possit, Si modo culturae patientem commodet aurem. Virtus est vitium fugere, & sapientia prima

Stultitia earuisse . . . . . . .

Inter odas Horatianas , quaenam prae ceteris palmam mereantur, dissicile admodum dijudicatu est. Si Sca-.ligerum audimus , palmares sunt istae duae, ' Do- . Me gratus eram tibi . Et , ' Luam tu Mal mens s mel. Quas quidem tam impense mirabatur. vir ille Tenia summus , ut mallet illarum auctor esse, quam esse totius Hispaniae Tarraconensis rex . Mihi vero , si meum quoque fas est interponere judicium, exquistissimi saporis esse videtur Epodos de vitae rusticae laudibus: Beatur illeqvi pro ι Aetolias re Ode 3. lib. r. qua faustam navigationem amiso Vise

347쪽

3 a Selecta ex is soribus gilio precatur: Sic te disa potens Cypri Mirare tu primis aureum illud di Post ignem aetheria domo Subductum, macies , & nova febrium, Terris ineubuit cohors rSemotique prius tarda necessitas Lethi eorripuit gradum.

Habes praeterea in lib. I. cedro linendam odem qua defiet Quintilii mortem: aeuis desiderio sie pudor an qua noc eximium, is Cui pudor & justitiae soror , Ineorrupta fides, nudaque veritas, Quando ullum invenient parem In a. libro , quovis pretio dignae sunt hae quatuora iNuJlus argento color est II. AEquam memento rebus in arduis ..... III. Eheu fugaces, Postume, Postume, Labuntur anni XIV. otium divos rogat in patenti XVIa ..

In tertio libro majores spiritus induit Poeta , virtutemque mirifice docet. Sunt autem insignes potissimum hae:

Odi profanum vulgus, & arceo I. Angustam, amice, Pauperiem pati ..... II. Iustum & tenacem propositi virum .... III. Caelo tonantem credidimus Iovem HSed reliquis Ionge videtur antecellere sexta , D iacta majoνum immeritus Lex qua saeculi sui vitia detestatur , & mores antiquos laudat . Illud enim qua munditia , qua venustate , quo spiritu

Non his juvςntus orta parentibus

348쪽

Selecta ex Auctoribus. 333

Insteit aequor languine Punico: Pyrrhumque & ingentem caecidit Antiochum, Hannibalemque dirum . Laudatur in quarto Libro , secunda de Pindaror Pindarum quisquis . Et T. Epodos , qua civile heblum detestatur: Quoquo seelsi ruitis Et Isis quae eodem pertinet e Alteνa 1am teritur bellis eiυμ libus alas Saeculare vero carmen pro Imperii Romani incolumitate: Phoebe, silvarumquε potens Diana, doctum, tersum, elaboratum , inquit Sc liger in arte poetica. Ex qujbus sane locis , aliiς que hujusnodi bene multis satis liquet Horatium venustatum parentem is elegantiarum patrem non im

merito nuncupari.

ILLUSTRIORES LOCI, Ex Caesare selecti.

DE Caesare habemus eximium hoc Ciceronis judicium, illum simplici quadam venustate&incorrupta candidaque Latini termonis integritate atque elegantia ceteros omnes scriptores post se relinquere.... Laudantur vel b potissimum in aureis illius Commentariis. i. Quae scripsit de Gallorum ingenio, moribus, De Bello sortitudine, curiositate, levitate , &c. aetioniam ad Gallico. hunc locum pervεnsum est, non alienum esse vivitur , αλε de Gallia Germaniaqua moribus, ct quo disserant ea n tiones inter sese proponora. 2. Druidum origo , auctoritas, munus, privit gia, disciplina, opinationes de animis, sideribus .... Non interira animas , sed ab alias post mortem transtra

ad alios, atque hoe maximὸ ad virtutem excitari putant, metu mortis mille .... Natio est omnis Gallorum admodum dedita religionitar .... GAlii se omnes ab DAre Patra prognatos pradicant.

