Georgii Trapezuntii Rhetoricorum libri quinque. Indicem capitum, ac rerum in hoc opere contentarum, in calcem operis reiecimus

41쪽

G. TRAPEZVN. RHET.1nento suo sterret. Eorum coinmodori areu In expositioncm Licinus, dciride dicemus nos incrito maiori sentcntiam obstruasse , imisque eum ominabcbamus , que eos hornisti fuit Aeraptum habitare nunc aulcm cum fu-uius non crescat, C haec aut illa patium , fCisidari consto. Etiam narrabit incommoda quae patiuntae cum dimplificatioire DiJuus non sola coimnodo solam motos fasse maiores, ut Aegγptum habitarcii diat, sed iij qu que miliis , quae summatim exponit cum amplificatione Dudinciri is omnia tuan adhuc nobis istegra adsint,

paruo hoc inconnmodo non dcbere molieri, C id ramu- bis inconnnodum simpliciter, uel cium attenuatione. In Atero, hoc est, quando noua calamitate teracmur discinuis

maiores huiusnodi culumitalcm tumqt i us cssim habuisse, ii quam enim ibi habitaJe si hoc prouidere potuissent,

σsic quae patimur exponemus. Sintisitor Assuasor, inui res ut sirouincis bolus motos solidet, quae disci ampta scando ut ιxunus, moderat milhii, ac ut tarrationis ii turiumplificatio uni patitur, hoc modicum incommodi posse acccdere ipsos alleluxisse , quod bene scirciu laturum ignIS, G exporrct rem cum attcnuutione. In tortio,si ubhictoria iuramur, quod O in caeteris Dion rege arbitror, dicemus inuiores nec inito coinpiissos exit , velis orum cum hostes a priore prouincia, quum ipsi habitabunt expidi*ciit, cum locum es italbe QReprout historia nosi ut sui. ample si res postulat citarrabimus ut appareat lori conmroditate prouinciae adductos fies abiistitit cui .itate impulbos ibi murorcs habitasJe deinde ad rem ueni .etus,e huius loci quem habitamus incommoda, ac ius ad quem migraiidam diconus conmoda breui eam ampli)ic

tione

42쪽

tur,non calamiate imput os scd electione ad illim locum umille maiores praeivarrabit. Quodsi neuter ab historia iuuatur, lirim inccnanoda, alic comanoda quae sibi eo tu loco accidirunt breuiter praerarrabit. Si de ferendu lege De lalisis dicis 3 inde incipiemus, quia iamprides utile iis et hane lcgon coiistituum fuisse,non enim hoc aut illo. inconnit dum nobis accidisset. Et expono incommoda, quae ideo accidisse putat quoniam haec lex constituta non erat. Sι- militer si de abroganda lege dilutimus, litium, dic mus, ea lex nunquam constituta suffici. INon eiura sic ersic AcmJct. Et euico nota breuiter dicet, quae alio ex ea lege focuta fiunt: dculii ueniet ad ea, quae ut Iegem reuocetu anpellere uidentur. Sin de una abroganda,et Atera ferenda, utrunque in praeparatione narrationis amplectemur,quod illam mmqt Ulatain propter hoc, hane iam diu eonstitutam oportciret Inconfutatione bessi. A. iuin ante ullastis nobis auarius praenarrabimus, quibus iam ibiis

bellum hostibus indictum esse accinus oportuisse ista quο-

niuin etiam nunc, venicinus ad ea quae magis adron peratinctu Sinaliter si de pace dc beratur, fustepta iam ubhinibus beneficia si qua furit, in praeparatione collocis

mus. Aut si hoc mi e nos iuuat, qui belli incoimno. moda, aut quae pax commoda afferre soleat praenarrabis,d inde ad suscepta tuan ab hoc Milo incomnoda deflendos se haec quid de praeparatione narrationis uisiciam: Noomma inuertire acescere posse confidimis Verum princi a ac rudises imcntionis tradere corinitulanus, caetera diligen tia declamaroru si haec principia obseruabit, Scile inutilicia In in aute ut ita dicam narrationis corpore,ulo in nar-

