장음표시 사용
51쪽
q PETRus . Apos To Lustrabeam, eam sibi facses, eam sibi curulem esset. Qua propter Praefectus, magis magisq. irritatus, Petrum,tan quam alienigenam, ac barbarum, prius sustibus caesunt, in Crucem agi; Paulum uero, Ciuitate Romana dona tum , capite plecti iubet , Jege Valeria, ac Porcia, R om norum ciuium praesidijs, propter impietatis crimen id nostris adscribebatur illudentibus Deos per centuriata comitia sublatis, in exitium hominis: iam Nerone inter. Iudibria Magorum eluso , non nis caedes, & strages m ditante, recitata ex tabella sententia, sublatum est ab Ethnicis, Iudaeisq. murmur, festae uoces, plaususque, ouans acerbius uolitabat Iudaeorum impietas, conuic isq.in apostolos grassabatur,&nondum Romano mucrore distuptis Apostolorum uenis, cruorem anhelate , contra, apud Christianos Iacrymae in oculis, tremor in corpore, haesitatio in lingua cerni, maestissimos animos, piaeter Principum supplicium, metumq.sui, Iudaeorum laetitia, ac tripudia atrocius fodere . Enimuero Iudaei, Ei liniacique, demptis duobus illis Christiani nominis fulminiabus, rem nostram infirmam, quassatam, atque exsanguem futuram sperare ; nec litatis imperatoribus imbelle uulgus timendum asserere. At in Apostolorum uultu uid re licebat summam grauitatem, summam sanctimoniam, summam maiestatem, nihil de pristina hilaritate mut
tum, idem decus, eundem colorem, eandemq. uocem.
Itaque diu complexui mutuo inhaesere . cumq. iam so gregarentur, accelerante supplicium satellite Paulus, ad Petrum uersus, Salue, inquit, templorum fundator, Christiani populi pastor, desumme gentium parens. Ad quem Petrus, Tu quoque, buccina Christi, decus militiae , sidusq. populorum, laetus ad superna proficiscere. hac die ingens nobis merces paratar aeternoq. una simul gaudebimus aeuo. Ita, se inuicem cohortati, segregantur. Cernitur locus hodie, in sacellum crectus, extra Tergeminam portam, ubi ambo Apostoli nouissimam si-hi pacem, salutemq. dedere: quem locum indigena, e rusq. mira pietate adit, ueneraturque. At Petrus in Ianiculum, Naumachiae, deorsum, iuxta amnem, positae, imminentem, Paulo ad Saluias aquas ferro occidente ductus , contemplaturi. O ucem , Aue, inquit, salus gentium,
52쪽
neri seuens r per te patefactum est ad sidera iter, ape tumq. Caeli limen. tu, quam nuper integerrimi cruore. madentem uidi, ocucumbenti hodie mihi ad salutem is Iutaris exsiste . Inde rogauit ministros , ut inuerso se corpore in Crucem agerent, ne seruus Principi aequar tur . His libenter paruere carnifices. Quamobrem
multa de Cruce concionatus, totus cruore madens, commendatis Deo, auditoribusque, Ecclesia, III. Kal. Iulii feliciter exspirauit, Fonteio Capitone,& C. Iulio Ruso Consulibus, post Christum natum anno LXIIX. Impetis Neronis XIII . Sed breui subsequitur in monstrum ultio. erumpente enim ex Hispania Sergio Galba, Augustoq. ab exercitu, ac Senatu acclamato, Nero, conscie
tia scelorum pauidus, abiecto Caesarum euitu , fugiens, semet interemit . At, si de Petri aetate coniectari licet, X X C. aut paullo minus illum attigisse annum crederem, quando, uergente iam aetate, Christo se iunxerit, uixeritq. XXXVI. annos ab excessu Christi. XL enim Antiochenam ; V, & XX, mensibus sex, de diebus XI X. detractis, Romanam rexit Ecclesiam. Corpus eius, a Marcello, Appuleioq. fratribus, magna ueneratione, &pijs lacrymis decoratum , multoq. unguentorum delibutum
odore, in Vaticano, haud procul uia Triumphali, ad Neronianos hortos, circumque, sepelitur: ubi, Constantino Magno imperante, sedatis iam Ecclesiae fluctibus, qui per X X X. Caesares religionem nostram saeuissime exagitarant in ingens illi Templum construitur, bidente,ligoneque, ipsa Augusta solum fodiente manu. sed recentiores Pontifices, sordescente illis ueteri illa structura,
