장음표시 사용
591쪽
DE os ZIS AMANO RHS IN GENERE. 129XI V. Morsus hominis aberi exitialu ct mrulentus. X V. Aviantes manuae,caput, oculos or dimidium labrum osculantur. Oscula condimenta uaveolentia reddita. δει πιέ Ioles recte olet. Locus t Martialis d fetisin. I. Laurus excepta basiis. Fores amasia incutis signata. Oscalasiub praetextu inspectionu annulorum meretricibus Da elanculum. Amma se gasiae osculis honorata. XVII. Oscula evomu amatoribus mss. Mati Hener acra. Baechm laetitia datori Amores sub malo cursitates.
g. I. II Hilosophorum Phoenix nato in Symposio geminum amOL rem adducit, alterum qui in mente aeternus amor est ad divinam pulchritudinem pervidendam, cuius gratia Philosophiae studia,& justitiae & pietatis ossicia sequimur ; alterum,m generandi potentia,qui tanquam stimulus quidam ad sobolem procrea
dam movct appetitum sensitivum, atque titillat: is etiam amor perpetuus est, a quo assidue incitamur, ut fit pernae pulchritudinis illius simi Iitudinem iii procreatae proIis emgie essingamus. Hos duos amores in nobis perpetuos Plato duos daemones asserit, qui nostris animis semper adesse videntur, quorum alter ad superna, aber ad inferna deprimat. Sunt autem ambo boni simpliciter, quoniam tam sobolis procreatio, quam veritatis indagatio ne cellatia & honesta censetur. Verum,qui ad supernam pulchritudinem nostrum animum attollit, omni ex parte bonus est, qui vero in generandi potentia occulte continetur,quique cupido dicutur in hominibus,in animalibus brutis concupiscentia ferina,quod est desiderium cscundi cum Domina amata generandi causa, non quidem cum certa constitutaque ice mina,sed juxta mentem L gicorum, cum foemina in universali, non est malus, quemadmodum nec appetitus cibi vel potus, quippe cum ille pro servanda specie, hic pro tuendo indi viduo natura sit inditus nobis. Cum foemina autem hac vel illa ut ita dixerim in Individuo sit freno rationis non moderetur, naturalis quidem est, sed illegitimus. Appetitus enim hujusmodi ut Aristoteles inquit II I. Ethicorum: puero
592쪽
quoniam e)us appetitu, inlatio baiscit) DC appetitus hujusmodi, sirmone non regi tu nentem aluo statu adeo dimovebit, ut tandem labatur ad pessimam corporis & animi labem. Animi quidem, quoniam a praecipuo ejus bono avertet, quod in veritatis .contemplatione consistit,& ad Mysteria viliora,vi ad ferinas immanit.ites, ictorqvcbit. Corporis autem, quoniam corpus obtristitiam, quac :ntinuo arescit,tandem in pessimam ero sim du.cetur , qua multi e vita decesserunt. Symplomata ejus graphice apud Hausum in Cistellaria Act.II. Scena I.expressit Alcesimarchus adolescens h.ic querimonia et . Credo ego amorem primum apud homines carnificinam commentum . Hanc ego de me conjecturam domi facio, neforis quaeram diui omnes homines supero. is antideo cruciabilitatibus animi, Iac o=,crucior agitor timulor. ersor in amoris rota miser, Examinor feror, meror, distrahor, diripior, ita nusiam mentem
Animi habeo,ubilum, ibi non sum, ubi non sum, ibi ess animus. Ita mihi omnia ingenia Διni: quodlubet non lubet dam id continuo Raptat, retinet, Iactat,largitur,quod dat,non dat,deludit: Modo quod suasit,dis Uit,quodae vasit,idostentat
