장음표시 사용
31쪽
ω bo nes summentur,eoncordia alitur, res somna patitit vom mplificatur,passim agitur hone/stum ocium,coprimitur tumultus, sopiun tur inimicitiae extingutur odia,omnis omnium ciuium perturbatio depellitur,mnu/nae ope dignitate denti bona omnia tragibus conseruantur amplificantur . hinc Athenienses,hinc spartiata hinc cretenses
maximis floruerunt viribus:qui pro iuris ac legum administratione Regiam poteν statem,concilium .senatum,Cocionemq; habebant: quid Romanos latii lumen, ac decus enarremrNonne hi,quo plures leges condiderunt,eo stabilius sunt adepti impe De legi= riumr Nel enim decem tabulis contentubus Ro= duas insuper adiecere: quae Omnes perscimanos piae ebore,duodecim tabularum leges nuncupatae sunt. Mox ex his ius ciuile Papiariannm vocant,post legis amoes profectae sunt, ius flauianum dixerunt: sensim umro εἰ plebiscitum,& senatusconsultu, aliat item iura constituta sunt. quae nam gens est,tam rudis,tam inculta,ta barbara, tam venis ferinis moribus quae leges non ha/hum eruauerit e & cum tanta sit legum utilitas ac Maiestas, omnes qui constiturarint Respub. M leges uspiam condiderint, petet saeculorum omnium admiratiosne celebrantur.
32쪽
ne celebratur. hinc apud hebraeos Moyses, no/apud Aegyptios Mercurius, apud Athenie/ tanc urnkς Cecrops Rex,Draco,& Solo, Apud Cra-be le=reses Minos,apud Spartiatas Lygurg pd stum in/Argivos Phoroneus, apud Corinthios Phi ubtitori, don. apud Milesios Hippodamus, apud MThebanos Philolaus, Apud Carthagineses
Phaleas,ac praeterea Socrate Plato, Aristoteles diuinos quosdam honores merueruta Magnos illos εἰ diuinos homines quos ve hementer admirata graecia septem sapien/tes appellant,omnes Plutarcho teste legum fuisse conditores neminem fugit: a quibus iura orta tradita & interpretata sunt. Ma/ Mamagna quippe est eius ciuilis prudentiae laus, qua colitur honestas turpitudo contenitur
iniuria propulsatu libidines irenantur, ita oruden/gitiosoru hominum audacia furor Sinis/ Clitania cohibetur.Leges,muri & sundamenta 'sunt ciuitatum,in quibus bonos quam tu tissime detinent & malos arcent: nihil bo ni tuti atq; honesti esse posset,si iura conte mnerens & leges: ip stamus, p incedimus, P dormimus, i deniq; secure vitam agi mus, id totum est iuris ac legum defensioi tribuendum . quae nisi flagrantissimas ho minum libidines atq; auaritia cohiberent, non mulieres pudica non agros,non dω
33쪽
Exhortatio pul/cherrima erga rei pub. Guhernat res
mos,non vitam tutam haberemus. virines e paretum amplexibus eriperentur:pee vias per vicos per plateas homines percu/terentur, expoliarentur & crudelissime imterficerentur: iurum latronum sicariorum plena essent omnia: bonis viris aut nullus esset locus in ciuitate, aut turpissimis sem per afficerentur iniuriis.has igitur Am plissimi Magistratus sanctissimas leges amplexa mini & seruate:omnii conatu prDcuran dum est,ut promissa struentur, pacta comstent,non rescindantur conuela,iura quae/sita nemini auferantur,largitiones non instercipiantur,legata reddatur,tributa pedaritur,& vectigalia persoluantur. CDe Optima Re i. Guberna/tione. Cap.ix.
