장음표시 사용
31쪽
so G. TRAPEZVN RHETmulatis verbis ad causim suam traducitur.Longum est, sic plaribus uerbis compositum est, quaen causa p/utit. Posti lant autem Iisplices quidem et honestae aut nudum,aut quam brevisimum: perplexae uer), st)ectae ac infames, longius, quisuis in bE omnibus adhibendus fit exordi modiis,ut f per immodica eius longitudo euitanda fit separatum est, toti m quod non sicut liquod molibrum toti cohaeret causae. Translatiam,quod non id conficit,quod optis est, ut si quum opus beneuolentiast, magis altentum hias aut si in inuitione ditaris,quium principio opus fit. Contra praecepta est,
NArratio est oratio iis cingestum,aut perse ut gestam diligenter exponit. Narrationum tria fiunt,cito ra utile digressoriam,remotum. Civile est, quo exponimMτear gestam,e unumquias trusianus ad utilitat nostrandi Digressorium, quod habet digreflancin,aut criminationis, aut delectationis, autfdes,aut laudi uel apparitionis cum suti Ronotum est,quod a civili causa evinctum est, in quota men exercori conuenit,ut dic id quod ad carisam pertinet,
peragere posimus. Illum duae fiunt partes, nam aut per um negotij attribuitur. Primum debet contincre quati orationis dignitatem personis accolvmodatam, lit strino tam acc modum virictaue , c orationis 'stiuitile,anim ostendat disimilitια inem, grauitatIn,leuitatem,stem, metum suspicionem, fiderium, disii titionem, errorem, rasiricordiam,rerum uarienses metanae commutationes,lim
sperarum incommodare subitantistitiam litandam exitum
32쪽
rerum. Alterum quod negotiis attribuitur,tres bubet partes, Inulam bictorium, argu mentum Fabula os oratio, quae abuti.
rem nec uerum,nec ueris it in continct. Historia est ora Erim, M.tio, quae rem ueram, sed ab aestui nostrae memoria remo continet Argumciitum est rufis,quae musimmsed ueri. - τως.
similon explicat Verrimi quoniam digressoris narratio oratori necessaria si, ut qu.ili sitici digito cmonstretur a
Cicerone,cuius diuinae orationes haec nobis omnia suppeditant,exemplum sumamus. Quarto igitum in Verrcm,quium
ex oppido berna orum antiqui)ἰima signa sublati esse
qum cretur, sic inuioris inuidiae ac criminationis causa digreditur, Erenim ut finita P. Africani quoque humaturas rem agnostatis,oppidum Himeram Carthagitii fies quod cepcrant quod fuerat in prim Sicilitari clarum, Cronitum Scipio qui hoc dignum populo Roniano arbitraretur: bello conficto socios fili prenostram uictoriam recupera res Siculis omnibus Carthagine cupia, quae potuit resE- timida curauit, circaetcra quae sequuntur ed haec longior,illa breui lima in cietio. Ne postea quidem eum in ta ipsa loca uniisti, potuisti accipmne id quod est prodilum mn - rie,ac litoris, Latonum ex longo errore π uga grauidum, C iam ad puriendam vicinum lcmporibus exactis disii is e Deli atq; ibi Apostinem Dianam sit perisse. I uis mosin ta sunt in Verrem cum fidei,tum criminationis cause, Iedlationis etiam,ut Proserpinae,iptus Laudisquor iltuperationis gratia nomisissu inuesti , , sed ex uno ues ibi rex plo, qualia sint omnia intcilectam iri sitis puto. s. Iud praecipiendum,animaduertisse nos, Ciceronem bus digre diendi narrationes vim aliqua scrip stre uesia imbuitib- ne uici praeparatione dimincti in placet ita ingressium illum
33쪽
G. TRAPEZVM RHET. an e Etet ut sim P. Africam quoque hamum 'tem cognostatis. Praeterea ex bidorijs pleraque vel mkilis fum,er in omni parte orationis praeterquam in exo dioer peroratione scri posse. Ad haec non narrando dilredi sed laudando uicqv ,uel locis demonlisaliui
generis, vituperando, exhortando, terrcndo, deprecando,
cis utendo, e minis avis modis. Mini quicquid per i tm orationem dicitur, quod non a re de qua agitur, aut ab his circuit Liviijs,qine ei rei implicitae sunt ad probandum rem trahitror, id totum digressorium oportet exictimuri σiongior a quidem huiusmodi nonnuta fiunt, ut quarto in Uem rem Sicilistius, C pro coraelio popularis icta virtutum . Pompti commemoratio sed de digressione satis. Ita murratio quae ad cause pertinet debet esse dilucida, breuis. verisimilis. Necesse es enim si victorium in dicendo consequi es ,sic dicereus auditor Dile intelligat omino.
