De lapidibus podagra, et chiragra in humano corpore productis, opus dicatum eminentissimo ... principi Emanueli Theodosio Bullionio ... auctore Jo. Baptista Contulo ..

71쪽

men leuem eructasse , qui pauimento illisus resilijt unde patiens tussi leuatus est. Gabriel Falopius in celeberrimo

Patauino liceo Anatomicus Anno 1 6 I. pariter refert, disiecto Cadauere cuiusdam iuuenis, qui continua,duata viueret,iuss,laborabat in eius pulmone quatuor repertos fuisse lapides,quorum quilibet non faba minor,iatus non nihil, asper, cinereus, ac subdurus. Nec nostris defuere temporibus similes lapillorum morbi. Duo enim exempla in Miscellaneis curiosis Academiae naturae curiosorum reperiuntut exarata. Primu Anno I I.obseruat.

LV. Io. Schimidii, alterum Anno II. obser. CLXVII. Michaelis Bernardi Valentini, quales autem hi lapidessuerint in supra relata tabul a indicatur. Quibus sic expeditis libet adnectere, quod Alberto Fabri Bononiensi Viro in Medicina versatissimo conti git me ipso coadiuuante, ac teste oculato . Adolescens quidam colericus vigesimo aetatis Anno Mix expleto dolere pectoris torqueri maximum in modum c pit incidente quasi clauo in medio thoracis veluti infixo pro ut aiebat pertinacem,& immotum dolorem ibi continuum

sentiebat in dies magis,ac magis inualescente, mox ra

ca voce effecta, di valida oborta tussi copiosa, e faucibus aqua limpidissima profluebat, hinc macie dietini ac sensim sine sensu crescente Professores in Vnum fuere coacti, ut inito consilio qgrotu morbo leuaret.Post longam opinionum discusionem in diuersas, ut contingit fetentias

abeuntes ea tandem praeualuit, quae attenta aegroti temperie calida , 5 biliosa lac Asininum praecaeritis medicaminibus laudabat, reclamante in oppositum praecitato Alberto accerrime propugnante pro contraria sententia reprobando praedicium lac Vtpote accescens, buttirosum

72쪽

pag. s. A Saxum in centro Alae pulmonis Saxum remotum ab Ala latum unciam una Romanam, coloris cinnamomi, saporis salsi, N ponderosissimum. C Calculi in globulis prope Tracheam.

D Calculus occupans quinque cavos.d Lapis remotuS. E L Calculi occupantes unum cauum; coloris cine ris, ponderosi, & inius spongiosi instar spumae ferri.

F Vescicular a Malpighio descriptae.

74쪽

tyrosum, Sc aptum ad augendum morbum quem non

aliter in fluidis per se, sed per accidens Vti supposuerant

consistere.sed in succo concrescente,ac lapideo asserebat, quod euentu compertum fuit, approbato namque a maiori parte Iacte,dolore aucto, intra mensem morte oppetiit,& sectoCadauere a me inuentus suit in gibba dextera pulmonum lapis marmoreus striatus columbarum oui speciem praeseserens , ut in figura videre licet . Item,

propὸ asperam arteriam in illis globis alter eiusdem sub astantiae, Ut in figura 3. Elapso vix Anno ab obitu praefati adolescentis haud

absimilis morbus decem dc octo annorum alterum est aggressus concurrentibus in eo omnibus circumstantijs, M accidentibus superius expositis; diuerso tamen euentu ; Albertus namque Faber curam suscepit oppostam, dc accescentibus cibis prohibitis amygdalarum dulcium oleo, lambitivis, & mucilaginibus eorundem breui eum sanitati restituit: oborta enim tussi valida lapillum eru-ctauit, inde paulatim dolore mitigato A ac tandem sedato perfecte conualuit.

75쪽

T Uaees Lapidis in humano ventriculo

reperti indago. C A P. IX.

UEntriculus hominis , di si alijs corporis partibus

inferior in concipiendis, tamen generandisque lapidibus nulli secundus , reliqua etenim membra quamuis ad huiusmodi naturae ab ortus excipiendos apta sint , sinusque habeant ad eosdem fouendos, ventriculus eorum fomes, & origo, seu sedina existit, is namque cibi , de potus ingluies ad nutriendum , 8c conseruandum corpus uniuersu,quaeque inducuntur excipit, & Ω-lida fluidis immixta, quasi olla moderato membranam caloie, Sc adiacentium viscerum igne suggesto concoquit, solida a fluidis valens ope fermenti partientis instar aquae Regiae secernere, uti ostensum est cum de fermento, Sc confirmatum repe rire licet apud Bartholinum de Anatome ventriculi, his verbis concoctio non perficitur solum calore moderato ventriculi, in partium adiacentium, verum etiam ex vitriolo seu tartaro menstruo, Mo