Rodunt veteres historiarum scripto/ re Lygurgum Lacedaemonioru Regem, qui ea in urbe salutares imprimis ac sanctissimas leges condidit, populu ad obisequia principum, Principes ad Iustitia im/retiorum instituisse . net enim quicquaaut in his qui praesunt ustitia melius aut iridis quos parere oportet, obediendi voluntiate laudabilius cogitari potest. Atq; ita dra
34쪽
mum recte & praeelare hominum e cilia tio,ac societas regitur,si Principes & Ciuistatum Rectores Iustitiam tueatur: inserio res vero promptos se, & alacres ad paren/ is dum exhibeant.vna enim iustitia est,& mater omnium & Regina virtutum, & quae philosophorum omnium voce ait con sensu in omni rerum publicarum admini/ De Ius stratione maxime dominatur,& floret,vi/ tiaget plurimum, splendescit, excellit, malos
plectens, dans bonis praemia Pax traice est Dedaee humanae vitae pabulum, firmamentum sa/ μluti fructus summae ubertatis, opus pecu/liare iustitiae, incolumitas populorum, sta
tus quidam bonorum omnium congrega ,-- itione cumulatu verum honestum,iucundum,peclectum bonu: De quo bene Siliu Italicus pax optima rerum: Quas homini
natura dedit, porro concordia quae cum ripace tota prorsus apta coniugata impii Cita naturali quadam societate colun ςQrdiqcta,a corde appellata, unum efficit cor ci/uium omnium, unum ex pluribus animu,
mentem una unam eandeq; omniumvo inluntatem ut sit civium inter sese verae ειν ternitatis ratio. & illa quam natura ipsa praecipuam ingenerauit amicitia pest omniu De ambrerum diuinarum alis humanarum cum citia
35쪽
heniuolentia & charitate summa eonsen sto. Vos optimi Reipub. Rectores, optimi Empe Magistratus memetote Empedoclis Agridoclis se gentini sentesiam, non solum domum talentia ciuitatem sed etiam quae sunt,quael mo/uentur omnia, ea constare amicitia, dist/mst natria pari Pictordia patria vero post inamortale Us .emnume,ac superos merito iure in officiora v μῖςψ' mali: bux secundum locum obtinet, quiP pe quae nos genuit,aluit, ducauit, in urbe ac domo in recta vivendi ratione colloca/uit: tal patriam diligere,patriam adiuus re,patriam conseruare, patriam amplifica/re debetis: bene A compositae locutus est Cicero Cicero: Unicuit nostrum chari sunt parentes iberi, propinqui,familiares, sed omnes omnium charitates patria una complexa est: pro qua quis bonus unqua mortem dubitauit oppetere,cum ei profuturus esseti J Ab hac igitur fl agitiorum ac facinom omnium quae hominum conciliationi aduera Hie no santur.seminarium arceatur:auaritiae& eratandum piditatis imprimis quae sapietum testimo est nio radix malorum est omniu, & ad quaevis scelera rapit mortalium pectora, tune fandae libidinis, & illicitae Veneris,inertiae. desidiar,turpis ocii postremo elationis, siuperbiae,Odii, crudelitatis, inuidiae, & om
36쪽
hium deniq; id genus malorum quae ma xime apta sunt, sanctam dirimere humani genetis societatem, seminarium extingua tur. Accedit libertas coeleste donum, hu/ De Iibermanae vitae specimen, signaculum glo/ tateriae,diuinae largitatis & parentis indulgen/tissimae naturae praeclarum monimetum, ac summi pignus amoris:haec cunctis thersauris antecellit:quando nec bene pro to/to libertas venditur auro. Quonia fructu eius praeciosior est cunctis opibus:vt quae expeturatur,omnia huic nequeant compa rati. veniunt sere bona omnia pariter cum De eon