xit, credat. Verum dilucida, breuis, de uerissimilis oratio, etsi ad omnes partes orationis pertineat, tamen
niaxime in hac parte custodienda est,qua primo iudicem docemus. Nam si acciderit ut expositioncm euis iudex
aut non intelligat, aut non meminerit, aut non credat ru-sbra in reliquis laboramus. Breuis narratio erit si non a primo principio repetetur, Criti summatim non particum in narrabimus, si oliva quae non imunt praetermitte, prus,si ita uniuscuiusque dicemus exitum it etiamsi quae antecedunt intelliguntur semel dim non repetemus, sinu iis circuitionibus utenui , si non digrediniar I usque iaetu opus fieri progredicinur, deuide si ea solum dic t praeter tu non possent frue per se inredigum rimetus. Numqui hi narra, Domin tuum peti,
34쪽
hostium piissuri, puer respondit, eum interroga si ibi esset domituri, negauit, ego inde discosi, in fri ita , Isse nouintellexit messitudine rerum non uorborum se narrasse. Quare nobis placet tam robus quam uorbis Deum esse narrationem. Sed si quoniam maent dicenda βcnt, longum rarrationem intexere necesse est, in fine narrationis commoniuone hoc est, Boii quodam uicinae epilogo , quosurminatim quae disti latius fiunt, in memoriari redigan s. Q d Cicero etiam in narratione breui fana pro Ligario idcirco fisit, ut quoi nidus dissicilis erat, his argumentis rarratiotiem, quae superius tetigit breuiter itius com- profaret. Nam quod initio dixit, cum csset ad huc miti belli fusticio, si represt, Ashuc c. caesar in Ligurias omni culpa uacat, domo egressus es non modo nullum ad bellum, scd ne ad minurum quidem susspicionesn bcili. A cetcrasu mutis ita res csit,ut argumcitiis constrinet. Quare ipsin Ciceronis sententia placet uter summatim β π:t esse ui- tur, diffusius dicti repetamus, C interpositis argumentis quae aut minus uerisimillia, ne contra nos esse uidentur,
ea apta ius 4 llumus. Non enim ita breum rarationem esse censonus, ut aut in obscuritatem incidat, aut nus credibilis uideatur. Nam saltus cst supercsbe aliquid quainta esse: ut enim superuacua cum S lidi audiuntur, sic noeci
faria non sim periculo subtruburitur. Praeterea si quam ri xisne ornata erit,e Orictu orationis lucvivia , et tiongior erit, cuant iunon delectet, quior uidebitur. Quare quatit plura dicenda sunt tarato iobis polivor in iis coii icienda uidetur. Adst irrum, breucin narratio uan non
in diconus qua nus, sed qua nihil plus quam oporteat dicitur. Dilucida erit, I rerum ac cmporum ordiliciu ne seruab
35쪽
ponere, sibi eliratis praecepta struabimus , praeterea sim-hil nolle, aut conforte, alit duriter translatum Acrem, si proprijs C maxime iis talis uerbis utendit , si orationis contextus nec ninutim longus, nec nimiam conpusius sit. P sircinos tota narratiosae distium, rebus, personis temporibus, locis, ac causis erit, ut unum alterum confirme , Crnullum aliud confindet Noe enim plurimam ad clarum crr Umsi uerificii tumitionciu pertinet. ροψ mili narratio erit, fit natura rei minores bonanum ac opinio postidat, ita rubimus, si se roram, considiorum rutioiles extabunt, ut nihil uolum, nihil dictum fine causa pyletur. Nam cum t lius confirmesionis ac confutationis fundamentiam narra.