43쪽

. G. TRAPEZVN. RHETrmus unda est opera hoc nim breuem e dilucida an nraviantescit narrationcm. Primum itaque si ita opus lucrit,quid derelictum dicemus, scinde quid sc2uηη.At hoc quido,d stusori qui picratique frinplicitcrmi exponit subicit Acci sutor auton C cutis sacriter alleret quare hoc derelicctu mar Dd fictum it,e consilia nonnunquam confiitiorumq; rationes explicabit. Ut pro Milone Cicero lateri u cum sciret Clodisti nequeentin erat deficile scire iter folctine legi' limum, necessarium ante diciu κ . Culcndas Fcbmurqria ita a Miloni esse 'Laviniam ad flumincm prodendum quod erat

di lator Lauim Milo, Roma ipse subito projictus pridie est,ut antefluum undum quod re postea intellectum est MLioni in fidius collocaret,atq; profectus si ita ut concionem tum bule hin qua eius f ror sideratus est,quae illo ipso die babili es relinqueret:quunt usi obireminoris cmpus locumsi volastic nunquum reliqui ctScire duim utili ἰunum est tres esse modo narrationis inplicesn,cum rutione ollim,tertium quum ad ratione modus quos quo gotiis res allem ab oratore uidetur. Simplici et di nn or plerimque ut iam dictum est, etiam accusator uictur,quam res huiusmodi est,ut etasu: rationibus pc si ipsum pateat. Cum ratione nurrabi- H, G rcs pci se fatis uerisimilis non uidetur nisi fili

ct ratione. Modum etiam uitamus rationi,quum res etiam edditis rationibus cimior uid tur. At plerunqlle narratio

es ita compositae sunt, ut ex una parte simplices sint, ex dura ratione aut etiam modo confirmeritur, qlius men re nominamus,qa magis euubundare munii istum est. luari ut in praeclari fima illa oratione Cicero ad populam pro Cn. Pompeio bcsso Mithridatico praeficiescio simplici Ic . um pro Archia poeta. A in oratione illa maxime uariu

44쪽

LIBER PRIMUL staria qssam pro Milone edidit, irrat dupliciter, primum cia

si in parte acerrimi ac Iutoris Dium amplossitur numrat cui simpliciter, cum exponit onoraritis ad diu fion Milonis pertincnt. Quare autem staripliciterna ret, uter accusatoris c d fin oris ociam asymore uictatum, quum de connitutionibus dicemus, nodabim: iuportis sunt. Sed de narratione satis multa , si exemplo ostendemus quidsiit quod diximus narrationcm cum amplificati ne pro erri oportere. Id ergo ita diximia, ut o lender mus non nudam nobis expossitioncm rerum adhibendam, deri sed calam ut ulli tus moueat, non incitet prouocet,non exugiret. Nam instin iure quidem eruerare omni allectus genere perorationi est, tangere uero em transuere narrationis. Neque tamen negaucivia nugnifica quod summationcs ὀivi nimi s uel comi erationis est,irri,si perorationis irriti cratissimilli me situ sed ut hoc rarius,ita Llud fi per necessarium uiuum esseCrmorata narrationcm, quodsi cum mores homilitii, dimitudia,habitus, iri qua omnia actisne,uerbis,uultus typositione notareuro q:iamuis breuiteritamen ita explicuntur,ut geri,non allisi uidear:t cri ucssunt Ciceronis ubique Sed nobis si ex uno loco Ve rinamine aptum flaminerim re, satis erit. In terti estur, ubi Philodcini coum mundo subiecit oculis, mera stium iecit Anda inent, ea nobis probare res pr- dum est inica ponto Lain nucum iudices, in prirnis inprouinciae clarum nobile homines uicin ipsi Lampsaceni cum flamme in otii ies ciues Romulius oscisi, tam praeterea motae sedati σquieti prope praetor caeteros ad