illa, ut mori malit vir magnus & sapiens, stantia quam ammittere libertate patiatur: p qua magni tuenda magnanimis viris omnis debet eo viri in serse contetio.haec igitur cogitate patres hare uanda I meditemini, ad haec enitimini, & conten/ bertate . dite cunctis viribus: in his diebus laborateti noctibus:ad haec animum,studiu, ope iram conserte:& quae caeteras virtutes com
TLli prosecto qui primi urbes condide
runt,& dispersos motibus & sylui homine ac passim belluarum more vagates
37쪽
ad societatem vitae conuocarunt, proesAdubio magni viti extiterunt: ac iure habiti
sunt:& appellati sapientes.sed pari quoque
1 digni sunt laude,earundem ciuitatum re ctores , & conseruatores, quorum virtute opera authotitate illa geruntur,quae a to/tius mundi Principe ac rectore Deo impeIrata sunt in quibusvniuersa lex pedet,& in ta sita est religionis ratio & recte ac laudabiliter vivendi disiciplina.haec sunt duo aeterni mandata Principis, primum ut colatur Deus,alterum huic simile ut proximus dilitae gatur:hoc iubent leges,hoc iura diuina A
i i humana contendunt:hoc studio omni curare debent rerum publicarum rectores Ret ni Magistratu ut per rectam illorum adminiu mationem iuste,pie,moderate, tranquille vivatur hominum conciliatione ac socie rate:praeterea ad moderandam temp. desiopinio gnati non reiciant quorum sit opinio laulaudata data,sed eos in consultatione magnaru reretineri rum quae in desceptatione veniant,admitda est tere audire,& attendere debeant:interdum
H in causis mediocribus, quaru aliqua possit esse contentio siue ad Cities sipectent priuatim,sive publicae aduniuersam Civitatε. sit hoc inter bonos malosq; discrime, ut recipians alteri deliberandis rebus,alteri quan
38쪽
tum fieri potest abiiciantur. venis est illud Antistheni tum demum perire Ciuitatem ni, sente
eum a bonis mali non secernantur: Vt tan ita quam ager excoleda sit Civilis societas.nec minus sustentandi Cives boni & hornandi sunt,quam herbae salutarestigandae& soue die:Mali autem radicitus extirpadi. tanti enim bona fuerit, tranquilla,& beata respu tblica,dum boni & sapientes extiterint, qui Magistratus gerunt. tales nanque constat esse Ciuitates ac populos, quales hi fuerint qui eis gubernandis ac regedis praesunt . boni sunt autem qui acriter libertate retinet,& ad libertatem patriae tuenda parati sunt etia vitam &sanguinem fundere:boni sui, qui omnia ad communem referunt utilita Qualistem ac decus,obliti commodorum Boru: Reipub. Boni sunt qui totum reipub.corpus procu rectores rant, nec dum partem aliquam tuentur, re boni diliquas deserunt.Boni sunt qui ira, odio,in/ cedi sui uidia,inimicitia, ac caeteris perturbationi/bui vacuos sese praestiterint: Boni sunt rur/sus qui intelligunt se gerere personam ciuistatis,& eius dignitatem substinet ac decus: Boni sunt,qui diligunt iustitiam eges ser/uan iura atq; instituta tuentur. Boni sunt qui diligunt inuicem: cocordiam amant: unitatem spiritus cosectatur:pacem ample
39쪽
. ctuntur:quae bonorum omniu emulam Praestat, quae totius humani generis salute continet,& aurei saeculi sipeciem quadam& imaginem reducit. Bori deniq; Magi/stratus sunt,qui omnia quasi deo teste,que trinu A unum venerantur ac metuunt, pietae no/ agunt,cogitan dicut nihil cupide & aua/tandum re nihil timide A ignausinihil intemperanem ter nihil incontinenter ac moliter gerunt: qui non famam,ut stulti faciunt ed solam conscientiam veretur:& dum ratione,vir tutem,veritatem sequantur,caetera pro ni hilo putant omnia:huiusmodi nos Magis stratus probamus hos quaerimus hos opta mu tales intuemur,qui modo omnia rei Pub sapientia,moderarioe, integritate gu/hernant.