Dissertatio de ordine totius universi ceu Primo juris naturalis principio Auctore Frid. Adolp. van der Marck, jcto

11쪽

PRAEFATI Bupui haneee haereti fietnam, pacillisper haesitang, num forsan et ego in arduo hocce themate aliquid humani passus essem et a vero ac recto trainanite ex imbecillitate naturali aberrassem. Sta- riui autem omnia , quae in ambitu ORDINIS

TOTIUS UNIVERSI ee pri ni juris naturalis

principii occurrunt, perquisitius pensitaui , sed Ἀ-men nihil inuem, quod ab ori dogia vel tantillum abeat. Quae igitur haer sis in hocce ille.

inate esset, anxie iterum et iterum cogitabam, ut tandem veternum illum, qui me hae in re occupauerat, deponerem atque THEOLOGis

ULTRAJECTINIS , UIRIS pereruditis soli dicitisque doctrinae laude lati mi , assur

Tem. Sed tamen, qui meus forsan est De in re stupor ex iterata meditatione hocce, quod arripui et defendi, primum juris naturalis prin- cipium satis orthodox uni esse pertinae ite mihi persuadebam. Subuerebar autem, ne, dum me in hac de re oriationem Acadirnutavi in publicum prodire uberem, forent nonnulli semidocti buterones qui nodo in scirpo quaererent deqqe nimia an scribendi libertate horrendos tollerent cla. mores atque sic fiuctus in impulo nimis laboriose ooaerent hinc satius rebar, quod ORDO TO-

12쪽

PRAE PATI

ta dissertati, aeremis te uisin videre tui. Maxin lucem proditurat inpestiue excitare ram diam verum anceps elincertiasmem ae de iuri suasu et eonsiliis prudentissimorum docti Moui,

que UIRORUM , quomisi Megerrimi Volunta, mihi semper pro lege est, mi que proinde titilis

auctores metunt, ut adversantium mimus bis seu iusto haud curarem. Vicit praeterea animi sollicii.tudinem, ingem LECTOR viricintemrrimus. sincerae veritatis anior. Quid enim unquam a gis absurdum magisque genuinae orthodoxiam tantuarium esse potest, quam non exortis et in

dubitatis, iam Uis Elamet distincte, edax irae aliorem auctoritate veritates d inceret omnis sane orthodoxia aut ex sola -- au semum reuelatis, e diluiscari debet. Uninibat, bis dem Miecognitionis medium; qui peperti io vetita, tis formetur exupprehensione intellectus: inteste ctii, ,ero ea est indoles, ut is possit uel arietat, nsum praebere aliter, quam ea res se ipsi in 1 tellectui Misit. 6hilitatis quoqu-spomeri libere agere et secundum intelidet ideas deteriminare, ideoque inaturale est unicuique, suas acti nes morases ita inrituere, prout cuiusuis intelle,

13쪽

PRAE PATI . tin sequitur, i, nullam habet in nem Vl RI , nullam moinde eertam mi

viuei ad normam, nullam per consequens vera ii, Religionen quae sitiemua cognitione veritatis dis se nequit Sinie visa auteni eognitione VER l nubia quoque est interna an inii emendatio. Viden, igitur,emilite LECTORI quam periculosum sit in moralibus aliorum auctoritati coeco quodam m. Petri inliaerere, ut reuera, qui in moralibus credit, quia alius forsan ita sibi persuadet, abomiti moralitatis fundamento et sic quoque a Vera Ortho

dotii quam longissime aberret. Nescio igitur, hi, satali rerum moralium vicissitudine factum fi erit , ut quiΡΙΙ et ORTHODOXL sibi videri volunt, aliorum quorundam auctoritate quas effascinati, abiecta, quam carissimam habere debebant, ii rea et rationali libertate, praeceptoribus quotida vix suis, quam veritati addictiores illis sicilis veluti gle . hae ad ripti mentem subiiciant vilenique seruitiise tem magna confidentia exosculentur. u1 enim aliter fieri posset ut tot tantaque ORTHODOXI AE praejudicia longe lateque ubivis adhuc gra sentur λ His igitur, qui aliorum auctoritatem bar de sequuntur, non immerito occinit OR TIUS L. i. p. 19,