Maritimis moribuου mecum experitur,ita meumstariis amantem 'Animum: neque nis quia miser non eo pessum,mihi usta abes Perdisopernicies. Narrat GDIIhivi cornax apud Zacutum Lusitanum de Ur dicoram Principum h soria Lib. I. num. o. p. m. 8o. Adolescentem adamatae suae assidentem vena secundum tempora sua sponte disrupta, fervidissimi simul ac copiosi sanguinis profluvium passum. Quod rarum amoris signum ex ebulliente sanguine & fervido sipiritu concitatum suis oculis conspexisse refert idem flutor. Alius apud Franciscum nigeriolam Lib.a. Observ. . ex amore in insaniam deductus prae tristitia& moerore sibi ipsi iniecisset manus, ni luorum vi prohibitus fuisset. Unde Plato primum amorem, qui mentem ad superna attollit Caudaemonem, hoc est bonum genium, secundum vero,qui ad inferna diripit, cacedaemonem, sive malum g nium appellavit, quod ille semper ad superna bona animum attol
593쪽
lat, hic autem, quod aliquando ad mala animum rapiat. Ad malum quidem sit praeter legem rationemque rectam in individuo , hanc Autillam puellam adinaverit. Nam qui amat, quam debet, quando debet, quantoq; amore opus est, non vituperio notatur; quoniam amor, quo deperit, legitimus ac moralis Cupido est. Quemadmodum venereum usum non omnes Philosophi vituperarunt, sed eum, quando nec cum quibus, nee quanto, nec quando oportet,committitur. Quando enim sanitatem non delet, nec
est praeter legem ac honestus, nec supra hominis facultatem, a Philosophis non vetatur. Quod si venereus usus hoc pacto non Vituperetur, minus quoq; Cupido humanus, qui illius desiderium est, vituperio signandus erit. Quando verb excrescit nimis, etiam
tu uxore turpitudine non caret. Bximn in sententiis scripsit se,autor Hieronymus est,adulterum esse, quisquis in uxorem suam ardentior est amator: quippe in uxorem alienam , aut in foeminam quae non sibi con jux est, omnis amor turpis est, in suam vero nimius. Sapientis est uxorem amare,sed judicio,non autem affectu, libidinem dc pruritum ratione & examine reprimendo. eca cognitum quendam a se testatur ornatum hominem qui exiturus in publicum fascia uxoris pectus alligabat, de ne momento quidem Praesentia ejus carere poterat , potumque omnino nullum libi nisi alterius praegustatum labris vir & uxor hauriebant; alia item pleraq;,nec inepta minus, facientes, in quae improvida vis affectus e. rupebat. Origo quide amoris honesta erat, sed nimietas deformi. taleno carebat. Nihil aute refert, qua honesta causa quis insaniat. g. II. Praclaudatus Plato in convi vio suo amorem generaliter ita definit: το ἀγαθὸν αυφιζεῖνα άμ. Est summatim amor appetitio illa, qua unusquisque sibi bonum sempex adesse cupit. Paulo ante haec dixerat: homines simpliciter bonum amare: cupere bonum sibi hoc adesse, nec adest e tantum, sed semper adesse. Unde Aristoreus Lib. 2. Riutoric. cap. AOceta. Amare est e, velle alicui quae existimat bona;&lib. 8 .cap.7.de mori di
594쪽
