장음표시 사용
11쪽
x G. TRAPEZUM RHETtio. Num qui rufion ,confrinutio itin, ac consiliatione morationis partes dicit, is certe bi uidctur, aut id quod unius partis locum obtinet, tripartito diuidere, Cria qua particula potius orationis fiunt, pari s nominare aut dili ionem,er consention , constrarationis adminis ut simul eum ea nihil aliud iis confinitation consciant separ re Etenim nunquam reconfrinatio carit si qua conglanda resant, o diuisonem sinciti dilictiter amplecti confim nationis incinbra, per totamque confrnutionem dispersum esse necesse est. Quare non alia pars erit diuiso,ailia confiminutio,cuia adiunctam confinitioncin lituras.
EXordiam cst oratio quae animum auditoris praeparia ad audiendum,cuius duae fiunt partes,principiam,C in sim uo. Principium est oratis,quae stitis apertis rationibus animum auditoris ad audisndum constituit. Infinitatio est' uum. Oratio, quae per disimilationcinianistrum auditoris subiens parat ad audiendum Uerum quoniam per exordium ben volos, dociles attentos, ariditores Scere debemus, ut linum quodque eorum corri quadam uia conficere posis s,ge- ra causarum, quaeiuxta pro exordio confiderantur. mus explicunda sidentur. saera causa sunt quin , .i', honestam, turpe, dubium, humile, es obscurum Η 'nim,s quod ab Omabus fluscipiendum putatur. Tu si, quod ab omnibus oppugnandum vidctur. Hinc etiam
rabile adiungreidum esse putamus, quod est,qui res
indita, auditorum antinos a nobis alienat. Dubium est,
aura habet in se causa, hone1titu C turpitudinis par genus causae est, quam conlcmpta res ant dii tur Obscurum, quod si tardius auditores inica erepo burit.
12쪽
LI RUM V ii possunt. Verion quoniam ' harinile et obsturtim ficilia intellcctu fiunt, de honesto C turpi, quibus modis recte percipi possunt, Acciitainuidetur. Quamuis ergo hone Honestum tisi turpitudo causae ex omibus circunstans s haberi 'po sit tribus tamen mossis maxime comprehenditur,per 'rebim ora,re, loco. Perfortis, quum vir gravis CT magnί autoritatis accu it dulci 4rndit. Nam huiusmodi uiri σπρα--
notum accusationcin reddit. Praeterea omnis qualitas a custorum definstrumq; confideranda est. Nam parentem, putrem, aut onmino propinqMEm,lici amicum, ut προτι
re nis reipublicae causa, turpe, sic defindere honestum
dixerint. Re uero aliud alio ob caenius uel laudabilius est,ut parricidiuin,proditio lilpru In quibusdJ nsii tuito dens. ruitur,quato extollitur accusatio.At haec qiadem ora tibus ea is commutua rata ad proprium,quod ex loco vita cuiusq; constitutionis firmi; 8imo nascitur. Nam quum causam eriocos eius intellexeris, ut in fecundo dicctur 'mi siri viri
essius statuis locum, quali nam in ea res diligenter exu- minabimus: quis reo optimus est, et honesti cra causam reddit Sin opprimit, hoc est, s uis frini ἰima snsionis, locis accusatisius frinqSimis deperi posit, accusato ris cause facilior: ut uerbi gratia, In conten ali quant' orbilicsos,irrito totaiu sensioris causam honeni rem efficit quanto infirmior, tanto accusatorta criminuo suspiciosior, rei causa turpior Quum haec uasi .
