장음표시 사용
511쪽
aas: O EN A est a calore justo majori, bc vel sanguinem nimis salsuginosum adeoque ad nutritionem ineptum reddente , vel san-ouinis ipsius laudabiles partes ablumente vel etiam bos an- tuinem c alias corporis partes colliquante. Semper autem in qualibet corporis contabelcentia laborat sanguis, cita quidem, ut justo sit salsior. Quamdiau vero talis est. nec corporis partes nutrire est idoneus, Sosimul etiam calorem praeternaturalem habet adjunctum. Ubicunque autem justo major est in corpore nostro ibi semper quo-oue sanguis est acrior Se adustionem quandam patitur. Et vero haec ipsa caussa est, quare juvenes Plerumque, licet habitu maxime sint plethorico Se copiosior etiam alimento
Utantur, corpore tamen sint gracili Misaci linto: nam adolescentes, Pueri, Scin universum Omnes quorum corpora crescunt, Propterea graciles Plerumque sunt, quod alimenta insolidarum partium augmentum magna e Par te cedant: quare item omnes illi qui calidioris sunt tem meriei, similiter sint tales. Quod autem de tabe in genere ouavis dictum fuit, idem quam maxime quoque intelligi
debet de illa tabe quae Phthisin comitatur. Etenim Se ibi est calor aliquis praeternatutatis, S sanguis redditur salsu-
Exulcerationem vero pulmo incurrit non ab una caussa duae enim potissimum hunc affectum inducunt; partim videsicet acres Se salsae destillationes ex capite, partim etiam apertio cujusdam vasis in ipsis pulmonibus. Quum enim pulmones prae omnibus aliis visceribus flaccida e molli sint substantia, id quod ipsorum officium quam
maxime reqUirebat, Praeterea vero semper in homine sint
sanduine maxime repleti turgidi facillime fieri potest, it vas aliquo justo plus dilatato sanguis elabatur; qui sicu-hi in pulmonibus derelinquitur, putredinem incurru.
512쪽
R. 62 unde postmodum Iaxa D tenera pulmonum substantiaco rodituri 'exulceratur. Quod vitium deinde magis augeror, ita ut plura quo evasa simul successu temporis laedantur. Haec sane caussa est in praecipuis, quod iuvenes Praealtis omnibus maxime proni sint in phthisin accedente cumprimis incopiosiori potui validioribus commotioni. bus corporis; utpote per quae utraque M major sanguinis
copia in corpore coacervatur, Ir calor plus incitaturia ex
candescit, atque ita pulmones sanguinis iccalidisiimi quidem copia plus distenduntur. Defluxiones vero ex superioribus partibus quam alteram pymω dedimus caussam quo salsores M acriores fuerint, Sc majorem calorem habenis simul acrimonia majore pollente plus possunt corrodere. Quae causta et iam ella solet serinae tusius, quae saepe in phthis degenerat. Tantum hoc discrimine observato, quod ejusmodi phthisis a defluxionibus orta minus sit periculosa, atque altera illa est. Hinc enim fit; Ut in ramis asperae arteriae humores illi potius subsistant, nec statim pulmonum ipsam
substantiam rodant cum Drimis autem si humore ex capite destillantes sint benigniores, minias salsi. Qua eriam de
causssa quamdiu pulmo ipse salvusi illaesus est, talis phthisis ad senium usque quem comitatur , quum altera illa cito ad lethum perducat. Defluxiones antem illae te frequentiores, non parum quoque acriores redduntur per medicamenta quaedam apophlegmatismi vi pollentia. tiae inter prim tam locum obtinet stimus abaci incensi; qui quum ipse valde calidi siti acris, non tantum capstis intemperiem auget, atque ita in majori copia catarthogre nerari facitJed etiam simul humores ipsos valde reddit acres Sc salsos Cujus proinde intempestivus, inconsideratus
usus tanto magis noxius est juvenili cumprimis corpori,
513쪽
ematiatur circa ullam sensibilem calidam intemperiem, .
Id quod primum fit in extremo senio. Deinde saepe quo
que contingit a memore animi. Et prioris quidem caussa in eo consistit, Quod omnes parte corpori emarcuerint Quomodo omnia viventia senescentia naturalem sentiunt marcorem iteri vero illi occultum simul fovent ignem, sanguine illorum ἐμπυeci xi quodam quasi impressis. Sed M quandoque superiores caustas heic delitescere, haec ipsa, quae modo tractamus, loca maniχει probant. Quod si Graecam interpretationem uis malit sequ/, Rabiem h. l. intelliget sive ψώραν AEtiamsi vero vox illa sic generalior, Proculdubio tamen non levis quaedam scabies, inteiugenda erit, sed ferinarat maligna quae videlicet non: corporis tandem affert.