3. Germanorum mores, vestes, victus, hospha- ω.ε. litas a

349쪽

. Alexia, oppidam

Selecta ex Auctoribus. itas, illorum eum Gallis comparatim Germani mo

4. Expeditio adversus Tungros , seu Atuaticos, partaque de illis victoria Locus ille plurimum habet suavitatis atque nitoris x Vbi vineis actis , aggere exstrωdis , turrim connitari pyocul viderunt, primum idiridere M muro , atqui increpitare vocibus , quo tanta machinatio ab tanta spatio instimaretur ρ Gib nam manitas, aut quibus viribus , rasertim homines tam aula statura nam pleνi qua hominibus Gallis , pro ma suitudina corporum Dorum , brevitas nostra contemptaei est θ eami operis ruraim in muros sese collocare eonfid νμι Vbi vera moveri ct appropinquari maenibus υι- derunt, nova atque inaesitata specie commoti legatos ad Casarem da pace miserant, qui ad hune modum I eari r Non is existimare Romanos με opa Deorum δellum orare, qui ranta altitudinis maehinationes taminea eeleritate promo a , ct ex propinquo pugnaro

ptisant. s. ' Alexiae, seu AIisiae descriptio , obsidio , & expugnatio dignissima quae legatur ἔ IUMm erae oppidum in colla summo . . . .. Lib. VII. 6. Pons ligneus Rheno impositus I Germanico balio confecto , multis do ea s Cafar β suis sibi Rhenum esse transeundum ... Lib. IV. r. T. Pulfionis , & L. Vareni , Legionis illius quae cum minio Cicerone hiemabat , egregium facinus & mira fortitudo et Erant insa Legione fouissimi visi. Haec narratio persectae narrationis dotes omnes, atque virtutes continet. 8. Ab eis, & Uri descriptio suavissima. s. Helvetiorum legati ad Caesarem oratio lib. s. libera sinceraque pro more gentis r Se ita a panitas , majoribusquε βαι didicissa. , Me magis virtuo , zm dolo eontanderent , -t is diis maerentur ..... saris responsum praeelarissimum t Con esse mosi retales, quo gravius hominas ex commutAriana reis

concedere. .

ao. Militum Romanorum caniternatio, rumuscu-- li,

350쪽

Ii, querelae cum Caesar bellum Germanicum pararet . Dum paucos dies ad Vesuntionem , rei frumenta ria commeatusque causa momtur I ex pereunctatione n syrorum , vocibusqu/ Gallorum M mercatorum , qui in. genti magnitudine eorporum Germanos , incredibili vim tute , atque exercitatione in armis esse pradieabant rsa numero sese eum iis congressos , ne vultum quidem atque aciem oculorum ferre potuisses tantus subito timoν omnem exercitum occupavit , Mi non mediocrito omnium mentes animosque perturbaret Vulgo totis easris νsamenta obsignabantur ....... II. Caesaris ad suos

milites oratio , roboris, dexteritatis nervorum ac impavidae firmitatis plena r Se proxima nocte , de quarta vigilia, castra moturum, ut quamprinaum inre ligeνe posset utrum apud eos pudor atque vicium, ausimor plus valeret . Euod si praterea nemo sequatur, tamen se eum sola deeima Legiona iturum , de qua non dubitaret ι sibique eam pratoriam eohortem futu

ram.

In Commentariis de Bello civili, multa sunt pretiosissima; sed haec prae ceteris laudantur . I. Adini lites oratio de Senatus injuria I Luibus rebus e gnitis Casar apud milites eo onatur 2. Concio

ad Senatum ipsum de inimicorum injuriis r Coacto

Senatu, injurias inimicorum commemorat ...... 3. Plenus est insinuationis & artificii , magnamque continet aequitatis significationem locus ille, in quo Caesar pacis conditiones offert Pompejor Erat autemhaei summa mandatorum , debere urrumque pertinacia μεm facere , is ab armis discedere , inque amplius fortunam periclatari ἔ Satis asse magna utrimque incommoda accepta , qua pro di ciplina ct praceptis habere possent, ut reliquos casus timerent Proinde sibi aere .parcerent, quantumque in bello fortuna posset, jam ipsi ..eommodis suis satis essent documepto. Hoc unum esse tempus de pace agendi, dum sebi uterque consideret, o pares ambo viderentur: si verὸ alteri paulism modo ιribuissetfor una, non esse usurum eonditionibus pacis eum qui superior videretur , neque fore aqua parte contem tum , qui se omnia habiturum confideret. De Bellae v l . Lib. 1 Lib. I.

SEARCH

MENU NAVIGATION