conuenit exordiorum rationem ad c se genus accommo iri Istis I honestum genus causae erit,aut omtrino superfita dum exordis,aut breuiter peririticipii oste idolida 1 qure causas is honesti.Si turpe erit,infinisatione utendum V d
13쪽
qua dic M posterius sin dubium,ti quid turpitudinis in nobis obesse posit,a beneuolentia principiam connitu insimcilii. In humiligenere attentos,in obscuro docilis scimws D cilis auditores more poterimu=s si inminum causae breuiter exponemus roces', id in quo con sinit controuersa de quari risumus.Quod potetae tum docilitatis,tu attretionis Irati ab Homero acceptum,diligenti Iime feruant: huc enim,ut e tam in Georgicis quam in Aeneide apud Vergilium, items apud Ovidiam in libro Metamorphosieos,Cr alios ire omnes exordium compositum est: e sic aitcntos Scire L. eius. Num docilis est qui ultente uult audire. Attentos scimus, β. onfirabimus tu, de quibus dicturi fumus, aut magnarat noua esse, sim dic uiuut ad cligionem pertinere, uir publicum,aut ad eos inos qui auditi aut ad alios, quos charos habeant,aut ud ictu es uiros, ersi iudicatio-
'meuosis. aperimus G si rogabimus ut attente auriunt. Bene
notos duobus locis traxime Scimus, a persona Cra causa, hoc est,ab ipsa re a personu aut nostra,aut aduersariorum, uti iudiciam,Cr coram nonnunquam qui extra causum furit:
nostra persona,si officiam nonrum fine arrogantia I
dub xs,hoccst, si xules in rc inpublicum,aut in paretes,aut in anticos,aut in eos ipsos qui audiunt jertam,ostendmus, dum haec omnia qiae nostro officio id commmora ,adu sum pertineant. Vt pro L.Flacco radium in maxianis p icidistulit urbis utque impcrij, graui1ςimo atque acerbis,i- et reipublicae usu socio atque adiutore consilliora: micri-ilor fiscorsim L. Flacco, caedem a uobis,coniugium li-ι is utaris uastitit ut plis clubris,urbe,Italia depcul sum berub.im iudices honoris potius L. Flacci me adiu- turum, quaan cruram deprccator . Quod
14쪽
dum uidetur, ne quis dubitarct nos, patroni ritus de quo dicitur per oram unam putare. Nam C inuentio ad
fere 4 isdemq; locis utcndum siue a patroni, siue uleius de quo dicitur persona exorctiorum sententiarn ex cogitare uelis. Item si reipublicis causa, aut non medio eris alicuius rei, quae nostri ollici intersit, imgna atque honesti ratione, uut etiam nece,fitate commotos ad hane causam accessisse dic mi, ut pro C. Rabirio Esi se se rites non est meae consuetudinis,lasti,dicendi rationem reddere qua de causa quenquum clitidum, propterea quod cum omnibus ciuibus in coram periculis emper satis mihi iustivi caustu nece, gitudinis esse duxi, tamen inhaede in ione capitis famae fortunarumq; omnium C. Rabi 'ri proponenda ratio uidetur offici mei, propterea quia quae iusti lima causa mihi ad hunc hominem defindendurn 6be usa est, adcin uobis ad sol aendum uideri debet. Num metum amicitiae uetuita, tussi dignitas hominis,lcm ratio humumtuis, tam uitae meae perpetua cor
fetudo ad C. Rabir. dc findendum est actor . u ro ut id studiosii ne facerem, salus cipublic.consulare osse ficium, consulatus cmque ipse mihi una uobiscum cum a
Iute reipub.commeruiatus coegit. Dcindesi nostra incommoda prostremus folitudinem,inopiam,calamitatern a caetera huiusmodi quisus per comit orationcm beneuol
sime minia amplificatione omnia dicimus.Nam in hoc maxime a peroratione iistri exordium,qubd ea quae in exordio gunuiuia sunt, in peroratiotae ampli Iune funiaritur: iustodi
15쪽
destis fructum di potuissct porcipere: sed quoniam
tulit casus in fim, ut ampli imo in honore, timὰ muni ambitionisinacidia, tristingulari Antoni odio euem teretur, C in his pristinae fortunae reliquij mocris, Cras lictis timcn haberet quo dam,quorum animos ne supplicio id ictu suo satiare posci, q: qua,n ex huius incommodis mugnam unimo molestium cupio, trimen in caeteris malis facile patior oblatam mihi tonpus, in quo bonis Dri temtatcin, fiericordiums notam omnibus quondam,nunc qua ii set ullum alim corent. Hic es infirmitas inestum Milet, sexus, aetas, lori, pupillei, parciucs, coniuges, Cromnia quae sunt ad cominiferationcin accommodari. Nam omnibus comitasserationis locis in exordio uti licime, cum in millis, tum maxime in eleganti)ἰima pro Milone ora- tione os indit Cicero, qui r¬o metu, in commiseratio- em hoc pacto docendit. Hoc proficto cinpore tam ps testitem omnim os bubctis, ut stituatis utrum nos quis per autoritati uestrae dedit fumum scirpori lugean , an diu vexati a perditis imis ciuibus, aliqua idore vos ac pericctram id , uirtut sapientiamque rememti . Quid enim nobis duobus Lboriosius Quid magis
