장음표시 사용
751쪽
72o BERN. HENR. REI NOLDicarentes, aevi tamen potius, quam hominum ii. Iorum vitio. . Renatis postea literis, eruditissimi homines ad interpretationem Iuris Civilis accessere. Tandem multi id ita tractarunt, ac si nitidioris interpretationis omnis ipsos taedium cepisset, tum nihil fere egerunt aliud, nisi ut uni. versum Compendiis includerent, quae ut memoriam in recolendis his , quae . semel perceperis, juvare possunt, ita fuerat optandum , non imis
misceri illis doctorum opiniones, maximi ubi legum non est inopia, neque hos, qui ad Iuris-
prudentiam accedunt. illis unis incumbere, ipsis libris Iuris nostri desertis, aut fugitivis tantum oculis inspectis. Eo quum res loco esset, manis sit aliqua Romani Iuris veneratio. At id agunt nonnulli, ut tantum naevos illius, S, quos vocant, desectus, misera diligentia conquirant, ut Veteres Iuris Conditores, e quorum segmentis Digesta constant, insectentur, horum alios negoptimos, nec acutissimos, Iuris consultos fuisse, alios nimia ingenii subtilitate hujusmodi pro . posuisse species dicant, quae nullum unquam in civili vita usum habuerint, Meque habere possint. Quin & illuc decurritur, uti plane adfirmetur,
totius Iuris ab Iustiniano nobis relicti, in foris
Germaniae exiguum tantum esse usum. Id ut
ostendatur , in institutiones , in Digesta notae
conscribuntur, quas ubi ad quemque titulum inspexeris, usus, quem e iguum primum dixerant . ex ipsorum opinione pene nullus evadit. Ea dum legunt, dum audiunt juvenes, optimi quamvis ingenii, & ad magna nati. quotus Christian. Thomasium auctor, haec scribens . in
752쪽
PRO GRAMMA INAUGURALE. . 72 et tus quisque eorum tam erit patiens , ut disceroea vesit , quae utilitatem sibi existimet allatura nullam 8 Mox ad vetustas Germanicarum Genatium leges , ad Capitularia Regum Francorum, ad specula , quae vocantur, Saxonicum S Sue- vicum recurritur, S talibus e fontibus Jurisprudentiam Germanis hauriendam docetur. Uerum naevi illi, quos obtendunt, finguntur , Iurisconsulti, quos exagitant, suere & Viri cordaties docti S Iuris omnis publici. sacri, privati,
peritissimi, quas tractarunt species, eae eX metito vitae usu fuere petitae, nec viris, ad amplus ma Reipublicae munera admotis , fuit ad nugas otium. Usum Iuris Romani Constitutio. nes Imperii nostri S omnia Germaniae Iudicia
docent. Vetustae Germantharum Gentium leges nec Germaniam universam unquaris obstrinxere.& faeculorum plurimorum lapsu sunt antiquatae, Plurimae quoque earum, quae venditantur, sunt
commentitiae. Et si quis bujusmodi Iuribus imbuendam juventutem arbitretur, haec sero tandem damnabit ineptiam cum Doctor tim suorum. tum sua in , cumque in forum venerit , putabit se in alium terrarum orbem delatam. Oportet
enim hanc in Scholis fieri stultissimam , ubi nihil fere ex iis, quae in usu habemus, aut audit, aut videt. Ad me quod attinet, quo acrius alii
Jus Romanum oppugnatum eunt, hoc majorem dabo operam, ut ici summorum ac celeberrimorum Uirorum, qui in hac Academia & docuerect docent, exemplo, quantum ejus ingenii animique Contentione maxima adsequi potero, sincere tradam ct fide iter. Id ut fieret, voluit utique Augustus Borussorum Rex, Dominus noster. - Ζ λ longa
753쪽
ag Bras. REIN DI PROGR. INAEG. lanas Clementissimus, quum mihi ex Duishura: gensi Academia huc evocato Pandectarum Proinsessionem Regiis Codicillis injunxit. Id reliquum est , ut munus quam primum solemniter auspicer. Fiet id a. d. XV. hujus mensis, dicamque de Praestantia Pandectorum , hoc est, potissimae partis Romani Iuris. Dicenti ut benevolas au-ies praebere velint, Magnificus Academiae Rector , Perillustres Barones, Excellentissima Clarissimique Universitatis Proceres, Cives Generosi , Nobilissimi ae Pereximii, & quicunque
Rei literariae bene cupiunt, maximo opere Togo, pensaturus eam comitatem, illo vi torum genere, quo unquam potero. Dabam Franco- furti ad Viadrum, a. d. IX. Decembris
754쪽
COMMENDATUR ORDO EDICTI PERPETUI, UNA CUM SERIE LIBRORUM, QUOS ICTI AD ID SCRIPSERUNT.
