De arte rhetorica libri quinque lectissimis veterum auctorum ætatis aureæ, perpetuisque exemplis illustrati; auctore p. Dominico Decolonia ..

발행: 1715년

분량: 385페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

321쪽

De Pronuntiatione . 3o gata , caperataque, & superciliis vel eontractis , vel etiam inaequalibus . Unde Tullius in Pisonem:

Ale. νο ad frontem sublato , altero ad mentum depresso stipeνcilio respondit . . . . & Pro Sextio: Tanta erat gravitas in oculo, tantafrontis contractio, ut illo superetistio, tamquam Rhadamantus ille nisi videretur. Hinc

etiam Petronius Arbiter,

Quid me spectatis constricta fionte Catones Et post illum Martialis, lib. I. Contigeris nostros , Caesae, si sorte libellos,

Terrarum dominum pone supercilium.

Orantem & aliquid a Deo poscentem Indicant oculi in caelum sublati, ut res ipsa satis loquitur. Unde Cassandrae

Ad Cae Ium tendens ardentia Iumina frustra. Oculos avertere aversantis est, vel fastidientis , vel negiantis. Sic misera DidoniS umbra , conspe elo apud inseros AEnear Illa solo fixos oculos aversa tenebat. Oculi clausi meditantem & cogitantem animum produnt. Oculos in unum locum defixos habent , qui prae admiratione stupent. Unde A n. I. Dum stupet, obtuinque haeret defixus in uno. Praeterea demissi oculi modestiam pudoremque significant. Sic Andromache AEn. 3.Dejecit vultum , & demissa voce locuta est. Denique nictam es oculi malitiam arguunt; Tigid

stuporem; semiclausi adulationem & insidias; tor Pentes segnitiem vagi nutantesque libidinem: quae singula si probare ex antiquis aggrediar, metuo ne longior fiam. Illud cert/ omnino natura dictat oculos ad res de

quibus loquimur accommodandos esse ; ne merito rideamur cum inepto illo Rhetore, qui cum dic retr ' O Lupireν terram aspiciebat; cum vero dic ret: o tenas caelum intueri solebat.

322쪽

Quid in braehii moderatio, servandiam λR. Brachia nec deorsum incomposita pendeant, nec immodice projiciantur , nisi in afictu vehe. mentiori . Brachium eΣtensum ac porrectum , P tentiam , auctoritatem & robur arguit . Contra vero continere ac cohibere brachium , est pud ris ac verecundiae . Unde Tullius pro Caelio : N

bis olim annus erat νομι μου obibendum brachium t . t uti. , constitutus , ut exor iratione ludoque campestri t.

&uid eire mvisas digitosque prae itur R. Manus , με qu bus errenea esset actio ae debilis,miae dici potest quot motus habeant, inqu)t Fabri S ....

Nam eethra, partes loquentem AEdjuvan ha , propa estast dieam, ipsa loquuntur. An non has pol mus ose Leemων δ voeamus dimittimus p minamur λ abominamur risumus interroga 3 negamus st Gaud υ - , ινφitiam , dubitationem , confessionem , paenitentiam,modsm , copiam , numerum, tempus ostend myus Cipiaca manus autem certae quaedam sunt ac di finitae loses, quas sequi oportebit. t. Manus in Exordio non solet extendi. Ast ubi paulum effervescere coepit oratio , manus pirater exeritur cum illa, pariterque cum illa depoDitor. a. Pectori manus admovetur , cum de seipso quis loquitur: at cum alloquitur alium , ad illum extenditur.3. Mams sinistra numquam sola gestum facis , inquit Fabius ι densa se freq--θεν areommodat: sve in digitos argumenta digerimus , causamque , ut olim Hortensius consueverat , partimur in digitis

quem morem hodieque nonnulli non infeliciterimit ntur sive adversas palmas, quasi repellendo,& repudiando objicimus. 4. Soloecismus gestu committitur, cum aliud voce, aliud gestu monstramus ; ut Rhetor ille , de quo supra dictum est, qui caelum appellans , tel.

