장음표시 사용
11쪽
copiose disserueml:nihil mala .nihil utili , nihil praestabilius in cunctis rebus humanis
esse,qua Cocilia coetusq; hominu iure sociatos, quas uno ac proprio nomine ciuitates appellant.Nam cum homo gregale sit ani/mat,tum rectam videtur vitae rationem in cutus:si constituta ciuitate,tempus,aetatem,
animum, cogitationem ad bene, laudabili/ter, honeste,beates uiuedum accomodaue rit.quapropter maxime laudatur, qui primi urbes condiderunt,& disperiss montibus Asyluis homines, ac passim belluaru more vagantes,ad societatem vitae conuocauerunt.
Quocirca sapientes existimant,valde praeclaine no/ rum urbem codere, multo praeclarius codi tandum tum instituere, longe vero praeclarissimum est. institutam recte gubernare. horum primum moenibu alterum legibus tertiumvero ma gistratibus optime conficitur.& quonia no nonulla de optimo Reip. statu,& ciuit, iis conseruatione in mediu allaturi stimus: de ciuitatis nomine, diffinitione, diuisione. . . paucula praeseremus. plerim magna erudi/3. tione ac doctrina viri dist niunt ciuitatem,
diffini/ collectam ciuium multitudinem ad bene vi uo uendum coactam.M. Tullius magnus simul Philosophus& Orator in sexto de Re p. Dio finit,cocilium coetui hominum iure socia
tum.Diffinit Aristoteles peripateticos prin
12쪽
mps in oeconomicis libris, multitudine do/morum,agro,& pecunia satis, superq; abun dantem ad bene vivendum: multifariam ve/ro ciuitatem doctissimi veteres partiti ac di stribuere consueuerut.Diuidis Ciuitas in principem,cosilium , praetorium,& populit Principem quidem ad imperandu, Cosilium ad m-ψ'
decernendum praetoriu ad iudicandum,po
pulum ad parendu atq; obtemperandum. uiditur Ciuitas & in diuersos plerum ordines vel ut Roma in nobilitatem ac plebem & ha/rum mediu equestrem ordinem. Dividitur Ciuitas i varios magistrat cuiusmodi apud
Roman os fuere Dictator,Cosules, praetores,
Questores, Tribun Praesecti,Τtiuuiti, indiles, Alii item p multi. Diuidie Civitas in res urbanas & bellicas,quarum hae robore,vitibus. animi magnitudine exercetur in bello,ille vero pacatis temporibus potius cosilio. quita te & iustitia. diuiditur Ciuitas pro Platonis sententia in plura membra,nam caput principes sunt Ciuitatis, εἰ maximi magistrat',ocu li atq; aures,Praetores &Iudice cor Patres Senatores,Consiliarii: manus bellatores & mistites:pedes agricole, & eius Iociati ordinis inferioris homines: sine quoru opera, inge nio,& ari reliquu corpus substineri nequiret Plutarchus Peripateticus apprime nobilis
13쪽
eleganter,& concinne autumat. CDe optima Reip. Gubernatione. Cap.m Vnc vero ad ea pergamus quae costruationem spectant,&optimum continet Reipublicae statum:non ex nostro ducenda sensu, sed potius ex Aristotelis ac peripateticorum fontibus haurienda, ipse cto et caeteris imperare voluerint, optimossapiente integros,atq; innocetes se praebeant: si reliquos ciues a turpitudine,avitii ait ad capessenda rectam vivendi viam excitare voluerint. neq; enim frustra dicitur,quales sint in Rep. Principes & Rectores, tales reliquos solere esse ciues:itaq; oportet eos,qui caeteris praesunt, eam siubire agendae aetatis ratione, ut non tam verbo erudiedis, quam exemplo excitandis fiant aliis bene vivendi magistri.
nam qui ratione,fid integritate pollent, his μ' potissimum crededa est,& comitaeda Respublica. qui vero iniuria & fraude, ac se perpo Vnd/ux iam in magistratu gesserint,non solum apo HςU' testatibus repellendi sunt, verum etia poena ac digno sua improbitate afficiendi supplis de studio cio.Sit igitur studium diligens ei, qui Repu.
