장음표시 사용
521쪽
guineque in pulmonibus quodammodo restagnante ac trihero motu Ipsi denegato, necessario respiratio vitiatur. Concussionis autem caussa videtur potius a lucta illa,
quae inter caloremia caussam morbi ficam intercedit, oriri. Fit videlicet tum, Ut multae parte humorum inflatus abeant Se resolvantur. Qiribus violenter in musculos detrusis, universum corpus Praeter voluntatem agitatura concutitur. Qui motus si validiores fuerint, plus humoris in spiritum seu natus mutatum, convulsiones quoque superveniunt. Neque vero inter convulsiones istas aliud est
discrimen, atque id, quod a majori vel minori vehementia
Rigore autem tandem cessante Sc calore increscente subsequitur ingens aestus, quod videlicet humor ille omnis simul solito magis incendatur. Habc sese videlicet haec res, quomodo caletactio alicujus hypocaustia viridibus ultumidis lignis accensis. Dissiculter videlicet talis materies ignem concipitre lente, nec e masna quadam inter ignem Sc materiem Pugna. odsi autem ignis semel dominium obtin Uerit, vehementer talia ligna deinde conclave calefaciunt, Sc tanto quidem plus quanto major Prius in . tercedebat lucta. Et verutila ligna succensa longe intemsius excalefacere, quam ignem ex siccisae aridis lignis exstructum, vulgo quoque notissimum est. Expedivimus autem hujus rei caussam jam tum in Insiit nostris PhrsioLlib. I. c. . quod nempe, Ubi humor iste domitus fuerit,
longe copiosius pabulum igni suppeditetur.
Quum igitur rigorem vehemens aestus in febribus excipere soleat, quod ad rem ipsam pertinet , non quidem acie magnum inter interpretes h. l. est discrimen nisi quod rigor non in omnibus febribus adsit, etiamsi fuerint ardentilii mae de vehementissimae.
522쪽
Tertio loco commemoratur ἐρι μκ Quae vox in genere quidem aliquam irritationem denotat hic autem commode eo sensu accipi potest, quo apud Medicos scri . Plores priscos passim ulurpatur; ubi talem videlicet naturae irritationem denotat, quae valetudinem amigit id quod praecipue fit ab humorum exacerbatione i variis quidem modis,prout in hac vel illa parte illi delitescunt,aut in hanc vel illam aguntur. Quod ipsum multis exemplis praeclare ostendit Foesius in Oeconomia Hippocraris A qua Medica vocis istius acceptione non alienus quoque videri potest Hesychius, sξυσνου voce ἐριμμα explicans. Illo Itaque sensu voce ista accepta, si de febribus illam intelligere quis velit, ad paroxysmorum qui febribus peculiariter a tribuuntur, vehementiam referri debebit: sin autem in genere de morbosa exacerbatione quis intelligere malit, de illis affectibus fuerit accipiendus, qui vehementia symptomata Sc graves corporis Perturbationes habent confun
Lutherus noster voce Grunii usus est quae genera tim quidem ardens aliquod desiderium, vehementem
aPPetitum designat seorsim vero usurpari soleide illo affectu corporis, qui in brutis, cumprimis autem seris, illo tempore observari solet, quando in venerem puntur. Tum videlicet, quod universi corporis humores fermen tentur, solent fieri solito saeviora Sc truculentiora Fortassis
autem hic quidem nihil aliud vocis istius usurpatione voluisinterpres denotare, atque vehementem, exaestet antena corporis ardorem , ab humorum summa effervescentia
523쪽
vibus φα, mentio praecedati, in aliis tamen id non fit uraraeterea ista quidem vox ad hunc locum non videtur commode pertiner praesertim cum in Hebraico textu quoque id non occurrat, nec enim alias ab alii interpretibn id tu Qisset praetermissum Lutherias autem duabus itidem voci-hus utitur, durret giffugeratum. Et per siccitatem quidem intelligitur talis siccitas, quae agris sterilitatem inducat; quando videlicet ab aeris nimio oestu tellus exhauritur, repluviis non iterum caelitus immissis plantae exarescUnt.
