장음표시 사용
141쪽
pntat eum Ipso libere, eonfidentius quoque aliquid, fas
diciti miser, qui valde offenderetur oratione tali, dissimulare tamen omnia, et iubere reuerti ad se Grynaeum, ut accuratius de tanto negotio disputarent. Narrat amicis hoc Grynaeus, qui dissuadent reditum ad Fabrum et rem periculo non carere ostendunt. Erat Philippus una cum suo grege collocatus inhospitio domunculae sacerdotis cuiusdam senis, nequaquam mali hominis ibi Grynaeus et ipse fere semper esse consueuerat. Venit eodem forte ρο- nae absente quidam eo habitu specieque eiusmodi. quae dignitatem prae se ferret singularem, quaeri,
que ex Philippo , ubi Grynaeus si modo, inquit Philinus, ille abiit. Uellem adesset, inquit hic, et seire se indicat parari ipsi insidias, in quas incidere nollet virum bonum et doctum, sic enim praediis eas. Ita ille, quisquis suit, nam cognosci id non potuit, discessita Reuertitur paulo post Gunaeus. quem Philippus iubet redire E etpergam statim, neque diutius Spirae commorari, ae miranti, quae esset festinationis tantae causa, narrat omnia in via, eum deduceret ipse eum ad Rhenum, quo loco II- lustriss Princeps Elector Ludovicus Palatinus peculiarem ratem; instituerat. Et non diu post affuit
armata quaedam manus ad comprehendendum Gry
Meum missa. meque quisquam aliter suspicariis tuit, quam a Fabro ortum id et tantum periculum sir ae creatum fuisse. Natus hic in iugis monimum vicinis uirtenber eo agro, Viennae ad Danubium bonarum artium studiis operam dederati Cumque Εytelbergae annis aliquot substitisset, contulit , se postea Basileam, ibique multis egregiae doctrinae operibus editis, mortuus est anno Iesu Christiri dxLi. Commigrationis autem illitas non minima usi suerat, cupiditas tendi consuetudine Iohannis sic lampadii, quem doctrina exeellentem coelestis Melanchth. H et
142쪽
I sayet aeternae veritatis, id est, sacrarum literarum studiosssimum, simulque integritate vitae atque morum honestate et suavitate ingenii venerandum ac amabilem cognouisset. Sed redeat ab hac digressiuncula ad institutum narratio nostra.
Protestantium nomen. inelanclabonis prudentia in dissidio, eligionis adhina ab obtrectatoribus maledicis inique sugillara.
Dum illi, qui debuerant rebus laborantibus
Reeurrere potissimum et remedia adhibere , vel omnino facere medicinam negligunt vel ita taeere aggrediuntur, ut malum indies redderetur insanabilius et asperius, non modo non sedata fuerunt iam commota, sed indies quasi tentationes nouorum morborum accesserunt. Et metu iniuriarum atque vi
lentiae inceperunt tunc sibi aliquanto diligentius prospicere illi, qui ut desertores veteris religionis a
culabantur et damnabantur. Itaque capita, ut aiunt, illi eonferre et de coniunctione ae foederibus ad necessariam desensionem colloqui. Feruebant in He uetia ea tempestate contentiones, et ciuitas Argent
ratens, ritus quosdam, iudicio et persuasione sua impios, abrogauerat, rementibus iis, quibus mutatio illa detrimento sutura esset. Atque Hrensi conventu' cum urgerentur decreta priora valde dura, et leniora antiquarentur, coniuncti Principes quidam, refragari manifesto non dubitarunt, testam te publice talibus decretis, quae fraudi esse possent progressionibus doctrinae veritatis coelestis, se non
O mentionem huius conuentusis rerum ibi gestarum facit elanchthon in Epp. ad camer. p. 19 sqq. Inprimis merito conficio Ioach. Mulier Historia vonde Euangelisthen Stetende Protestation uli Appeli lium, enae Tos. 4.