Reip re/ gubernat,virtutem, aequitatem,stugalitate. ctorum. rectanis in omni vita tueri rationem: si sort
14쪽
e cupiat subditos habere consimiles: quibus pateat ipse aut uiti aut uirtutis exemplar.prospiciat autem in dies,& uigili cura rebus incuba quae noxiae Reipublicae,quae salutares ca dere possint: ut has studiosissime prosequaltu illas tanqua scopulum fugiat: quod ceratius,commodiusq; assequam i plerita me/te repetat, & similitudine coparata annectat latura pra sentibus: & omnem uitae cursum solertiiseriae complectatutaui in hunc moduexcubanti nihil nouu nihil improuisum, ni hil inopinatum,nihil denil non studiosissi/ me meditatum ueniat ita enim & suae dignitati,& suorum saluti facile consuluerit,il Rei pub.praefuturi sunt,ut communi ciuium uti De vim
litati prospiciant,ita vigilare oportet: ut o/latia reip. mnes a labe turpitudinis arceat: ut ne leuem rectoru. quidem noxam permittendam intelligant: ac ueluti in semine nequitiam elidedam: obsistendum nai leuioribus,ne sensim adgra uiora serpatur. non inscite Plutarchus illud p
bat Hesioduetiam pauxillula adiectione si sit
inrte frequente ingentem saepius aceruu co
Bariadistribuendi sunt pro dignitate ciuitatis Distribue
honores,ac maioribus afficiendi,qui maiori di sunt P0us excelluerint laudibus minoribus uero , et dignitate uirtute,& sapientia iseriore extiterint sed ne= ciuitatis mini inserenda est iniuria,nemini risum no honor s
15쪽
cendum,siquidem ita natura,aequitas,ratio.& honestas praecipitiad potestatem retinen/dam uel augendam opes,& copias adesse plurimum conducent Reipublicae:ut non solii mali ciues comprimantunsed etiam externorum si quando usus acciderit,propulsetur iniuria. tametsi potentia firmior non tam os pibus atq; diuitiis constat,non tam milite Marmis,non tam externorum rerum affluen/tia:quam iuris aequabilitare,quam legum robore,quam ciuium cocordia , quam deni consilio sapientia,atq; exercitatione uirtutis. non autem ab re suerit,ea ciues bonos extimescere, quae optimum queant aut infingere,
aut labefactare ciuitatis statum:si recte Resu. blicae firmamentum sormido ponitur & pa. rit:quare& apud ueteres Lacedaemonios ti/moti dicatum temptu ostendit Plutarchus: maxime Rempublicam timore contineti arbitrarentur.Nam si externa pertimescat claues bella,nihil loci relinquetur intestinis sedi/tiossius,ac ciuilibus dissidii facile ciuium animi iure concordes eadem spectabut , una erit omnium uolutas, adem omnibus in re hus consensio:quae uti uera est concordiae ratio, A quaedam prospera uniuersi Reipub.
corporis ualitudo dc firmitas. De optima
16쪽
o Lato diuinus Philosophus eos los ce
-admittendos Reipub. muneribus, malas qui essent idonei caeteros autem longe repet elivendi lendos. Quorum uel ingenii tarditas,uel na/ sint rectoura: naalignitas rena communem amrre no res.
Posset. Quosdam enim tulit natura ipsa pau Io hebetiores & tardos ad deliberandum,ali os uero acutos , illos quidem & ad consulitandum acres & industrio tamen pam in O , - Ixderatos, praecipites ad iram, ad inimicitiasati odium pertinacessimultatum cupidos S seditionunt quo nihil est in libera ciuitate ' pernitiosius:& magis sugiendum. Rempu/blicam igitur qui praeclare vult gerere, hun ita H natura institutum esse oportebit: ut ni hil in eo de*deretur q, ad shmmum uirum Qua nupertineat, ut acre ingenium,non abiecta for tura Reima per icax εἰ matura grauitas in consui pub.Gufllendo, vivax atq; ardens in re bene gereda di bernatoligentia:&quae satis explicari no potest. Om/ res ee o nibus in rebus tenenda tamen est mediocri portet.
tas:vinet iustitia immani crudelitate laede. Medio tur,neq; lenitate nimia lasuescat: Romano. ctitas o rum opes non magis Nrronis attriuit rade/ mnib inlitas,quam Assimorum S rdanapali mollis rebus te Mn.Celius nosterab Θxcbitecto quodam ini neda est.