Uredo porro peculiariter ad fruges pertinet quamvis ad vitem': omnes planta frugiferas quoque vox illa a nonnullis videatur extendi. Caussa autem eius eadem quoque est quae siccitatis, quod videlicet a nimio aestu plantae quasi adurantur nisi quod per meteora quoque quaedam peculiaris atredo videatur induci. Qxiod porro ad ἀνεμοφλesiis spectat, illa voce proprie denotatur damnum sive clades ab injuria ventortam illata; . sive, ni Varinus in Lexico suo ex Suida nisi fallor ex-
miges arbores, tum adCedificia quoque, mn Universum ad omnes res sublunares, adeoque ad subterraneas etiam verna bc maria, pertinet, quum nihil omnino sit in hoc quidem mundo, quod ventorum violentiam non aliquando experiatur. ηuia odii autem non solum damna, quae a ventis infe- tur, voce isthac intelligere malumus, sed omnesqUOque simul ill . calamitates, quae ab aere inferuntur, non fortassis injuria et interpreti Dus. Lutherum sane nostrtim altatem significationem remexit se manifesto liquet Pernenaim enim aerem nihil aliud intelligi potest, quam aer
corruptus testilens. Id quod a reliquis interpretationibus
524쪽
D A. 6 artibus non ita multum discrepat. Certe magma aestus usiccitas, silentibus Praecipue omnibus ventis: Perfreque ter aeri malignam intemperiem comunicat et ita ut calida Msicca aeris tempere quam maxime etiam sit squalida; quam
prae omnibus aliis ad pestilentes affectus excitandos esse aptissmam ipsemet usus ab omni aevo comprobavit quo cumprimis illa pertinent, quaesectione .aphorimorum plane incomparabili diligentiat observavit Hippocrates. Talibus autem aeris corruptionibus prae omnibus aliis maxime oportuna est constitutio austrina, Praesertim sicubi diuturnior illa fuerit, nec aliquo vento ab opposita mundi r
gione contemperetur. Hinc porro est, quod in nullis locis talis aeris corruptio satis sit frequens, ubi proinde qumque horribilem in modum saevire istet pestilentiaci id quod vel unius Neapolis nuperrimo exemplo satis Probatur.
Quamvis autem quoad verba inter interpretes non .conveniat, quod ad ipsam rem tamen Pertinet, exiguum inter eos est discrimen quod nempe tales auectiones, Rempestates mutuo se excipiant, omnes vero a caelo Maere
Proveniant terrisque immittantur, Num vero ex pure attaralibus catasias haecita continiagant, an superioresac divinae concurrant, non immerito
quis posset sciscitabi. Videtur autem omnino posterius, in epidemiis praesertim istis plagis calamitatibus , esse ast
rendum Tametsi enim caelestia corpora in hanc globi terreni superficiem Sc ei circumfusum aerem maximam vim obtineant nihilominus tamen quando ejil smodi tempestates &hinc secutae segetum M arborum corruptiones, calamitates, gravissimiquevi populariter grassantes morisbi, oboriuntur, cumprimis autem si sunt insolentiores Sediutius etiam durant latiusque vim iam exerunt, certo ad omnino indicio et superioris facultatis concurrentis.
525쪽
omnem controversiam ponendum esse non dubito.
ULTIMUS morbus, quem Deus legum litarum violatoribus minitatur, est Icterus qui inter alia nomina regii quoque morbi appellationem sortitus est, quod secundum Varronem regio Potu sit curandus, tali scilicet qui ex vinoia melle confectus sit. Est autem Icterus generatim omnis ille morbus, quia bilis etffusione in habitum corporisω
tem oritur. Quum vero bilis non sit unius generis, MIct rus quoque non est unus. Alios nempe niger, alius flavus, alius alium colorem a prioribus tamen non alienum vel etiam ex illis compositum referens. Quas inter Omnes species maxime tamen Vulgaris est Icterus flavus,quod nomen proinde in sua quoque versione observavit B. Lutherus Est autem Icterus proprie nomen non morbi sed symptomatis, quod videlicet omnis morbus vessit intemperies praeternaturalis, vel mala conformatio partium, vel solutio unitatis, ad quarum nullam foedus cutis color in sese consideratus Pertinet pulpote quum accidens quoddam sit eum nonnulus morbis coniunctum,vel eos subsequens Rhiandoquis dem vero, ut alias, ita in morborum quoque appellationi-hus magna penuria vocabulorum laboramus, hinc fit quod inter plurimas alias cteri quoque voxia symptoma be simul ipsum morbum denotet.
