장음표시 사용
51쪽
aere primas tenere intelligeret magnificas et splen-Isi 4 didas et ampIas alteras disputationes non amabat. quamuis autem in verborum contentionibus suam sententiam ita assereret, ut a laetiantes facile rela, teret id tamen eximia humanitate et parata omnibus, qui uti vellent, opera ρrseeit, ut sua autontate inter sectas illas odia restinguerentur, et quamuis studia discreparent, voluntatum tamen manereteoniunctio. sis etiam ossiciis plurimis contube alam interdum rebus dissicilibus fulciuit, et sustentiat eonsilio opeque sua. Nam curatio in eo, comstetudine Academiae eius quoque fuit, qui et opibrarum artium disciplinarumque esset Magister, et publieae doctrinae munus gereret.
bergam e Lia m transire Dasiae conuiuis
Poriquam annos sex consecit Tubingae discendo et docendo eum magna Iaude omnium, conuentus fuit ordinum Imperii Romani Augustae Vinde-scorum, quem egit Maximilianus Imperator postr mum, anno Christi, D xvii Nam proxime secu-is Isti anni initio ex hac ille vita migrauit. Ad hune ednuentum venit et Dux Saxonum Eriderichus, unus o septemviris, penes quos est deligendi Imperat rem Roman potestas. Accessit et Martinus Luth rus, qui ineptias et ludibria in doctrina ecclesiasti ie eum exitiosa impietate coniuncta notasset et reprehendisset, de quaestu quodam redimendi veniam ustorum laetendorumque , et hane mortuis quoque conciliandi, quas vorarunt indulgentias. Non enim tolerabile quibusdam videbatur, ausum esse liberam
52쪽
quosum manu arbitrium esse statuebatur rerum diutinarum et humanarum omnium, improbare. V
Iuerat autem l ux Friderishus sedem esse Aeademia. se enim usitatum est nominari eongregationes Pr fitentium doctrinam et studium optimarum disciplinarum atque artium in oppido ad fluuium Albim sto, ut nomen Deolore albo D Fiat erga , et non ignoro, a uittechodo quosdam nomen illuldeducere, quod fuit sortissimi et potentissimi Prinvipis in ea gente, et qui diutissime vim et arma Fra eorum oppugnante Saxonas Carolo Magno sustinuit. oppidum hoc eaput est regionis eius, quam propriam et peculiarem possidet gerens personam Septem uiri in Saxonia reandis Imperatoribus Romanis. Atque fundata Academia confirmataque autoritate ante annos circiter xvi Princeps Friderietas nassam curam tune non iushepit, qua auctior ornatiorque illa fieret. Itaque fama Philip api Melancὲthonis nomen celebrante ad ipsum quoque delata, ali iussit eum Caynione de conducenda opera doctrinae Philippi et suae Academiae recenti adiungenda. Et de eadem re steras ad Camisarem diligenter scriptas misi, in quibus inter alia honorifieam mentionem fe
' Tangere coronam Papae et uentrem nactorum, ut fistiue dixit Erasmus. colle seu eumulo arenarum albieantium. - Vix annum XVHl attigerat elanchthon, cum Erasmus insignem litteraturae philologicae peritiam in eo si praedicaret At Deum immortalem, quam non spem de se praebet admodum etiam adolescens ac paene puer, P. Melanehthon , utraque litteratura paene πaequo suspiciendus Quod inuentionis acumen Quae sermonis puritas et elegantia Quanta reeonditarum rerum memorial quam uaria lectio quam uer undiae regiaeque prorsus indolis sestiuitas M. commentia Thessa is is in cis.