DISSERTATIO XIII. Amorem esse actum animae desiderantis bonum. LMarsibus vero Ticinus mortui pene PlagonisAEsculapii ,in Comment.ad Conviv. Platon. Amorem pulchritudinis desiderium esse statuit. Quod autem pulchrum idem & bonum est, fatente eodem Pla me & Mamstis. Amor itaque affectus est appetitus concupiscibilis, & originem ducit ex rei bonae pulchrae & sucundae cognitione; eX cog nitione desilurium nascitur. Ignoti enim nulla Cupido. Desiderium autu m hoc ex forti imaginatione rei pulchrae, sive revera talis sit,sivc appareat, profluit. Cum pulchritudo ut Plotinus inquit, nihil aliud omnino sit, quam ex plurium congruitate venustate lexoriens gratia , fit, ut hanc in corporibus nostris, si visu perpendas, coloribus lineisque mira coalescentibus proportione, decus gratissimum requiras; si auribus audituque, vocum modulata coninionantia eam audias; si olfactu adoratuque eam olfacias odorabilium eorum,quae e nobis ipiis exhalant, suavitate; si gustu linguae basiisque oris atque labiorum,eam dulcedine degustes; sin autem Iactu eam lenitate mollitieq; tangas, corum videlicet, quae in carnibus tactilia sunt ,. atque in mumbris per quae expletur libido.. Quando igitur illi appetitui tecundum conceptam imaginatio. nem satis fit,& amans oriecto pulchro potitu r,aflectus oritur naturalis, blandus & iucundus, qui delectatio&gaudium dicitur,
quo calor & spiritus excitantur & foventur, totaque corpori S constitutio vegetior redditur. Hδῖν τὸ Θα τευξ Θ - ἐφίετα . I cundum est,inquit Aristot.LIb. 2. Rhetorae. c.a. existimare, te consC-cuturum esse quae appetit. Eo tendunt antiquissimi illi verius in Delo templi vestibulo inscripti:
Pulcbcrrimum quod justissimum. mimares sanitas: Pra omnibus vero jucundum,quod quisque amat id conserui. Caeterum ad pulchritudinem suam luscipiendam,puellae ca nes aIque membra, & membrorum partes, os atque anhelituri suavitate odoris disponi debent. Per olfactum enim homines in pucllis gratiam atque pulchritudinem percipiunt, quas non mura
595쪽
DE OS LII AMATURIIS IN GER ERE.
ipsa animalia in suis iceminis ollaciunt. Percipiunt scilicet in carnibus, potissimum in ore & anhelitu Odorem, quis suavis fuerit, eo summa voluptate fruuntur. Deinde quis puellam omnino pulchram existimabit, si ejus caro atque os foetida fuerint. Quare si in Letore partium turpis ratio deprehenditur, in suavitate ipsum pulchrum habebitur. Quod autem ita sit,ut diximus, puellae ipse nobis argumento sunt, quae ut pulchriores reddantur, odoribus unguentis , rebusque odoriferis, se illinunt; quod non facerent, nisi per haec se pulchriores fieri arbitrarentur. Quapropter non solum per vitum vel auditum, pulchri speciem deferri ad animam patet, sed etiam per tactum te olfactum. Si quidem in olfatalibus& tactilibus ratio pulchri dignoscitur, per gustum vero non, nisi qua subit tactus rationem ; qua enim per basia, in labiis, lingua atque ore dulcedinem quandam degustamus. etiam per gustum species pulchri defertur. Augusinus Niphus, Lib. de Pulchro cap. 3 λ o. g. III. Causae cxternae amoris sunt primo ipsum Objecturn pulchrum,quod visu cognoscitur. Philostratus enim in suis HeroLbm asserit Poetas velle, amorem primum a puellae visu proficisci ;servari vero post illius idolum ab ea animae virtute, quam Plutoso phi memoriam vocant; per imaginationem atriem saepe revideri atque recognosci; & ex ea recognita angi, assi ei, noctu diuque vexari. Unde Graesum illud Proverbium: ὀμπ ἐνγειτα το in visu nascitur amor. Et illud Latinum dicterium: Oculi sunt in amore
Summa boni es,alacres homini contingere visus.
uos quasi custodes desenseresch pericli
Prassicien umma narura locaust in arce.
