De lapidibus podagra, et chiragra in humano corpore productis, opus dicatum eminentissimo ... principi Emanueli Theodosio Bullionio ... auctore Jo. Baptista Contulo ..

81쪽

C A P. XI. DVm sellem Hepati adnexit natura , post Hepatem

de selle iure merito disserendum est . Notum quidem habemus,quod bilis recipitur in solliculo fellis, de in canali bilario, unus residet in dextera, altera in sinistra hepatis parte pro recipienda tenui, de crassa bile, quod agnouit Gai. dum dixit in hepate duplex repurgatur excrementum biliosum ..Vesicula pro tenuiori,canalis pro crassiori, Zc seculentabile.

Notumque,quod Viscula bilaria figuram pyri tenet,& duplici inebrana donata est, Una quet hepati alligatur,

altera peritoneo, quae eadem est,qua iecur tegitur,& qua pars tantum extra jecur propendens vestitur, altera propria , &crassiore, sed valida costante omni fibrarum genere, quam succingit crusta quedam excremento temtiae suae coctionis genita ad arcendam bilis acrimoniam .

Felsi per distillationem examinetur fit sal lixiviale , atque praebet tincturam sulphuream instar rubini .Hincque felle corrupto icteritia , dc hvdropes in promptu esse solent Notat Zerbeur , quod amota sellis vesicula ab hepate, statim hepatis substantia in circuitu sellis dissoluitur,lc liquescit. Addo fluxiles reddere feces ; Haecque

est ratio quarePictores suis coloribus miscendis ea utuntur,non alia ratione, nisi ut magis coloreS extendantur. Quod in eius cistula etiam producantur lapides anatomicae nobis sectiones demonstrant, nam in ipsa cistola

82쪽

stula lapides magnitudine lentis pis, auellanaeq; repertinere partim rotundi, partim angulo ii, pentagoni, heptagoni,aut octagoni,nec non plurimorum etiam angulorum et quo enim plures simul reperiuntur, eo magis sunt angulos , & Vt plurimum tophi naturae sunt coloris ad flauedinem accedentis,qui augendo paulatim in croceu mutantur, modice solidit,uec fracti intus flaui coloris apparent, pleni anguilis circulis se inuicem ambientibus , ita ut videre sit, cuius saltem obiter animaduertenti,quomodo lenta,aut viscosa bilis a centro ad superficiem usque sensim sibi inuicem adhaerescens cieuerit,&ex feruore in eam soliditatem conuersa fuerit.

Kenimanus in suo de lapidibus libello haec verba habet virum Clarissimum Baldehonicum quaeri sensinu de stomacho , & hypocondrij dextri tensionibus, nec non cibi fastidio,& alui duritie laborare cepisse,que symptomata somno ipso privabant, unde, S membroruata corporis lassitudinem, merorem, & melancholicas aikctiones ipsum consequi necesse fuit, quibus malis cur miser infestaretur dolore, dc mistitia leuiter emarcescebat. Multifaria remedia plurimorum Doctorum consilio adhibuit, verum frustra , quod aegritudinis rationem recte nemo scrutari potuit. Tandem cum factus esset aetatiS 29. annorum magnitudine dolorum.victus,ex hac vita decessit.Corpus defuncti permissu fratris. sectu, membris intus omnibus saluis repertis,atque integris, Cordetatem modice tabido .. Cum vero fe llis vessica aperta

sitit, interius calculi viginti duo, quasi sublutei, dispares

magnitudine reperti fuere,quorum minimus pisi grano, maximus vero communi fabae responderunt,omnesque quinque,septem,octo,aut plurium angulorum erant.

83쪽

Forma limites ἰ sed numero plures ἰ e sellis vescica . Christiani Regis Daniae desuncti Anno salutis Is 9.

calculos erutos fuisse narrat Auctor praecitatus, sed rarae magnitudinis lapis in eadem cistula memorandi Prmiacipis sederici Tertij cuius paulo post, ubi de vesticae, quae Vrinae receptaculum est, lapillo egero,nientio siet inuentus suit quadrangularis formae, sed colore alijs dissimilis, quasi ad prasinum accedens. Gabriel Faloppius in Academia Patauina celebris

anatomicus narrat, e selle cuiusdam viri centum,& viginti tres ablatos fuisse lapillos,quorum maior erat instar semioui Gallinacei, potius latus, quam rotundus , multisque tuberculis asper, nec non yeluti tophus leuis,reliqui vero minores fabibus pares erant.

Extat in lib. IV. Musti metallici Vlisiis Aldi ouandi discursus de lapidibus, & praecipue existentibus in vesci -- ca sellis, Ut videre in eo est . Ego quidem Bononiae de Anno I 67 I. in diuecatione Cadaueris D. Piodae. adinveni in vesticula sellis unum lapidem leuissimum rugosum, in extremitatibus diaphanum,intus spongiosum, cuius figuram hic pono.

