Ioachimi Camerarii De Philippi Melanchthonis vita narratio

31쪽

MELA NEHTHONIS. lania, et qubd admirabili artificio opera armorum elaborare sciret quibus et defenderentur comtra vim aduersariorum in conflictu, et instruere iura hos percellendum sternendumquc, qui, num siue in acie cum hostibus, seu in ludis equestribus, eum suis quae exercitationes tum in amlis Prineipum studiosissime requentabantur eo, serere uellent. Harum igitur artium ille peritus, et iis uirtutibus, quas commemorauimus, ornatus, in noticiam peruenit maximorum et potentissim

rum Principum ), iisque carus fuit, in quibus nominasse satis sit et Regem optimum et bellatorem iacietissimum Diuum Maximilianum Imperat ria rideriehi filium. Quem Georgius aliquando

cum glorioso prouocatore Italo, cui nomen Clam. dio Bara , certamine singinari congressurum ita instruxit, et sic arma ipsus machinando parauit, ut sortissimo Viro Maximiliano uictoria certa facile Α a ' etiame In dem Berichi, mi Melanchthon sein Leben

vendet, vocatur, uiseister der inmusiger. Magister armorum. Palatinorum et auaricorum onandum. Item

derici Electi et Georgii Ducum Saxoniae. f aestantur de gratia singulari arma Melanchth nis gentilicia, patri suo a Maximiliano I lmp. data, Leo scilicet, qui in clypeo atri coloris et galea coronae aureae seueris , capite diadema, dextro vero pede malleum, sinistro forcipem tenet. Alias Philippus serpente in cruce pendente pro insigni utebatur. eos Mentzii Syntagin Epitaph. Witti Libr. I. p. yr. Male de hoc signo Philippi Gretserus in praefatione operis sui rarissimi de cruce, sequenti epigrammate se ludit: lare, PhiIippe , tibi serpens pro stemmate sertur: Aspis eras vivus, mortuu aspis eras. Aspis es in libris, ruee dignus es insuper altar crux ergo et surpens symbola iure tibi.

32쪽

v ITA PHILIPPI etiam et celeriter contingeret. Claudius enim non diu repugnans, cum, quanto omnibus rςbus esset inferior sentiens, ad pedes Maximiliani se abiecisset, ita in potestutem eius se tradidit. Sed paulo post orto pernicioso bello inter Palatinos et Bauaros erugnatos Principes, cum Georgius patriae suae Primcipi Philippo operam ossiciumque quod debebat, fideliter praestaret, inprimis machinarum tormentorumque ratione administranda, ita eum ubhusdam Monhemium, in morbum incidit insanabilem. Et Princeps in curando eo summum stibidium diligentiamque adhibuit, credebaturque pinteo, unde aqua ad cotidianos usus haurienda fudirat, veneno 3 insecto, malum hoc illis aecidisse.

Sane qui cum eo aduenerant, intra vertentem amnum omnes mortui fuere, Georgii vita remediis et exquisita curatione ad annum quartum producta.

Decessitque hiandem et ille, cum ante dies I sincerum

Μelanchth. Tomo Lugd. Epp. p. 463. Meus pater veneno periit, quod datum putabatur per Paribdis Landgraui Philippi patrem. 5 Melanchthon L. V. p. p. 4r . Hoc die,

videlicet die ar. Octobris, meus Pater Georgius ante annos 47. mortuus est, cum quidem vixisset tantum annos s. Multa igitur hodie et de ipsius placidissima morte et de horribilibus motibucogitabam, qui postea secuti sunt, de quibus memini eum vaticinari, cum biduo ante mortem me natum annos decem alloqueretur, et me Deo commendaret, ae ad timorem Dei adhortaretur.

Vidi, inquiens, multas resp. mutationes, sed impendent maiores, in quibus ut te Deus regat pre. eor. Et tibi, fili, praecipio, ut Deum timeas et mores honeste regas Postea, ne mortis spectator essem, statim Spiram missus sum. Ita Patre o. riente primum ex patria ac mans discessi.

33쪽

MELA Ne HTHONI s. seerum amisisset, et ipse tutum quadriennium vixin se perimbecillis. Caeteram autem vitam nequerela omnium et cum laude plurimorum, inprimis religionis amans, et profana omnia lata ae laeta fugiens, et neque serio neque ioco uerbis rebusque designans qui nam, quod uel minimam impietatis speciem haberet, aut propter leuitatem

esset vituperandum, vel etiam a grauitate Veritat que recederet. Ante omnia falsitatem mendaci que et fraudes auersatus fuit, multa etiam pietatis studio et amore obseruans I, quae indicanda non putauimus, quod aliquorum opinione superstitiosa videri possent. Tunc Philippus habuit annos L quem susteptum ex filia eum fratre uno Georgio, minore annis non prorsus quatuor, et sororibus Ghuc auus uoluerat tam ipsum quam fratrem apud se durari. ater vidua mans annis totis Postea eum Philippum duxisse uxorem audiisset, non sine quadam offensiuncula nupsit iterum, viro honestissimo esui Brettano A . Foemina fuit illa abde prudens atque pia quam et nos vidimus in patriam proficiscentis Philippi eomites anno Christi

m. D. XIlII. et eam, quam diximus, esse perspeximus.

