Valentini Henrici Vogleri De rebus naturalibus ac medicis quarum in scripturis sacris fit mentio commenntarius. Accessit ejusdem Physiologia historiae passionis Jesu Christi 1

541쪽

' 33 Annullo temporis discrimine, perinde ut alii quoqlle omnes morbi, hominem adoriatur. Hoc quidem verum est, sub noctem plerosque omnes morbos maxime . Mexacerbari. tvero idipsum longe alia fit de caussa, quam alias expedivimus. Non igitur est, quod vulgaribus de pestilentia persuasionibus hic locus ullum patrocinium suppeditet. P Λ ratio est Malterius hujus periodi membri, delue in meridie vastante seu perdente. Nec enim peculiaris aliquis est morbus, qui meridie quam maxime aegrotum anfligat nisi de tempore aestivo haec quis accipere velit quod videlicet tum meridianum tempus maxime sit calidum, Se propterea vires nostras valde soleat exsolvere. Quod autem de lue in meridie potissimum noxia leperniciosa a nonnullis interpretibus intelligitur, id juxta alios de daemonio quodam accipitur. Id quod adhuc multo magis vulgaribus opinionibus videtur esse ari me. Habetur vici elicet tempus sub medio noctium ut ita liceat lo qui vulgo usque adeo sacriam , ut illo tempore malignos

geniosia spectra maxime sese prodere M oberrare censeant, 1 Propterea non temere velint vel viae sese accinsere ccom mittere, vel aliti opus aliquod aggredi. Peregrinantes

sane M aurigae non nisi coacte vel niti sibi necessario in via pergendum sit id faciunt, sed de industria solent cunctari Mtergiversari, donec illud tempus praeterierit. Tametsi vero hae quaeque istissimila suntopiniones aliae,vanae simila superstitiosae, multo minus cum nonnullis hic locus ita accipi debeat, quas a peculiari aliquo daemonio meridianum tempus infestetur, nihilomin Ustamen non

illud omnino negandum est, uno tempore prae alio maxime sese solere genios istos prodere Sc ostendere. Cumprimis autem sub mediam noctem potissimum praestirias M

542쪽

de geniorum istorum apparitionibus e lusibus non est quod nunc plura at seramus, praesertim quum hic locus vulgaribus, sive de his sive de aliis rebus, opinionibus nihil quidquam PatrocinetUr. Ad Psalm CXXVI. . . Triplici modo comma hoc ab interpretibus accipi verti solet. Alii videlicet ita reddunt Conet eri captimitatem nostrara, vel reduc captivos, sicut torrens in ausero vel potius ab austro increscit. Ἀlii vero period ita reddunt Sicut regiones calidae mustrat a torrente rigantur&refocillantur. Alii denique sicut aquae mersus meridiem sit sive potius in locis meridionalibus exsiccantur. RUamvis autem media verso mihi prae aliis videatur ad

similitudine mi captivorum reductionem marinae accommodari quantum tamen ad naturam rem pertinet, Pro miscue omnes interpretationes locum invenltant.

Ut enim de prima acceptione primum dicamus, ab austro Pitante aqUasi nubes colligi, atque ita cum alios

rivos flavios tum torrentes cumprimis repleri, notUm est.

Debent videlicet haec intelligi de illis regionibus in quibus auster est humidus. Nec enim ubivis eum esse talem, tum alias tum supra quoque indicatum fuit. Praeterea quoque non absurde ab expositoribus haec verba ita explicantur, qUod auster calore tuo nives& glaciem colliquando torrentes faciat aquis augeri. Est videlicet torrens talis ruivus, qui aqua caelestivi pluviali vel ex nivibus solutis proveniente, non tantum increscit, id quod aliis quoque omnibus bifluviis Sc stagnis accidit, sed etiam aquarum illiarum amuxu cessante plane desinit Se exsecatur quod nempe 11ullo habeat fontes, nec terrae staturiginibus sublevetur: Μ m. qua