14쪽

si umenti tranquillitas, hin proinii vera felicitas: initivost ei vero voluntaris supponit emendatio tum intellectus, quia volunta est sequela intelIe- mellectius alitem in uacognita oneUERIde- minx perficitiit Ast non possiimus veritates prae primis morales clare et distincte percipere, nisi discamus peruersa praejudicia seponere et prauos

sectus opprimere. ORDO itaque aestias nostri in tellectisset voluntatis atque per consequens DIVIDNA LEX NATU LI exigit, ut onerosio, sub quo misere c*nt beseuntadhuc saeculi nostri pras clara quaedam ingenia, praejudiciorum jugo nos subducamus et sie seposita omni hamana auctorita.

te ac sectarum studio et anteceptis opinionitara, Iere iussis diuina veritates, exquariam tua cognitione perfidimu seu nostra promouetur Micitas, libet et exacte secundum genuinas ratiocinandi regula inquiramus et ab hoc instituto nec metu nec superstitione nos deterret patiamur, quin potius, ex SENECAE praecepto, aequo animo im- peritorum conuicia audia una et, cluni ad honesta tendimus, ipsum contemtum contemnamus. Agel

15쪽

quisit Hispe illita irae pii mis cum haec ipla veritas,

quam de ORDINE TOTIUS UNIVERSI CEU

PRIMO URIS NATURAM PRINCIPI

defendenda ui suscepi, tanti sit ita omenii, ut sine nulla moralitas, trullat espubliea inulla deniqu Religio unquam constare queat. Quicquid ita lues

alii seri an etiam me haedites uos propterea insimula bunt, ego tamen malo haereticus audire eccumbo :nis omnibus hac in re veritati cordate litare, quam ob metum calumniarum aut ex praejudicio humanae auctoritatis diuinan veritatem contra propriam conscientiam cum pervicacia quadan ii 1pie denegare. TUAM autem fidem caudisse LECTO efflictim obtestor, ne et TV me praecipiti condemnes sustragio nec prius PO astabellarim, ante' quam caussam dixerim. Ecce integra lanx TIBI heici tostat mea oratio, nullis quidem argamentis e aliorum idem mecum sentientium auctoritate desumtis, sed inuictis taurea, quantum imihi Persuadeo, rationibus innixa. Si aut viri nihilomini simuerrantena hinc inde inuentes,scia, b SON Eliue lubenter velle doceri. Hinc spero'tioque, non fore, ut ciuispiant,nisi idmodum olivi ac iit raris,me prop-

16쪽

PRAEFATIO.

HOR. ABRAH. WINUNGIUS idem horae ii bum utis naturalis ex ORDINE TOTIUS UNIVERSI λα- matum delanderi Nam quid inde Licet enim ipse SPIN

SA, quod tamen baiul Opinor, Naturae ordinen ceu iuris Natiiralis principium propugnasset Ideone igituret numor.

tali, MEMNGIUS Spinosmi reus fieret mutiquam. Nonne enim ipsi Diaboli quod praefiscine dixerim quasdam

veritates agno eunt, ecquis autem propterea dicet, homines,

qui easdem veritates delandun idcire DIABOLICOS e TZApam hiuleam istiusmodi demonstrandi inertiam ira ude. at iactos VIROS adeo ineptire Nihil igitu curo, num acutissimus WIELINGIUS vel alius quidam hocce prine, pium defienderit, nec ne etenim eadem sempe manet veritas, quae nec 1 laudato IELINGIO nee 1 sue, mum reuerendae FACULTATE THEOLOGICA Ae demiae TRAIECTINAE, ne ullo alio homine vel quocunque metu liominum dependet, sed certis et indubit tis rationibus clare et distincte ubique demonstrari debet id ego hae in te praestiterim MVI, 5 OPTUME imilietum esto. Immo tanta est apud me veritatis pers sio, ut dueta fruar certis lima, ipsos perspiraeissimos THE LOGOS TRAJECTINOS nullo colore mihi heterodoxiae notam exinde linurere posse, dummodo meminerint, quod secundum antiquam fiducias formulami isterituros bene agier oporteat. Histe vale, amice LECTOR et propediem, si vita suppeditaverit, quasdam a me lucubrationes altioris inda ni exspecta vale iterum miliique pro UAi manitate fauel ab Embricae mens lucive iuri A. R. S.