tacitum magis caemetitum dici dat fingi potest, qui spe am-
l ἰumorum praemiorum ad rempublicam ducti,inctu crulde-
fimorum suppliciorum carcre non poscimus se quid ru toralis cmpo tites, procolla in i ais tinxut fluctibus concionum siemporio tau Miloni ole utcundus,quias - per pro boni contra unprobos j fici at,in iudicio vero, Cri . incol
16쪽
LIBER PRIMI L Uineo consiliota c. Nonnimquam etiam si dilucimi , piri tis exordio sic t)illam nobis Duduersuris crimina, πω niaxime quae in exordio ab ipsis dicti sunt , quae res etiam nitatum grati a fert exordio. Qui enim ab his quae ab aduersario diciti sunt mutorium trabat , omit m praemedi-mionis fullpicio inii facilliane tollit. Extro si roga vas,
ut nobis breuiter di auris fuere placeat. Ac primi quidem duo a nostra per nu loci, qui partim ab officio nostro, partim ab incommodis trabuntur , os primus magis ad accusator nn, et Hud desinction in pertineat tamen com- ures dissi,nim dolusori qum accusatoris inueniri pose sunt Acm utorem uim nolinunquani aut odij, aut inui- die, aut ambitionis sis piciosequitur Inuidiam ac umbilis non sicin e negabimus: Odium uero aut negabismet sit eos uiros in iudicium trahimus,quorum authoritas nos o Pndit, C dicemus uel cipi .uc eorum etiam ipseram quos accusamus commodo coimnoumri,ne licentia ita et eruntur ut se ac existimationem suum perditum eunt aut consis ubi mussi ab is is prius a Necti iniuria uindissim querint silit Cic ro in Vatinis testim,quam dum sariti in odium rapiat, odiam quos suum quo carito in eum incituatur bisur os exclantat Si tua tantum)nodo Vatini quod indigninis ponu&ret lare uolui ou ecflicti id quod his ut branenter placebat,ut te cuius testimonio propter turpitudincin iis fortis dominica nullius momenti, inretur,tacitus dimittore nam enim bora ita te res tandum ut ruum aduersariu alit ita rogati tu ut religiosum es mi arbitrabatur Scit fui paulo in tintcinperatior ortasse quam dcbui odio nisu tulit quo et omnes propto tuu in me siccius superure d bea, ne ab omti bus pcne uilico; sic irristis,ut uite no itanias conitan-
17쪽
rs G. TRAPEZUN. RHET.ncrem, quam odi Sem,tamen ueratum potius, quum est
si spicio,tum quod officio cognationis ut micitiaesciat conficq litur: id ultimum quod boneuolentia Sciat cognationisque nre studine exordis confii nubit: nulla cuus lucrifcere dicat, nisi luci ura, amicoriam saluton appctaret. Aper otia vcia ipsius qui accusatur, si bonum eximi itioncm ubere uidebitur,ed a nobis diluetur si accusebimus, confirmabitur idcfindenius sin contra, nobis quoque contraiciendum cst. Ab aduersariorvin coona tribus modis benevolos auditores Sciemus. Nam si potcntes sunt, in inuidium rupimus Hic nos finiplices infirmos. parta
fortunis, corpore, cautionibus , a cautis, pol tibus cla- quoitibus adure uriis circunxeniri dicenassion oportπe, lit pro P. Quintio Oviae res in ciuitate duae pluriirrum postfunt, hae contra nos uni sciniit hoc tempore umma gratia r eloquentia quarum ultorum Aquili reor,altorum momo eloquentia in Hortensi ne me in dicendo impediat, nolinta connnoueor, gratia Sex. Nevi ne Quintio noccat, id uero non mediocriter pertimesco. Nec hoc
tantopere qucrendum uideretur haec inminu in illis esse, ita nobis essent saltem mediocria Verim ita res e habet, at ego qui nec usu futis et ingenio parum 4bum, cum
Utrono distritifimo comparer, C P. Quintus cutis te es opes nune ficultates, exiguae anticorum copus sunt, .m aduersario gratio iijἰimo conicilliat, Crc. Sin autem nectier humiles, in contemptionem adducemus. Sm tur- F, ac nocretos, trabimus in odium, ut in Vatinium te-
persion auditoris beneuolentim captabismissi ire corum sine a cntationis nimia suspicione laudabimus.