didit nuper, me suasore. Typographus Leges XII. Tabularum, collectas ct suis tabulis restitutas abs Cl. V. JAcOBO GOTHOPREDO, tulique consilii
pretium , quum earum interpretationem audiverint maxima animorum cum luben
tia S assiduitate Juvenes, ct natalium splendore , & doctrinae praestantia , eximii. Debet haec Academia id inprimis Perillustri Viro, DN. IIENRico CoccEIo, Augustae Regis Prustiae Majestati a Consiliis Sanctioribus , Viro . meo &quorumvis praeconio majori , quod solidae Juris prudentiae , S ita simul cognatis interioribus literis, hic suus constet honor, quodque dicatad hemidi pectora hoc majori studio Iurisprudentiae Romanae, & , sine quibus illa percipi non potest, humanioribus disciplinis incumbant, quo Za et acrius
755쪽
acrius alibi utrisque bellum indicitur, ac igno. bile paratur lanus , S ab istiusmodi quidem lio.
minibus , qui cum sint antiquitatis omnis rudesct humanitatis expertes , persuasum eunt credulitati adolescentiae, labores cupide fugientis, abs tineri posse a lectione Auctorum veterum, S Juris Romani, sufficere si res ipsi REALIA qua gaudent suavitate , vocant) discant, etiam sermone vernaculo, inprimis e speculi Saxonici, in plures Germaniae regiones nunquam admissi , in multis abrogati, lacunis. Quo consilio nullum suggeri
poterat magis communibus usibus adversum, magisque noxium , quando obscurum non est , quid omnem in rempublicam ex renatis literis confluxerit commodi, & quisque facit E prospicit, quantum e fuga Musarum in eamdem detrimenti sit redundaturum , jamque derivetur. Si sic pergatur, non desiderabitur brevi solus Demosthenes. quod Philippo Melanchthoni , ejus orationes Philippicas anno MDXXIV. publice enarraturo , accidisse commemoratur, sed Μ. Tullius, Quinctilianus , ct optimorum quisque Auctorum , a Charbaries infami ad posteros exemplo in eum restituetur locum , unde majores nostri Herculeo istam labore praeeipitem egerunt. At obsistent huic malo Viri cordati , commodi amantes publici ac hujus Academiae Cives. quibus id cordi est, ut in literarum abdita sese penetrent, ut
necessariis linguis ora eXpoliant, ut rerum ab orbe condito gestarum seriem eX plorent, ut Iuris- prudentiam publicam , privatam ex veris fontibus hauriant , ut Iuris Civilis originem. Pro Cessumque pernoscant. Horum ego industriae id me
debere existimavi , uti ordinem Edicti perpetui, cum scite librorum , quos Iurisconfusti ad id scrip-
756쪽
ΡRAEFATIO. 72S scripsere, F librorum Sabinianorum serlam S continentiam denuo ederem. Concinnavit eam Iaco-htis Gothos redus, Uir de Jurisprudentia praeclarii limum in modum meritus. Ostendi in lectionibus meis saepius, multis Iuris Romani eapitibus species alieniis mas, absurdas , ridiculas, adfingi , multas leges inter se committi, quae . si ad sedem revocentur suam , nihil vel dilficultatis, vel dillidit , complectantur , multis multos ad capitales errores , omni rationi , omni jurire pugnantes S. vitae humanae noxios , abuti; non posse certiori & faciliori ratione cujusqualogis sensum investigari ac perspici , quam si ad
inscriptionem animus attendatur, & observetur,