543쪽

so D Z A. qua de caussa Graece DMuα. μή per lilam apposite dicitirri Praeterea quoque haec verba simul de tali etiam regione poterunt accipi, in quae prae aliis locis notus frequentius solet spirare. Nec enim omnes venti ubi vis flant, e quidam non nisi certis temporibus, nonnulli vero alicubi perquam raro, monec unquam quidem. Secunda interpretatio terrae Israelitidi la viciniae illius magis adhuc videtur congruere. Est videlicet Palaestina maximam partem inho M aquis destituta. Propter quam etiam caussam non tantum rivulos S fbntes diligenter custodierunt, sed etiam caelestem a litam cisternis exceptam collegerunt, ut haberent necessitatibus suis suppetentem aquam. Puteos sane minus ibi fuisse frequentes, vel solae illae rixae satis arguunt, quae Isaac pastoribus cum pastoribus Abimelech intercesserunt.' Multo vero magis adhuc siticulosa5t arida sunt deserta vicino Arabiae. Ut proinde perquam commode talis comparatio h. l. instituatur. Sicut a sole perusta Marida loca, qualia sunt udaeae finitima, torrente aliqDo vel pluvia ab austro adducta recreantur etiam captivos Scin alias terras abductos Iudaeos in patriam suam reduculam trici id quod non sine ingenti laetitia fieri posse constat Nilum vero porro Judaeae respectu deserta illa Arabiae versus meridionalem plagam sita sint, Propterea quoque per regionem mericlionalem aut siccam non nisi illa intelligi potest Accedit loc, quod in locis istis ad meridionalem mundi plagam sitis ingens sit

aestus. Ut propterea illa loca κατ' ἐξοχta sint calida,i propter ingentem aestum maxime quoqtae sicca.

Quod ad postremam denique interpretationem spectat, constat vel ex illis modo adductis quo magis versus austrum regio quaepiam sita suerit, o magis quoque illam caelesti calori esse obnoxiam. Unde porro non potest non

fieri

544쪽

fieri ut isthoc quoque sensu de desertis Arabiae ista verba

omnino veniant intelligenda. Et vero quae versus meridiem sita sunt citius deiiccari , usque adeo est notum, Ut apud nos quoque M in hisce nostris regionibus id usu veniat. Quaecunque videlicet loca versus meridiem edita sunt Milli exposita, longe citius humiditatem suam amittunt locis, a quibus meridionalem solem tu auras objecti montes aut silvae aut aedifidia arcent. Sub ipsum quoque

meridianum tempus maximum esse aestum, Se propterea

quoque prae aliis diei partibus res quasvis citius exsiccari, quotidianis itidem experimentis notistimum est. Ad Cantici V in V, 6. Sunt inter hujus loci expositores, qui Salomonem, h. l. e respexisse velint, quod prae omnibus aliis digitis quartus potissimum commendetur gestandis annuli praesertim autem in sinistra manu; quod videlicet peculiaris quaedam vena ad digitum illum feratur, quae singularem

συμπάθμου cu affinitatem cum corde habeat. Et vero isthaec persuasio non est nova quin imo a nonnullis usque adeo observatiar, ut Medicamenta quoque aegrotis mox Propio manda quarto illo sive annotam digito e sinistro cumprimis manus in cochleari misceantur MagitentUr: quin etiam

nonnulli propterea annulum ex auro conlectum digito illi sinistro circumplicandum censent, quod aurum quoque occultam quandam vim habeat corroborandi; ut igitur eo modo&beneficio illius venae cor insigniter possit confortati, Ut medice loquar. Vocatur autem isthaec vena proprio nomine Salvatella. tiae non illo duntaxat nomine sed alio quoque jam ab aliquot seculis maxime fuit iam sis, ita videlicet quod salvatella dextrae manu cum hepate, sinistrae vero cum liene quoque, praeter cor Peculiarem

assinitatem M amicitiam foveat. Unde porro factum est, quod

545쪽

perfidiariri manus ti brachiorum partibus 'egurgitantem

ad venam cavam Seinde in cor iterum remitti . Ut ita quitidem cor a sanguine illo ab externis Se aliis corporis partihus refluora recurrente , siquidem perniciosam e malignam qualitatem illae contraxerint, non possit non assicie non tamen seorsim vel ab alia vena, vel a Salvatella, nisi soria telare vel illa vena a venenata re fuerit infecta. Quibus ita habentibus necemum est omnem illam vulgarem de hac vena persuasionem vanam esserat futilem. Patet tamen vel hinc, quanta vis sit inolitae Scie majores acceptae superstionis. Et vero non desunt Uoque inter Medicos, qui erroneas istas Si plane absurdas opiniones nondum tamen possunt deserere, praesertim quod ad hepatis 1 lienis affectus pertinet inrorum omnium argumenta fuse examinavit Sc vanitatem illorum jam tum alias per sese satis manifestam ob oculos posuit Marcus Aurelius

Severinus, doctissimus ille Neapolitanus Medicus in Dilo-phlebotome castigata, seu tractatu de mena Salvatelia Uu

nulari gestationem pertinet, plane supervacaneum est,eIilli rei peculiare aliud argumentum OPPonere, quum comdi cum Salvatella nulla alia intercedat amicitia sive commercium, quam cum omnibus aliis venis a corde praesertim remotioribus. Quapropter etiam non est, quod quis ad eum modum locum hunc accipiat Nec vero infrequens etiam est ipsismet priscis Ecclesiae doctoribus vul. gare Opiniones pro veris amplecti, praesertim sicubi res in cujus

ris partes expellitur; per venas omnis ad cor remittitur, per quas proinde quoque venenum extremae cuti applicatum promtissima line mora ad cor desertur.