53쪽
tione, quae offerebatur, uteretur animaduertens hane prioris loci mutationem, existimationem ipsius meliorem esse reddituram. Extat inter alia, Capni
mi epistola ' de hae ipsa migratione et itinere isto ad Phuippum, nuper a me edita. Ita igitur ille T lanea dilaedens in Saxoniam, multis ibi eum deruderium tum memoriam praeclaram sui reliquit, ex qu0rum numero bimilarus D testimonio splendido omine eum perhibetur, in quo et hoe esset Nommestigi neque aestMari ac perpendi, quantum Acade
miae decus et commodum decedere Transiit eques eo itinere Normbergam, ubi eum praestantissimo dignitate et sapientia viro atque etiam doctrina per
eulto inprimis Vultisalia Pir mero noticiam amisiatiamque iunxit , Transiit et Lipsam ' , ibique uidit
a Melanchthon ad Baumgar erum Tom Lugd. p. p. s. Misit me puerum in Saxoniam Capnio. non intelligens onus nihilo magis adpositum ad rem tantam, quam ad lyram asinos aiunt. In qua Philippum alloquitur ex historia Abrahaesumtis: gredere de terra tua e de cognatione tua, Sta Exstat Libello uL Epp. Eoh Hessi et ali rum a Ioaeh. camerario edito Lipsos6 s. s. plan g. quam sub finem inter documentam. I. e
Mylius in chronologia scriptorum Melanehth ad A. iri g. ita: Diseedente Philippo Tubinga Simie . rus Praeceptor deplorandum esse toti eivitati eius abitum dixit et subieeit quotquot ibi essent docti homines non esse tam doctos . ut intelligerentiquanta esset doctrina eius, qui inde euoratus dis
H d. ao Augusti, quod ipse elanehthon ait LV.
Epp. p. 9 et Die Q. Augusti, quo ante annos as primum veni ipsiam adolescens, ignarus, quam dulcis fit Patria. Sed ducunt volentem fata, nolentem trahunt.
54쪽
Isis primum Petrum Vellanum, inardi Croci doeenis dis literis graecis Reee rem, quorum uterquela . inde alterum mirifice dilexit et coluit Peruenit. tum in amicitiam ipsus et Andreas Francus Camici nus ), tunenis illis temporibus doctrinae eruditione eelebris, qui dignitatem postea et honores praecipuos est consecutus Solebat narrare Philippus, quidaeeidisset Lipsae in conuiuio, quo hospitem eum
Collegium primarium Academiae illius honoris cauissa acceperat. Cum enim cibi crebro inferrentur, et quoties hi apponerentur, unus quispiam medit ta oratione ad ipsum verborum aliquid saceret,
animaduersa re Philippus, postquam semel atque it rum respondisset, tandem. Obsecro vos, inquit, viari Clarismi, pati minime auditis orationibus eunctis ira denique semel respondere. Nam re i r Mya non acres ad toties dicendum necessaria variet te instructus. Atque ita aiebat tum pompam eam m-Perua neae compellationis deinde adhiberi desiisse. 6. III.
mittobergam Melanurbon omni sudiorum genere exornas: Croco et Mosellano in disciplinis et linguis tr dendis fetitior re elegantior.
Cum uitebergam venisset '), celeriter consecutus est sauorem et admirationem omnium D, et
Doctor camitet, Ictus et consiliarius postea Du- eum Georgii Henrici et Mauricii Unicame clanchthonis epistola ad eum nobis conseruata est in et Epp. select aliquor, p. 176. Die Bartholomaei eo anno primum pernoctauit in Thebis Saxonicis Eberus in calendariora ap. Augusti, qui fuit dies Mereurii, hora prima pomeridiana conscio Christoph Coleri epistola. qua memoria ae l. aduentus P. Mel in Aead. Witin celebratur in c. A. Heumanni Act Philos P. X. p. o 3 sqq.