Iurem intuebatur, gestuque monstrab. t.

s. Urgemus crebra manuum impressione . Suinplica

323쪽

De Pronuntiatione . . mTullaamus manibus elatis junctisque . Confirmamus manibus pronis , gravi quodam di decenti motu depressis.

in Academicis Quaestionibus z Hortensius aurem vehementer a iram, quod qu dem perpetuo Lueullo lo- suente fecerat, ut etiam manus Δρὸ tollerat. Et ad Caesarem Epistolarum libro leptimo: Sustulimus manatauo is Balbus . Huc etiam pertinet illud Catulli , Carmine F 3. Admirans ait haec , manusque tollens: Dii magni, ' salapusum disertum l7. Manu extenta facimus nobis audientiam , in. dicimusque flentium. Hinc Persius in Satyri DFert animus esiste sectile silentia turbae

Maiestate manus

Lucanus etiam. Libro primo de Caesare i

. . . . . . . . . . Tum Irum , - -

Com posuit vultu , dextraque silentia jussit. Imb in Aetis etiam Apostolorum Paulus hunc morem usurpasse legitur z Suuens autem Paulus, ct manu silentium indisons, ait et Viri Israelita, ct qui ιμ

8. Manus ori admota, tacentis & silentium suademtis habitus est. Dei o eomp.sea labatum, inquit Iuvenalis a quo etiam gestu simulacrum Harpocratis effingebant AEgyptii veteres. s. Solebat Tullius , antequam diceret, barbam demulcere , quod hodieque nonnulli solent. Sunt etiam qui aut frontem fricent, aut lacunar intueam tur: sed nate vitiosa sunt. Vitiosum est quoque manus vel supra caput attollere , vel infra pectus d mittere, praeterquam in summis affectibus. Io. Pectus serire aut femur, prope scenicum est. II. Manus optime asinistro incipit latere, dextroque deponitur. Ia. Hoc essc cavendum , ait Cicero , ne nimiae

statura

324쪽

2os . Artis Rhesoriea Liber V. gestieulatio ι quo vitio laboravit summus oratori Hortensius. Cum erum, ,inquit Agellius, manus ejus, istar agendum , essent arguta admodum is gestuos a , m Iedictis, eompellationis quo probrosis jamans est: ma, raqua in eum quasi in histrionem, in ipsis causis atqua .disiis dicta sunt. . . Has autem omnes, quaS hactenus diximus, ora.

toris virtutes , cura & labore eomparari posse li-- Uis, quet mirabili Demosthenis exemplo, qui cum ' pri-νο ' mam artis suae litteram dieere nequiret, studio Nexercitatione perfecit, ut planissime diceret, & baI-hutiem, inditis ori calculis, emendavit; exilitatem vocis, ad fluctus maris declamando , illiusque fremitus voce vincendo sustulit ; angustias spiritus ,

Ioeorum arduorum inter declamandum ascensu, tandem aliquando superavit. . 'Atque haec de 'Pronuntiatione monuisse sumerat. Reliqua, quae eodem pertinent, exereitationi relimnuimus 3 cur scilicet plus muliti quam praeceptis esse tribuendum existimavimus

325쪽

APPARATUS

EL OQUENTIAE,

LATINORUM AUCTORUM

AETATIS AUREAE

Loca exquisitissima. T ad Rhetoricae nostrae calcem pretiosissimum hune AEtatis Aureae quan thesaurum adjungeremus, duae potissimum calliasae nos impulerunt. Primum enim post tot congesta dicendi praecepta , operat pretium existimavimus etiam exempla congerere, in quibus appareat praeceptorum usus & exercitatio. .

Deinde animadversum saeph a nobis est hoc es se in Tyronibus vulgare vitium , ut quamvis abundent praeceptis , rerum tamen inopia & jejunitate laborent. Τolletur hoc vitium si habeant in manu quod possint imitari . Prompta nimirum erit

Parataque optimarum sententiarum rerumque silva locupletissima ; varbaque provisam rem non improvisa seque aν, ut recte monet Horatius.

Idcirco non sat habuimus exempla haec primo versu subindicare . Persaepe etiam, ut praesto magis essent, & in promptu, exscripsimus integre loca illa , vel quae eximia palmariaque judicavimus ipsi; vel quae elegantes urbanique homines habere solent in deliciis ; vel quae a callidis rerum aestima. toribus emunctaeque naris eriticis Scaligero, Mureto aliisque non paucis praecipuo laudantur.

