De lapidibus podagra, et chiragra in humano corpore productis, opus dicatum eminentissimo ... principi Emanueli Theodosio Bullionio ... auctore Jo. Baptista Contulo ..

51쪽

t ne alijs quidem succis comittendum sit,cui solidaque

a fluuidis cribrare , ac instar aquae regiae in auro partire ossicium est r solida inquam pro producendis ,'de succurendis E. g. dentibus,ossibus &c. cuius principium in se intrinsecum mihi magis aridet,esie ob arctissimum reticulare, ac nodosum coipus auctum per intus intra limites suos, ad differentiam fluvidi corporis extra limiates expansui 3 haec enim de ossibus fabrica a perscruta tissimo Marcello Malpighio erudite exponitur in eius opusculo.Cap.cuius haec sunt verba pari incremento procedit natura in ossium augmento foetus ossa, in cranium praecipue Flamentoris progressum exbibent me que sequuntur, Pariter ossium structura habetur in eruditissimo de ossibus libro parte prima D. Dominici Gallardi Medici Romani, ac Colegiati, docens ossa esse constructa ex lamellis, Bracteis interse clauellatis . Fluvida vero seu lynfatica docet Bartolinus in anatome de Vasis lynsalicis ad cor,praebens motum sanguinis,hoc est aggregatum fibrearum carnearu a lynfis desisumere inis verbis.Sed a partibus diuersis bine inde veluti rivuli fallente fontes separatis originibus ad tres suuio tendunt: receptaculum Gili , lacteum iboracicum ,

iugularem, ut mediante alueo axillari in communem cordis cceanum exundent.

Succus autem,qui de solido,ic fluvido participat,causatus vi minoris, vel maioris acidi sfibrantis; hic pro ut ebuliens , si cum succo ossium, essicit seponem ut videre est capitulo de sepone, si minoris gluten , legge meu libellum sermone populari delGlutine,qui se adinvenerit partesialhalizatas; hic inuaginatur,dc conglobatur,quod eueniet si in ventre igniculum, sulphureum vocatum, ac

52쪽

lucem eontinebit erit lapis marmoreus ῆ auctionem habens , ut vegetabilia per intus susceptionem, ut dixi de productione Vermium; sin autem dessiciet inigniculo conglobabitur quidem,sed non auctione habebit, hocq; ultimus explicatur phisica , quotidiana experientia , dum in aqua seruenti, ac bolenti proiciuntur alhalica, veE.g.farinae, vel cineris, & si lia, si non admoueatur ac agitetur aqua buliensi dum proiciuntur, ut dixi, non ne conglobatur cinis,vel farinat Prosecto hoc tribuitur,quia alliati aprehendit ac devorat acidu , ac inter se uniuntur de sferica figuram aprethendunt.Pari itaque modo in animali, ut in homine euenit si praecipitato acido oculio; de adinvenerit alcati, nempe cineres suscitatae excobustis succi dabitur lapis marmoreus,qui augebitur donec e tensione alcatium habebit,ut de semine Scc.Cum autem una in cineribus adinvenerint pulueres saxiculorum in antris natolis hepatis indagator una cum urgenti igne dabitur vitru, ut de vitro videre eth. Haec Veterv m m dicorum contemplatio infantilis, & absurda videtur 3 sed propterea non sunt calumniandi, neque honor illis detrahendus est I multo minus cachino exponendi ; siqiubet magister meus.