D L. V. Epp. Mei p. 11. Possum de meo patre. et de meo fratre, et me praedicare, quod umquam in foro litigauerimu . 3 ut, quod solitus est, quotidie et singulis noctibus circa ta, ubicunque gentium et locorum esset, secedere ad recitandas piarum precum formulas.

ὲθ Iohanni oechelio, quod patet ex Libro . p. MeL p. 78. cuius haec mi apopthemata: Iung, schon

34쪽

v ITA PHILI FI

Magistri eius pueritiae in schola Eretram et mortensi, --

genu Hsdem praestantia, indoles, sitrerarum cupi , mo-Wram suauitas, docilitas, moderata iracundia, pronunciario rara. Reatafinus fudia eius moderatur, nomenque Schwarzer in Melanchthorus utar appellationem.

Cum in Iudum publieum mitterentur pueri illi fratres, una eum auunculo et ipso puero, coepi tum lues foeda passim homines in Germania primum inuadere, et miserum in modum non solum excruciando, sed mutilando et membra depascendo amigere; quam Bigpanicam nonnulli plerique GaLiticam nominabant. Quo malo eum Magistrum iudi auus puerorum laborare restiuisset, contagi Rem metuens, nepotes cum filio domi apud se, tinendos duxit, ubi matura aetate iuuenis opera primis literarum elementis curauit erudiendos. Nomen illius fuit moneriuriarur quem grauem annis vidimus Phoreae , et audiuimiis praeclare concionantem de filio Dei Domino nostro I

t cons lac Burcardi sata linguae Iat P. I. p. 99. P. II p. Is De hocmungaro, ut puto, accipienda sunt, quae P. III. Explicari. uangel. Om. p. go . ipse Melanchthon refert ni uerbis: Ego habui praeceptorum, qui sui excellens Grammaticus, adhue vixit ante biennium: mortuus autem est lues 3. fuit honestus senex docuit Euangelium, et multa passus est propter uangelium, erat concionator Z Forcheim. legendum foretheim . Ille adegit me ad Grammaticam, et ita adegit, ut constructiones sacerem rcogebar reddere regulas coustructionis per vernis Nantuani et aut o. Nihil patiebatur me omittere; quoties errabam, dabat plagas mihi, et tamen ea moderatione, quae erat conueniens. Ita me fecit Grammaticum, rat uir optimus, dilexit me ut s-lium, et ego eum ut patrem, et breui conueniemus spero in vita aeterna. - .

35쪽

st Christo, et puram Euangelii doctrinam exribrantem rincipibus et populo frequenti, virum opum atque integerrimum Eminuit autem statim in Philippo praestantia ingenii, quod et emleriter perciperet atque comprehenderet, quae tradebantur, et fideliter meminisset, et liquido exponere illa scire Utque fit in generosis animis, in puerili tum etiam aetate admodum quiescere non poterat, sed quaerebat ubique aliquem, eum quo de auditis disputare Ea erant nimirum praecepta artis grammaticae I et initia sermonis latini. Itaque et circuire et voltigare aduenas scholasticos, qui tum peregrinari consueuerant, et maxime gam dere, si qui adultiores offerrentur, quos saepe an, maduersum fuit cum multorum admiratione et mdore eorum a puero Philippo mirifice exagitari. Itaque omnes de indole tali bonam spem concepe ,

runt, et paulo post mortuo tam auo quam patre, paucorum, ut diximus, dierum interuallo, matris propinquorumque consilium ac voluntas in studiis piis et honestis educandi filium institutum aut

persecuta est. Quanquam autem docilitas in Philippo tanta, quanta in nullo altero ostenderetur, et smul acris animi et mentis sagacis praeclarissima signa perspicue cernerentur, et vis ingenii ingens tune adeo appareret, nihilo tamen minus summa elucere suauitas, qua omnium facile fauorem sibi ille eonciliabat, et eclarabatur stiturum, ut Ghementior natura ipsius non ad austeram neque tristem seueritatem deserretur, sed ad grauitatem I nitate comitateque conditam euaderet: id quod euentus comprobauit. Nam feruentior incitatio que in eo animus immitis aut euus non fuit,

eumque emet ad iracundiam pronior, nihil tamen feciti Iacobi Henrichmanni Grammatica tune temporis omnium in manibus erat.