Inquit Serenus Sammonicus. Ideoque nihil est in hoc spectabili mundo pulchrius homine', nihil in homine dignius capite, nihil
in capite vultu decentius,nihil in vultu oculis Hegantius&amabili us. S ut oculi moderationis, clemctiae miscricordi x, odii,amoris tristitiae fideles internucii;ita ut anim' in oculis habitare videatur quos cum osculam urbanimuipsum credimus attingere Nec V u u 2 tuam
596쪽
immerito Aphrodis aeus oculos κα- τον τMψυχης dixit. Et sit credimus Itidoro,luciferi orbes dicti sunt oculi,quod occulta detegant. Eleganter Polemon oculos arcana cordis prodere ac manifestare scripsit,quoniam signa quae in oculis cernuntur, simulachra sunt affectuum; qui enim penetrare vult,quod continctur in libro vel
littera cordis, facillime id assequetur, si legerit titulum & inscriptionem illius manifestam in oculis. Uno verbo: oculi sunt fidelis quaedam inscriptio cordis, Indices cordis, Manus Bignoni Henetus,
orae S.Francisci Capuccinor. Theologiae Lector. σc.rn cyclopaedracineionatorum Dominica Pentecosten num. I e. 2s y Eit. Celon. - 4. An. 76.Θprianus intractatu de abeo notat Daemonis industriam ut oculis illudat, ea via dum intentat ruinam animae praeludendo. Offert inquit, oculis formas illices & faciles voluptates 'ut
visu destruat castitatem. Augustinus Serm. 83.derempore. prima adulterii tela,oculorum sunt,lecunda verborum. Gregor. N Oenmbe
mil. .in Eceles scite visem appellat bellicum veluti arietem, quo foeda libido quatit animas. Ret ilius Seleueiensis Orat. 6. Cum armis vincerent, oculis labebantur, pilis atque hasta superiores formae jaculis vulnerabantur. Voluptatem cum oculis inusse foedus turpe in perniciem animae dicit Ambrosius Lib. I. de Abes cap. q. Ubi voluptas depicta suis coloribus nobis ita objicitur: Ludentibus jaculans palpebris retia, quibus pretiosas juvenum animas capit, oculis prima tentamenta proludens, quasi dicerct, in his qui oculos impudice vibrant,mulierum aspectus e lle velut praeludia in stantis lordidae voluptatis. g. IV. Manent itaqueoculi non solum in amore,sed in omnibus actionibus nostris si non duces, certe tamen iramistri, qui ob Iata rerum visibilium & extra advenientium simulachra excipiunt& Dominae suae, facultati sensitivae,imus offerunt, quod historiae tam lacrae quam profanae nulli bi non comprobant. Cum David venustam Bathlebam in horto lavantem videretillicito amor exardeicere coepit. Simili modo ubi duo illi deliri lenes, & A ssyriorum dux bellicus Holofernes , isti Susannam, hic vero Iadi-tham , taurae pulc tudinis foeminas conspexissent , illico carum
597쪽
DE OSCULIS AMATORIIS IN GENERE
amore Correpti fuerunt. Hinc Dido apud Virgiluim de conspectu ita conqueritur.- Ut vidi,ut perii, ut me malus abstulit error. Et Medea apud Ovidium in Epistili Iasonem accusat his verbis Tunc ego te vidi ; tunc carpiscire quis esses, Ista fuit mentis prima ruina mea. I vidi, ut perii, nec notu ignibuου arsi, Ardet ut ad magnos pinea taeda Deos. Et formosus eras ct me mea fata trahebanet Astaurant ocuti lumina nostra tui. Easdem querelas ingeminat Plautinus amator Senex Demipho in
Mercatore ΛίIu 2.Scena a. - atrue ego
Illam adllicio forma eximia mulierem I Ilius quam adduxit meus matri anciliam suae, 'uam CVos quam adderi,non ita amo ut sani
Homines deodem pacto ut in fani solent.