Miratio aditialis quarto post aduentum die omni
55쪽
M KLANCHTHONIS. 7 Aeademia illa mirabiliter coepit tune elebrari et Is Is
frequentari. Vera autem ratione et tractatione iblustri doctrinae omnibus muneribus fungebatur et grae eas iteras, quarum cognitionem paulo antemcardus Crocus Lipsae profitendo plurimorum studia concitauerat qui iam reuersus in patriam, hoe opus doctrinae reliquerat inchoatum has igitur Ph Myus Melanchthon eum exquisitius docendo, tumeertius tradendo D, tum etiam scripta veterum autorum huius linguae uberius enarrando, e sng allexit auditores atque discipulos D, eum haberet annos integros XXI. et ageret XXII. Usus ego sum, Croeo
um eum applausu habita agit de eorrigendis adoleste tiae studiis. Extat Tomo I. Declamare. p. 48r. Lutherus de ea si ad Spalatinum Habuit Philippvs
orationem quarto die postquam venerat, plane eruditi nam et tersissimam , tanta gratia et admiratione omnium, ut iam non tihi id sit cogitandum, qua Milone eum nobis commendes. Abstraximus cito os,nionem et uisionem staturae et personae et rem ipsam In eo gratulamur et miramur. Tom. I. Epp. p a b. ρ tum Epy. T. I. p. 8a a Philippum graecissimum. eruditissimum , humanissimum habe commendatissi. mum. Auditorium habet refertum auditoribus inprimis omnes Theologos summo eum mediis et infimis studiosos facit Graecitatis. a comoedias Aristophanis orationes Demosthenis, Hesiodum , Homerum. Tragoedias Euripidis,
Sophociis , Idyllia The riti, Thu itidem Α-pollonium.
Omeerbrand in orat sinebri Discipulos habuit et auditores singulis temporibus plerumque iis mille,
et inter hos Principes, comites, Barones, ac generis nobilitate praestantes plurimos in hunc audiendum non pauci quidam, ne ex una aut altera regione, sed ex omnibus Germaniae oris et quid dico Germaniae imo ex omnibus Propemodum totius Europae prouin
56쪽
ITA PHILIPPI 8 Croe praeeeptore Lipsiae puer, paene triennio, inque me, si qua saeuitas mihi harum literarum comtigit, tam initium quam progressis reserre aec plum debere confiteor. In grammatica sane doctimna, quod est eruditionis omnis in quocunque sermo. Bessu amentum , Crocus excellebat. Ad quod a tem vitae tenus et quae studia postea se eontulerit. non est mihi compertum. Quamuis autem Petrus Mosellantis Lipsiae et ipse excitaret plurimorum st dia et eruditae doctrinae fama suum nomen et Lipsis
eam Aeademiam illustraret hii tamen Philippi op ra multo in docendo speciosi, qui a prima puertitia naturae et voluntatis instinctu bonarum literarum et artium studia secutus, nihil tum etiam aliud e raret aut spectaret, quam istius curriculi laudem, in instituti atque propositi ineredibili constantia , Vnde eum non spes maioris dignitatis non opulemtiae cupiditas, non denique cuiusdam mediocris sal Em, quod plurimis est molestum, existimationis desiderium dimouit, sed in eo pacto, quod semel ingressus erat, perpetuo sne ulla declinatione perseuerauit. Etsi autem Illustrissimi et vere optimi Principis riderichi voluntate et iuges, Gersitiarant et venerant Uuiuenbergam tu omni genere do. ctrinaeeiis et regnis, ex Gallia, Anglia, ungaria. Tran Pylvania Polonia, Dania, ohemia, et ex Italia quo- qne ipsa, imo ex Graecia sema nominis ipsus excitati plurimi omnibus temporibus itebergam confluxe
Egregie ad Io Stumium in Gahhemae cent. III. Euistolarum p. 76. ita Melanehthon seribit: Μ, nus est lendida scholastica vita quam aulica, sed
reuera melius de genere humano meretur. Ovidest enim utilius, addo etiam, quid gloriosius est,
quam teneras mentes salutari doctrina de Deo, de natura rerum, de honis moribus imbuere 3 Id lu- naen est unicum uitae.