summis Graecorum trum potius quaen ad telum vim

45쪽

vi multam acco moduli Et post duc huiuDod Erat comes ius Rubrius quidam bona fectus ad illius libidines,quinum artificio quocunque uenerat imc tigare omnia soli bat, is ad cum rem iitim destri,Philod minisse qu&idum geri rei norricos Vs,exinimationesici' principem Lampsic novum,em 4be filium quae cum patre habitarct propterea quod uirum non haberct, milior eximia pulchritudine, scd cum flumina integritate pudicitiaci existimari: homo ut haec audiuit, sic exarsit, c. C parum post haec, Postea qua satis culcre res Rubrio uisu est, Quaeso,inquit, Philodeme, cur nos ad filium tuum non intro uocari iubessΗ mo qui Cr flumina grauitate, et iam id aetatis N parcns esset, obstupuit hominis improbi dicto Inmre Rubriwς, tum iri ut aliquid reponderet, negavit moris esse Graecorum, ut in conuiuio uirorum accumberet mulier: hic tuam alius exuta parte, Enimum fercndum hoc non di, uocetur mulier, C . Quid illa, quantosuist ius prouocant,quanta an is ocidos indigitiere subiectio Constituitur in tam Laodiaceae 1l cfficulam acerbum C miserum,e graue toti Asia prouinciae Grandis nutu parcns adductus ad suppliciam, ex incra parte filivi, ille quod pudicitiam sile rum, hic

Dod uitam patris I uinq; sororis di finderat, fictat te non de suo supplicio ed pater de fili morte de patris f. s. Quid lucomarum G caetcra. Verum quoniam quod

ta accusatione amplificationem appellare placuit ista

plici collisionis narratione extonautioncm nominauimus, quid haec nobis exicimalio uuleut aperimus. Extcnliationcm Ggo in narrationcm conficitas quae um*n ita mplicito mores, ut quaen tarde, in astutia, consilio, dola,

praeparatione singula fictisunt,stcndat oratio,quod fietsi

46쪽

LIBER PRIMUS Uquaecunque minuta, quasi pueriliasunt in retas non prae- temnitas. Qualis est isti pro Milone diuinu narratio, Milo vitiem quum in sic nutu uilbet, eo die quo a senatu es dimisses domum umit, calceos, Cr uenimenta mutauit, pausillic dum e uxor ut it comparat,commoratus e l. Id praeterea optirne tenendum, qui narratio nobis talis est, ut mirifice commouisse fectus uideatur,procursu quodam quia1npliorem inuidiam incitet, post eum uti licere. Procur Procus fusis oratio ad quam nos impetus allectum quos in dicendo coeumouimus , uehementius iri essit, ut in magnifica ictu Philo mi casuum narratione. Nnno iam Dolobclla, nec tui, nec tuorum liberorum, quos tu mistros in egestire atque solitudine reliquisti, tabereri potest. Verres ne tibi rati fiat, ut ei uiliastem hominum innocentium anguiue ui uosse s idcircone exercitum atque hostem re linquens, ut tua uter crudelitate istius hominis impro bijsimi pericu subleuare, Sed haec in ivdu em, iri in ipsum Verrem, Tantaene tuae Verres libidines erunt, litras cupere ac fustinere non prouinciae popul Romni,non nationes exterae posivius Tuli quod uideris, quod audi ris,quod concupieris, quod cogitaris, nisii ad meum tu praefib filerit, nisii libidini tuae cupiditatis paruerit, imitentur hin es,expugnabuntur dom A, ci intes non modo pacatae, uerum etiam socioruMn alsamicorum uiuin atque

annu confisitent,ut ab se, atq; liberis fui legati poplitia muscelus ac libidinem propulsere possint Tuli procursu non post narrationem solum crinio con tralationcm et que Crcon utationem,cum res postulat,quod facile nutura ipsi di ce,quae commotos allectus furuiere cogit, intcnigere posturums, uti convuod lime oportebit. Hunc pro sum in omni M