84쪽

G Lapide in mero naturae vhacs.

li C A P. XILCum frequenter in siminis in usu habeantur in ut

ro productiones,sive generationes Molarum; non minus admiratione erit produci posse in utero lapides, cum quoq;concrescere habeamus in mammis, prout exponit Daniel Senerius, &Vt retulit Lentius de occulta Nat. Mirac Cap. I a. Equidem in dubium reuocat Mercurialis de morbis mulierum lib. q. a I. putatque si quid tale in Ytero reperiatur,esse sanguinem grumosum, qui formam lapidis referat,alias materiam alienam , e qua lapis produci possit,non tam diu in eo hqrere posse, cum etiam semen estuat. Uerum negandum non est lapides in ipso utero gigni,na eius membrana interna asperitate, ac rugositate predita est, ne semen attractu estuat,quem admodum fit in nonnullis sterilibus, quae hanc partem obprauos humores lubricam habent , ideo facile est, quod sedimentosa materia ibi detrusa coaceruetur. i. iRursus csi id multi fide digni Doctores reserant, quorum testimonia iam proferam, hoc tamen monendum, cauendum esse ne lapides, qui ex vestica in Reminis interdia excernuntur ex Vtero excreti putentur ἱ cum enim

meatus urinarius in sceminis sit breuis, interdum calculi per eum satis magni excernuntur , vidique hic calculum ouum columbinum magnitudine excedentem , quem anic aliquot annos quedam e vescica etiam cum

maxima dissicultate eiecit lapidem asperum magnitudine γerticelli fusi.

85쪽

Fimulari Dyperidis in Larissa ex utero eiecisse Hippocos. epidem resert. Calculos . taphaceos aliquando in. vlero generari tradit,. de modum quo extrahi pollini docet Aetius sec. q. ser. q. Cap. 9 8. Io Anglius Cap. de sterelitate narrat, se vidisse. aliquando lapidem, quantitate oui, quem mulier ex uter eiecit .. Vallesius in comm. ad allegatum locum. Hipp.se quident non obseruasse scribis lapides e utero excretos fuisse; ab alijs tamen sibi narratum esse duabus mulieribus id acci Essessietru&Sal. refert ad Cap. iI7. Placet Altiniari monialem quandan post cruciatus, cui nullo medicamento leniri potuerunt,itandem. eiecilla per .pudendum lapidem scabrosas , margnitudine,& sormae ovi anatini,quo eiecto cessarunt qai dem dolores, peruenienre tamen ex utero fluxione putrida,tabe consumpta vita functa est, talia S alijs: mediis,

obseruarunt.'

Rurius Lapides. in Imbilico ad inuentos Daniel Se-nertuS lib. III. pag. Io. Cap..8. habet , testaturque id Auctor dessinitionum Medicarum , dc hunc affectunia apellari scri picit, ut de Marcellus Donatus de Hissime . Mirab. lib. 6, cap. 3o- Ili In scroto utiq; lapides indagatos suisse Iacobus Moc cius reseri, citante Schenkio lib.q.obLMon spelis quendsscrotum pretumidum habuisse,tandemque ex putredine ruptum,apertumque suisse,lapidemque inde in quinque partes distractum excidisse : Qui lapis proculdubio in scroto primario de generatus fuit. Aliquando vero in eo ex vestice sectione,de Calculi ex ea extractione minu secti instituta generantur, cuius exemplum ex Obser. D. Ioachini Camerari j , ibidem recenset Schenkius. Curria crum Iuveni cuida layis ex viscicaeiectione extractus e G

86쪽

- ε set,& Iithotomus minus peritus tantum respexisset ad externum vulnus,neglecto altero ad collum vesticae,id in fistulam de generauit. Ex sordibus ergo , & sabulos materia circa collum vesticae, de in ipso scroto collecta , tandem lapilli plurimi concreuerunt , scrotum intumuit , ut pro hernioso illum haberent.

De Calculis in Vulneribus Vesicς-

Pars latior intra vestieam in dies auetescens.

Pars in vulnere caeso. l . . . A. a. A A A. iii Substantia cutis, de caro ustulata a puluere ambiente materiam calculosam obseruatur.

Materia in calculum d urata.