326쪽

s Io

INitium facimus a divino , ut loquitur Sealiger,

a neidos Poemate , in quo cum summa sint omnia , quartus tamen & sextus liber. omnium assensu longe ceteris antecellunt. In quarto libro mirifiea sunt haec & supra omnem laudem, I. Didonis ad AEneam sugam parantem matior Dissimulare etiam sperasti perfide tantum

Polle nefas p taeitusque mea discedere terra. ..... Mene iugis per ego has lacrymas ......

,. Musdem Didonis ira & indignatio, audito

AEneae responsor Talia dieentem jamdudum aversa tuetur, me ilJue volvens oculos, totumque pererrat

Luminibus tacitis. . . . . .

Neque te teneo, neque dicta refello. I, sequere Italiam ventis, Pete regna Per undas. Spero equidem mediis c si quid pia numina possint Supplie a hausurum seopulis, & nomine Dido Saepe vocaturum. Sequar atris ignibus ablens; Et elim frigida mors animae seduxerat artus, omnibus umbra locis adero. 3. Intercessione sororis Annae a neam flectero postremum conatur Dido; i . , I, soror, atque holtem supplex astare superbum .... 4. Auguria mortis tristiaque portentarHine exaudiri gemitus , & verba vocantis

Vis a vi i: nox cum terras obicyra teneret e

Solaque culmin bus serali carmine bubo Sηpe quaeri, & .longas in fetum ducere voces. s. Didonis animo suctuanus dubitatio , angores, ac demum desperatiot Ens

327쪽

Su ,sa ex Auctoribus. 3ra

En, quId agam ' rursusne procos irrisa priores Experiar, Nomadumque Petam connubia supplex e .... Quin morere, ut inerita es, ferroque averte dolorem .

s. D donis furor & imprecatio in ipso AEneae discessur . Proh Iupiter i Ibit Hic, ait, & nostris illulerit advena regnis

Non arma expedien Exoriare aliqui, nostr a ex ossibus ultor,

Qui face Dardanios ferroque sequare colonos. 7. Didoliis suprema verba & mors rAt trepida, & eceptis immanibus egera Dido Sanguineam volvens aciem, maculisque trementes

Interfusa genas . . . . . .

Dulces exuviae, dum fata Deusque sinebant, Aecipite hanc animam, meque nis exolvite curiar

Vixi . . . . . . Μoriemur inultae 3 .

Sed moriamur. ait: Sie sie juvat ire sub umbras.... Ter lese attollens, euultoque innixa levavit: .Τer revoluta toro est, oculisque errantibus alto Quaesivit caelo lueem, ingemuitque teperta.

In texto libro , rarissima sunt ista , & quovis pretio digna. I. AEneae & Didonis occursus apud

infero S et Inter quas moenissa reeens vulnere Dido. . . . Illa solo fixos oculos avetia tenebat, Nec magis incoepto vultum sermone movetur, 'Quam si dura silex aut stet Marpesia cautes. a. Graecorum pavor viso apud inferos mea: Pars vertere terras ceu quondam petiere rates. Pars tollere vocem Exiguam: incoeptus clamor frustratur hiantes.

Damnatorum suppliciar Continuδ sontes ultrix aecincta flagello Tisiphone quatit insultans, torvosque sinistra Intentans angues, vocat agmina saeva sororum. . Romani ad imperandum nati ....

328쪽

- 3ἔ 2 . Selecta ex Auctoribus.

Exeudent alii sFrantia mollius aera :Credo equidem , vivos ducent de marmore vultus Tu regere imperio populos, Romane, memento.' Maνeει. s. ' Marcelli laudes exquisitissimae r. 2 's. , , ostendent terris hune tantum sata Heu miserande puer, si qua ista aspera rumpas, Aum. Τu Marcellus eris. 6. Daedali dolor: . Tu quoque magnam Partem opere in tanto sineret dolor Ieare haberes: Bis conatus erat casus essingere in auro: 'Bis patriae cecidere manus.

Laudantur potissimum in a. libro Sinonis fraudes & perfidia, Laocoontis eoisodium; AEneae pimias erga Patrem, uxorem & filium. Hae faetis latas

humeros ..... StAEt casus renovare omnes..... Illud veris

de flammae prodigio supra caput Ascanii, ita concinnum, ita elegans, ut nihil supra: Ecee levis summo de vertice visus Iuli Fundere lumen apex, tactuque innoxia molli Lambere flamma comas , & circum tempora pasci.