oritur autem bilis ejusmodi suffusio Dacterus a variis caussis. Primo Si saepius quidem ab obstructione vesicae felleae, vel etiam pori, in duodenum intestinum non ita procul a dextro ventricul orificio bilem illam fla-
ille putrefactus morbo regio supervivit cadaveri luo Hieron in ac
526쪽
vam subinde evomentis Obstiuctio vero isthaec nori ab una rursus inducitur caussa. liquando enim id fit humoribus crassis meatus istos offarcientibus aliquando etiam a lapillis seu calculis in vesicula felle concretis; idquod Icterii etiam reddere solet incurabilem. Deinde caussam ejus rei Pathologici scriptores invesiculae illius bilariae imbecillitatem fel ad sese non attrahentis, vel etiam pori qui in vesiculam illam fel desert nimiam apertionem utilem cum Gnguine permisceri concedentis, referunt. Verum quidquid sit de gemina hac caussa, quam examinare non est hujus loci fieri id, quando bilis flava non colligitur intra vesiculam , atque ita exundans una cum sanguine per universum corpus dispergitur, Mipse sentio. Tertio non raro quoque Icterus producitur a calida intemperi hepatis, idque non tam propter obstructionem sive vesiculae sive pori, vel etiam quot bilis in vesiculam non deferatur, quam quod sanguis solito plus bilescat. Id quod in aliarum quoq; partium inflammatione contingere solet. Quades proinde morbos ut& calidas febres, frequenter quoque equitur Icterus Scilicet sceUndUm naturam quidem Universa corporis Oeconomia sese habente, hi lis isthaec flava non gignitur nisi in jecinore. At vero Praeter naturam a flecto, sive morbo aliquo corpore laborante, non tantum in hepate, sed in multis aliis quoque corporis partibus vera Scripsistima bilis flava seneratur. Et primo quidem in ipso ventriculo, cumprimis a dulcibus sepinguibus assumtis praesertim ubi ventriculus calida intemperie laboraverit id quod in lactantibus infantibus maxime est frequens. Deinde in aliis quoque wr- Poris partibus id fieri modo fuit dictum. Unde fit, ut Uni versa sanguinis massa aliquando vel integra vel secundum Kk a magnami
527쪽
am DEN Da. magnam sui partem in bilem flavam commutetur. Id quSd sanguine ex secta vena excepto perspicuum est. Quot denique inerus quoque gignituro veneno. sive intra os assumto, sive per morsum aut punctum, renati animalis immissiatre, quas proindeomnes caussas Medicus Icterum emetaturus diligenter attendere debet, temtra locum hic vestillic habeat, inquirere. Id quod non est dissicile, quum ex assiis concurrentibus signis id ipsum colligere sit in pron ' tu Quae quia passim recenseri solent, non est; quocinicea adducamus certe ad loci hujus illustrationemneutiquam est opus Non immerito autem quaeritur, qu fiat, quod ante alias omnes externas corporis partes oculiae facies colore
Et vero quod ad faciem pertinet, pro si dubio id se propter summam genarum teneritudinem, quodque dictatis ampla vasa ad illas partes commeant. Accedit etiam,
quod dicies prae astiis par tuis plerumque soleat calere . Unde radeo mirum non est rinmieinis illam suffusonem
primo omnium manifestari perinde ut alias quoque ex facie plerumque de corporis meliori vel peior conssit tione solemus judicare. Dico plerumque Nec enim id simpliciter utavis semper licet quum nonnullis cUtis sit satis decolor, cetera tamen bona valetudine gaudentiabus quibusdam vicissim Acies fit florida, quum nihil minus maxime morbis,& letalibus qui lem. lahorent Pictrumque illud indicium non solet esse fallax si praesertim in telictui quoque corporis actionibus nullus defestiis de N ehenditUr. Et vepo, ipsa facie quoque de morbi exi ut aenue adeo instat morte, multum dicet praeci MMIn oculis vero quam maxime propterea coitar ille est
528쪽
eonspicuus, quod oculorum tunicae Plus reliqua omni cute sive superficie corporis albicent. Quo vero res magis est alba, cocitius quoque , si alio colore imbuitur, tinctura sive insectio illa proditu Postremo per ipsa vasa sanguionem vehentia bilem flavam ita usquequaque per Sc sub cutem diffundi, extra dubium est. Nec enim aliae viae dantur, vel possunt excogitari. Necessiim igitur est .lum ipsam illam exqhlacunque causista in corpore regurgitantem bilem in ipsum cor mitti, Mita cum sanguine per arterias deinde quaquaverissum dispergi. Quo vero cutem inficere possit, oportetim inutis vasis bilis illa iterum excidat. Nec enim quamdiu intra vasa cum sanguine commista manet, corpori externo colorem ullum potest indere. Quando igitur extra vasa prolabitur, necessario colorem cutis immutat. Fit autem expulsio illa citra omne dubium a calore heterogenea
Longius Se h. l. recedere videntur Graeci interpreteS, dum pro ictero batient vel ut alii Sc proculdubio rectius legunt οἰ-, Qua voce pallidum colorem denotari constat, non simplicem in Mesed cum aliis coloribus permixtum. Quapropter Hesychius etiam, ωχει exponit per m χλωρος, sicυt vicisti τι χλωρο per το χεις Quam tamen doctissimi Gramniatici expositionem non possumus omni ex Parte approbare. χλωρος enim color deno.