Meatus, quem urina perfluxit. I 2 . ' De

87쪽

Quam sit natura ad gignendos lapides prona; ex hactenus. dictis argui valet , at ut uberius haec assertio nostra pateat coronidis loco,etiam in vulnetibusive scicae ipsa natura lapides efformasse comperitur. Hoc Eenim anus suis obseruationibus testatur vidissevnempe puerum quendam Lythiasi affectum annorum ab ignaro Lythotomo caesum fuisse, cui postea incuria , atque negligetia artificis moatu cin.vescit incisura remanis sit, qua una sine intermissione stillauit deserto canali , quem natura destinauit.Hoc cum ad longum tempuvduraret circa eum meatu,glutinosus quidam congessit succus , qui paulatim in cineret lapidis duritiem densatus fuit, novasque, imb maiores vescicae distensiones, de cruciatus acerbiores,ratione obstructi soraminis, qua urina ante percolabatur sentiebat , quam ex priore Calculo perceperat. Nec remoueri nouum hoc malum aliter potuit, quam noua vescicae incisione , quod cum factum esset per peritu quemda, bc exercitatum professorem , Selapis denuo exemptus essed, plaga recte conualuit, Puer ipse alacer, & ad quaevis expeditus nulla amplius molestia , nulla dissicultate premebatur, aut infestabatur. Adducit alium sere similem casum Dominus Berlingerius Cipsius, se curam suscepisse cuiusdam rustici, qui ex post evulso calculo libere sanatus remansit . . In misceli. curiosorun ,Germaniae de anno I 68o, DL

88쪽

NVllam corporis partem natura omnium mater intactam reliquit,quin in ea aliquid portenti generet . Huc Vsque Vari, in eorporis partibus generari lapi des ostendimus; hocque nostrum assumptum continuamus, etiam in crure ad natos fuisse comperimus, de quo celeberimus meus conciui& eiusdem naturae indagator Vlisses Aldrouandus casum adducit, de quodam milite nomine,Ioachimus Kobel Praefecturet Schecuenuensis Praeses , cui in sinistro crure steolema enatum, Ultra a nonum durauit,Gallinacei oui magnitudine , quod cum ei tithil impedimenti inter ambulandu asterret, necd laret etiam,ὲ incidi noluit , sed ita reliquit, sed cum aliquando in equeliri certamine.exi incuria id grauiter ODifendisset, ut immodice intumesceret,& inflamaretur,dolores acciderunt acerbissimi,dbnec tande concepta sanie, rumor apertus suit, in quo lapis auelanae magnitudine apparuit angulosus, rotundus tamen, Sc spadiceus, quo exempto, Vna cum pellicula, qua continebatur, succus, incique, tumor subsedit, . vulnus persecte concreuit .

89쪽

peperisset, & hae res dissiculter extrahi potuisset. Fractus per sqedium paluo colurei uentus fuit,& mollior tactu, quam foris, plenu irculoruM , e qqibus videndum est,

ut in dies x adhaerescente materia concreuerit. Hoc modo dissectus ostendit,non penetrans sed rimς speciem habens ,. ut formam mirabilis, huius lapidis melius aspicere queas, . sam in annexa tabula repraesento. Vir ille hoc liberato pondere nullis amplius colicis torminibus cruciatus suit , , cumi breuitati studere cupio, ideo curiosum lectorem remitto ad miscelaneam curios. Accademiae germaniae decuriam s. obsis ubi Lucas Scroechi, celebris physic non absimilem refert casum mulieris annorum 6 .. quae peri .aluum. excreuit lapiden , cuius etian ostendit iconem , ac huius occasione alios similes per antea casus accidisse narrat. Daniel Sener.lib. 3. p. z. sec. .c. . Alyqi tamen videms, Rhases lib. I O. ntinent. cap. z. testatur gentilis iu

MatibEur de Gradibus et i it a mina quadam tica Iaborante, lenientibus pra ,-insera immissia insignes tres lapides durissimos excrectos,quorum quilibet fuit qtiant

90쪽

Notissimum est,urinam nil aliud esse , quam se rumia repurgatum a sanguine mediantibus arterijs emulgentibus,per quae Vasa sanguis egrediens semper fertur per ramos emulgentium, donec tandem in totam renum carinnem recta succorum serositas effundatur. Portio autem sanguinea purior,partim reman et pro alimento renum, altera pars vero per emulgentes venulas patulas in cauam venam ad Cor redit. Serosi, di aquei succi percolantur per carunculas papillares per foratus in ramos ureiaterum, qui tandem in unum amplum sinum omnes coeunt,in quem effunditur serum , vocatum Peluim, de defertur per yreteres ad Vesticam , tuncque haec serositas urina nuncupatur.

auaroauescit Urina, in ad quid Adeps circa

renes inseruitat . Ratio autem , quare Urina flavescit, est, quia portio bilis flauae a solliculo fellis non repurgatae cum sero permeare debet, ut ureteres mundetur a bile quod ide euenit de intestinis hacq; ratione colorata per accidens euadit, nec talis rubedo in urinis est de essentia,pro ut notat

Avicenas lib. 3. his verbis non es , τι decipiatur aliquis per id, quod forte sit desti, sede rubedine aquae, et texi-simet, quod aegrotatio sit calida, namque id communes omnibus ; rationem desumimus a salibus procedere. Vide bimbaldum in suo Apollo Bistonte Cap. de Hyd.

Ideo adeps renibus datus est , ut urinae acrimoniam contemperet, & ne attritu lumborum renes doleant, ut senti jt Malpubius,quod portio quaedam adipis commisisceri debet cum sanguine redeunte per Venam cauam,ne reneS, corpusque totum contabescat ἱ Hareque est ratio K qua-