Eximia est in s. libro descriptio Entelli, caestibus

pugnantis cum Dareter . 'Haee satus duplicem ex humeria rejeeit amictum, Et magnos membrorum artus, magna ossa lacertosque Exuit, atque ingens media consistit arena Nec mora nec requies s quam multa grandine nimbi Culminibus crepitant

Vide in tertio libro mirabilem illam Achaemenidis narrationem de Harpyiis, itemque de Poly

Vidi egomet, duo de numero eum eorpora nostr Prensa manu magna, medio resupinus in antro, Frangeret ad saxum, sanieque Agersa natarent Limina: vidi, atro eum membra fluenti tabo Manderet , R tepidi tremerent sub dentibus artus.

In 7. Reginae Λmatae venustissimam comparaetio-

329쪽

Selecta ex Auctoribus. 3I3nem cum turbine, quem pueri magno in Oro, vacua atria eireum , intenti ludo exercent. Stupet inscia turba , impubesque manus , mirata volubile buxum .

Miraberis in s. Caci speluncam , Herculisque de

illo victoriam : Ecce furens animi Hic Ca cum in tenebris in s. Euryali mortem , matrisque miserae luctum . Hoc Vero qua munditia , ... qua elegantia lVolvitur Euryalus letho , pulchrosque per artus It cruori; inque humeros cervix collapsa recumbit. Purpureus veluti cum flos succisus aratro Languescit moriens : lassove papavera collo Demisere caput , pluvia dum forte gravantur . In undecimo Turni iurgium cum Drance 2 - .

tibi Mavors ventosa in lingua pedibusque fugacibus istis semper eris p His adde in lib. 8. Cyclopum laborem .& mirificum illum clypeum, qui callidissimo Poetae artificio , rerum Romanarum summam complectitur paucis . Adde concinnum illud atque ven sium lib. I. 'Ae primum sitieis scintillam excudit Achates, Suscepitque ignem soliis , atque arida circum Nutrimenta dedit , rapuitque in semite flammam. Iam vero in Georgicis laudantur potissimum lib. r. horrenda prodigia in ipsa Iulii Caesaris morte Illa

etiam extincto miseratus Casare Romam In a. li- .

bro vitae rusticae laudes , innocentia, selicitas:

O fortunatos nimium , sua si bona norint, Agricolas Interea pendent dulces circum oscula nati:

Casta pudicitiam servat domus Et reliqua plane aurea usque ad libri finem . Istud vero de Corycio , blandum , tenerum , molle , ac rdelicatum in A. Georg.

Regum aequabat opes animis e seraque revertens Nocte domum , dapibus mensas onerabat inemptis. Primus vere rosam atque autumno carpere Poma.

Diuiti so

330쪽

Estatem inerepitans seram, Zephyrosque morantes. Denique exquisitissimi saporis est tota Aristaei sa hula ad calcem ejusdem libri 4. Georg. Pastoν Arr non iens Pene a T. e. & in primis quod legitur ve summo Orphei dolore, ac de illius morte, amissa iterum Eurydice conjuger duleis conjux , te solo in littore secum ,

Te veniente die , te decedente canebat . . . . . Eurydicen vox ipsa & frigida lingua, Ah l miseram Eurydicen anima fugiente voeabat.

S ELECTA EX CICERONE,

Ex libris Philosophicis.

T Ibrorum Philosophieorum Exordia eIegantis L. sima fermε atque magnifica , & in primis Exordium a. libri, qui inscribitur Lueullus , omnibus pictum te politum artis coloribus. x. Dionysii Syracusarum Tyranni historia festive admodum scripta πυθαι. lib. s. Duodequad arista

dem Dionysii locus lepidissimus in assentatorem

s. Terrae fitus, figura, ornatus, divitiae, lib. . da

Nast. Destrum. Ae principis terra universa. .... q. ocularum structura mirifica i Nais oeuli stamqnam speeu-MMνes altissimum Deum obιinane .... s. Canum fida

eustodia.& adulatio erga dominos , eorumdemque sagacitas . 6. AEtheris descriptio admirabilis . 7. Gruum volatus mirificus , Arma triangulari et Illud

SEARCH

MENU NAVIGATION