Procul dubio quoque tum lepra fuerit intelligenda, utpote quae ipsa ad vitia illa culanea pertineat i quin imo lepra Graecorum nihil aliud 'quamstrina quaedam scabies Quum vero de lepra A variis ejus speciebus jam dudum insuperioribus sit actum, non est quodnunc illis Uectibus denuo considerandis immoremur Sin demum Germanicam B. Lutheri nostri versionem quis sequatur, longe alius morbus hic veniet intelligendus, . Quod enim alii Hebraicum textum secuentes Per tabem exprimunt, ille per intumescentiam Schmulsi reddit, non hoc tantum loco, sed etiam in altero illo Deunnii. Est autem ejusminlitiuumescentiamnunius i
514쪽
quod in hydropis illa specie, cruam ascite vocant, quam maxime scet observare. Ubi in infimo ventre seri copia in- dies augetur Sc crescit brachiis, cruribus, Scipso quoque pectore macie consectis; idque propter nimiam salsedinem Macrimoniam sanguinis Sedeta, sed quum S de hydrope praesertim illo, jamdudum itidem sit actum, nec de eo
nune quidquam amplius afferam . Quod si igitur totius corporis intumescentiam Miritim hydropis speciem quam moυκα vocant, intelligere quis malit', de ea in hunc modum fuerit habendum; quod milia universi corporis habitus, cumprimis autem partes
subcutaneae, humore Praeter quasi naturam Perfundantur.
Id quod praecipue fieri solet, quando humores Praeter naturam in corpore colliguntur, nec per loca expurgationi
dicata exitum inveniunt. Quo vero haec omnis res eo clarius innotescat, de qua vis corporis inminestentia in universum considerata qua dam afferenda stant.
Primo igitur notari debet ejusmodi intumescentiam fieri, quando vasa Draeter naturam hiant, cita strum in vacua spatia effundunt. In vivo videlicet corpore omnia
vasa semper urgent, ideoque tacite fieri potest, ut illisjusto plus hiantibus vel etiam copioso humore distentis serum exstillet. Quum vero iuxta articulos prae aliis locis potissimum sese aperire possint, hinc etiam F, quod circa illas ipsas partrs tumor soleat incipere. Quum Porro
humor natura sua deors a feratur, cumprimis ille qui intra vasa non coercetur, hinc etiam fit, ut humoribus. ad in
feriores partes vergentibus, prae aliis omnibus corporis IO-
515쪽
TVE, D Lcis pedes primum soleant intumescere. Quo etiam hoe insuper accedere potest, quod humores per vasa ad pedes delati, citius etiam ibi vasis suis excidere possint. Deinde talis intumescentia quoque fit ab humorum quadam effervescentia, fermentatione. Qua etiam de caussa quidam per intervalla ejusmodi intumescentia laborant quae deinde ad tempus rursus vel evanescit vel autem imminuitur. Tertio a colliquatione saepe quoque partes aliae m- tu melcunt. Qua etiam de caussa Chronicos morbos talis intumestentia plerumque u comitatur 1 excipit quin se Pe ipse quoque hydrops ejusmodi morbos subsequitur. Hinc etiam est, quod illis, quibus diu cum morbis confis-ctandum fuit, tales pedum ves aliarum etiam partium in tumescentiae soleant plerumq; maliquid Pertendere, quin imo mortis appropinquantis praebere signuir
Quarto demum 1 nonnullis venenismiroque talis intumescentia producitur, tum Propter eandem humores fermentandi insignem vim, tum etiam quod putredinem ipsam soleant inciticere.