546쪽

cujus mentio fit talis sit, quae Physiconam Medicorumque autoritate nitatur Mihi igitur nullus alius horum verborum sensus videtur esse, quam quod ita mysticus ille sponsus sponsam suam amet, Milla roget ita sese ab eo amari Maestimari, sicut annulum obsignatorium aestimaret asser

vare solemus. Ad Levit. XIX. k. 26. Deut. XUIII. f.Io. Esa. II. F. 6. Tametsi his locis in Hebraico textu vox generaliorem significationem habens occurrat, interpretes quoque non eodem modo eam vertant, sed diversis vocabulis utantur et facile tamen adducor, ut cum B. Luthero nostro illa ιιουτεια speciem hic denotari censeam, quae desumitii radiversis temporibus quod videlicet aliud tempus faustum sit, aliud infaustum. Et eo quidem magis hac in re parti ibi assentior, quo plus apud omnes gentes nullo non aevo talis delectus temporis fuit observatus Quin inter alias

quoque superstitiones inter ipsasmet Christianum nomet v professa gentes minime Postremum locum hodieque obtinet iFundamentum vero ejus rei a plerisque in arcanum caelestium corporum in haec in seriora influxum solet conferri, quod videlicet alii stellarum aspectus la motus nunc

fausti

Astrologorum impietas de planetis vel beneficis vel maleficis hine diebus vel felicibus vel infelicibus e refellitur satis, quod Genest. ulti de omnibus a Deo conditis scribatur,ea fuisse perquam bona; ut de secundi diei opere nihil possit opponi, eorsim et de stellis

adeoque planetas quoq; Verci8. Quod autem bestiae de lava animalia, inlecta horrendae tempestates damna hominibus at ferant,nihil obstathonitati eorum. Post enim illacesserunt in suppliciorum strumen. ta, quae ante nominis lapsum ejusdem imperio simpliciter uberant.

547쪽

D D mi A. 46enusti quid nunc infausti secum advehant Sc ominentur. Quae res in tantum apud nos quoque invaluit, ut vuls res astrologi in Calendariis peculiaria quoque signa diebus faustis infaustisve soleant apponere. Quo ipso impiae vulgi superstitiones supra modum oventur, adeo ut non temere quippiam aggrediatur, nisi Prius consulto calendario, de serio consideratisignis illis. Non potest autem prudentiorem quemque latere, quanta hisce delectibusa observationibus temporum non vanitas tantum, sedat impietas eaque ingens iniit, Quod ipsum praeter alios usque adeo praeciare ostendit Iohananes Picus Mirandulanus tum in universio mod noli plane incomparabili a mersus Urologos opere, tum seorsim lib. 2. c. I lib. . . . lib. Io. c. II. ut ni nil praeclarius hac de re adierri possit. Nn et Pacis

Delectus dierum i sumitur a lanctis,quorum memoriae sint consiecra ti. . quod alii faustisnt, alii inrausti. . ab alia arcana ratione quomodo dies in ultimia primi anni cujuslibet tales habentur fici quibus lupus non est nominandus A. ratione lunae vel tempesta. tis . critici medicorum. Rustici notri me in quos abomimantes erto avni tempore e. duoiacimariatali Dominico diebm diligenter cavent, nesu eum Lupum nomina L appellant, itaque ro lupo voc/η das Trithier. Liceat ho loco obiter in oecasionem superstitionis ἐπιση rere uJ Jam tum se vestigia rodana

apud Peucerum p. Io da Thoomantia Narrat hie duodecim, quo dici. mis,die ter Livoniam ct inra regisne accivire gustannu hominum

548쪽

Philostephano refert Pier. Vati Manin XI. Hieroc. r. p. ias Lasena praegnantem Di perisasum gentilib- fuit 2 per duodecim dies in Lupum transmutatam Delon se contulisse, ubi faculta issi paraenri fuit:

Ea propter lupos certa anni dimensios omnes 3ntra dierum duo de. cim statium parere. Cons. AElian . . de animal oss.' adde adaiagium t Lupin infabula Thomas de Nomini b. de insigni Lupia ca8 3ν se astimari auam magnum peccatum sit , die observare

menses mannosin tempora: sicut observant quι certis dieb-sωemenis F,m,sive runis volunt vel nolunt aliaurdineboare, e suo secundum aianis doctrinas hominumfausta vel infausta existiment tempora senis ram

en chirιd ad Laurent. c. a. mox cap. o. addena minc accidit, uod peccata quam v magna ct horrenda cum n con erudinem venerant aue parva aut nulla esse creduntur innue adeo ut neu solum nen occultanda, verum etiamIam praedicanda ac di manda vid antur.' οὐκ tu nos destio lana, annuis menstruuυ temp.ribin, actionum nostrarum evenam con7ie--, ne invita humana periculosissimi r/mpestatibm, trinoua-

scopulis misera servitutis, istisi, a libero arbitrio naufra emme sed ad rem sacrate significandam similitudines apta religiosissima vi votione sus ἐρι-

mm sicut de caetera crear,ris , de ventis de mari, de terra, de volaιιlibin .ri piscibin,ispecorib-, de arbori . de hominibin ad sermonem qui dem multipliciter ad e lebrationem vero Laeramentorum Iam christi .a libertate parcisime cui de sua, defrumento, de vino, de oleo. Sed quantum antes inter erum observationex ad aerea qualimres accommovidatas sicut agricola vel nauta observant; aut ad notan parte mundi cursumoue aliqua ct alicunde dirigendum, quodgubernatores navatam Disciunt, i qui Persilitudines arenosas nonteriora austri nul a semita certa vel rectagradiuntur, aut eum ad aliquid in doctrina utiti Rurate fini auiam fit κοπηusurum sHrum alιqua commemoratιsQuantum erae s sntersi inter has utilitates, vanitates hominum,ad hoc observantium dera, ut nee a reis qualitates, nec regionum viaι, neosofo te frumunmeros, nec piritalium similitudines,sed affatalia rerumbam eventa

549쪽

hujus generis illa vulgo quoque usitatissima , ut sole in

tali signo caelesti versante, tali die fausto vel infausto, tali vel tali hora, sub meridiem videlicet vel mediam noctem, sub tali vel tali stellarum Sciderum adspectu, facie versus hunc vel illam mundi plagam obversa, sub arcano itidemti religioso silentio, haec veI illa planta decerpatur vel effOdiatur, quaeque hujus generis sunt alia. Neque vero melioris est notae, licet speciosior videatur, illa non minus quoque superstitiosa consuetudo, quatum in plantis colligendis tum in seminibus serendis dies

memoriae hujus vel illius martyris vel sancti viri sacra Observari solet. Non aliunde quippe haec profluxerunt, atque quod sancti illi Si martyres tum aliis officiis, tum etiam seminum sationii frugum collectioni ferantur prae-

Neque vero est, quod in seminibus serendis, ligniscae dendis, frugibus condendis, colligendisi certum aliquois

rempus soleat observari; quod item luna tum accrescens, tum decrescens, nova tema plena attendatur. Unius enim rei ratio in eo est collocata, quod clica illas tempestas quoque mutari soleat; quae tum ad frugum ProVen' Nn 3 tumo

550쪽

tum tum ad illorum quae collecta sunt conservationem multo plurimum confert. Id quod passim quoque attinoit nunquam satis laudatus Picus Digna quoque lectutini quae in hanc rem contra horarum S diem superstitiosam electionem Mobsemationem arser viritidem longe domissimus Thomas Erasuis pari.I. disputation tim Anti

paracelsicarum. Nihil etiam est, quod quis vulgaris superstitionis illius

usum fundamentum uaerat in cliebus Criticis Medicorum. Certissimum videlicet est oe aliquot mille annorum usu comprobatissimum, certis quibusdam diebus humores corporis nostri ita moveri, ut vel de salute vel interito aegrotantium certi quid liceat aestimare. At vero non id

fit quod certi quidam dies fausti sint vel infausti Quinimo dies isti non nisi in singulis aegrotantibus initio computationis a primo insultu morbi facto locum habent, ita ut qui dies uni aegroto est criticus, alteri non sit. Quod si

autem dierum istorum ratio a communi alioua caelesti causa dependeret , deberet unUS idemque dies omnibu teorotantibus esse criticus, vel omnes eodem die morbis corripi. Haec sane etiam ratio Potissimum me impellit. iit Galeno caussas dierum istorum ad lunam reserenti neutiquam assentiri possim. Id quod quum ab eodem modblaudato Pico elegantissime quoque' uberrime ostensum sit lib. I. pretectari istius operis c. I 6 non est quod rei a me nunc quidquam ulterius adjiciatur. Ad Ezeh. II. 9. Non examinabimus jam vim vocum quae in origin,