tat illum, qui pallidus est ex virore, sive ex viridi pallidus sicut ex adverso ille propri est, qui ex luteo, pallido est mistus; qualis est in peculiari quodam terrae genere, ouod inde quoque ochrae nomen κα ἐξ aeui obtiner .QUAn quidem vero haec ita sese habent, luculenter utiq; Pparet, exiguum esse discrimen inter Graecos M alios hujus loci interpretes Per ratisi e sm sive sotius,in apud illos
529쪽
in ligi debet idem ille foedus cutis color, qui in Ictericis deprehenditur ut perinde quod ad rem ipsam pertinet,
nulla sit hoc quidem in loco interpretum discrepantia. Λd Psalm. I.' a Sca Jeremiae XVII s .8. Zech.
Quo haec similitudo M vis ejus eoiarius pateat, non alienum fuerit a nostro ossicio, hane ipsam rem alias per sese satis notam nonnihil illustrare. Notari igitur debet, si plantas iuxta rivos five etiam littora clescentes prae aliis olere laetius nasci Si diuistius etiam vigererat virere. γω tamen non simplici errde quibusvis arboribus vel plantis accipi debet, sed tantum de illis,quae copioso alimento gaudent, Se eo'Uidem queo. Plurimae enim plantae sunt, quae juxta aquas positae minus seliciter proveniund quam in aliis locis. Singulis videlicet stirpium generibus suus quoque est naturalisae conveniens locus. Niae enim locis humidis gaudent,aliae siccis Sc sterilibus aliae apricis Se editis, alia umbrosis εο depressis aliae aliis. 1 Et hoc quoque observandunt, non simpliciterves promiscue in ciuibusvis humidis locis stirpes tales, quae aliis istiusmodi locis delectantur, provenire; sed magnum hic animadverti discrimen , pro aquae Ze soli divertitate:
quod videlicet nunc his nunc illis succisat aqua Si terra per suis sit, qui vel plantae conveniunt, vel illi adversantur.
Notari se a debet, multas plantas nimia laquae co-ilpia etiam emori quod videlicet a nimia illa humiditate quas ditalvantura putrescant solis illis plantis exceptis, quae non nisi in mediis aquis proveniunt. Quas inter ipsas tamen prius illud discrimen manifesto deprehendimus. Nec enim ubivis plantae eaedem aquaticae Proveniunt,
530쪽
quod vel fundus vel ipsa etiam aqua non satis apta sit ad omnium ejusmodi stirpium productionem. Quod ver his arboribus ad rivos plantatis adscribitur tempestiva καeπος Hiα, non tam de plantis abundanti
humido gaudentibus, quam de iis, quibus nihil humidi deest, debet accipi. Et vero illa demum albor h. l. in exemplum felicitatis adducitur, quae juxta rivos aquarum est posita sive plantata. Et quoq; illud usu quam maxime est
comPertum , Usquam laetius arbore crescere bc fructus
ferres, quam ubi rivulis solum irrigatur. Scilicet arbor plurimasia in omnem partem longe lateque emittit ex radice libras, atque ita humidum illud quod non usque adeo in nimia affluit copia, quum in plurimas particulas dividatur, non potest copia sua arbori nocere. Procul etiam dubio hic quam maxime respicitur ad loca illa calidiora Maestuosa, in quibus tum aliae plantae tum arbores quoque facile exarescunt, nisi ejusmodi rivulis perpetuo foveanturia irrigentur experientia in nostris quoque regionibus id
abunde com Probante. Peculiariter autem s κα reo eis hic fit mentio. Nec enim ulla planta, multomimis arbor, mactum M. illum
quidem exspectatum ferre potest, quando alimenti justa copia ipsi deficit, utpote quod tum fructus, si quos habet vel marcescant vel etiam ad justam magnitudinem S maturitatemqUantitalcmque non Perveniant, aut nullos quoque ferre possit. 6 Demum non quaevis quidem arbor ad aquas posita aut proveniens Perpetu viret, sunt tamen quaedam quae folia non amittunt quamvis 5 hoc ita quoque possit accipi, quod ejusmodi arbor ut citius aliis germinat, ita serius quoque sollia abjiciat, nec ea ante tempus marcescant. Iuni autem illae Plantae, arbores perpetuo vi- Lll rentes,