17쪽
terrogat ,quod malthar genus ad muros is
Dium conficiendos tenacius esset respondit . quod ex Magistratuum moderatione & ciuium concordia conficeretur:ut nullae qua uis editae ac latae turres cum illo sint confereciae. hanc igitur quasi primam artem quisin tenere atq; amplecti debet,ut neq; duriorem te pr beat , qua humanitatis postulet ratione 3 lamorem quam officii dignitas permiotat.profecto urbium conditores instar de Hie no/ rum in coelum translati ferunt egumlato/tandum res maximis ubit gentium celebrantur ho/e noribus:Optimi Ciuitatum Rectores &CO/seruatores immortalem gloriam in tertis asesecut beatissimas quoq; in coelo sedes adipi scuntur: die igitur noctuque studendum est ad Reip.coseruationem, & tui ipsius officiuSaIubeo iuste& moderate gubernadum.caue nec ira Irima ad &odio nullius ipulsus inimicitii nullo qua monitio uis ingenti pretio, nullius gratia aut amore erga Rei sed sola costientia &aequi &boni gratia actpub.Guγ iudicandum mouearis:cogitadum est enim hernato= Ciuitatem rectoris fidei commissam, no p testati traditam:& eam ipsam qua gerit Rep. non ad utilitatem propriam,sed ad commune uniuersiae Ciuitatis commodum Illud Hicium esse uberrimum existimo, ut prosismmnibu officiat nemini, ne lacessitus quid ε
18쪽
nisipublicae utilitatis causa. Rex tyranno ad . . intersit,quis est qui nesciatr Qui se regem ge/ risiis communem Borum utilitatem spectat. a suis commodis animum auertit, & tyran/ni mores aspernatus,dum saluti comuni pro se ripicia caetera post habet , uel potius conto aTμη mnit Omnia.Iure laudatur rerum omnium u/xurr modus,certis progredis gradibus ratio non ' lubito sed sensim eo deductura, quo virtutis ci μ mς momenta propenderint. duri me optima Re .gubernatione. Cap.iiii. O Vanquam superius nonnulla de Reip. 'Rectore praecepta tradiderim, vani ta
me euent mortalium conatu nisi dominus Deuς an custodierit ciuitatem.hoc igitur sit peculiare te oculos Praeceptum, immortalem Deum ante ocu= semb ha/los habere semper,ducemq; ad omnia sequi: bedus est nam omne datum optimum,ati Omne perfectum donum de sursum est descendes a pa/tre luminu:p illum cui Salomon scribit) ROges regnant,& legum conditores iuste decer Salomon nun audite Reges & intelligite data est a domino potestas nobis εἰ virtus ab altissimo: Querrogabit opera vestra & cogitationes scrutabit quoniam cum essetis Ministri Regni illius,no recte iudicasti nec custodistis legem
19쪽
Daniel iustitiae,neq; secundum volunfatem Des ain
bulastis.& ppheta Daniel exclamat, cogno scant viventes, quoniam dominas altissimu in regno hominum cuicunq; voluit dabit illud. si Reip. Rectores Deum imortalem pro pitium habuerint, firmu iecerunt fundamentum omnium,quae facturi,dicturiq; sint. OImnia equidem secuda sunt colentibus Deu, aduersa spernentibus, fluctuare aliquado possunt,mergi vero nunqua. faciendae quotanis expiationes delictorum, abluenda scelera, o mn s animi sordes christiano more depone dar:dies sesti A caerimoniae celebrandae sunt,& deniq; nihil uiro bono & honestatem profitenti , quod ad Dei honore pertinea negli- 4 gendum est.tanto Rectores habentur melios z- res,quanto ad religionem & rem diuinam η 'Myy propensiore esse videantur.si nonulli simu PR Hς latae probitatis uiri salsa superstitione tantum nox D' Valent ad hominum mentes illicledas, ut fled Πxmς ctere.concitare lenire. xasperare soleant: qain his est existimandum quorum sanctitas vistae probata & aperta est,spectate integritas dein medium exposita, quantum in his elucet maiestatis,quantum obseruantiae & authoritatis ad aTectus autem exasperados aut leniedos:quo genere uitae qd Deo Principi, Optimo,Maximo accepti' si aut homini saluta/liores.
20쪽
rius in terris non uideo.omnes prosecto cogitationes Se uigilia, in sepremi parentis co/gnitione Ponendum est:complures enim pecorum more omni sipreta religione, quiccidloquuntur,cogitan aciunt, turpissimo vo oluptativsine metiuntur .Qui autem sacra diu, ' ς ρομblica non celebrat,caerimoniaς despectis ha= m mse bet templa non stequentat, Dies sesto, non m 4 S Robsiemat. prophana sacriς 5 fluxa aeternis potiora existimat. anctissima Religiola obseruatia iri animo & in corde Re .Rectoribuς sit m- Gosemp .haecem tactias invita Parit uberrimos& plurimum laudis, authoritati 5c fidei om ta es, rubus Praebetataq; omnium gentium & na, Milonum est firmata colensu:nam ει apud veteres Aegyptios lacerdotum collegia Regi bus assidebant in causis iudicadis, ει Aetlivo pum quidam ex sacerdotibus creabant Reges:Graeci causev deserebant Amphitrioni hu qui erant in delo ministri Apollinis: se deinde Galliς iuditis,sic Caldaei Babyloniis: P erliς Magi faciebant.Romani uero quorures domi aut foris pace,aut bello cosilio aut manu gestae siumma cum laude atin admiratione memorantur,non nuptiau facere solo in inebat,nisi prius a picato,& re diuina facta, no 'a ima aedificare,non ire in prouintiam no bel ri'