53쪽

DE LAPIDE IN CEREBRO

VIE hactenus de Lapidibus, eorumque

concretione elucubrata praemisimus,in gratiam medendorum Corporunicotihmare non est qui non Videat. Opere pretium itaque ducimus post generalem eorum discussionem,ad finem prismario intentum deuenire , enucleando sigillatim mo struosas Lapidum concrectiones,quae in humanis corporibus saepe sepius veluti naturae, abortus contingunt. Et cum rectus ordo postulet a nobilioribus esse incohandu , hinc a Cerebro exordium sumimus , huiusmodi Lapidum in eo, licet perfrigido, & humido, productionem sedulo inuestigantes, ad quod , cum maxime conducat

lutus his verbis:In glandula Pineali non semel aliquot

Arenulas,quis tr aliquando calculum exiguum pisiparum quartam aequantem, in subrotundum obseruaui alias tres calculos . Soblius lapillum inuenit, qui plus, quam dimidium Glandulae occupabat . Tarbetus quoque . At arcanorum naturae perscrutatoris Marcelli Malpighij discursus placuit tanquam preliminare attexere, nempe partes in Cranio contentas in segregatione fluidorum , sua ossicia adimplere, proprijsque sungi muneribus,scribentis : Corticis, ac carne veluti siltro separatur serum ex Arteriys meningum , per Abrutis cerebri inde in elongat0s neruos derivatur , residuum autem sinu rre uectum appensis etenis iterum ad praecordia refluit. Hoc serum pluries in cerebra , me uia oblongata

54쪽

re t metropolis cerebrum .

Nec ab Hipp. Oraculo longὸ abesse arbitror asserentis, quod ita a simili operatur in Homine natura, sicutari. Quamobrem ad mentis meae conceptum clarius exis

promendum a simili, Puerorum Ludum attexam , quo liquido constabit,ni fallor,quo Arcanorum Mater natura utatur, modo in elaborandis, consciendisque in cerebro Lapillis. Consueuerunt itaque Pueri Depe sepius iastula ori ad mota in seponaceam insectare aquam , qua veluti intumescente frequentes emergunt bullae. Pari methodo naturam procedere in formando Lapidem c cerebri autumo : Esseruescente namque in ipso praesertim in Plenilunio, ut notat Bartholinus in Anatome de cerebro, quando incalua turgesiit nimia operationum ingruentium copia, plusquam par est agitata canaliculorum structura, ac compage laxata ex tortuosa inflexione aliquem eorum lacerari, de sic intubum quodammo- modo insuflantem conuerti contingit, in ceream hic quandam materiam, siue seponaceam impingit, id exagitat in bullas,quibus in unum coactis,in vcsiculis glandulae pinealis, exscatisque fluidis per os demissis, dicta glandula lapidescit, & nuclei pinei figuram , quam antea praeseserebat dimittens pineam imitatur, ut in figura lit. A. o Quod totum indagavit in capite cuiusdam qgeni desuncti praeclarissimus Medicus D. Bertingerius Gipseus, F dum

55쪽

dum vitieret Bononiae in Xenodochio S. Mariae de Moria te professor,b: inuentum a se Lapidem delineatum, pla- cuit inter alios Viros propalatum mihi demonstrare . , nec non eius signa syndromen praedicentia manifesta. re ; Quam figuram in gratiam studiosae Iuuentutis , ac confirmationem nostri seperioris ratiocinij hic impressam typis mandauimus. Narrauit itaque praefatus Dominus se curam suscepisse praefati aegeni annor. 3 o. circiter, isque expensis gessille, cuius capitis structura inuersam cucurbitam representabat,nempe superius latam, inferius diminutam,& Phyno miam suillam habebat, caputque erectuntia sustinere nequibat , imo si manu ipsum erigebat statim demittebatur ad pectus.Hic continuo dolore capitis grauabatur , ita ut nihil posset memoriar mandare ; ab

ore limpidissima aqua singulis fere diebus ad quantitatem calicis profluebat. Inde morte praeuentus, inter partes praecipuὸ capitis,a nuper memorato viro anatomi Tatas adinventus fuit lapis magnitudinis nucis auellanae, sed tantisper elongatae, ad instar nuclei pineae; exterio-

rem crustam quasi pineam repraesentans, medullare centrum tartarizatum, vanumque sinum ; situs sub fornice inter duas nates, ac infixus in glandula pineali; ex quo moueri possumus ad rationem assignandam, cur ipse beneficio memoriae careret. Nam talis glandula sicuti in statu naturali inseruire nata est cuilibet distributioni, ut notant Anatomici; proinde tartarizata , Se infixa defe-catum partum praestasse necesse erat, in quo conturbatae remanebant quaecumque intellectus operationes, vel ut Hipp. quibas aqua superat ignem in cerebro, fiunt adeo