plerique suo experimento probant esse verutum de homi ne mente capto,quia oculis hiantibus & patulis hauserat obversantes mulierum obscoemarum species impudicas rως ιδεν,ως ἐμανη. ut vidit ut pcriit. Est hic opportuna nota,cujus obsequio Medici inferre solent, an homo bene valeat, vel aegrotet. Hippocrates n. Lib. I. Epidemiorum.''Οφθαλωια ζώ-ουτω. γwον Homo, cujus oculi sunt casti & dedignantur ea videre, quibus luxuria accenditur, profecto purus est, &ab immundis sordibus alienus.Ille vero lecus,qui corpora speciosa videre cupit,&gestit, habet oculos luxuria accensos,& inde patet, turpi veneris incendi a cordis estis intima conflagrare. Luxit inde Regem suu ni Eduardum II. Α nglia, qtii cuna poculum vini ab egregia & eleganti muliere porrectum acciperei,diu haesit in vultu meditando obviae foeminae, longiorque mora dedit locum & ansam sicario Rogem occidendi, quem convenire non poterat hactenus Occupatum . itaque vino& muliere periit Rcx inclytus, qui se recepi Diet incoluinii,si abstumius a foemina oculos avertiiset,aeladre. DM
598쪽
One in Historia Angliaehib Ann. 977. Proinde oculis urendi major est vis, quam ipsi igni ; hic enim urit eos qui tangunt, at formosi etiam procul rimientes accen dunt, etiamsi non tangantur. Nam praecipua amoris ledes in oculis constituenda. Philostratus /stola so. Omala faciferi amoris,unde mihi animum occupastis' Nonne videlicet ex oculis Sic & amor per arcem oculorum, non lignis aues aterculis sed solis palpebris munitam, inquietum paulatim animum ingreditur. Celeri quidem ut a latus, liber vero ut nudus, invictus ut jaculator. Primi nobis pulchritudinis facem extulistis. Masem in Leandro, cum mortalium animos veluti sagittis amore figi cecinisset, subiicit: O amor I O amor i qui per oculos instillas Cupidinem. Plutarchus Libro de Amore: Capiendi amoris visus est anta. Et haec quidem omnia quamvis recte te habeant, prostant nihilominus tamen indubitatae fidei exempla , etiam non visa atque inaudita amari nec non diligi posse, sed incognita hautquaquam. Achilles enim,ut quidam ajunt,quiTrojae aderat,& Helena, quae in AEgypto manebat, absque mutuo aspe- ictu te perdite adamarunt. Sola enim hinc inde narratione audita. se invicem deperierunt. Non multis annis ante nos Rudelsus, Bla jat Dominus,Comitissam,quaeTripoli imperitabat, suae pulchritudinis fama per cos peregrinos delata qui ex Antiochia redibant, summopere de perivit, qui illius amore exardens in Tripolim adnavigavit, ut eius, quam audierat, pulchritudine flueretur, captus.. vero in itinere a saeva aegritudine,quum tandem ad eam pervem Liser, Deo gratias agens, quod tantum numen videre sibi concessi Lset in illius puellae brachiis non absque animi utriusque moerore e vita excessit. Apud Athenaeum Lib. XI II. De nos phim Chares Mitylenaeus Lib. X. Histor. Alexandri prodidit, nonnullis quosdam amatos fui sic nunquam antea conlpectos, quorum species tantum m somnis observata fuisset. Nec ab ratione est quod hi opinantur. Si enim amor desideri u fruendi pulchri est,&potest quis invisum pulchrum desiderare,ut eo fruatur, fit, ut invisa atque inaudita interdum vi tam ae amcntur. Ars teles eιhicorum octavo,aD serit, posse nonnunquam inter aliquos, qui sese nunquam vidcrint, mutuam csse benevolentiam, licci non amicitiam, quata & mutuus Disitirco by GOoste
599쪽
DE Os II 'AM ORIIS IN GENERE. 137
tuus amor: hunc in modum, ut quidam volunt, Paris classem ir struxit, artamque caussa visendae Helenae pulchritudinis appula t. Niphin Lib. Pulchro cap. L X I. g. V. Quando autem dicitur per oculos amorem concipi,non putandum est,quod oculi radiis vis briis abs se emissis & intentius in amatam directis ad cor ipsius penetren ridque vulnerent, Neligneo radiosoque spiritu nitentes, pulchritudini amatae vehementer intenti,Tradiorum suorum aculeos in adstantis oculose jaculentur,uti dorsi s Demus in Commentar. ad Platonis Convivium cxco Valeteriola Lib. 2. Observat. 7. statuit. Nos hic cum Aristotele, cujus sentetitia in Scholis hodie recepta est , asserimus, visionem non radiorum ab oculis emissione, sed specierum sive imaginum visibilium intra eos receptione fieri. Ita liquet exl I. de Anima cap. 7. textus .ac 74. Sc CV. G. contextu m. docet Philistophus,G-nmem sentum esse susceptivum formarum seu specierum sensibi