47쪽

a TRAPEZVN. ΗET. renumtionibικ in Vmminuenire,quod ideo fictili tum puto, quoniam in perorationibus uniuscuiusque actionis propter negotiorum multitudin singilla amplificare eum laboriosium tum confisumfus et ova ratione ipsiuilairrationes .impliores ac imignificus editas contenderim, Crconfirmustollita procursibus pleni linis non dubitauerim. Procursus locis perorationis fit, de quitas in tertio dic ullis,ta breuior egeactet ne perorationis ficilem arripuisseritiatum. Ibi enim consulto, hic unpetu clati indigitum c eos aflyctus incitare qui in tumulione co)mnoti furit

laboramus.

DE CONTENTIONE.

Coiitcntio est oratio,qxu rem nostrurn, argumentis aduersariorum solutis, ordine comprobamus. Eius tres futi partes , duilla , confirmatio , coli utatio suas ideo orationis particulis non principales partes esse dicimus, quoniam e diuino in offirmatione est, O confirmu-tione, icti confra ieris nihil probes iecesse est. Quare placuit has tres ita contentione ponere, deinde conten rio anu in udusidore, quod cr Cicero in partitioitibus fiacit, quippe in o libro non sex, ut in rhetoricis libris, quos ponea in oratore reuocauit, scd quatuor orationis partes esse an crit. Verum ad ueritatem rei mihi bis dura iiDc attinet, sex aut quatuor dicere orationis partes. Conte I-tio te cim in has tres diuisa, eudou in dicendo commoditus lac eaedom partes rursus relinquuntur diuisio es oratio, pc quain quid in coiitrouersia sit, e quibus deis fus diecturi finivis De ter exponimus. Duufioliis dua sunt partes seiunctio si di sitio. Selanctio est ratio, per quam

48쪽

LI BAE R P R UM 4 uam sic exponimus quid nobis coicientit m aduersirio, Et quid in controvorsi sit eiungatur, hoc modo, mers, Elam esse matri ab Oreste conuenit mihi cum aduersari', iurene ij cerit,er licuerit ne ficere, id in controuersia est.

fictum duci fari confitentur, quum hoc risu, me ulcisci

parentem negant oportuisse Inseuinctione attendendum est, ut ea folum quae utilia nobis sunt cum aduersurijs conveniunt,dicamus: num quae o uni aut quae nun iuuant omni nonon solum hic, sed pertorem orationem praetermittenda sunt. Praetereas ea quae di buracon eiure, non siti constit/::od conueniant aut si aduersarium focum ea conuen, re,negare f/ῆ picamur quod accidit cam rationum dcfirmamentorsim infirmatione, est,quoque stitim emerguntiargumentationibus notimuiquum quae conuenire uelinius comprobamus, angusti enim cause saepenumero cogurit , ut longi consanatio ubus eorum quae obstitit fetulictioirem pertimus, quod Ciceronem pro Milone diuinitus icisse, dicere non dubi erim. Num quum collueniret aduersar scum clari fimo oratore, a Milone interfictum esse Clodium, id in controuersia reli iqiu eloque iiij iiii A uir uolebat rene occisus sit an non: cui controuersi, quum id ob mret,quod ab aduersurijs diccbatur, iacintili se Ube ullo tirodo

hominon occidere: Acetium quod sic latus iudicaxerat, contra rempub. iam in Appia uia βjam uid ri Et tertio quod Pompeius ut quo erctur de ea re tulit, quae omnia circ , quuin ille in controuersia reliisqui uolebat,uebcinniter ob Eobant,ncccsse fiat haec ista con istare, ut postea coiitrouersia planareturquσctur. Quare placet non adcxordium ait :

