Io. Bapt. Ferrarii ... De florum cultura libri 4

91쪽

Liser Primur. ueniebat. Quacunque roscidulas alas concutiebat, sudum ver impluebat: quacunque halantem hali. tum anhelabat, extemporalem amoenitatem inli, labat . Desperauerat posse praeterea inueniri per amoenissimos omnes quaesitam honos: cum, ubi minime rebatur, tandem reperit. In abdito ignobilique hortulo,vari, oleribus liratim positis ordinatim viridicato Matronam prospicit cruda viridiqtie anilitate melius,quam purpurita, annosum os fucantem interpolantemque; obesissimam eam quidem, at sedentario labore operosam: phrygio

enim opere Vera olera mentiente matronalis p

pli oras lactucis, & brassicis; carpis, & allijs, cael risque oleraceis imaginibus inusniuerat; ac tu forte manum ultimam imponebat. Tunc Auri Ia sabili murmurillo eloquenter eblandita facile Telluri persuasit, ut nimium diu expectata praeter morem molemque properaret . Iucundissimae nuntiae aspirantibus hilarata blanditi, loci eius olera omnia vultu viridiore riserunt. Ipsa Tellus tim lito assata impetu recens elaborato. magnifice se peplo exornat ; leuique curru, quem curulis rapit leo, quam citisti me prouecta, polum vibra te alludentis Aurillae aspiratione, in lacco velificat.

Interea, dum Tellus acciretur, eruditum Iouis nodum vicario Flora responso expediuerat: atque imter multa, quae nunc referre non Vacat, responderat, ideo formosissimos terrae filios, forum ple-

Olitorio in

hortulo inue nitura Cur florum pleriquis ut si, venenati ii odori.

92쪽

94 γ paratus Hortensis rosque aut insulsos, aut venenatos, aut male olis dos,aut saltem inolentes fatua specie colorari: ut ne

nimium colori credat coloratis praestigijs facilis capi mortalitas: utque non in herba Lam vanis simae spei, sed in fore quoque breuissime sermositatis anguem latere condiscat . Quanquam erraui, nec opus habeo sinquit illa in cibariam hortensium florum suauitatem argute dissimulare:quando flores omnes nectarei stat, merumque mel, quod Apes ministrae sedulae hominibus colligunt,& prae gustant . Quaerenti praeterea Baccho, quis amoe . nissimae indolis coquus suauisssima illa cupedia inassores vernare secisset, cum Charitum artificio fi rida ea bellaria concinnata esse Libiecisset Florata ;pinguissimi ventris ,& pinguioris Mineruae Deus praeter expectationem acute , Enimuero sic d cuit, inquit : e manibus enim Gratiarum quid p ruit aliud praeter flores existere 'Verum ubi sotandem in conuiuarum conspectum dedit optatis sma Tellus, olitorij syrmatis textilem Pompa

Tellurisha- trahens, omnium risu excepta iucundo spectaculo

laetitiam cumulauit. Flora iussam discumbere conuiuali urbanitate sic dicitur allocuta , . Quamuis sera, tamen ades tempestiua, Omnip rens mater. In tempore enim post florea mea bercula secundas ipsa mensas in ista oler eo textu se

' tili veste attulisti . Aculeato ioco sistito grauiorn 2 PF Tellus pauca haec, & kria. Illusa vilium olerum,

93쪽

Liber Primnae.

Duris, ignobilique viriditate mihi atra & infitiae

vestis haec misericordiam opemque implorat, R ra,non risum & ioca. Damnatae parentis in vulgarium partum herbularum quidni paratus agresti mpere amictiis concolor herbescat Inani iam nomine ad ludibrium mater dicor omniparens; quando cinis & sabulo, nempe sterilis puluis ad floreae foecunditatis gloriam eliguntur . Quid hoc artis est repugnare naturae, terraque genitali relicta fatims humani generis delicias e cinere arenaque demet re Si placet floream aetatem diuturnam, stabilemque fundare: non leuis puluisculus, sed solida tellus fundamentum esto. Si quid merui 'lerum,