57쪽
MAELANCHTHONPs. Isininae meellentes uiri, nondum tamen neque o Isradine neque elegantia optimarum literarum et artium puleritudo conspiciebatur, et cogitationum solertiae explicationis ossiciebat obseuritas, cui quasi caligini bi lumen a Phinno primum est illatum , et sapie -tiae quidam horror eruditae doctrinae veluti stren, qate depulsus me omnibus accidit volentibus et laetis. Neque quisquam metuit, ut talibus temporibus Ierunque fit, ne quid de suis vel laudibus via utilitatibus decederet alterius gloria atque commindis Philippus autem eum aetate et dignitate superiores studiose obseruaret et oleret, aequalibus omnia ossicia in familiaritatis suauissimoissu praestis retri caeteros variis beneficiis, Oeendoque et m tiplice alia opera, subleuandoque quibus rebus possit, sta adiungeret, non modo neminem malevoinium aut thesdum amantes et cupidos eonsuetudinis suae et admirantes se atque onerantes pro cum iusiue conditione , habuit, expertusque est uniuersos. 1
Matiuuabom -- Lurbero contracta amicitia inda uerear arcta familiaritas et assidua con uetudo. . Perversa rari doctrinae et rei cessasticae isto empore, ae necessaria eius reformatis.
Mirabili tum incremento augescebat fama Martini Lutheri, et fatali conuersione, id est, meret iustissimo iudicio diuino mutari incipiebat administratio rei ecclesiasticae, quae undique iam IMhaseeret et tanquam vetus ruinosumque aedificium demolitione saltem partium aliquarum instauranda esset. Hoc eum fieri istamque curam suscipi ab eis, quorum propria esset, boni et pii ardentissimis votis Optarent, et prudentes, nisi fieret, quid timendum esset praedicerent et monerent tantum absuit, ut respe.
58쪽
g respectus ad tam necessariam rem exeitaretur, et i
euria illius excuteretur, ut contra quasi metuer tur, ne casus non acceleraret, temeritas arrogantiae
et audaciae suror, et despiciens omnes alios super hia quoriindam, coem quodam impetu utcunque adhue stantia, dum vitiosa sarcire et tegere cona tur , partim conuellisse, partim labefactasse et odirupisse videatur, ita ut, quid nunc refici emendar, que recte possit, non appareat, et quemadmodum fabula de ribro narrat, fatuum dixisse, eonstitui nequeat, qua parte res illae obstruantur, quaque Iinquantur patentes Cumulatis enim et exaggeratis doctrinae erroribus et actionum facinoribus indignis professione salutis et vitae aeternae et e testium retarum studio, et religione sincera confusione stiperstitionis contaminata, denique et enarratione doctrinae, et vita atque moribus, omnium paene sententia atque confessione eorrectionem postulantibus, non modo neglecta ab iis, quorum maxime intererat conseruari, illa omnia fuerunt, sed demonstrantes etiam laborantium quasi membrorum medicinam, inhumanissime reiecti, et adiumenta omnia remedi
rum pertinacissime repudiata cum interea plurimi non in aedifieando sed destruendo perquam strenue oecuparentur. Intueatur enim nunc aliquis res et negotia ista, et aequo animo perspiciat, non proinpendente iudicio in hanc aut illam partem inueniet prosecti , miseriae et calamstatis praesentis simul et impendentis non esse autores eos, qui inclamant eontumeliose a quibusdam, sed illos ipsos, qui istosaeculant, eosque se statumque strum euersum velle, insimulanti suid enim non modo quasi delitesce tem in otio et quiete, religiosae etiam pietatis sensti timidum Marrimum Lutherum excitarit, sed postea quoque stimulando instigarit, et irritando prouocauerit, non est profecto ignotum, neque dubium Ct
59쪽