ex quo Iurisconsulto, & quo ex ejus libro, sit desumta. Cum libri veterum Iurisconsultorum sint deperditi, sive id Iustiniani injuria, sive descriptorum ignavia , evenit , in maximis id habendum beneficiis, quod cuique legi auctor , auctorisque liber sit praescriptus: ex legibus eorum. dem librorum collatis posse colligi , quam materiam quoque libro explicuerint Juris nostri conditores : ei fini Iacobum Labilium INDIc Erisuum conscripsisse, ejusque usum demonstravisse. Jacobum Gotho fredum, illum secutum, ordinem Edicti perpetui ct seriem Sabinianorum librorum consecisse , atque adeo jam unico obtutu videri posse , quam Juris partem unoquoque libro sive ad Edictum perpetuum , sive ad libros Sabini,
tractarint Iurisconsulti. Hunc ordinem . hane seriem praestare multis , quamvis verbosissimis. commentariis. Posse nos hac observata carere hariolationibus Accursit S aliorum . non esse necessarias, imo ineptas esse . quas adferunt specierum, ipsi casus vocant, fictiones. Omnia Capi-
757쪽
726 BERIL HEM. REINOLDI PRAErmio. ita esse perspicua, plana, S discordiae verae ale. re nec hilum , nisi si quis dissensus inter Familias Iurisconsultorum fuerit, ejusque nobis vestigia arehitecti Digestorum impruclentes reliquerint; etiam haec inscriptionum ope agnosci, harum utilitatem Virum summum , Henricum Cocce-jum , in Dissertatione de Dre poenitendi in Contractisv j I. I. l. I S. solido, pro more suo, demonstratie, idem fecisse Jacobum Cujacium, Petrum Fabrum , Iacobum , quem diximus, Labilium , Ludovicum Russardum , Joannem Mercerum , Jacobum Gothostedum ipsum , Ioannem Goed
daeum, Gerardum Nootitium. Henricum BrenC- manum , cui pro transmita D. folio, juxta Florentinam scripturam exactissime accurato, Pu.blice gratias ago , alios, nec me poenitere ora, tionis, quam de inscriptionibus legum typis describi sim passiis. Specimina , quibus necessitas Observationis inscriptionum , S utilitas sit ostensa, tam esse clara, ut nemo eam in dubium vocare possit, meque deinceps ster omnes Digesto. rum partes illam demonstraturum. Illud rei, quum erat, Lector. ut, quia inopia erat exemplorum Seriei, ab Iacobo Gotho laedo compositae , Typographo suaderem , ut eam suis eXCuderet typis. Is exsecutus est consilium meum. Tu vero pro thesauro hoc enim nomine pauca haec folia verissime ornaverim manibus Gotho. Dedi stratiam habe, ac ex animi tui sententi vale. Dab. Francolarii propter Viadrum a. d.
758쪽
OPTIMA DOCENDI DISCEM, DIQUE IURIS ROMANI METHODO.
bsolvimus nuper praelectionem D, gestorum& Institutionum Iustini ni Principis. Ad posteriores post dies, quibus resurrectio Christi ab Ecclesia celebratur , Deo Volente illico revertemur , quo desideriis Commilitonum nostiorum , qui id flagitarunt. quantum in nobis fuerit, sine mora faciamus satis. Viam ad eas intelligendas jam eo planiorem fore credimus , quo diligentius originem Iuris Romani, ct ipsas XII. Tabularum lages non it, pridem exposuimus. Vestrum erit, commilit nes , ipsum Institutionum textum , adhibita Theophili paraphrasi facili, S tamen multa alibi frusta quaerenda complectente , sedulo legere , definitiones, divisiones, ct summa capita meminriae imprimere , uaqtie ad praelactiones, ac rei-ZZ 4 peti-
759쪽
728 BERN. HENR. REI NOLDt petitiones deinceps per examina instituendas . praepal a adferre pectora. Quod si seceritis , confido fore . set semestri spatio comtum Institu tionum libellum ad finem perducere queamus , utque vobis, sundamento recte posito, haud arduus ad ipsa Digesta pateat aditus. Amplis, ita
Institutiones qui conscripti exstant, commentariis lesendis uti vos obruatis, non ausim suadere.
