Vergil's Gedichte/ erkl. von Th. Ladewig .... 2, Aeneide Buch 1-6.

131쪽

ΑΕNEID0S LIB. III. 119 haud impune quidem; nec talia passus Ulixes oblitusve sui est Ithacus discrimine tanto. nam simul expletus dapibus vinoque sepultus cervicem inflexam posuit iacuitque per antrum

immensus, Saniem eructans et frusta cruento per S0mnum commixta mero, nos magna precati numina sortitique vices una undique circum fundimur et telo lumen terebramus acuto

ingens, quod torva solum sub fronte latebat, Argolici clipei aut Phoebeae lampadis instar, et tandem laeti sociorum ulciscimur Umbr3S. sed fugite, o miseri, sugite atque ab litore su nemrumpite. nam qualis quantusque cavo Ρolyphemus in antro j lanigeras claudit pecudes atque ubera preSSat, centum alii curva haec habitant ad litora volgo insandi Cycl0pes et altis montibus errant. tertia iam Lunae se c0rnua lumine complent, i cum vitam in silvis inter deserta serarumi lustra domosque traho vastosque ab rupe Cyclopas

prospicio Sonitumque pedum vocemque tremeSco. 630635640645gittern; das tremere aber Wird itineribet gelegi, insolarn sie unter deni Bissen des Cyclopen noch Zucken. Auch die Allitteration tragi da et ubet, den Hauptbegriss sintilich her-VOrZuheben. Die andere LA. tepidi verteidigi Serv.: melius tepidi, quasi adhuc vivi, quam trepidi

i. f. frementes, ne sit iteratio.

631. per antrum. Warum nichi in antro 632. immensus, Vgl. Α. VI, 423. 634. fori. DiceS, S. Hom. Od. IX,

132쪽

P. VERGILI MAR0NIS victum infelicem, bacas lapidosaque c0rna, dant rami et volsis pascunt radicibus herbae. 650

omnia c0nlustrans hanc primum ad litora classem prospexi Venientem. huic me, quaecumque suiSset, addixi: satis est gentem effugisse nefandam. vos animam hanc potius quocumque absumite leto Vix ea satus erat, summo cum monte videmus 655 ipsum inter pecudes Vasta se mole moventem pastorem Polyphemum et litora nota petentem, monstrum horrendum, informe, ingens, cui lumen ademptum. trunca manu pinus regit et vestigia firmat; lanigerae comitantur OVeS; ea sola voluptas 660 Solamenque mali.

postquam altos tetigit fluctus et ad aequora venit, luminis effossi suidum lavit inde cruorem dentibus infrendens gemitu graditurque per aequ0riam medium, necdum fluctus latera ardua tinxit. 665 nos procul inde fugam trepidi celerare recepto supplice sic merito tacitique incidere lanem; verrimus et proni certantibus aequora remis. sensit et ad sonitum vocis vestigia t0rsit.

II, 136 dedissent, sur den Conj. Fut.

se ferentem, Wie A. VII, 492 659. manu sin der Hand) hatie

Worte et ad aequora ven. enthal-

roni, Catilinam ... humani corpOriS Sanguinem ... in pateris circumtulisse; inde cum . . . OmneS dct-ςUStavisSent, aperuisse consilium

suum.

664. gemitu, Vgl. A. II, 323. Ebenso stelit clamore A. I, 519. Doce A. X, 193.

668. Verg. seigi die Partihel et sister hinter den etia Verbindenden

669. ad sonitum vocis, 'rmorum

133쪽

verum ubi nulla datur dextra adsectare potestas, 670 nec potis Ionios fluctus aequare Sequendo, clamorem immensum tollit, quo pontus et omnes contremuere undae penitusque exterrita tellus Italiae curvisque inmugiit Aetna caverniS. at genus e silvis Cyclopum et montibus aliis 675 excitum ruit ad portus et litora complent. cernimus adstantis nequiquam lumine torvo Aetnaeos fratres caelo capita alta serentis, concilium horrendum; quales cum Vertice celso adriae quercus aut coniserae cyparissi 680 constiterunt, silva alta Iovis lucusve Dianae. praecipites metus acer agit quocumque rudentis

excutere et ventis intendere Vela secundis.

contra iussa monent Heleni, Scyllam atque Charybdim inter, utramque viam leti discrimine parvo, 685

sonitum vocem dicit; voae enim est omne, quod sonat Servius. Ugl. oben V. 556. 670. deaetra adfectare contin

16. III, 332. - lucusve Dianae.

Diana ist hier ais Mondg6ttin mit ter Heliate Oder Persephone, derdie Cypresse heilig War, identificieri

tur; iussa ist Surielit; inter stetit binter dem abhangi gen Casus Wie Georg. II, 344 L: frigusque caloremque inter; utramque viam ist Ap position etu Scyllam atque Charybdim; discrimine parvo ist Abl. quai. Zu viam; das adversative Verhklinis

stetit mit Rucksichi aus die ein-getnen Schisse. - Die Redensari dare lintea findet sicli aucti Hor.

epod. 16, 27. Prop. IV, 4, 7.