si frmento. Adde insuper ijsdem cibis ea inesse corpuscula, quibus gluten naturae conficitur , quod dein erroribus t - batur, de quo sussicienter actum in tractatu de glutine, quamuis Seuerinus oppositu sentiat, asserens obseruatu a . se in ventriculo quorundam hominum instos, S dispersos sellis rivulos ab errore naturae,errori suo causam sumens , Ut ex eiusdem dicendi modo colligere fas est cum

II in

76쪽

in quibusdam se hoc reperisse asserat non in omnibus, eo quod error particularis naturae id praestiterit, unde de

mordaces euomunt succos,ia tandem si eorum naturam

legitime perspexeris biliosos, S colericos reperies, ut cum Gal. notat Ues alius, Femelius, de Cesarius, quibus. adde Bartholinum in suo de Anatome tractatu ventriculi cap. 9. his verbis. ω est cibum potum recipere, lapillos continere, in generare, quod adnotat Gentilis, e Zacutus. Idem confirmat Salm ut inquiens . Quoque dein ante,in concepto, e fermento perque os deinde exes:ι-fo, cuius historiam desicripsit, nos rero similia alibi obseruauimus, quod sit ob cauitatem eius insignem , plam,cx quo colligitur cur Hipp. iec.T .ad Aph. 3 q. scrip serita Buibus inrierseptum transuersum, in ventriculum pituita concluditur , in dolorem exbibet in alterum ventrem viam non babens, ijs per uenas in vesicam pituita mersa morbi fit filutio. Vid. Galen. tu comento contra

Marinum. Nec non discursum eruditum de ventriculo

typis incussum populari sermone,Parere di Paulo Man-fredi per la verita circa pinsermita,e morte deli Illustri Dsima Sig. O limpia Ginetti, Romanum Lectorem publicum , ac Collegiatum. Rursus placet mihi hic attexere illud,quod inseri Bartholinus de ventriculo male affecto. Concoctiυ non pescitur filia calore moderato etentriculi , in partium ad iacentium, et erum etiam, e v mitrioli,hoc est ex Acido fr. menti , illud aliud PFlorui inferioribus imperat omnibus,digestionum moderator, ex cuius indignatione parati s , in vertigo , deducitur. Saliavit ex eius erosione, moro mortem inductam vidit,quae mala dependent ex vitiata concoctione,et et impedita digestione.

77쪽

Vlisses praeterea Aldrouandus in Museo metallico,

ii q. sol.. 78 I. haec habet: Ceseerus monimentis mandauit Calculos rotundos, duros de colore albos a perito quodam anatomico in humano stomaco fuisse obserit toSH uic consonat Senerius cap. I 6. de Vulneribus his Verbis . Lapides in ventriculo geniti equidem grauissimos dolores in ventriculo excitant , sed vix signa clara , quibus ab alijs perserre cognoscantur habent,nisi diuturnitatem doloris, nam nonnumquam. Vomitu reiciuntur,

quod nisi fiat diuturnis tande cruciatibus hominem iugulant mox subdit pituitosum quid concretum , imo pilos , in ventriculo generari, non impossibile est ; solet enim natura mi luam otiosa esse, sed semper laborare, ut in subiecta materia aliquam, formam etiam inducat . Si vero pannus cultri fermenta, aliaque artificialia vomitu reiciantur cum nulla vi naturali in ventriculo generari possint, merito ad Demonis ludibria, de praestigia talia reseruntur. . Ad rem nostram, &scopum .collimare Videtur casus,

quem perspectum habui,hinc praemissis sub nectere non ab re arbitror. Contingit hic quinquagenarios similia, liquante , ac fundente , cui melancolicae carnzSadustae , de colore subvirides erant , stomachi continuo, ac capiti S angebatur dolore,ac inapetentia, sebrique continua eo maciei de Venit,. Vt pellis ossibus adhaeserit, massam insuper in globum congestam palpabilem habebat in ventriculo,adeo grandem,Scsensibilem, ut etiam cxtrinsecus capi,attrectarique pollet. Inito itaque a prO- sessoribus consilio opiniones in diuersum adhibebant, non nulli quippe laudabant calibem , alij lac arridebant,