tio fit, non si Vbiura, qtim femina probationis debeat continere. Fla fatifcra probationes nuncia locis uniuscuiusque constitutionis maxime proprijs quos in aliqua circuli tintius dari necesse est Oxare placet in narratione nonpe sonarum dignitates solum c rcia causam, cT quaecum has circunctantias consequuntur, aut antecedunt ad rem no- rum comprobandum aut improbandana duc ariorum per-ὶ tinent , vertim tium locorim opportunitates spatia temporam , ac occasiones rora in idoneus narrationi diligenter in- rere. Si liquid si iam exponianus, darida 1 opera ut uos conueniat, ac his quodainmodo cohaereat, ac in utatur. Qum quae finguntur, si ueris ac munifesiis mixta conmorobretur, icile fiftis se intolliguntur. Quod diuinitus poeta omnium praestinii Smius in exponoidis Sinoius in fissi' consecutus Ur, nam Jhum Lucris incipit, talido aliquid si forte tuus peruenit ad aures Belidae nomen Palamedis i incidit Diu cui si iam illud accommodat, ni me comb
36쪽
LIBER PRIMVs. 3Iton, e cori anguinitate propinquum Paupc in arma pater. c. orii d inde addit, In: idia postquam poricis Vl fit Haud ignota loquor supcris concoctitaboris. Quo
in loco ille poeta eximius etiam interruptione quadam num rationis, ut unim cupiditate auriendi exardercnu inirifice usus cs , Sed quid ego haec a mn ncqvicqua)n lagrata, Asuo G c. Praeterea id maxime tenendum incinoria arbitror, quod quam ubique per totam orationIn dili grater Diendum sit, tum ut maxime infim narratione ualde caucridiam, ne parum intersi quae dicuntur convorant,rie sibypsis pugnantia sint, ne quid per totam orationem alitora exposill os, aut dicere,alltyatire,idea; r. Solant enim Ela, incinoria facile excidore. Vnde uulgo etiam dicitur,nim lac imo arri, rem esse oportcro. Vor hoc, cilicet ut cuis C dilucida, ορ. ac ueri intilis narratis sit, insimul intelligimus , ut unicum quoddam gcnus confici,climus. Nurn etsi praeceptis ara ton dantur, quod Hiler fieri non potest, tamen omniissentat inditando amplo te:rutr. Neque enim propter brelicta impraecepta eaqaae crisimilcarcin uiant praetermiti nnes, nc a veri imiliter dicuntas, breuitatem despicio iuunt cui credibilis , et breuis narratio fu, tinnis uitandum
cst, ne obscuritate os endus inita erit, si omnia'; ad probandinia necessariasuiu, nec praetcrmittuntur,nec longa ora tione, sed paucis C qvus pron sim bis exponuntur. Vis
propter bubondam milierciu, ac bona eius, vellcnsa quo
dum maritum ipsi impetitum asseuerus es sic breuiter pro bationis fi mina delibabis,Auurus C libidinosus homo uenena multoris uirum excipere instituit.Quod ille cum poculo buu-
Ubc sanus bibit stitis concidit, uore tumor cons stim iudices, in oculus est. In dibycillust autem causis, etiam
37쪽
G. TRAPEZVN. RHET.ilbid communiter praecipiatur, sentcntis exordi quin brevit inre tangendus nobis uideri. Ioniumquam etiam ad mandum taedium intersitione quadam auditorem reficiendum. Astis quae am sunt, accipite nunc quae sequuntur. Pri terea quaedum alio loco dicturum aut omnino praetermissurum tesigniscare nonnunquam oportet, quale di apud Cicero inn, Moritur Fulvius Multa enim quaesunt in re, quia remoti sunt a causa, praetermittam. In omni autem cause non accus 'orsolum, sed citam reus narrabit, nisi accusatorismi ratio uti sibi utilii si uidebitur: Erit cl; ipse rei narratio mgis implox ac dryasse, quam accusatoris: quod enim ille