stupidi, 'aebetesque, ut prὸ tenebrosa humiditate,ut sub-

56쪽

iungit Tach .acidum fixum in natura percipere non pose sit. Hinc iure merito praefatus Cipsus admiratione captus,in hec Verba prorumpens alti quis poterat tanto occurrere morbo subinde addens summopere sibi displicere soluti uis usum fuisse medicaminibus in curando aegroto, ut Pitulis Cocchiis cum Eleboro,Aggregati uis, de Agarico, ali isque similibus; tum etiam vesicantia applicuiLse humeris, S occipiti ; nec non medicas cucurbitulas , tandem sternutatoria ad expurgandos humores tradidisse; sibi inquam displicere asserebat talem medendi methodum sequutum, utpote quam noxiam pro com- . perto habuerit, cum exsiccando humidum ad tartarizandum , elaborandumque lapidem unice conduxerit ;Quod procul dubio vita stet, si Κentinant praxim, quam

anno I s . exercuit, similem curando aegrotum, quem

Puina, Sambuci floribus, Sc Requie Nicolai Alexandrini : ad aetatem annorum 71. perduxit secutus suisset , vel Nepente , & similibus.

57쪽

A. B.

Fig. I. Clandula Pinealis transmutata in corpore , dc retrorsum reflexa Protuberantiae cerebri , quae nates dicuntur. Ventriculorum dextri, & sinistri fundus in quo anterim vascula apparent. Canaliculi , qui de sui natura instar intestinorum in cerebro inflectuntur , modo ex concussione variant figuram , assumuntque rectam , & efformant internodium, arundineum, quod a nobis diciturΤubus.

Tortuos giri cerebri, ad disserentiam Cerebelli , qui circulares , & ordinati cum orant. Fig. II. Clandula pinealis sana, quae ideo pinealis dicitur, quia figuram nuclei pinei tenet ,

hanc obseruamus constitutam inter nates,& appositam foramini, quod in medio ventriculo in nobilem intrat. Neriaeus funiculus, qui utrinque nates simmat , unitur cum neruis oculorum m torijs ad musculum troclearem.

Fig. III. Glandula petroia, una cum funiculis . supradicta per medium dissecta , cuius paminterna aliquantulum tartarizata repraesentatur.

Fig. IV. Tubus quo lapia efformatur. De

60쪽

sitas undecimum appellarunt musculum liquido iam apparet ex lapillis in eis quandoque repertis, bc in

earum concrescentibus sinu, musculorum enim munus,

cum sit per tensionem, ec contractione motum in se,tum in contiguis,sibiq; anexis partibus causare improbabit omnino demonstrant in eisdem lapidificum, utpote quod vas immotum, ac quiescens exigat, Ut per stagnationem succorum materies crassa , seu lapidea coaguletur , figura insuper musculorum, de structura adeo opposita consectioni lapillorum est, ut vix unquam in tot corporum sectionibus, sedula indagine peractis memoriae traditu repereris in musculis lapides fuisse inuentos; Hinc philosophari licet praedictas cauitates, non ut aliqui autumant musculos esse, sed glandulas potius sub linguales ad irrigandum musculorum fasciculum inditas a natura , quod praeter figuram earum , dc structurar ad continendum succum aptissimam, concretio lapillorum in eis contingens aperte id comprobat, teste Κent-mano in exemplo supposito. Torgar in aula Serenissimi Principis Federici III. Saxoniae Ducis Tibicem erat,quo non numquam princeps

utebatur in tali studio cum ingenio , nec non industria versatus . Io Steidelii nomine , cui tuberculum sub lingua insurexit duriusculum in faucium glandulis, sed doloris prorsus expers, quod ipse , de sui consultores ex natu vehementi sic intumuitie opinabant, sed cui