Vergil's Gedichte/ erkl. von Th. Ladewig .... 2, Aeneide Buch 1-6.

161쪽

ter centum tonat ore deos, Erebum que Chaosque 510 tergeminamque Hecaten, tria Virginis ora Dianae . sparserat et latices simulatos sontis Averni, salcibus et messae ad lunam quaeruntur asinis pubentes herbae nigri cum lacte Veneni; quaeritur et nascentis equi de Donte revolsus 515 et matri praereptUS 3mor. ipsa mola manibusque piis altaria iuxta unum exuta pedem vinclis in veste recincta testatur moritura deos et conscia satisidera; tum, Si quod non aequo foedere amantis 520

curae numen habet iustumque memorque, precatur.510. ter ist mit tonat frust laut

cates in tres vergentia ParteS, Servet tit in ternas compila Secta viaS. bl 2. simulatos, S. Zu V. 508.

Hor, c. III, 23, 20: surro pio.b18. in veste rec., vgl. 0Vid. met. VII, 182 L: egreditur tectis, veStes induta recinctas, nuda pedem, nu cos umeris infusa capillos, nebstder Bemerkung des Servius: in sacris nil solet esse praeligatum,

Praecipus eius, quae amore vult SODi. - recingere, dicht. v. nachiil.

numen iustumque memorque curas

habet non aequo foedere amantis, precatur. numen also isi das Db-

162쪽

P. VERGILI MAR0NIS Nox erat et placidum carpebant sessa s0porem corpora per terraS Silvaeque et saeva quierant aequora, cum medio Volvuntur sidera lapsu, cum tacet omnis ager, pecudeS pictaeque V0lucres, b25 quaeque lacus late liquid0s, quaeque aspera dumis rura tenent, Somno positae sub nocte silenti. lenibant curas et corda oblita laborum at non infelix animi Phoenissa, nec umquam solvitur in somnos oculisve aut pectore noctem 530 accipit: in geminant curae rursusque resurgens saevit amor magnoque irarum fluctuat aestu.sic adeo insistit secumque ita corde volutat; en, quid ago rursusne procos inrisa priores experiar Nomadumque petam conubia supplex, ora quos ego sim totiens iam dedignata maritos Iliacas igitur classes atque ultima Τeucrum iussa sequar quia ne auxilio iuvat ante levatos et bene apud memores veteris stat gratia sacti quis me autem, lac Velle, sinet ratibusve superbis 510

jelit gu precatur; numen memor

centem.

tuat, Wie Vortier gu solvitur undaccipit; vgl. A. VIII, 18 s. heros magno curarum fructuat aestu u. unten V. 564.

533. sic adeo insistit, gerade beldiesem Gedanken bellarri sie, d. h. in allem Hin und Her der Gedankenkommi si e docti immer Wieder 2 u

demselben Resultat. - Sec. corde

benierkt, ent eder secum volverct

volutare) animo scordei oder vo vere svolutarei in animo scor in

I, 50; VI, 157. 18b; X, 159: XII,

843.

- ruraus geliori Zu eaeperiar undpetam conubia.

163쪽

invisam accipiet 3 nescis heu, perdita, necdum Laomedonteae Sentis periuria gentis quid tum J sola suga nautas c0mitabor ovantis an Tyriis omnique manu stipata me0rum inserar et, qu0s Sidonia vix urbe revelli, 545r IPSUS 3gam pelago et ventis dare vela iubebo quin m0rere, Ut merita es, serroque averte dol0rem. tu lacrimis evicta meis, tu prima furentem hiS, germana, malis oneras atque obicis hosti. non licuit thalami expertem sine crimine vitam 550 degere, more ferae, talis nec tangere curast non Servata fides cineri promissa Sychaeol' tant0s illa suo rumpebat pect0re queStUS. Aeneas celsa in puppi iam certus eundi carpebat s0mnos rebus iam rite paratis. 555 huic se sorma dei voltu redeuntis eodem obtulit in somnis rursusque ita Visa monere eSt, omnia Mercurio similis, Vocemque col0remque et crinis flavos et membra decora iuventa:

eSt emphasis, cum eae aliquo dicto latens aliquid eruitur, ut apud

Verg.: non licuit . . . more feras. quamquam enim de ma

trimonio queritur Dido, tamen huc erupit eius assectus, ut sine thalamis vitam non hominum putet, Sed

ferarum.

nea S.