lute nonnunquam fel , aut consilio dicet, nos simplicia ter ita narrabimus, ut casu potius, aut imprudentis,quisu exeon illos iam aut dictum putetur Ad haec, si narratio non bene tota cohaeret,ac parum crisimilis,si tota sinita dicitur, iudori potest, potcrimas particulatim narrare, C parte
comprobata, reliquam lium narrationis e comprobationis
absoluere , quod saepius reo sciundum dixerim, quum ungun causae utipitur, Narrabit enim partem confutabit, deinde reliqua etiam hoc modo persequetur Inueniri nonnunquam e huiusmodi causas non ignoro, in quibus nutaret irratio illi, ut si quaeratur, filius ne an frater ex intestito mortui haeres csse cbeat. Hoc cnim incusu nihil prorsus est
quod num es. Numinccres ipsa, ite quae ad causim probau- in extrui riincnt,narratioticii patiunturiqineres, ut totabri si de liquido puteat,narrationis muterium ex tribus pro-
furere sciendum est, ex re gesti, ex bis que rem probant, ex utrique Ex re ipsi, oti,ut nocte bigrogus implum est,
pecuniam grandem inde subripuit, quum exiret, a custodibus comprchenses, eos quoque nos poli citationibus in gnis
38쪽
LIBER PRIMVs. 3 gnis eorrupit. Ex his quaeron probant, ut 6sses quum se neget Aiacon occidisse, in re quid illi rari ut sed si . bi cum Nuce nullas frige inimcitias dicit, de laude inter ipsos certatum, usu deinde aut aliqua de causa uerisimili eum in solitudinem uenisse, iacent 4 exanim rati conspiculum esse. Ex utrisque, quum Cr res gesta narratur mea quibus res probatur non praetern Attuntur, ut i
ad ea quae rim sunt b*c ad cerct commiseratione se
commota in , gladium extruxise: Teucrum deinde interv nisse. Quare diligoeter confiderundum est i quid iuri uti ni aut res, aut probatio, aut utrunque mediocritor suppo Atare potest. On si non accidit narrationi, tunc solum i persederidum est. Namsi iudex causam prae ciret, adhuc hilominus nurrulidum effici, non eliis solum ut cogno cat, sed inaxime ut conficialiut turrutio adhiberi solet. Oratorumnon iudicio narrandum ἱ laesit, quum causa ab auditoribus cnetur, relisiqvirnus. Verum quo tam lominili ut is uiter iurrent, male putant ab ipsa re qua de agitur iticipere seinper narrationem debere, de initio ac praeparatione eiusdiccndum uiditur Iulius. Ergo cum exordium ita peniceris, ut mitio iturrationis cohaereat siquid ,cs per se humo in
di s uter satis patrat, et probationum simina omnia cor tinere uideatur , ipsuin tutii aggredi proculdubio dcbe
irris Vt Cicero pro n.Pompeio, Bcllam graue C perirculosum nostris uectigalibus, atque forijs a duobus poteratiistinis regibus instrtur, Mit dates Tigrane. Q re scinina probationurm non solum a gestior: oriuntur iterari . tacitiam ab his quae negotium dissecedanter considquantur, nurratio quum ab his quae antecesseruiit incipiat,
cuam persequctu a quibus probatur causam spinus, t
39쪽