143쪽
assentiri, neque iis teneri velles morum primus su-rsa sit optimus et excellentissimus pietateque Illustrissimus Princeps Iohannes Dux Saxonum. Adhaeseruntque eis ciuitates potissimum duae, Noramberga atque Reur Et fuit ista origo atque causa n minis et coetus eorum, qui sunt appellati Protestamus. Iolenni autem Iuris publici obseruatione res illa acta et scripto exposita , et postea missis ad I peratorem Romanum Carolum . legatis, sibiectisesima significatione indicata est Qui legati illum
in Italia conuenerunt peregeruntque apud ipsum ita aduentantem ad Imperatoris titulum cor iis augusto ritu adipiscendum et obtinendum a Pontifice Romano. Sane rediens mecum in mem xiam earum rerum, quae illis temporibus gestae suerunt, non possum non vehementer succensere quibusdam, qui ignari omnium quaedam tune dicta a que etiam scripta Philippi Melanchthonis nune contra ipsum colligunt atque proserunt. suo tamen nihil sere aliud consequuntur, quam ut inhumani vel potius impii odii sui nefariam acerbitatem pat laetanti si in mari procellis ventorum commoto sumis multiplicantur, sic inceptiones inusitatorum augescebant. Et de dogmatibus disputationes quorundam erant alicubi horridiores, et consilia anim s atque estinata actionesque praecipites. Neque, quod edici praecipiunt, cauebatur, ne indigesta adhue atque cruda agitarentur impellendo. Quae animaduertens et perpendens Philippus Melanchthon non poterat non pietatis prudentis attentione metu re, quorsum illa euasura essent. Itaque si quid suscipi mouerique cognouisset turbulente aut saltem audacter , valde perturbabatur, autoribusque irasci His et H Cons. et Viri Ge. Andr Willii inmoriamuchaelis de Caden, Alidorsii, 773. .
144쪽
is et et aduersari illis solebat. Non rem interdum improintans, sed intempestiuam aut praeposteram rationem reprehendens, eorum praesertim, qui alacritate quadam nimia delinquerent, et exultando laberentur, et viam nondum tritam ingrediendo nonnusquam abeo rarent. Cum ipse non modo veritatis sed simplicis huius et purae esset amator, et quicquid abhorrereta doctrinae directa et plana veluti via , recederetque a proprietate disertae et perspicuae tam expositionis quam explicationis, id magnopere fugereti Fontem autem dominae integrae et sincerae in E clesia, unde ea hauriretur uniuersa, praeter sacras alteras nullum aperiendum admittendumque, cum et sciret et inprimis defenderet, doctrinam nihilom, nus quasi deduci , ut liquido numine et sine ambagibus manaret, per consentientem antiquitatis piae atque religiosae explanationem, tanquam alueum, d bere statuebat. Cum igitur intempestiuae vel etiam importunae nouitatis quasi eruptiones, quae nouo rum quoque certaminum et distractionum maiorum causae essent, neutiquam illi placerent, tum foed xibus deuinctas coniunctiones et armorum communitatem implicari in negotium religionis et speciei, risicum, et re ipsa periculosum esse intelligens, ris grauissimis et maxima solicitudine assiciebatur de talium consiliorum atque assionum euentu. Non autem temporibus, personis, occasionibus, ipsisque adeo negotiis atque rebus perspectis, distinctis e. Ploratis, omnia quae dicuntur confusa atque obse ra esie necesse est. Qualia sunt partim obtreflantia bonis et maledica, partim scurrilia atque nugatoria, partim etiam calumniis et mendaciis reserta scripta
quorundam, quae his temporibus euolant tanquammon edulae aut sturni et magno numero et stridore
iurato, et, si quid adhuc reliquum est boni, illud
145쪽
MELANCHTHONIL II tarpendo perimunt, et omnem spem fructuosorum Isas tristatuum praeeidunt. sui nisi reprimantur aut laxentur, quid futurum tandem esse existimandum se, non libet dicere, itaque occipium relinquo
micuique cogitandum, et ad pertexendam narrati
CMaenius repurgoyis Caroli V. solistud de seruestaganda veritate in eonrroversis religionis capitibus, ieiusque impedimenta.
Hoe etiam anno Illustrissimus Princeps Philippus Landgrafius Hassiae pio consilio et studio laud bili perfecit, ut Marpurgio conuenirent primarii