longe maiorem, augustioreinque, & tanto dignam Principe attollunt aedem . Coepta stupendi operis moles a magno Iulio II. cuius inuicta, admirandaq. prorsus animi magnitudo, praeter armorum gloriam, restitutumq. ampli mae maiestatis, foede antea conculcatae, obscurataeq. scelere Tyrannorum, decus, pacis etiam artibus nobilitata est . At, ut ad rem reuertamur, Petri ossa
una cum Pauli mista fuerunt, seu quia superis id cordierat, ut, qui hanc captantes auram familiarissime simul uixerant, seq. adamaverant unice, mortui eodem busto claude-
53쪽
x B. PETRus AposTOLus irelauderentur, seu Asiaticorum inuidia factum. Enimuero Asatici, eo ipso anno, seu recurrente festi anniuersaria die, pietate erga suos adducti, ac tanto Italiae bono, tantaeq. felicitati inuidentes, cum surripissent illa corpora, detectiq. fuissent, concurrentibus ad arma indigenis, perculsi, in puteum quendam, ad Catacumbas duobus, aut paullo minus passuum millibus extra Triumphalem portam locus hic est deiecere; inde caelesti uoce monia strata, grandiora Concionatoris, minora autem Piscat ris, attestante, mox a Siluestro, Summo Pontifice, in Thraciam, ad occasum Romanae magnitudinis, abscedente, ad incolendum Byzantium, Constantino aeque ponderata, anno a Christi ortu CCCXIX. supra porphyreticum lapidem, diuisaque, partim Vaticana, partim Pauli delubra habenti amoorum autem capita, quae surripere olim ausa seminea manus, mactatis sontium, corporibus,diram,exsecrandamq. audaciam testata est, in nobilem, ac celebrem lacum transsat summo cultu
L . - . Laterano in templo asseruari ui- . demus.
54쪽
niam in illustri, ac clara, quippe primo Iudaeorum Rege ex ea pr genito, enascitur, Cosso Cornelio Lentulo, &L. Calpurnio Pisone Consulibus. Ipsius uero p rentes ius Romanae Ciuitatis quo nihil florente re Romana insignius habebatur γ obtinuere , incoluereq. Tarsum, Vrbem in Cilicia campestri nobilissimam; quippe Cilicia duas in partes scinditur, campestrem, atque montanam . Urbs ipsa Tarsus paruulo in tumulo exsurgens Cyndo lauatur amne . auctor illi originis Perseus, Danaes filius, uel ut alijs placed Sardanapalus, Assyricum dedecus,opere uniaus cum Anchialon diei, tantae quondam Assyriae fuere opes, ut per XXXVI Reges late Asiam in umbrauerint, pluresq. condiderint Vrbes, demum, epulis, ac Venere flagrante in rogo semiuiro corruere. Erat Saulus compore mediocri, alij breui fuisse scribunt, & incuruo , naso, ad uotum Persarum, quod augustum in Regibus A credunt,
55쪽
credunt, adunco, & longiori, albo colore, hilari oculo, supercilio humi demisso , raro capillo ,barba densiori, &promissa, pulchra,& decora facie,& in se unumquemque trahente: ad haec, acri, uehementiq. ingenio, praeclaro animo, & in ardua prono. Cum hac uirtutum indole aparentibus Hierosolymam perdiscendi caussa mittitur,in Ethnicorum disciplitiis non mediocriter uersatus, ubi diu audiendo Gamaliele, singulari modestia , & praestanti doctrina uiro,& Moseos peritissimo legis, commoratur, tantumq. uiuido ingenio, ediscendi q. ardore in disciplinis prosecit, ut longe, multumq. contubernalibus superatis appareret omnibus illius doctrinam,uimq. in dicendo Asiae terminis haud quaquam contentam fore, afferebatq. parem ad patrios ritus defendendos animum, atque audaciam. Quamobrem, iuuenta, & moribus terribilis, Stephano, condiscipulo suo, perniciem non obscure machinatur,reliquorum ipse incitator,& antesignanus. Itaque, cum Iudaei,mira Stephani contusi uirtute,hominem, patrijs a legibus desciscentem, conuellentemq. uetera dogmata, lapidibus ad Aquilonarem portam, Cn. Domitio Ahenobarbo,& M. Furio Camillo Scriboniano Consulibus mactarent,illorum uestimenta custodiens,suorum ictus oculis iuuare, saxorumq. in crepitu exsultabat,ipsius innocentissimi eludens cum risu precantis uoces.hinc gustata saeuiendi in nostros licentia, & tactis, pollutisq. semel cruore faucibus, non quiescere, sed, dirissimo odii telo saucius , furere , omnia agitare , omnia quatere , globoq. aequalium facto, nostrorum in aedes irrumpere, euastareque, miseros in publicum trahere, & grauissimis affectos contumelijs diverberare,& tradere supplicus. in imbellem quoque sexum, uel tutum contemptu sui apud hostem serox, nihil denique illis pacatum sinere, caelum illis crudele, insensam terram exoptare , in gladiorum summa impunitate pulsatis ariete moenibus, aut seribus ferro stratis inter gemitus cadentum,& cruorem acerbus, immitisque. Magnum uulnus Ecclesiae per hos dies illatum t uulnerantur alij, in sugam alij uertuntur, alijsortunis spoliantur, post acerbitatem uerberum, & squalorem penatium. Quippe iuuenis, gloriae auidus, &non dum aduersis rebus iactatus, patrijs in defendendis ritibus
56쪽
men commendaturum credere,sperareque: nam immode
rata uasto, praefervidoq. in animo uirtus, nequaquam solidae aura laudis contenta, late ultra modestiae, dec risq. fines evagatur, rerumq. peruertit ordinem, & priri cipes gentis, de aemula nobilium cohors laudando, aditandoq. ferociam attollere, prorsusq. indomitis iuuenem animis contumaci, pugnaci q. ingenio insuescere caedi bus gaudebant, ac ueluti nostrorum in exitium natum asmirari. Sed concepta non diu illiis spes arrisit, multa cogitante mortali, & alio ea Deo uertente. At Saulus, cum propagari latius religionem nostram, nec ullo pomnarum metu coerceri uideret, impetrauit a Principe S cerdotum Damascenorum ad conuentus litteras, quibus fieret illi facultas cuiusque mortalis Christi numen uen rantis deuinciundi, attrahendiq. Hierosolyma. hoc comsilio, auctoritateq. munitus, eodem etiam tempore Ca
io, dirissimo Monstro, Romanos penates infandis caedi bus depastente) nulla interposita mora, festinus, nostr rum in excidium Damascum properabat. Qua diuulgata
fama, ingens nostris terror incutitur: nouerant enim i uenem per se ferocem, inhiantem caedibus, saepe noxiarum, &tamdiu uincula, ac sti ages, cruoremq. mactans tum, &supra pervicaciam, atque insitum odium acerrumum aduersarium, publicisq. nunc uallatum opibus hor Tendum, non aetati, noὰ sexui parsurum, sed omnia ima. mani rabie euastaturum. At Saulus, Christianum suinem anhelans, scelere amens, &surore vaecors, iam magnam itineris partem confecerat, cum subito, Paullo
Fabio Persico, & L. Vitellio Nepote Consulibus , IIX.
Kal. Februaru a Stephani caede recurrente anno, ac me
se, scindi caelum , & ingens micare fulgur, obduet .
face, Sauli in ora vibrare, adeo, ut perstricti oculorum acie, animoq. deficiens equo decideret, apparuit, insecuta mox uoce, Saule, Saule, quid me persequerisὸ Cumq.
pauidus ille quaesisset, Quis es Domine Θ ille dixisset, leIεsu Messe,quem oppugnare persequereturque,durumque, ac graue illi esse, stimulo calces opponerer Tunc 5aulus quaerere incepit, quid sibi facere imperaret ξ Atiae, ut Damascum contend: et, admonuit: ibi enim,
57쪽
B. PAvLvs. APos Totus quid faciendum foret, auditurum. Comites uero Sauli
par terror, stuporq. peruaserat, concrepante uoce, uiso nemine stratum ante se cernentes Ducem. Quamobrem,
cum diu haesissent, recollecto demum animo, hominem Damascum perduxere; ibiq. triduo, nullo gustato cibo, Iuceq. carcntem, Ananias, a Christo praemonitus, confirmatusque, in pristinum redigit robur, sacraq. lauat aqua, trepida etiam manur tantum sbi fecerat nomen Sauli ierocitas,ut etiam corpore languens, & luminibus orbatus, adspicientibus terrori foret i sed ingens ille bellator, usque adeo Christiano nomini infestus, sexcenta pericula pro Christo subiturus erat, nomenq. eius Regibus coram, ae Caesaribus intrepide tutaturus, uas electionis, decus Christianae militiae, terror hostium, uictorq. gentium. Hoc pacto Saulus, Christi signis mancipatus, omnes imgenij uires ad amplificandam Imperatoris gloriam, omnemq. animum ad abolendam impietatis notam conuertit; palam iam Christum confitetur; manasse iam bona; effulssse numen; non ultra euoluendis libris terendum tempus esse, praedicat. Ouae repentina mutatio summa omnes admiratione affecit. Enimuero increbueratiam funa, armatum minis, & peculiari odio saeuum ad Christi delendum nomen Damasco appropinquare , dc