duin,cam fit ciuis, immero ciuium, uerum etiam ocificcnudumsi non Ubet sic incoepit, Vt primum e pucris excesit Archias, utque ab his artibus quibus aetas puerilis ad humanitates in hinuri folii se ad cribondi studium contulit, primum Antiochiae, nam ibi nutus est. Omnius narrat Archiae ingcnio ac doctrina magnifaee ferme a pueritia contigisse Ucrura ut ordine, ac certioribus pala ceptis hanc, aperia nus, in iudiciat gonere primum consilii rundum uia is tu Mikia dctu priuu ne anilolica quaestio'. In proratisiuiae s ac μης si accusemus , a praeteriri vita ita incipiemus, vis pere arare uixisse ab ramns sit propia auaritiam fidum contendimus , alit laxuriost, poesidiost, ambitiost, quae omnia uel latius si firmora sunt, uel per occupationem, stimula, pro iremus, de inde paulatim desiccipiere poterimus
ad eum rem,s am perperam ubi, tam criminum: si propter id arrina uitium, q'od iam praeitarraucti f. Qit si praeterita vita ea ego ut miniscae nos iuuarct, praeparatio narrationis per paralci sim, hoc cst, praetermjἰionem inmtroduces ita crit. Nam quae in praetcrito egerit tempore dor linquere nos di mus, ne quid extra causam agere uidea- r. Rem scapertam Je,lit perse probetur non alijs a L. tenuis egere: Sinudi adimus similiter a truti addi uita istulamcnto nobis. praeparabonus. Sin aduerseriam potius, diremus ad rem uertire, ne militudine curam oram
tuae extra Gimcn id sunt quod adllersuri sicci uiri, tempus conteramus. Eodem modo ex in publici quaestiolabas scin
40쪽
L I PM V 3 per a superioribris incipicimis , quae mirenicviis: Unu non sint. Id sanesciendum quod in priuatis praeparationcs ah sint ut diximus personarum piciamque nuctriuntur, in publicis etiam ab operationibu3, criniaxime es publice sic: runt, hoc modo, Quum nasse captiui noctu ab hostibus fugissciit unpcrutor cis portas fecundum Icgem non apernit, truciduntur ab his qui eos perstqucbantur. accusatur imperator praeparatio hic Cr a qualitate posonae,quὸ βmper perfidus ,rcbusq; publicis inunicui crit, et a rebus publice gestis, quod ita imperistiuerit, ut Cr inulti pro trati dic quonrod imperitat erit, breuiter apericulus, Crit mi nostriis capti sint: ctium exponemus τι n amplificando,
ita mincia ut narrationi amplificatio convciuat, Qui cum uirtute ac nobiliti te utrina ad construandam patriam, quam
ipsi umiferat, uincula rupissent, in portas crassecnt pc fidia sua usus ipsis aperire noluit. Quae ut clarius inted gantur non grauabinia uarijs exemplis italia es e discant
ostendere. Qv resibre fiter dicamus ut in consiliuione priamo in rationis, dchide lutione legis,tertio de bello C pace praeparatio inueniri Neat, reliqua iudicio eius qui orat di- mucinus. Qui demigratione confulcini, tribus mariane moueri solent: nam aut quia commoda quae prius ex prouincia
sua capiciant, deficiunt: Visi ev lj, quoniam nou cro citamplius ut consiueuerat Nilus grundum dicerent quia noua calamitas terret, ut sit Siculi impetu Aetnaei
uerentur ignis: Aut inussam horum actu nest, quos in lioris prouinci. 1 derio obcumtum ut sit metiari graiadum csset in Graeciam , consultarent . In primo ngis suadcinus, nulla alia dere Ubercinus maiores Aegyptum habit Je, nisi quia uidebunt quae comnoda Nilus c-