MDCCX L

17쪽

ORATIO INAUGURALIs

D. III. ω itiis DCCXLVIII.

Mni sane dignum est attentione, Auditores, quotquot hie is tu , --n ordi m , gravi iac dignitatum, si quisque ordine atquel eo honoran i, colendi, dignum est, voletam dicere . pim mentis utentione, quod vide

18쪽

praeprimis arati 1 se rire in

in discertiendis veritatibus moralibus ab ne duos quidem inter se, immo si ies nec ipsis ni hominem cum semetipso satis coiivenire. Etenim videmus miram inae diversos diversi stud, is addictos animorum disparitatem : videmus stupendam in Religione dissensioneis videmus summam in clinationum humanarem diversitatem: videmus imgentem inter varias nati aes discrepantiam. Interim tamem nes fere, quae est mentis humanae stoli

superbia , sibi aperdae videntur et suo vivere genio suisque abundare opinionibus pulchrum ducunti Equidem si ad primum , in quo DEUS hominem constituit , stilum res icimus Iuditores rimesthea demonstrare , genus humanum in elieissimo isto statu secundum imaginem sanctissimi NUMINIS ereatum nullis turbulentis , pravis sputiisque affectibus suisse

Obmnuum, sed unumquemque oricia em alios . PHRU. νε καὶ ἐαι τηνιτ τἀληθ4m ultro praestitisse Nulla pro.

inde in hoc statu ambitio, nullά avaritia, nulla libido, nulli enim tot tantique exinde propullulantes ino

atque per cina sequem venti nullis emersis prm b

19쪽

ORATIO INAUGUR A in s

etis obnissi Iais, sed alia ex aliis ita illi miserenitate meditanti nullus unquam erm obstrepebat. Intalectu itaque semper perspicue et distincte di

studieante, voluntas commoto et aestuanae carpore oriam rumorum motu sensuumque depravatis inde impressitisonibus illecebrisque carnis non impedita, secundum haste rationis sublimes ideas sancte decernebat Aeproinde irae , invidiae et mille aliae virtutum corruptelae cessebant omnibus scilicet in viva cognitione VERI ad quaeris officia ema DEUM. erga se Iplos erga alim creatis sive natis , parati , aptis , bone Deue totus mundus , quam late patet, mi nil cultus divitum iique amoris az omnium omnino virtutum sic lao

esset Gomatissima , ita ut in cognitione UERI et ei ctione BONI 1epositis pravis respectibus perfectissimus seret omnium consensu Sed amiam post inestum protoplastorum et nostrum in ipsis aptum hei viciemus homines in cog .nitione VER. ab ensious stre pendere. Et haec eis,

opinor, vera cauuta, quod in veritatibus mathmmiticis, potissimum arithmesura omnes in unum consentiam

cum nulluna hei peruersia humam mi lautin incommo dum sientia nullumque prae)udicium trabeata est in ve sentia nullumque praJudicium habeat, ast in verint setius morulibus , late sic dictis et metaphoseis, quate nux nimirum hae cum illis sunt comune , tanta occurrunt tamque stupenda uxta ac mi pida hominum pia,

Iudicia, ut quivi Pruae Veritatem suae Reli ponis omnisque moralitatis non ex indubitatis a certis principi,

is, sed ex sua depravata vinatione dimetiatur. Praecismutant ut insuper

tria ulla vitia voluntatuitae

20쪽

tellectum hominis mirim quantum obiscant inta est, ut humine Poluptati et ignaviae addicti plenitio mi e soleant non ex nexu scientiarum distincte, peris sense, sed potius ex atinum auctoritate sive expis iudieiis antiquitatis , omitatis, sterius honoris . sam assimus dogmatis similibusque 'aecipitantiae: si quelis veritates aestimare et superficiari tantiammodo discernere Montrario homines vanae ambitionis odistr6

perciti, eum alios alto supercilio despiciant, nihil te gum putant, nisi quod imrum opinionibus accurate convenia , hinc aliorum dogmata nimis temerati illuduist suggillant sibique solis sapere videntur, ideo que o suo praejudicio receptae Notheseos omnia diju. dicant, pertinaciter Mndendo gloriam inestant Ast homines studidae saritiae dediti, eum timidiustu euli sint, ut lucrum quoddam amittant , siletumque mercenaria, ut ita loquat , dogmata ibuent, hino ex nimia obsequi Din erga alios, a quibus comine iiij, onem vel stud commodum sperant autem imiremem

ipsiorum gratiam servili vi tatim aucupari filictis communem Doctorinniti in abieta, anil tu atque se pecudum ictis non mus indem est,

prava sus icio, ossium, ira Zelas aliique affectus, Misa G,