doctores Ecclesiarum Saxonicarum et Helveticarum et suarum. In quorum numero Philippus quoque Melanehthon suit. Et est in illo congressu de capitubus praeeipuis doctrinae Ecelesiasticae tractatum, aede plerisque quidem plane consensum , de nullo autem tune sane iracunde litigatum, aut in controuersia alienatis odio animis discessum. Celebrauit no-'idinatim compellando eos, qui tunc conuenerunt, Ima ele-H Melanchthon in Epp. ad camer. p. 13 I. De eo
gressu Marpurgens non habeo, quod scribam. De aliis rapitibus doctrinae christianae omnibus conuenit. tantum controuersia de coena explicari non potuit. Leges capita, quae ibi composita sunt. Tantum tridu-anum colloquium fuit. Et aduersarii leniores uisi sunt, quam fore arbitrabar, reliqui omnes praeter Lutherum fuimus κωφα προσωπα. mutae personae cons quoqueyScultet Annales in ardit Hist liti Ref. P. V. y- 3 sqq. ubi quoque elanchthonis epistolae ad I annem fax Ducem deprehenditur, quae summam huius colloquii continet. Inter documentam. III sistiamus Melanchthonis epistolam ad Io. Oecolampadium de s coena et N. IV. Locum de Sacramento corPari sangu christi in conventu Marburgensu
146쪽
II 8 ITA PHILIPPI I sayeIegante epigrammate Euricius Corduis postea Inister alia edito. Erant autem omnino ante oeulos et inter manus multae et magnae dissicultates illo tempore, et aerumnos Respubi et Ecclesia amicti Nam et bellorum undique furor inflammabatur. et de Religione rescebant discordiae, et multa Ioea fame pestilentiaque erant inlesta. Quae de aliorum narrationibus poterunt ab iis, qui per aetatem non meminerunt, cognosci. Cum autem Turcicus exercitus, qui ad oppugnationem usque urbis Austriame Viennae processerat, virtute praesidii . cui praesectus esset Illustrissimus et sortissimus Princeps Philipatus Ruperti filius Philippi nepos, Palatinus, de conatu et spe potiendae urbis depulsus , in qua eapte da omnes vires opesque suas fuerat expertus hie igitur eum foede vastata Pannonia discessisset, ut nihil amplius eo quidem tempore esset Germaniae ab illo perieusi etiam antea tentatis omnibus et so tuna undique aduersante Franciscus Rex Gallorum quamuis duris conditionibus pacem cum Imperatore Carolo fecisset et inter hos potentissimos Christiani nominis Principes reconciliata gratia videretur: ita igitur tandem primum in Italiam ad Pontificem Romanum
G cuius initium hic exhibebo. Insignes verbi proceres, argute Luthere, Suavis Oeeolampadi, Μagnanimis uingli, pie Snepphe, diserte Melanehthon. Fortis Bucere, candide medio, praecellens fiander, strenue Brenti, Amie Iona, acer crato, Et valida plus mente valens quam corpore en Μagne Dionysi et Μeeoni, A reliqui, bona turba, viri, quos inclytus Heros
147쪽
MELANCHTHONIS. 9 manum' veniendum et inde in Germaniam progre-Is39diendum Carolus statuit, si quo modo praesens quod operae Precium esset, essicere, et Iaboranti Reipublisae conturbataeque Ecclesiae opem serre posset. Incua parte et consilia ipsius rem et vera rationes sui , multa vel plurima potius sunt argumento. Sed
obstitit nimirum Caroli egregio proposito et eximiae
voluntati, impedivitque progressionem ad salutem , et dignitatem Reipublicae in satalis mutationis articulo, cum hominum pertinacia et effrenata seculiab centia, tum tantae iampridem actae labes, et res usque adeo vel conuulsae vel certe inelinatae, ut tanquam ruinosum aedificium sarciendo tegendoque instaurari non possent, sed sue neglectas concidere ilIas, seu demoliendo et extruendo denu restitui in pristinum locum oporteret. In quo quidem quanto mora fit diuturnior, tanto vel grauior et horribilior ruina, vel demolitio et reaedificatio Iaboriosior atque molestior est futura. Uerum illa tum spe e que animo in Germaniam venire voluisse Carolum Imp. cur dubitare aliquis velit, causam non reyerio.
Comisia Aurumna istique iis dira Confessis fidei, in ea e Mseribenda Melaniata studium et prudentia.
Indictus igitur onuentus fuit, qui ageretur uaci augusta Vindelicorum anno Christi, D xxx. Quo tandem Carolus aecessit Idib. Iunii, eum illie ordines Imperii iamdudum praesto essent, inque iis primus Illustrissimus et optimus Prineeps Iohannes Dux Sa-H 4 Onum H Digna est, quae legatur, oratio de eongressu B
noniensi Caroli Inrp. et clementi Pontis quae extat Tomo V. Declamati Mel. p. 1 sqq. Inde eam trans
scripsit totam chytraeus in Hist. Aug. cons a se distam, sed Philippum plane non nominat.