18쪽
Qtra in re vehementer utile esse censeo, mores iudi , aerisurum cognostere: prout enim cliperi, lenes, iucundi, gra ves,duri, remit 2 fiunt, laudem eorum, cause accommod biram dein re senes dignitatem, in Manili iustitiaen, in in ilici mi ericordiam.Qtum pro usis dicenm,seueritumi eorum extollenm contraq; si qui mores eorum causam nostram impugnant, eos oratione mitigabimus,quod fiet si contrarios allectus commouebin vis. Num si iracundia sint,cle
enim moueri maxime quidem in peroratione licet, deinde in ' 'exordio ac narratione, tertio per totam orationem.A perso stm eorum quos extra cuu amise dixin ,ducitur exordium, siaut seiundum dicimus, quod ab amicis omnibus laudatur: aut non Diundam,quod inimicis optabile est. Vt irid Noli ris apud Homerum,certePrimus,arietis id gaudebunt, rnos Agamemnoni crinebat dicens) contendere inrediganti Abi a re beneuolentiarn elicimus,si aut honestitem rei no- prae extollemus, aut turpitudine causam aduersariorum de primemus In bis omnibus ictu dicendum iudico, non olim cuiusmodi sint hae,qine dicti sunt considerari, ner metiam mugis qualis auditorum, accusatorum. Ibsorum, ac mumium qui aut in causa, aut extra causam funi, de ipsa re de qua agitur, eximitiatio fit. Nonnunquum etiam sis ponto unius eorum de ultero. Num hoc pacto commode ad renipertinens ex opinionibus inuenietur exordium. Para enim refert qualis fit res confiderare, nisi optinae teneas quaeis opinione hominam ae maxime iudicum habeatur iv re hi loci exordiorum de quibus hactenus dictum est, quum ad opinionem maxime accommodentur, ex opinionibus quod ἐκ τῆr ὐποληψαι dicimus, tiri appellentur: neque
19쪽
grauareim in uni uoque penere exmplum ponere, ni ic longum issct C rem fatis dilucidum fore putaremm . uno aut ultra omem , octito Exsiles obsiessem patriam ab oppugnatione liberant, parta uictoria quidam stri legem
de exulibus re cuiviis Q vim tant utitiis iudices mi verse reip:J exules attulit en , ut ex oppugilatione uict res ex obsessa clivitate amplifimam triti mphum ex hostia bus repori is, ad confulcitam GHuccosti, ut eam exim libus ciuitatem reddatis, quam ipsi sua uirtute expui ista ho- Ilibus, uobis libratim utque triumpi iis reddiderunt. Item econtrario, Quum iussum,m tam pernicios 'cip.ri tres inueniri posse arbitrer, qu confitentaries, quam leges suum iudicia non con ture, conserere uobis cons bi nil, ut eos qui iam Gibvsta iudiciis ciuitaui exilio condo innuti sint, restituo nolitis. Illic enim a persena exulum hic a re ipse principium ortum habet Rutiones deinde ubiungendae,sque a circunstini Hirrueniantur. Vt aurem dilucidior exaraiorum ratio fit, uilios qlloque locos corum portanars, quinaeresi ad eos qui exposit furat,quos ex opinionibus uocamus, redari possunt inmensuum mugi causiacconvrrodent tir, nc ab eis lange separat 1fiit, multo ἀ- cilius bis possiti , exordium inuerrire potermis. Sulli crgo clion exordia, inea partitione quadam aut exuperatione . t confictione trahuntur. Eoram quae quodammodo usui tilione fluunt gniora pontinus tria Primum cassi duplex.
miri, Ula uidetur C quasi diuidendo Gistius potuisso os se alius criniiiiis aduersarios accusare sta tamen aut molestia tostra noluisse, aut fui quoque causa, ne grauius crucientur sufficere reipub.fi unius poenis de ruit, hoc modo, Imperator captam civitatem deiecit, ac serit , me
20쪽
quod citantem deiecisset, eius criminis creas dedisset, non aliud quoque in crimen accelsissct Nunc vero quom c impie ferere usus est, nullo modo praetor iletidus imbis ridetur: cui etiam adiungi poterit pro ratione id quod asellentu appellamus, diuinum iram, qrtae sterilem torrum4jecit, in nos conuertunus. Huc bire cauendam est, ne resim truncistis diuidatur. Non enim hoc a partitione exor-dum, sed circunilantiar mincisione uehemens cor mi.
tio si de qua in tertio dicemque Alterum cum aduersario-rium vitam C antecursum burro existi natio quaedam vi Stamae consequetur, ut si contra meretricem causam agre, propter alium uitam iure illum accusari, ac puniri posse diceres maxime auicin propter hoc quod rusperrime es amsi Tertium a partitione quadam temporis, quod ab euentri appostare licet. Qium aut quod nunquam antea, nunc sola
comm sum: aut quod saepe S tum it, ne rursus fiat praec enim dicimus, nisi qui erpellendi dixerit 'ubruorgri genus, ne amplum dici umis foeminis dilis iu lentia in iratur: aut sistranda Athenis expellendos,quia nanquam priuati obe didicerint. Non ignoro,ut dixi,haec ad ea quae supervis enumerata fani accommodari, uerium qu
niam his quoque positis quae magis in s ccic deficen uint, Milior de certior mentio sit, non usa sunt super edenda. At exuperatione fit exordii , quum accusentes dicimus inuioris criminis accusare potullic: ut si quem si isti 'ade sis, eum etiam sacrilegi accusiari potui bo. Dillyri a prono