tunc non illud persequentem modo,sed ultro laudantem, attollentemq. audiebant, saeuum murmur, dissonus can-GRincertaeq. uoces exaudiri,& non dubius metus,acrius odium cum rabie Iudaeorum pectora quassare .seruere
igitur animi, insontisq. in caedem impelli, forentemPaetate iuuenem, promptumq. manu, ea ingenii praesta tia, ea facundia, abnegato patrio turpissime ritu, externa ad sacra prolapsum, acerrimeq. pro his stare indignabantur, ideone hausisse dogmatum mysteria, ita inludasse di sciplinis, ad haec tradita arma, patrias ut ea in leges dis filminaret, abutereturqueὸ Vociferari itaque, structis insidiis,ne posset elabi, faxq. illa ingens, breui excitatu ra incendium, ipso in ortu exstjngueretur, Dineam, Arabum Regis Praesectum, illuc ab Regeidelegatum ad Romanam mitigandam ferociam, cum haud dubie Romani ipse belli metu quateretur, addictusq. sdei um scientiae nonnisi ex caeli ben nitate salutem speraret aseunt,
58쪽
B. PAvLus. Apos To Lus seunt, obtestanturque, ut uigiles portarum ad liminare, cauteq. custodire iuberet, cum transscendere moenia
nefas apud Romanos, & semper morte piatum ipso Vrbis conditoris fratre cruore suo iura sanciunte . Sed Sauli Auditores, praecognitis insidijs, cum fallere excubias n quirent, hominem intempesta nocte e specula insporta dimittunt, qui statim in Arabiam euulgandi Euangelii gratia proficiscitur : quamquam id Lucas memoriae non mandariti sed ipse Saulus in Epistola ad Gallograecos se alio intendisse ab illa fuga iter, inuisisseq. triennio post Hierosolyma, rediisseq. Damascum assicinat. Arabum
gentes, feritate barbaras, 'corporum, animorumq. moulitie infames, soli fertilitate, odorum copia, caeli q. s lubritate beatas, partim Romana potentia, partim indbgenae Reges, &ipsi socij, uectigalest Romanorum in perio frenabant, Nabathaei, Agraei.Sceniti,& Chaulotes multas colunt Vrbes, sed plerumque uastis campis inemrant, & sub dio Scythico more degum, incondita multiatudo, certis parens Ducibus, discors, ac contumax, qu rum crescente sobole, ac colluuioue, nostro saeculo ab Euphrate, qua Palmyreorum termini rigantur, usque ad Atlanticum Oceanum, Aegyptum , Africamque, occupata videmus . Has gentes concionabus Saulus aggressu fracta saepe impietate, multisq. acquisitis Christo miliatibus , Damascum repetit, moxq. Hierosolyma, Apost lorum uidendorum gratia, Petri praecipue. cuius fama sanctitatis finitimas gentes occuparat, ad exhibendum Principi Ecclesiae obsequium, de quodammodo ad accupiendum, praestandumq. iuramentum, apud signa, sum mumq. militiae Ducem, petijt. sed eo desiderio fraud
tur . nam, praeter Petrum,Iacobumque,fratrem Domini,
uidit neminem . Quin decimo post die, in Syriam Ct liciamque descendit, frustratus inimicorum insidia grrabidas animas uni ipsi praecipue truces, ubique Christi
nomen enuntians, duciturq. a Barnaba quicum uetus intercedebat consuetudo, amboq. sub uno, eodemq. in stituti fuerant praeceptore, & saepe inter se de religi edisceptarant Antiochiam, nondum ex omnium Apost larum, ceterorumq. animis depulso pauore i sed Barn bae auctoritate omnibus catus exstitit i tanta enim Saulo
59쪽
.6 B. PavLusi Apos To Lusad conciliandum sibi mortalium favorem, captandosq. animos, dexteritas inerat, ut nihil supra: quisque hominem celebrare, stupebatq. cum oris dignitatem, tum suaues mores, procul scurrilitate, & risu, atque facetijs. λquanto truculentiorem sibi animo, uultuq. effnxerat, tanto Ieniorem, mitioremq. expertus diligebat. Igitur Saulus una cum Barnaba integro anno Antiochiae commoratur, ibjq. nostri, Christiano cognomine, cum antea Nazareni nuncuparentur, honestantur: deinde, cum maxima rerum paenuria, Agabi ex ore multo antea denuntiata, anno secundo Claudij Caesaris, quo rebellionem, stragem, & pugnas Romana res sensit, Iudaeam, finitimasq. Prouincias urgeret, eaq. mire Christiane in his Prouincijs uersantcs affictarentur,Antiochensis conuentus in medium pro rata lacultatibus prolatis occursavit piorum necessitati, munusq. Saulo,ac Barnabae id iniunctum, quos uniuerso in conuentu uirtutum concursu, as