36쪽

VITA PHILIPPI

Dei unquam ommotus, quod insignem haberet

deformitatem, aut omnino magnopere culpandum

esse Pronunciatio nonnihil balbutiens non modo tanquam praua colloquentibus molesta et imiucunda non fuit , sed puerilem loquacitatem Visa

etiam est decere. Quod vitium tamen procedente aetate attentione et cura sic emendauit, ut uix tenuissima' illius vestigia, verba praesertim eo accurate faciente, apparerent atque deprehenderentur.

Illis temporibus literarum Iudus horrem celebrari Prae aeteris, cuius Magister esset Georgius Simium 'hpatria Bimpinensis, qui habebatur et erat, pro illius aetatis captu, doctus et eruditus inprimis. Iam enim plurimis in Ioel melius quam mdum pueritia institui, et doctrina in scholis usu pari politior, quod et honorum autorum scripta in

manus sumerentur, et elementa quoque lingua: Graecae alicubi proponerentur ad discendum, cum seniorum admiratione maxima et ardentissima cupiditate iuniorum , cuius utriusque tum non tam

u Ipse Philippus hoc naturae vitium agnostebat. Inde epigrammate quodam ad Iustum Menium: Quod natura mihi blesam dedit inuida linguam,

Agnosco vitium, non amo, Iuste, meum. cuique suam labem attribuit natura nouerca,

Ouinibus et sors est arte serenda sua. Hoc ego malo tamen, quam quo tu Iuste laboras, Qui mala cum laudas carmina, nulla facis. O Melanchthon in responsione ad Colonienses. inserta Tomo I. Declamati p. 3s. Audiui adolescens duos uiros praeclare eruditos Georgium Simieret cunradum eluetum, alumnos Academiae Col niensis, quorum alter latinos et graecos Poetas mihi primum interpretatus est, deduxit etiam ad Philos phiam puriorem, saepe conserens Aristotelicam lecti nem , quae tunc erat in manibus, ad graecos sontes ralter Cunradus primum nobismeidet bergae elementa doctrinae de motibus coelestibus tradidit.

37쪽

lacteium quam nouitas must fuit. Simigerus , qui

postea ex prunario Grammatico eximius Iurisco fultus laetus est, initio hanc doctrinam non vulgamdam aliquantisper arbitrabatur. Itaque Graecarum

si rarum scholam explicabat aliquot discipulis suis

priuatim, quibus dabat hanc operam peculiarem, ut quos summopere diligeret. In omnibus autem Philippus Maelanchthon ita proficere et eas facere progressiones , et ita se erga omnes communicatione eorum, quae ipse percepisset et teneret, gerere, ut nemo non eum et laudaret et amaret. Habebatheios studii fratrem Georgium ' et Iohannem Muneulum, quorum Gemgius in hoc cursu non permansit, et in patria praecipuos honores ciuitatis stae eonseeutus est et gessit. Quae, cum scrinerelastituissemus, ipsius maxime consilio opeque nil tatur fungentis annis multis praefecturae munere: Dὲ-res Spirensi collegio ad S. Crueqm praefuit, quem ibi et nos aliquando vidimus, virum dignitate et humanitate excellentem. Vivebant hi apud sororem Iohannis Reuehlimi quod quadam e rationis necessitudine familiae illae coniungerentur. Eueniebatque saepe, ut Reuehlinus patriam et suos viseret, qui in gubernatione terrae trienbergem itum una cum aliis paucis autoritatem summam atque grauissimam obtinebat. Solebat igitur in puerorum studia ille inquirere, et de iis, quae sciret tradi eis in ludo, percontari. Longe amtem Philippo omnibus responsionibus praecellente, Reuehlinus indolem pueri exosculatus, et spe singulari de illo concepta, libellos quosdam ei donauit, inter quos plenior praeceptorum Grammaticae s Grae-ρ De Georgio fratre Melanchthonis, quaedam

annotaui in Melanchthonianis p. o. etc.

Qui Philippum non nisi filii nomine compeblauit.

38쪽

v ITA PHILIPPI Gractae tractatus et liber fuit, comprehendens interpretationem Latinam praecipuorum Graecorum uocabulorum, quae opera Lexica uocantur. Haeeopia instrumenti auctus Philippus, ipse sese imdies magis magisque incitare, et utriusque sermonis graeci latinique uberiorem comparare facultatem, neque scribere tantum aliquid soluta oratione, sed tentare etiam uersuum compositionem. Et oblatis aliquando factis a se quibusdam Reuntino, per i cum donatus ab ho fuit pileolo puniceo, quo imsgni, ut seri consuetudo, euchlinus fuerat decoratus, eum titulus ei Doctoris decerneretur. HL Iippus vero laetus dono, et veluti generosias equus ornatu gaudens, prioribus semper aliquid adiicere, et Oognitionem partam cumulare. Tunc et aequa.