caeteri rh abarbarum, ac deostruentia praeserebant medi

camina

78쪽

eamina . Insurexit tandem interorfines prouectus in medicina Excellentissimus. D. Petrus Iacobus Florenus reiiciens allata remedia,Vt pote inepta morbo,quem ortum aiebant ex tumore causato in stomacho,ex mala fermentatione, adeoque solis antimonialibus utendum; morbus enim repellendus est, causam remouendo, quae cum in Patiente manifesta esset,an timonium, quod in fundendo Hre adhibuerat , dc attraxerat eleuatum in fumum,ac attenuatum in aere, quem respirabat specis cum antimonij erat illi sumendum; arrisit cunctis consilium ; ast dum per paucos dies dilatum est premature obijt . Recognoscendum Cadauer mihi traditum. excepi, Se in fundo prope pylorum ventriculi quasi latE- rem perdurum , & excoctum reperi magna tum meitum aliorum admiratione compactum a natura. Vlterius vidi Atrophiam uniuersale in quadragenario viro cum deiecta appetentia , sanari solo tartaro crudo, que sumpsit singulo mane , reliqua Acida odio habere inopinate lapidem euomere,argumentum,ex athali lapidifico prouenisse.

79쪽

- De Lapis in hepate.

NVlli magis in arte medica debemuS,quam moder

nis anatomicis, utpotὸ qui omne velamen obscuritatis sui uterunt pluribus malis detegendo viscerum genuinos usus toto celo distantes a suppositi iijs antiquorum figmentis Malpighio,Fracassato,Bartholino,& alijsegregijs Viris,qui circulationem saguinis, medijs ligami nibus,alijsque demonstrationibus sensui patentibus oste-derunt, simulque probarunt ad euidentiam, Iecur non sanguificare, ut Antiquorum error detulerat , sed esseta quoddam secerniculum, quo omnes venae exundant, ad excolandum sanguinem , veluti sitrum, non vero ut fontem ad illum efformandum. Hinc est quod sepe sepius in Iecore lapidum excretἰo contingat,plus quam in caeteris visceribus, eo quod sanguinem depurandum ex cipiat , seces , dc crassiora in se retineat ad instar cribri, ex quibus facile lapillos concrescere contingit. Obseruantur insuper fere quotidie in animalium hepate saxeae crustulae arenosis, quod in edendo iecore multoties experimur triturantibus nobis.arenulas , stridenti etia cultro dum scinditur in frustula,nec alteri causet tribuendum videtur,quam sanguinis secibus,ad eum modum,quo accidit in Sapa diutius , quam par est asseruata, tunc enim assidentibus in fundo crassioribus particulis, quasi are nulς fixantur,quod pariter in saccaro,ac melle apparet Potest itaque languis in cauitates sinulos Iecoris pro fluen4 , natura viscosus , ac glutinosus ebuli re , ec ex ed

80쪽

s Isai acidus emergere, qui in depurato liquore pirtes al- halicas reperiens inuasi natur, Sc solidi corporis , aut arenae naturam induit, grauisque effectus desilit, paulatim succedentibus de nouo partibus , de glutine constipatur, de lateris instar concrescit, ac superueniente sulphure accenditur, Sc induratur, inseruientibus natiis veluti ollulis ad ebulitionem, e segregationem materiae aptissimis. Formari non solum calculos verum etiam lapides

scriptum reliquit Remmanus; Anno I sq7. Parisijstret lapides indagatos fuisse in hepate Hyeronimi scribae

IuuenisNorsici,Vnum praecipue qui magnitudine ovi columbae dimidiati aequabat, ex succo melancolico conglutinatum diudicauit,ita vero carni adherebant,ut vix euelli poterant; horum lapidum formam ipse Κentinanus designauit, quam hic in gratiam iuuentutis studiosae exhibeo. Notatione dignum est , quod in correptis Hydrope, vel Tabe consumptis in suis cadaueribus, ut plurimum , inspectet fuere,in hepate vel Arenule,vel cri istae,vel enormati calculi, vel lapides . Vnde non inconsulte in Aph. Hipp. dicitur qui multum a calore Hepatis aestuantur; bi υεI in Ddropsin, vel in tabem desinunt. Vidi per plures menses decumbentem seminat cum prostrato appetitu, ribsq; nausea,quae inter infinita acida succum aurantiorum desiderabat, sed quia illi a curante, de assistentibus denegatus fuit,praetimore ab eo abstinuit; tande licentiam adeptariti itidie diuersa comedens per feces emissit crustas lapideas, & paucis diebus sana euasit, haecque antecedenter fluctuosis rugitibus iii ventre torquebatur . HOIum exempla in praxi plurima oc

cvrunt.