MELANCHTHON s. eumserebat et proponebat quidam audacia Ingente etsi get laeundia populari praeditus eas merces, quarum mentionis nune istud venalitiorum genus pudet. - stentias appellatas esse supra ostendimus Pertinebat negotium primum ad maiestatem aeterni Dei, et attingebatur impie veritas coelestis, deinde reipublieae detrimenta erant manifesta. meque appar hat, qui, non tam malitiae et fraudum, quam a. pinarum et praedae et atrocissimarum iniuriarum finis perandus esset. Ibi tum Martinus Lutherus, qui Theologiam publice oreret mittenbergae, de iis rebus quaerere et quaedam ad disputandum pro ponere. Id studium eaque consideratio omnium approbatione digna, cum maiorem attentionem et tam ardui negotii animaduersionem commouere deberet, hoc modo effecit ut aduersario prorsus contemto, non modo absurda et salsa non emendarentur, sed addita noua vanitate et commentis aliis inanioribus redderentur magis euidentia ) Philippur autem Melanchthon, qui cerneret, est in Martino Lutheronaturae bonitatem, et ingenu excellentem vim, et
Hirasmus in Epp. floridic Basil. rsai. 80 p. a Io. ita de turbis ob indulgentias ortis scribit Primum ubi
prodierunt Lutheri placita de indulgentiis, silentium erat optimum. Respondit Prierias satis gloriose, et primus cicadam, ut Graeci die unt, ala corripuit. R spondit alter Saxonice. hi Iacobus I och stratus, quo suppetias ferret suis Dominicanis, nullum non mouit lapidem, ut excitaret academias, nominatim Lutetianam, coloniensem et Lovaniensem ib. p. I. Primum erat, negligere Lutherum cum suis de indulgentiis propositionibus, nec oleum addere camino proximn nec per monachos orbi fere inuisos, nec impotentibus apud plebem vociferationiburi aut librorum et hominum incendiis agere, sed libris inter eruditos duntaxat versaturis. Postremum erat, illo ad tempus dissimulare ac ferre, quemadmodum hactenus tulimus Bo-
60쪽
3 A PHIL PIgfra virtutem atque sapientiam maiorem , quam in ullo cognouerat venerari ipsum atque diligere prae
tem doctrinam, eruditionem, fidem, candorem,
animum paratum ad suseipiendos serendosqu ab λ- res, studium, diligentiamque maximam quaerendi cognoscendique Veritatem, et industriam explicandisngularem, eam denique saeuitatem scientis et ei quentiae, quae aetatis illius et nostrae gentia mi nem et modum longe superaret. Haec igitur ostinia animaduersa in Philippo intuens Martinus Luthermion modo eum vicissim diligebat, sed dignitate et annis superior non dubitabat neque verebatur oleo, habere in numero amicorum mi. atque etiam 9 Tom Lugd. Epp. Μel. p. 4rr. Ego et Martini
sudia et pias litteras, et artinum, si omnino in eis hvs humanis quidquam, uehementivam diligo et urimo integerrimo complector.
. T. I. Epp. Luth. p. 97. Tantum abest, it ullus Eeeius Philippum mihi reddere possit inuidiosum ut in omni mea yrofessione nihil ducam antiquius Philippi ealculo, cuius unius iudicium et autoritas mihi stant pro multis millibus sordidorum Ecciorum. Neque me pudet, etsi magistrum armum Philosophiae et Theologiae et omnibus pene ricii titulis insignem . iam his mihi Grammatistae dissenserit ingenium, meo sensaeedere, quod et saepius feci, et quotidie Reio, o di is uinum donum, quod Deus in hoc fictile vaseulum, Miseio quidem contemptibile, larga benedictione infudit. Qui plura elogia Lutheri de elanchthone Iegere e sit, adeat restimonia Lucteri de socio Iahorum et perieulorum storum P. elanchthone, accesserunt et aliorum de eo honorifica iudicia, Gortici isgo. in . a. quoque Seeleni Stromata Lutherana p. 44s.. In epistola quadam ad Rouchlinum in Loe heri Actis et Docum Ref. T. II p. 6 3. Lutherus ita domin Ianehthone est homo admirabilis, immo paene nihil habens, quod non supra hominem sit, familiarissimus