Iibus suis scriptum quoddam Iudierum evehunt imstar Comoediae illis diebus editum, ediscendum distribuit, et suas euique partes assignauit, ut e ram euntino ad se reueti fabula ea ageretur. Quod etiam laetum est cum summa ipsius uoluptate atque laetieia. Quando et Philippi nomen, quod haberet ille familiae significans suum nigrum germanico sono, in graecum Melanchthonis mutauit, seu ipse a fumo deminutum D suum, ita ab Hermolao Barbaro aliquando in Italia conuersum, Gynionis esse uoluerat. Hunc conatum mutandi nomina familiarum, memini audire doctos et pra stantes dignitate viros. qui reprehenderent, quod isto pacto familiarum noticia quasi obteri videretur. Sed sunt omnino quaedam ita aspera ' et veluti

Reuehlin, sumulus. Sebianzer vix scribi potest graecis et latinis characteribus litterarum. Placet hic verba li-

39쪽

MELANCHTHONIS. II horrid ut lingua graeca latinane exprimi neque pos spit neque deheant, quae si literis quibusdam vel adimetis vel detractis quasi dolare, ut leuiora fiant, aliquis

rant veteres, nihilo ille minus appellationem obscuram et suis ignotam hoc modo redditurus sit, quod a mutatione illa interpretationis nihil iam differeti Sed de his nune disputare alienum fuerit.

Magistri eius in Academia Heidem est Tubm. Prima iamrea Heidelbergae. Magisterii dignisas Tubingae ei GL 'lara Eberbardi Ducis muraenis ita conditoris Acad. brugens amor a subdisis Melanurbonis ingens discendiarιior, eumprimis erga Theologia studium amor, est assisa Bibliorum lectio.

Phoreae quam latinis uerbis contractis Pomtam Hercimae esse eruditi volunt Philippus paene annis duobus manasit. Et inde ad pleniorem inge-Isos nil cultum et quasi mercatum doctrinae uberiorem eura matris ac propinquorum missus est stesser-gam ' in patriam uitam, ubi et sedes Principua inii ex Lib. VIII. Epp. 4 ubi Caninio bellum D

cium scripturo de flectendis barbaris nominibus suum consilium aperit, apponere: Nonnullus et in illo labor, ut barbara et sera nomina Graeessversibus non resultent. Sed nihil est, quod non arte curaque si non potest vinci, mitigetur. Praeterea, si datur Homero, et mollia vocabula et graeca ad lenitatem versus contrahere, extendere inflectere cur tibi similis audentia praesertim non delicata sed necessaria negetur 2

symbo Academicta sic inseriptus egitur In metoratu II. ag Iohannis mers de Oberspach. Iurium Licentiati intitulatus est XIII. Octob. Iso9. I pu MBwariter de Brethen consistitiinghausen

40쪽

I VITA PHILIPPI

cis ye eelebris eademia esset. In qua doctissimorum virorum in omni genere distiplinarum copia florem te, Philippus iam aetate ephebus statim eam de se opinionem commouit, ut aliis quoque docendis idoneus haberetur. Ibique tum ille et exercendi stilum scribendique rationem suo exemplo suscit re, et studio industriaque admirabili eum sibi s

uorem caritatemque omnium ordinum atque minum conciliare, tum animos aequalium ad bonas literas artesque maiore assiduitate et diligentia co

lendas impellere. Vixit Philippus Dieuerga apud

ciarissimum illo Ioeo et tempore uirum D. Pallam rem ), cuius sapientiam uirtutemque et excellem tem humanitatem atque beneMentiam, cum e quam honorifica mentione eius, quotiescunque haec incidisset, uerbose solebat praedicare, et ita ut iacile appareret, memoria ipsum consuetudinis istius admodum deseetari. Huius viri prudentissimi consiliis aula multis annis feliciter usa, et Ope Academia sustentata, ornata, aucta est Qui obiit

mortem anno Christi, D. xii XvI. Calend. Sextil.

sepultus Eytelbergae in urbis primario templo cum elogiis epitaphiorum utriusque inguae versibus perstriptorum, ex quibus latinum distictum hoc imserendum putauimus: Consilis pollens , largus rerum, ore diserto Doctor erat Pallas, hac tumulatus humo. Dedit Philippus Melanchthon ibidem illis temporibus operam instituendis duobus filiis Comitis Ludovici Leonistenti, generosae prosapiae et indolis pueris, et familiariter usu est Petro turmis, A gentoratensi Deobi fratre, nobilitate generis , uirtute et sapientia clari religiosieque pietatis amantimmis

νὼ Do o Pallante Spangelio eostadiano m. Theol. Doctore varia occurrim in Myschlaga Leben Bremens p. 19 sqq.