Τωναιθητων ἐιανανευτὰ oportet universaliter de omni ensa
accipere,quod sensus est susceptivum formatum sensibilium sine materia Quod si autemomnis sensus secundum Aristotelem formas recipit lensibiles, perque ejusmodi susceptionem sensatio fit, iam visio quoque ad Aristotelis mentem receptione abis luitur- Certe emistionem prorsus rejicit libro defensu Gens ili cap. II. Irra, tionabile omnino est,inquit, exeunte quodam visum videre M aut extendi usque ad astra, aut quadam tenus prodeuntem conjungi,. sicut quidam dicunt. Isto enim melius est in principio conjungi oculi: sed de hoc stultum, quid enim est coim ungi lumen lumini, vel quomodo hoc possibile esIe: non enim quodlibet conjungitus cuilibet , & interius exteriori quomodo membrana enim intelest. Contra radiorum emissionem Balthasar vigea pari. 4.summa irabb. de Anima dist. 81 sin. ii.n. anter alia urget, quod c cctcsorum, sensuum sensatio fiat receptione, S: proinde idem de visione valere oporteat. Qua ratione Franciscus Moch Murcia utitur H put. 6.sger Lib. 2. de Anima quaest. 6. Actus auditionis , inquit ille de alius aliorum seniuum non fiunt extra mi: tendo aliquid, sed potius recipiendo intra se species lensibiles. Quis enim dicat,auditui ut audiat, aliquid debere extra se mittere: ergo neq; in potentiivisivli
600쪽
visiva id debet concedi. Et Franciscus Piccolominem libro de sensumi=s cap. II. Confirmatur, ait, haec opinio per reliquas Cogno-l centes facultates,nulla enim in homine est facultas cognolcens, quae primo ab objecto non moveatur. Ita mens a P hantasia,haec a Sensu communi, hic ab extet nis sensibus moveri dicitur. Similiter reliqui externi sensus per solam receptionem sentiunt. Quare non eli putandum,de solo visu secus se habere. Confirmatur,quia non est consonum rationi quod sensus eminentior caeteris, sibi solus mendicet obsec lum. Cons. Daniel Sennen.tib. VII. Epis. scient. ctar. Quod autem Sensatio aliter quam receptione specimrum fiere nequeat, patet: Nam ut sensio sit, sensum oportet ab aliquo singulari determinari, cum ipse ad sensibilia omnia indifferenter te habeat, & nisi ita fiat, causa non possit reddi, cur potius hoc quam aliud sentiatur. At nequit ab alio determinari quam ObJecto, quae determinatio re ipsa est motio sensus,quaobjectum recipitur. Non suscipitur tamen Objectum secundum Substantiam tuam, quia haec ad sensum saepe non pertingit: Ergo quoad imaginem sive speciem. Quod si verb omnis Senso provenit a
determinatione sive motione speciei sensibilis, etiam visus,quando inexercitium deducitur, visibilem speciem recipiet. Porro constat tum alios sensus ab excellente lensibili laedi, v. g. a vehementiori sono auditu; tum visum ab aspectabili excellente. Quis enim nesciat nimio lumine visionem inhiberi,&aciem oculorum obtundi. Quidquid aute subjectum laedit, ab eo recipiatur oportet; sed vis bile excellcns laedit visum, ergo a visu istud recipitur.
Malorem nemo, opinor, negabit. Minor experientia nititur. Itaque
manifestum est visionem fieri sola specierum visibilium intra oculos receptione, sive immissione, ob)ecta repraesentantium &vices eorum gerentium. Hoc supposito,dico: rem amatam oculis tanquam leni ui externo objectam per eos ad sensus internos
inprimis imaginationem deferri, quae dum ejus speciem ut pulchram apprehendit, sibique firmiter imprimit, eam desiderare incipit,& sibi adesse, ut Plato loquitur in imo unire cupit. Quod
desiderium quo magis intendit, eo vehementior evadit amor, adeo ut simul cor asticiatur & conturbetur. Cum videret, inquit Scri-