134쪽

ni teneant cursus: certum est dare lintea retro. ecce autem Boreas angusta ab sede Pelori missus adest. ViV0 praeterVehor ostia saxo Pantagiae Megarosque sinus J hapsumque iacentem. talia monstrabat relegens errata retrorsus 690 litora Achaemenides, comes infelicis Ulixi.Sicanio praetenta sinu iacet insula contra Plemyrium undosum: nomen dixere priores Ortygiam. Alpheum fama est huc Elidis amnem occultas egisse Vias subter mare; qui nunc 695ore, Arethusa, tuo Siculis confunditur undis. iussi numina magna loci veneramur: et inde exupero praepingue Solum stagnantis Helori. . hinc altas cautes proiectaque saxa Pachyni radimus et satis numquam concessa moveri 700

apparet Camerina procul campique Geloi immanisque Gela fluvii cognomine dicta.

687. Pelori, S. Zu V. 411.

Oben Z. V. 18.

694. Von dem Alpheus ini Peloponnes glaubie man, dasS er, olineseine Fluten init dem Meer Zu Vermischen, nacti Sicilien 1liesse undsicli hier init der is uelle Arethusabei Syralius vereine; Ugi. g. E. 10, 1. 697. iussi, V. Anchises: Vgl. oben

μαριναν, ἀκίνητος γαρ ἀμιε

135쪽

arduus inde Acragas ostentat maxima l0nge moenia magnanimum quondam generat0r equ0rum teque datis linquo ventis, palmosa Selinus, 705 et vada dura lego saxis Lilybeia caecis. hinc Drepani me portus et inlaetabilis ora accipit. hic pelagi tot tempestatibus actus, heu, genitorem, omniS curae caSUSque leV3men, amitto Anchisen. hic me, pater optime, sessum 710 deSeris, heu, tantis nequiquam erepte periclis lnec Vates Helenus, cum multa horrenda moneret, hos mihi praedixit luctus, non dira Celaeno. hic labor extremus, longarum haec meta Vi3rum. hinc me digressum vestris deus appulit oris.' 715 Sic pater Aeneas intentis omnibus Untis sata renarrabat divom cursusque docebat. conticuit tandem sactoque hic sine quievit.

469 L: praeterit . . . et te, υOrticibus non aderunde Gela. - βuvii cognomine. cognomen Stetit nurscheinbar sur nomen, indem das eigentliche nomen des gemeintenGegenstandes sitivius ist, sein cog nomen Gelas. Ebenso Stetit cog

quondam generator equorum eni

renarro, in latices mutor.

136쪽

LIBER 0UARΤUS. At regina gravi iamdudum saucia cura volnus alit venis et caeco carpitur igni. multa viri virtus animo multusque recurSat gelitis h0n0s; haerent infixi pectore voltus verbaque nec placidam membris dat cura quietem. 5postera Phoebea lustrabat lampade terrasumentemque Aurora polo dimoverat umbram, cum Sic unanimam adloquitur male Sana sororem: Anna Soror, quae me suspensam insomnia terrentiquis novus hic nostris successit sedibus hospes, 10 quem Sese ore serens, quam forti pectore et armis lcredo equidem, nec vana fides, genus eSSe deorum. degeneres animos timor arguit. heu, quibus ille Der Dido Liebe und Tod. 1 - 128. Dido schii esst, durch

12. A. X, 228.6 s. Ugl. A. III, 588 s.

137쪽

iactatus satist quae bella exhausta canebat lsi mihi non animo fixum immotumque sederet, 15 ne cui me vinclo vellem sociare iugali, Ρ0Stquam primus amor deceptam morte sesellit; si non pertaesum thalami taedaeque fuisset; huic uni sorsan potui succumbere culpae . Anna, latebor enim, miseri post sata Sychaei 20c0niugis et sparsos fraterna caede penateS solus hic inflexit sensus animumque labantem impulit. adgnosco Veteris Vestigia flammae. sed mihi vel tellus optem prius ima dehiscat, vel Pater omnipotens adigat me fulmine ad umbras, 25 pallentes umbras Erebi noctemque pr0fundam, ante, pud0r, quam te Viol0 3ut tua iura resolvo. ille me0s, primus qui me sibi iunxit, amores abstulit; ille habeat secum servetque sepulchro 'sic es sata sinum lacrimis implevit obortis. 30 Anna resert: ''o luce magis dilecta s0rori,S0lane perpetua maerens carpere iuVenta, nec dulcis natos, Veneris nec praemia n0ris id cinerem aut manes credis curare sepult0S

20. fata Sychaei, s. A. I, 343 s.