49쪽

o G TRAPEZUN. RHET. sciunctioncin controuersiae consi titiones sitis pertinere neque rura eas ante narrationcin posuisse, 'tutini enim nurru Pt iis priss c confutasP quae controuersiam omnem vi irebant,quod etiam a uerbis ipsim Ciceronis ita esse file comprobabisnum. Nam Crios exordium, cam iure posser sterfici homilcm probare uelit, is ait,Sed antequa ad eam orationem ueniam qq. est propria nostrae qiuentionis, uidentur ea esse confutanda, quae in cnum saepe ab inimicis ubimprobis saepe iussita unirer in concione etiam mulaunte bacci utoribus, Vt omni terrore sublato rem plane qine uenit in uasicium uideae positis C ante narration quum co-

siritionis crus sistrat conclusion , sic dicit 'et urem est, ut nihil iam quaerere dcbeatis, nisi uter utri reerit insidias,quod quo scilius arginiicitiis pciqipicere positis,rem gestim uobis dum breuiter expono,quaeso diligenter attendi- te. Et post narrationem, insidias assis se constit, erides quod stratus contra rempublicum fictam truticauit: usi uiro uero fissilium Liricertum est, de hoc igitur latum est

ut ereretur ut rem inquit, quae uenit in iudicium plane nidore possitis, it nihil aliud quinore debeatis, nisi uterutri insidias Ircerit Hec quis non uiderit ad seiunctionciupertintae quae latius exposui, ut uerbis ipsius Ciceronis

intelligeretur stiunctioncm nonnunquam pluris argimen iis quaerendam,quum' angustis cause cogunt. Non enim semper naturam rei quaerere dcbemus, sed retorqxere lita

nquum c ab co quod obcs ad id quod milius comprobur poss*amus, controucrsiam reuocare. Cui si quae obfiunt consutanda prius, quin confitatio tota est, iudicio

fontani oratoris non ad exordium, non ad consi talion

cuin, quae con innutioncm proicimus stilus ut pluria m equitur

50쪽

LIBER PRIMUL Osequitur . ut multi ignorantia impediti Uirmant, fedias

iunctionem, ut dictum est , pertinet. Nam qui dicunt con il-ditioncm esse narrationi praepositam,eum scilicet paritan orationis, quam in ristoricis post confirmationem ponit Cicero, idq; flendere conantur, quod post narrationem con-- filiation separarim non inuci iii, ij omnino ignorare uidentur naturum eius causae, de qua tutius in coniecturali con stitutione dicetur id loci hoc dixerim quod non bis solam praecopiis, quae secro de arte cliquit, crationes si coim sucrandae, sed ars potius per orationes eius inquirenda nobis uidetur orationes diligenter summus orator composuit, artis praecepti ludorido quam breuiter pro impore edidit. Sed de sciundi ne nunc satis Dictributis est ora Di fi liis. tio,qua exponinius, quibus de robus dicturi Ibnus. Distributionis duae sunt partes, expositio Crinlimeratis. Exps Exposuis.

sitio est oratio, qua expolirinus res de quibus dicturi fumus

sine enumeratio te. Errumeratio es oratis,qua numero ex Enumera

ponimus quot de robus di turi sumus. Omius autem distri butio debet habere breuitat , absolutionem, C paucitat .

Brevitas est, quae ficit ut nullum nilii ncccssarium uerbum assumatur Absolutio est, quae scit ut oinnuline in cutis

genera incidunt cominode inpleslamur Paucitas est, qua ficit ut mera sola rerum de quibus dicturi fumus, ponantur. Om enim ita partitur Ostendum cupiditate , audacta,c auaritia aduersari inulta incoinmoda in rempmcisisse non intellexit auaritiam puricin esse cupiditatis: maximum auton esse ei onus vitium , ita causam diuidere, ut partes geocri coimm ceus. Quare genera solum in diuiserone conr- prcheriacinus, quae genera posica loco suos cominodosit, vi partes fuas diuidentur. Vt pro Cn.Pompeio Cicero, Pri iam l