164쪽

nate dea, potes hoc sub casu ducere Somn08, 560 nec, quae te circum Stent deinde pericula, cernis demensi nec Zephyros audis Spirare Secund0s illa dolos dirumque nefas in pect0re Versat, certa mori', Varioque irarum fluctuat aestu.

non iugis hinc praeceps, dum praecipitare p0testas 3 565

iam mare turbari trabibus saevasque videbis conlucere saces, iam servere litora flammis, si te his attigerit terris Aurora m0rantem. heia age, rumpe moras. Varium et mutabile semper semina.' sic satus nocti se immiscuit atrae. 570Τum Vero Aeneas subitis exterritus umbris corripit e somno corpus sociosque satigat

praecipites: igilate, viri, et considite transtris;

solvite vela citi. deus aethere missus ab alto festinare fugam tortosque incidere funis 575 ecce iterum Stimulat. Sequimur te, Sancte deorum, quisquis es, imperi0que iterum paremUS OV3ntes. adsis o placidusque iuves et sidera caelo dextra seras ' dixit vaginaque eripit ensem fulmineum strictoque serit retinacula ferro. 580 idem omnis simul ardor habet, rapiuntque ruuntque

572 s. socios fatigat praecipites: er treibi die Genossen Zu rasender

165쪽

litora deseruere; latet sub classibus aequor; adnixi torquent spumas et caerula Verrunt. Et iam prima novo spargebat lumine terras Τithoni croceum linquens Aurora cubile. regina e speculis et primum albescere lucem vidit et aequatis classem procedere Velis litoraque et Vacuos sensit sine remige p0rtus, terque quaterque manu pectus percUSsa decorum flaventisque abscissa comas 'pro Iuppiteri ibit hic' ait Set nostris inluserit advena regnis non arma expedient lotaque ex Urbe sequentur diripientque rates alii navalibus J ite, serte citi flammas, date tela, impellite remo Sl - - quid loquor aut ubi sumΤ quae mentem insania mutat, infelix Didol nunc te facta impia tangunt tum decuit, cum sceptra dabas. - en dextra sidesque, quem Secum patrios aiunt portare penates, quem Subiisse umeris consectum aetate parentem l non potui abreptum divellere corpus et undis 600 Spargere 3 non soci0s, non ipsum absumere serro 585590595

- croceus, dictiter. v. nachiil. 586. Zu e speculis Vgl. Oben v. 410 arce eae Summa.

166쪽

Ρ. VERGILI MAR0ΝIS Ascanium patriisque epulandum ponere mensis

Verum anceps pugnae suerat sortuna. - fuisset; quem metui morituraΤ saces in castra tulissem implessemque laros flammis natumque patremque f05 cum genere extinXem, memet Super ipsa dediSSem. Sol, qui terrarum flammis opera omnia lustraS, tuque harum interpres curarum et conscia Iuno nocturnisque Hecate triviis ululata per urbes et Dirae ultrices et di morientis Elissae, 610 accipite haec meritumque malis advertite numen et nostras audite preces . si tangere p0rtus insandum caput ac terris adnare neceSSe e Stei sic sata Iovis poscunt, hic terminus haeret: at bello audacis populi vexatus et armis, 6Iosinibus extorris, complexu avolsus Iuli auxilium imploret videatque indigna suorum funera; nec, cum se sub leges pacis iniquae tradiderit, regno aut optata luce fruatur;

608. interpres et conscia, alSIuno Pronuba.609. Hecate, S. Zu V. .511.

Diana - nunc, nunc a Sis, nunc in hostiles domos iram atque numen υertile.

de div. I, 30: animus appropinquante morte multo est divinior),

167쪽

sed cadat ante diem mediaque inhumatus harena. 620 haec precor, hanc Vocem extremam cum Sanguine fundo. tum V0s, o TFrii, stirpem et genus omne futurum exercete odiis cinerique haec mittite nostro munera. DulluS amor populis nec foedera Sunto. exoriare aliquis nostris ex ossibus ultor, 625 qui sace Dardani0s ferroque sequare colon OS, nunc, olim, qu0cumque dabunt se tempore Vires.litora litoribus contraria, suctibus undas imprecor, arma armis: pugnent ipsique nepotesque.'haec ait et partis animum versabat in omnis 630inxisam quaerens quam primum abrumpere lucem. tum breviter Barcen nutricem adfata Sychaei; namque Suam patria antiqua cinis ater habebat. Annam, cara mihi nutrix, huc Siste S0rorem;

dic, corpus properet fluviali spargere lympha 635

et pecudes secum et monstrata piacula ducat; sic veniat; tuque ipsa pia tege tempora Vitta. sacra Iovi Stygio, quae rite incepta paraVi, perficere est animus sinemque imp0nere curis

620. mediaque. que Verbindet die adjektiviscite Bestimmung ante diem immaturusi mit inhuma

625. eaeoriare aliquis, Sprache

627. dabunt se, sicli finden Mer-den, Vgl. G. I, 287.

636. piacula, Suhnmittet, die

638. Iovi Styg., dem Pluto, der

VI, 138.