21. sparsos fraterna c. Pen. , die durcii Verwandtenmord bessecliten Penaten.

32. Solane . . . maer. carpere,

138쪽

P. VERGILI MAR0NIS esto: aegram nulli quondam flexere mariti, 35 non Libyae, non ante J yro; despectus Iarbas ductoresque alii, quos Alrica terra triumphis dives alit: placitone etiam pugnabis amori 3

nec Venit in mentem, quorum consederis arvis

hinc Gaetulae urbes, genus insuperabile bello, 40 et Numidae infreni cingunt et inhospita Syrtis; hinc deserta siti regio lateque larentes Barcaei. quid bella Τyro surgentia dicam

germanique minas dis equidem auspicibus reor et Iunone secunda 45

hunc cursum Iliacas Vento tenuiSSe carinas. quam tu urbem, Soror, hanc cerneS, quae Surgere regna

coniugio tali l Τeucrum comitantibus armis Punica se quantis attollet gl0ria rebus ltu m0do posce deos veniam sacrisque litatis 50 indulge h0spitio caussasque innecte morandi, dum pelago desaevit hiemps et aquosus Ori0n,

Verlust des Sychatis. - mariti,

39 43. Uber die kltesten Be-woliner Astilias S. Sall. Ιug. 18 f. 40. insup. guersi bei Vergit, dannauch von Livius an in Prosa.41. Num. infreni, Vgi. Sit. Ital. I, 215 : gens inscia freni. infrenus

litare gebraucliten Verg. und Prop. 2uersi transitiv. - indulge hospitio,

139쪽

quaSSataeque rates, dum non tractabile caelum His dictis incensum animum inflammavit amore

spemque dedit dubiae menti solvitque pudorem. 55 principio delubra adeunt pacemque per ar3Sexquirunt; mactant lectas de more bidentis legiferae Cereri Phoeboque patrique LSaeo,

Iunoni ante omnis, cui vincla iugalia curae. ipsa tenens dextra pateram, pulcherrima Dido, 60 candentis Vaccae media inter cornua fundit, aut ante ora deum pinguis spatiatur ad aras instauratque diem donis pecudumque reclusis pectoribus inhians spirantia consulit exta. heu vatum ignarae mentesi quid vota surentem, 65 quid delubra iuvant 7 est mollis stamina medullas interea et tacitum vivit Sub pectore volnuS. uritur infelix Dido totaque vagatur

desa ire, dictiter. v. nachkl. 54. amore. Marum nennt derDicliter die Gesulite der Dido jeteti

ep. p. 4: Ambideris sive bidens ovis appellabatur, quae SVPerioribus et inferioribus est dentibus

58. legiferae, ein neues Wori, θεσμοφορφ. Εin alter Dicliter sangvon der Ceres: et leges sanctas docuit et cara iugavit corpora conubis et magnas condidit urbis.

επισπείσαντες καὶ επικαλεσαντες τον θεον σνχζουσι. SerV.: non est sacrificium, sed hostiae exploratio, utrum apsa sit.

mihi maior acriorque ignis mollibus ardet in medullis. 67. lac.υoln. Vgi. Ov. Mel. IV, 64: quo magis tegitur, tectus magis aestuat ignis.

140쪽

P. VERGILI MAR0ΝIs urbe surens, qualis coniecta cerva sagitta, quam procul incautam nemora inter Cresia fixit pastor agens telis liquitque volatile serrum nescius; illa suga silvas saltusque peragrat Dictaeos; haeret lateri letalis arundo. nunc media Aenean secum per moenia ducit Sidoniasque ostentat opes urbemque paratam incipit ossari mediaque in voce resistit; nunc eadem labente die convivia quaerit Iliacosque iterum demens audire labores exposcit pendetque iterum narrantis ab ore. p08t, ubi digressi, lumenque obscura vicissim luna premit suadentque cadentia sidera somnos, sola domo maeret vacua stratisque relictis incubat. illum absens absentem auditque videtque, aut gremio Ascanium genitoris imagine capta detinet, insandum si fallere possit amorem. non coeptae adsurgunt turres, non arma iUVentus exercet portusve aut pr0pugnacula bello tuta parant; pendent opera interrupta minaeque murorum ingentes aequataque machina caelo. Quam simul ac tali persensit peste teneri cara Iovis coniunx, nec famam obstare surori 7075808590

82. relictis, Vom Aeneas. 85. detinet, sie suchi den Ascan. , der Aliene machi sicli Iosgureissen, durcii Liebliosvngen sestgulialten.

tram, arcum eae., Bber ferrum eae.

A. VIII, 424 Wassen schmi eden.

ii g drohenden Mauerit, Metonymiemie G. I, 143 ferri rigor sur das