mirandaq. pietate praecellentes intelligebant. Re se liciter, pieq. expleta, ambo Antiochiam, Ioanne que mct Marcum appellari alias diximus adscito, repetunt. Florebat illa Ciuitas multis , ac praestantibus uiris, &Christianae discipJinae obseruanti stimisi hi, multis fusis ad Deum antea precibus, Saulum, & Barnabam, ad opus, ad quod uocati erant, implenduin dimiserant: qui, almo ducti spiritu, Seleuciam Ciliciensem, ad Calycandum sitam amnem,uenerunt; deinde in Cypru, uno adiuncto comite Ioann traiecere,insulam mirae fertilitatis,caelo solicem, & amoenitate ilJustrem adeo,ut Poetae in illa Veneris domicilium finxerint: Paphus inclytum templum habet, condente Aeria, seu Cynara sacrante,nulla Dcae humani corporis erites,perpetuo ambitu larmam in metae turget, thure, ac precibus numen exposci credebant, nec cruore madescere ara, haedorum fibris haud incerta fides, nec ulla superrorantis uis imbris in ignem sub dio fiagrantem, ratio occulta, foedi mores, crebra stupra, suo cumbente exteris passim, aduenisq. muliere, nullus pudor, nulla modestia, quo sorma augustior, eo in libidinem, di obscena profusior mulier, summa laus in stupri patientia .i Igitur Saulus, Cypro Papho tenus peragra- , abergio Paulo, insulae procuratore, audiendi uerbi
60쪽
B . PΑvtvs . APOSTOLUS 7 Dei percupido, accerstur, multum contradicente Elym
Mago, qui, obscurus genere, malitia notus, dolis, ac fallac ijs creuerat, uerebaturq. Apostolorum aduentum, ne detectis ma leficijs eo deceptorum opimo animorum spo-
lio nudaretur,& lueret simul poenas . Quod intelligena Saulus, in conspectu Praesidis in hominem inuectus, it oratione perstrinxit sua, ut mutesceret ille, &, caelesti ira punitus, omnem uidendi usum amiserit. Quo miraculo add uctus Sergius, cum multis accolis, ac tota familia, sacro baptismate abluitur, uir bellica laude insignis, de in administranda Rep. iustus, nec animi, aut consili j inops, non minus Saulo carus, quam illius ipse cupidus . Hinc Saulo inditum Pauli nomen ferunti & sic deinceps uocitabitur . His igitur Paulus gestis, una cum Barnaba relicta Papho, Pergen, Pamphiliae Urbem, Dianae Pe geae delubro memoratam,Cestro numine subvehitur inde Antiochiam in Pisidiam reuertente Ioanne Hier solyma accessiti ibiq. dies noctesq. Christianam religi
nem praedicabat: tantumq. erat ingeni j illius acumen, ranta uis dicendi, tanta ubertas summo cum in Christum amore, ut nec umquam illi uerba defecerint , aut exaruerit oratio, nec corpus ullo labore fuerit deuictum: agat, Iicinio usque ad quinctam horam manibus opus facere, ad nonam usque in docendis, instruendisq. populis, aut curando corpore, fouendisq. egentibus defatigarit m gnificus illi animus, excelsus,& numquam a rationis sede deiectus: mira submissio',& ad breuissimum tempus ira i quod plerumque in alti animi uiro reperies) nulla morositas, nulla elatio inerat, acerrimo in ipso iuuentae r bore iactari,aestuareq. seruore pruriginis: sed creberrimis ad Deum precibus, miraq. corporis amictatione tundere effervescentem uenerem, ancipitiq. in discrimine saepe triumphare . Igitur in Pisidia Antiochiae commorans, cum in t udaeorum conuentum intrasset, lectisq. sacrorum capitibus librorum, rogatur ab Optimatibus, numquid effari uellet. Tunc Paulus, grauem exorsus orationem, cuncta, quae a Deo ipsi, Patresq. beneficia accepissent, commemorat, Abrahamum, uirum intege rimum, gentis patrem, eductum Chaldaeorum e regione,