168쪽

P. VERGILI MAR0ΝISDardaniique rogum capitis permittere flammae 640 sic ait. illa gradum studio celerabat anili. at trepida et coeptis immanibus essera Dido

Sanguineam V0lvens aciem maculisque trementis

intersusa genas et pallida morte sutura interiora domus inrumpit limina et altos 615 conscendit iuribunda rogos ensemque recludit Dardanium, n0n h0s quaesitum munus in USUS. hic, p0stquam Iliacas vestes notumque cubile conspexit, paulum lacrimis et mente morata, incubuitque toro dixitque novissima verba: 650 dulces exuviae, dum sata deusque sinebat, accipite hanc animam meque his exolvite curis. vixi et, quem dederat cursum sortiana, peregi; et nunc magna mei sub terras ibit imago. urbem praeclaram statui; mea moenia vidi; 655ulia xirum poenas inimico a fratre recepi; selix, heu nimium selix, si litora tantum numquam Dardaniae tetigissent nostra carinaei' dixit et os impressa toro S moriemur inultae, sed moriamur' ait. 'sic, sic iuvat ire sub umbras. 660 hauriat hunc oculis ignem crudelis ab alto

Dardanus et nostrae secum serat omina mortis

dixerat; atque illam media inter talia serro

conlapsam aspiciunt comites ensemque cruore Spumantem Sparsasque manus. it clamor ad alta 665 atria; concussam bacchatur fama per Urbem.

644. interfusa, poet. u. Dachkl. 647. quaesitum, Verlangi, Ugl. A.

440: V, 467. - sinebat, S. Z. A.

III, 269.

364. 660. sic, sic iuvat ire sub umbras. Der Zusammenliang ist: ob-

662. ferat omina mort , Vgl. Oben V. 385.664. comites, die v. 391 er ahnten famulae.

169쪽

lamentis gemituque et semineo ululatu tecta fremunt; resonat magnis plangoribus aether, non aliter, quam si inmissis ruat hostibus omnis Carthago aut antiqua Τyros flammaeque furentes 670 culmina perque hominum Volvantur perque deorum. audiit exanimis trepidoque exterrita cursu unguibus ora Soror foedans et pectora pugnis

per medios ruit 3c morientem nomine clamat:

h0c illud, germana, fuit J me fraude petebas 3 675 hoc rogus iste mihi, h0c ignes araeque parabant

quid primum deserta querar comitem ne sororem sprevisti moriens J eadem me ad fata vocasses: idem ambas ferro dolor atque eadem hora tulisset. his etiam struxi manibus patriosque Vocavi 680 voce deos, Sic te ut posita crudelis abessem. extinxti te meque, Soror, populumque patreSque Sid0nios urbemque tuam. date, volnera lymphis abluam et, extremus Si quis super halitus errat, ore legam .' sic fata gradus evaserat altos 685

Semianimemque sinu germanam amplexa fovebat cum gemitu atque atros Siccabat Ve Ste cruores. illa gravis oculos conata attollere rurSUS

deficit; infixum stridit sub pectore VolnUS. ter Sese attollens cubitoque adnixa levavit; 690

ulla fuere adeo, quibus a te saevus abesSem, momenta 3 Melche Steige

A. V, 689: VI, 66. 697, Wie hier, inder gang kliniichen Stelle A. VI, 883-885 mit dem Konj. Verbunden. hiilicti stetit sino sister mit dem Konj., Wie A. V, 163. 717. 684. halitus, dictiter. und nachkl. stati spirituS. 686. semianimemque. sber die Synizesis S. g. A. VII, 237. 689. stridit, Ugi. Eini. p. 7.

170쪽

P. VERGILI MAR0NIS ΑΕΝΕΙΡ0S LIB. IV. V. ter revoluta toro est oculisque errantibus alto quaesivit caelo lucem ingemuitque reperta.Τum Iuno omnipotens longum miserata dolorem

dissicilisque obitus Irim demisit Olympo,

quae luctantem animam nexosque resolveret artus. 695nam quia nec lato merita nec morte peribat, sed misera ante diem subitoque accenSa furore, nondum illi flavum Proserpina Vertice crinem abstulerat Stygioque caput damnaverat Orco. ergo Iris croceis per caelum roscida pinnis 700 mille trahens Varios adverso sole colores devolat et supra caput adstitit. 'hunc ego Diti sacrum iussa sero teque isto corpore Sol V0. 'sic ait et dextra crinem secat: omnis et Una dilapsus calor atque in ventos vita recessit. 705

que nefa3 ausi, prohibente deorum numine, polluerant pontificale caput, morte iacent merita. 699. damnare a*m. alicui, jem. einem Zusprechen, nur dictiter. 700. roseidus, poet. und nach-klassiSch. 702. supra c. abStit., Ugl. Hom.