Justi manus ipse levi primum ac simplici via juscivile tradi voluit. I. 2. Inso de justitia F jure ,
a qua prolixi illi commentarii nimium recedunt S abducunt. Si notae placent, Arnoldi Vinnii, Iacobi Cujacii, aliorumque breves obviae sunt, quanquam Vinnii illae Cujacianis sunt faciliores. Ad Digesta quoque , quamprimum Optabitur ,
redibimus. I'res fere rationes ea interpretandi observatae reperiuntur. . Prima cst eorum, qui ipsas cujusque tituli leges praelegerunt, ac interpretati sunt; quod institii tum tenuere primis uri Civilis, e situ revocati, interpretes, ut &A ciatus . Cujacius , alii. Deinde in comΝ,dii. universum Ius cogere placuit , retentil trienDigestorum: serie , iquae res, quod ab ordine in singulis titulis sese commendaret, memoriamque juvaret, grata admodum est visa, ideoque sere durat. Interea tamen id incommodi habuit, quod ipsarum legum lectio , quamvis praeter mentem in sententiam auctorum, qui sacili ut reddere si dium earum , non ipsas de manibus discentium
excutere Voluere, haud raro. negligeretur. Tum quoque fuere ,- qui non sollini causariae methodo. sed S vocabulis maxime scholasticis nimium addicti repetitiones inutiles admitterent , verbaque usurparent Iurisconsultis Romanis haud usit,
is, S multis Nubagibus erplicanda; quique Doc
760쪽
ΡRO GRAMMA. 72 torum auctoritates citra necessitatem , nec sine fastidio, cumularent, interque eos aliquando talium , qui revera Jurisprudentiam Romanam haud accurate didicere , quos inter sunt quidam Tlaeologi Pontificii, adeo ut , si cum Paratillis Wesen becii , utut is causaria methodo utatur , quod fere regnum, quod tamdiu tenuit, adhuet
obtinet, in illa huic multis nominibus praeserenda quis existimet , sicut & magni Vir judicii , Fors nerus ea valde laudavit. Quanquam compendia ct elegantia, ct facilia clarillimorum, , doctillimorumque virorum Echii , Boetimeri , Ludovici , Menchenii scujus theoria & praxis Pandectarum amplissimi sane fructus hodie mihi demum visa) ct si qua sunt alia, me judice illa
Parat illa multis paras angis superant. De eo, quod ante hoc biennium editum est, Systemate, ut inscribitur, quodque adeo prioribus est recentius , nihil attinet dicere. Vestimentum . quod compendio accessit, hujus faciem omnem ita deformat , ut auctori pristino sine dubio haud adri. deat ampli iis . isque istiusmodi metamorphosin , nisi nos conjectura fallit, aegerrime ferat. Tertia ratio docendi Digesta ea est, quae morem Ueterum Iurisconsultorum , quo hi in interpretandis Praetorum Edictis , Senatusconsultis , vel Principum orationibus usi sunt, sequitur: quae singula Edicti Praetorii ex. ρ r. verba eXplicat, ita ut id fecere ipsi Iurisconsulti, quorum fragmenta quodque Edicti verbum exponentia, vel eodem pertinentia. justo ordine adhibentur ; ita sit, ut nec ordo desit, ct tamen ipsae leges evolvantur N it .mir his verbis notissimum illud Compendium Lauterbachianuui. Diuitiae: by Coosla