148쪽
v ITA PHILIPP Isso Xonum et Septemvir, qui et ante et modo honoris causa nominatus, similiter ut deinceps nominetur, narrationis series et res feret. In huius comitatu
inter Theologos fuit Philinus Nanchthon. Bares sie est, ut plerique suspicarentur, promissa quamdam Pontifici Romano ut fierent, operam dari. I tDque vehementer obiurgatis illis, qui tanquam desertores veteris religionis paene seditionis insimulabam tur, et varia aggressione eorum animis tentatis, quo flinter hos etiam ipsos quaedam adhue controuersa insent, iussi sunt omnes scriptis sententiam demonstrare. Tum informata quaedam summa sui doctrinae uniuersae, quam profitebantur et sequebantur Emi sae saxonicae et cum his concordantes. De qua post diligentissimam considerationem compositum est scriptum comprehendens capitibus aliquot expositam et explicatam doctrinam illam uniuersam, operarum dioque et cura atque immenso labore Philippi, Ianehthonis. Quo scripto contentionibus disput tionum agitatae quaestiones variae, cum ordine disepostae, tum assertione simplice et aperta illustratae definitaeque sunt ab hoc tempore certa et ex plieata ratio doctrinae coelestis veritatis uno scripto exposita coeperit extare. Quia autem de hac co tintientibus Principibus et illorum consortibus suo nomine commemorari placuerat, quid et verum esse persuasum haberent, et in quibus tuendis defende
disque perseuerandum esse statuerent , Confessionis titulo scriptum illud Carolo Imperatori sui oblatum. Maluerat hoc Philippus non Principum et eis adiu ctorum nomine edi, sed docentium, qui Theologi
locantur. Nam et magis decere istos talia disserere, et autoritatem illam potentiae quasi liberam reseruari, utilius esie iudieabat Sed obtineri id non potuit, quod actionem illam splendidiorem fore suta seriptis istis nominibus existimaretur, et aliis quoque
149쪽
MELANeHTHONI s. III que de musis, ut hoc fieret, videretur melius. Pro-Isaopositae autem fuerant complures descripuones, qua dam etiam admodum verbosae. Nam qui in causa hae eoniungebantur, ii iusserant suos quique The logos aliquid conscribere. Quae legenda cognoscendaque erant Philippo. Qui non ille quidem de e
rum, quae asserebantur, veritate ambigebat, neque incerta multoque minus falsa defendi putabat: Sed quanquam et sacrarum literarum autoritate eteonsensu religiosae pietatis ab initio ea .niti sciret, ne agendo tamen optima causa in tanta rerum per turbatione et hominum tam insolentia quam serocia atque etiam arrogantia, laederetur, neu qua in parte negligentia aut eonfidentia mecaretur, solicite et anxie metuebat. Cumque onus totum ipsi impotatum esset et ab eo sustineretur, cura laudatissima afficiebatur, ne quid committeretur, quo et sua ad Deum conscientia vulnerari, et bona ad homines violari existimatio, et Reipublieae pernietes incitari videretur. Ipse ego inter tales cogitationes non modo suspirantem sed profundentem lacrimas comspexi , et pietatis atque prudentiae eum iustissimmas querelas, tum grauissimos pientissimosqne ines illius audiui. -
Melanurbonis eireum pectis, lenitas a thnidiras a ministris reprehense et smnia ad eonciliandam ei inuidiam conquisita.
Haec quibusdam securioribus D displicebant,et mrtino Luctero indicata inflatius, quandam epi 'stolam expresserunt, qua increpari timidit. His temo Osiandro, Baumgarinero, et aliis. v Non una sed plures adhortatoriae epistolae Lu steri ad elanchthonem extant Tomo III. Epp. in theri a Buddeo edito.
150쪽
x saltem DPhilippi, ut iambant, ille non dubitaret.
Eamque ad inuidiam ipsius circumtulerunt . cum magis laudationem illa quam vituperationem Philippi contineat. Sed nescio, quo pacto huius viri ista et secta omnia perpetuo, quasi signum quoddam. proposita fuerunt, ad quod dirigeret veluti sagittas ealumniarum et obtrectationum leuitatis improbitas. In arduis autem et non carentibus praesente discrimine negotiis circumspectionem atque etiam tim rem, qui culpat, ei nimirum improbatur praece .ptum veteris poetae Graeci censentis Deliberatim nes saepe esse repetendas, iubentisque consultare bis
et rer perpendentes ea, quae in mentem ipsis en
ruit, subiecta memorabilis snitensia veri. ma M
etione: suod damnorum esse maximorum autore s Ieant praecipites, et qui inget quodam vehementiae esserantur. De quo nos quidem quasi dimicare inputando non volumus. Atque utinam festinatione protervitatis nostra quoque aetate non confirmata aliquoties esset praecepti illius contemti aut resutati admonitio , vel non saltem deinceps aecepto detrimento, quam praeclara haec et salutaris sit, intelligatur. Non grauabatur Philippus quoscunque aec dere' et de rebus illis tantis, quid sentirent , cognosce
m cons. H. A. Sehuhmacheri dist. de timore P. Melanchthonis, Grimmae, Iso. . . . Hane disside Mel moderatione in A. c negotio conspicua s. Phis Iippi Misetretten, ilon. o. 4. c. A. Heumannidissi de cons Aug. lenitate, Gotti l 3o. 4. I. F. ayeri dissi de nimia lenitate P. Mel. ilon. 69ς. . auctio GryphisW rror. a. ib. 737. . . . illeri Progr. de studio pacis P. Mel. lin. 76o. I. Q ratochii dis . de vario animo P. Melanchthonis in Aug. confidenae: 76s. 4.
x K h laeus ideo in Philippicis quatuor plag. Ach. ita stribit Philippus Augustae non solum publice si .