Quinto a sol quoque putredine talis intumescentia oritur, 3 quidem quod peream mistione alicujus rei dissoluta humidum luxuriet, Praeterea omnem quoque PV-rredinem flatulentia quaedam excipiat. Id quod usque adeo est notum, ut in pomo quoque putrescente id oblarvare liceat. TERTIO Ioco in Tremellii Larina versione mentio fit morbi aequantis, pro ciuo Lutherus noster febrim habet. Verum inter haec quidem duo nullum videtur esse discrimen, quum non mitis vel simplex quaedam febris, sed ma
lignari cum lasses aestu conjuncta procul dubio intelligi
516쪽
debeat quales similabres ardentes Se pestilentes quaedareu inimo cum ipsa pestilentia nonnullis καέ ἐξ Elis ita di cta saepe conjunctus est ingens aestus. Quamvis etiam per aestuantem morbum talis affectus intellis possit, qui cum magna angustia Z aestu pectoris est coniunctus, qui proinde varia corporis jactatione Sc inquietudine proditur. Cujus quidem angustiae N aestus caussa partim est a malignitate humoris partim etiam ab ipso nimio aestu vitalium partium botum videlicet maxime oritur, quando humores praecipue effervescunt. Qua etiam de caussa in intermittentibus febribus tempore Paroxysmi percipitur. Saepenumero quoque id fit inde, quod vel in venti iculo vel aliis infimi ventris partibus humor contentus dum e Lilire incipit diaphragma sursum Pellat quo ipsoac respiratio impeditur, nec cor libere moveri Potest, atque ita sanguis in cordeat pulmonibus Draeternaturam detinetur.
libero motu ipsi denegato Se quum tae febribusti de pestilentia quoque jam supra itidem sit actum non etiam
est, quod circa hos affectus nunc simus prolixiores. Plane ab his dissentiunt Graeci interpretes , h. l. Icteis rum adducentes. Sed quum de illo morbo paullo post ad Deuteronomii locum indicatum agendum veniat, non est quod nunc deeo quidquam afferamus.
QTIARIO his omnibus morbis superadditur, forent ipsis transgressoribus legem divinam conficiantur oculio rucietur ani , ceu Tremellius vel Iunius reddidit; sua secundum Lutheri nostri versionem, ut facis concida Georpus fame sive macie conficiatur. Λ quibus interpreta itionibus non dissentit versio Graeca nisi quod ad laterum haec tantum reserat; quod tamen Procul dubio de omnibus illis affectibus est accipiendum. Per eos videlicet sive omnes sive singulos vioutores legum divinarum ita affi-
517쪽
sunt quod nempe universa massa sanguinis vitium conia trahati corrumpatur iniod ubi fit, non potest etiam non universum corpus viribus ipsi subtractis emaciariat contabescere. Praecipue autem hoc fit, quando maeror animi accedit, utpote a quo sanguini empyreum quoddam imprimitur a calidum nativum enervatur quasi suffocatur. Talis autem anfectus vix potest abesse a1onginquis morbis. Cumprimis autem comitatur illos morbos , qui in poenam divinitus iri ogantiar praelartim quando conscientiae stimulus, ceu fieri solet, hominem angit. Id quod ab ejusmodi in mιerat publicis calamitatibus non solet abesse. Sanerii ropem Si corporis emaciationem inducebat quoque mulieribus adulteris aqua maledicta a sacerdote ipsis exhibita, Levitici V. II, 22, 27.
Ad Deuter. XXVIII. f. IE h. l. non convenit inter interpretes Graeci enim simpliciter habent, θανα- , hebraicum vero textum seqUentes pestem, Lutherus autem die Eterrui rust. Quamvis aUtem generatim de morte omnino accipi possint, Lutheri autem versio proprie denotet vel ulcus aliquod vel morbum letalem malim tamen illis accedere , qui de pestilentia haec accipiunt quod videlicetque aliqua epidemia Deus
stin peccatores illos animadversurus, talis autem Ues quam maxime est pestilens. Nec enim in genere pesti lentia certum aliquem morbum denotat, sed potius quem vis morbum epidemium contagiosum letalem, item Graeci λοιμ e vocant. Et vero illo sensu apud omnis generis Priscos Scriptores λει-ὼ4 pestilentiae vox accipitur. Id
quod etiam notatum est in disputatione Cl. Contilagii nostri
518쪽
de Peste inqua quum jamdudum quoque itidem fuerit
actum, non est quod illius considerationi denuonunc im.
Ad vers 12. Quod vero ad morbos illos memoratos pertinerquum hic inter Interpretes quaedam sit discrepantia, singulorum quoque rationem habebimus. Et de Tabe quidem, quae in Latina versione adducitur, jam egisus similiter Sc de intumescentia quam Luthe. rus adducit: uti de Hisεία sive angore anim, cuju in Graeca versione fit mentio. QUAE ΛUTEM sequuntur de febribus, quamvis non plane de iis inter interpretes conveniat quoad sensum tamen nullum est discrimen. Et quidem calidae atque
2Eltuantis, adurentis tenris naturam, caussas ut aenunexplicemus, non est necessum. Est videlicet in ejusmodi febribus calor supia modum accensus qui facit etiam, ut universum corpus conficiatur. Et vera quidem febris a dens sive καῆσ inflammationem viscerum habet adjunctam. Unde ingens Si continuus totius corporis aestus, pertinaces vigiliae sitis inexstinguibilis qUaeque sunt huius generis symptomata alia quae etiam proinde, nisi mature occurratur, non possunt non intra paucos dies hominem e medio tollere Quod si autem haec de pestilenti febre quis potius accipere mavult, id quod verin militudine quoque non caret, paullo ante quoque de ea re jam actum est. PosJunt etiam rape hic Iatinus interpres conjungit, diviso sensu aecipi. Id quod etiam factum est tum a Graecis interpretibus, tum a Luther nostro, ut qui seorsim Commemorent febrem, seorsim itidem rigorem vel aestum cito, ηον, . quem Lutherus noster Etrurii appellat. Da-
519쪽
A A. si igitur illa accipientes, in hunc modum expα alio fuerit instituenda . Primo videlicet mentio fit meris, quod per ealidams brem Latine exponitur, Lutherus autem simpliciter febremaeeddidit. Et quidem vocem illam Graecam generatim pro febre surpari constat. Praecipue tamen calorem febrilem adeoque acutas febres vox illa proprie denotat praesertinamum .... denominationem suam acceperit;
λει autem voce febrem ardentissimam Sc vehementissimam veteres intellexerint, Sine dubio quoque h. L non
levis quaedam febris sed vehemens intelligi debet utpote quae M symptomata conjuncta habeat gravissima, hominem vehementer afficiat. Quin imo pestilens quoque quaedam febris intelligi debet, siquidem de epidemici
morbis haec omnia quis malit accipere. Πυριώ autem sive febris errantiam in summa caliditate consistere, notissimum est , Qua etiam de caussa definiri
solet, quod sit naturalis ealoris in igneum conFersio. Quod
tamen haudqUaquam ita debet accipi ceu a plerisque si ri solet, Ut calorem febrilem a calore naturalisve hominis recte valentis specie distinctum esse quis censeat. Nihil enim aliud fit in calore febrili, quam ut naturalis calor sive ut clare loquamur calidum nativum cordis usto plus incendatur augeatur, atqtae ita quum modiam transgressum merit, corpori offficiat fit ejus actiones destruat Non lacus videlicet atque in hypocausto quodam idem ignis. si temperatus fuerit, ONOra nostra ovet Arefocillat; sin uero supra modum increverit, valetudinem offendi. Quapropter etiam parte illius demta, quum ad temperiem revocatus suerit, nobis iterum est gratus acceptus. Simili etiam plane modo quando excessus caloris labrilis correctus est, Mad dubitam mediocritatem revocatus, corpus M
520쪽
nunc ostendatur non est necessum, de illa vero quaestione cumprimis fiise disputant commentatores in Avicennam, Ze inter eos cum Primis Iohannes Herculanus sive Λrcul
Deinde adducitur μγ, quod Lutherus voce Dite e pressit, Graecae versioni pl. ne contraria in latina autem quoque Tremellii verso ne habetur febr ovans PiH- quid autem sit deversione Graeca, an videlicet illa cum Heiahraico texi conveniat vel non, seu rigor in multis febribus deprehenditur,& cumprimis quidem in illis quae putridae solent vocari, nec sunt continuae sed intermittena tes. Et tanto quidem rigor solet praecedere vehementior, quanto major subsecuturus est aetriis. Id quod fit tempore paroxysmi. Et vero in nonnullis febribus usque adeo validus est rigor, ut totum corpus concutiaturi te dentes stri deant valideque collidantur quin etiam rigore increscente convUlsiones quoque nonnunquam solent accedere. Constat autem rigor febrilis ex duobus quas acciden-cbus partim ex summa totius corporis restigeratione , partim ex ejusdem valida agitatione. Plura qciidem adhuc symptomata adesse solent, cumprimis quidem densa Sc crebra respiratio verum Sc illa sub concussione ista potest comprenendi. Et refrigerationis quidem caussa non aliunde est quam a denegato libero influxu sanguinis Si cum eo calidi. Id quod non aliunde fieri potest , nisi quod ipsum cor debito modo non possit Meri. Quor ad ebullitione, effervescentia humoris morbi fiet, vel ouae alia caussa est febris Contingit. Quae Porro num phromque ire hypo-ehondria, ventrictiliam leti testat, Propterea quoque dia- Phragmate sursum impulso di corde quasi compresso, san . guineque