opportuno fructii, florum ubertas honoraria remuneret . Si patritiam inter Deos matronam ol raceo virore vulgaris palla dedecorat; vestro Cae- lues suffragio, tuo Flora beneficio floridae purpurae nobile syrma condecoret . Audita Deorunia omnium assensu atque approbatione Tellus sitan feliciter causam peroravit . Nam storali conuiuio luto caelestis Senatus consultum per vernum prae conem Zephyrum in haec verba recitatum est. Quod felix Florae, bonum foribus, faustumqui De floreo sae- forum cultoribus sit: cum, quod nimium diu non minus in animorum indole, quam in annorum , nomine regnauit, seri um longe lateque iam propagato florum cultui seruiat; in soralibus Deorum omnium comitijs, Flora rogationem serente, cae-

94쪽

96 Apparatin Hortensisterorum Senatu Deorum censente, ferreae goream decoro, aptoque transitu nomenclationem subr sari placuit': S appellatione ferruginea detersa, a commimi mortalium studio erga flores si reum seculum appellari. Illud praeterea floriferorum hortorum coloni omnes inuiolate seruanto , quod, magna matre Tellure ad eundem Senatum reserente, sancitum est: vi, superuacanea cineris sabulique cum terra permistione antiquata, pura puta hortensis humus immisto pridem fimo tanta putri, atque in ipsam terram transformato, De- 'uentique olerum sectu nimia pinguedine depasta, subpinguis progenerandis floribus usurpetur, atque olitoriae foecunditatis beneficio florida gratia referatur. Hoc tam iucundum tamque iustium edictum genialibus comiths peractis, ne cui sonunta

studiose ignoraretur, Iouis Florae gratificantis iussit a volucri cursere Zephyro singulis hortorus postibus praefixum est.

96쪽

I. -

97쪽

LIBER SECUNDUS

i Narcisso m notae.

V ID hortorum cultori turpius Cursores eo aut etiam nocentius, quam αἱ fores, nempe familiam suam, de facie non agnoscere Nam qui suis quenque locis apte disponere, atque educare possit; nisi lineamenta formasque distinguat i Et quanquam multiformes florum n, complores tales indiscreta specie, de concordi figura simillimi nequeunt Intemosci r complures tamen sint aut claro, aut certe obscuro discrimine notabiles, qu licuerit , notas persequemur . Neque V ro hic uniuerses, sed eos duntaxat flores sitis coloribus exprimemus, quos nostri exhibent horti ; ut necessitati pariter, de breuitati considamus. Illud i G Σ autem

98쪽

xi q. aut hyacinthi , aut narcissi.

4- Narcissus t tus candidus flore simplicipolranthes . Narcissus e Iore sulph reo , nor simplici polyanthea.

Florum None autem pridmonitos cultores volo, e bulbaeeis floribus, qui plurimi antiquitari protius ignoti, a

que anonymi coluntur in hortis , narcistas, aut hyacinthos ab erudita plerosque posteritate cens eri r & grandiores quidem ad narcissinum o dinem, minores ad hyacinthinum reuocari. Narcissus a narce dichis, quod aliena grauet capita , suum prius praegrauauit; cum fabulos is umbrae sitae amator puer e fontani speculi sincero nitore male sibi notus, atque e frigidis aquis tabificam flammam trahens, ex homine in caducum florem dilapsus est. Etiam nunc mutatae Armae missio is ore vernat multiformi. Aut enim simplici soliorum textura tenuior, aut multiplici habitior es . Nunc

argenteo, nunc aureo pallore Veteres curas prvisere. Medius flos, quem ab imitamento calicenta cum recentioribus in posterum appellabo, inter lactea solia aut sitauiter concolor lactescit, aut splendide decolor aurescit, aut circa summam ora croco illitam Uide rubescit . Sed quis coloris,

magnitudinis, Iormaeque inexputabiles varietates enumeret, natura cultuque ad assiduam nouitatem conspirante Z Nostris autem hortis familiaris potissimum est, qud colore totus argenteo sussunditur; ut a medio candido calice in paterae Armam depresso argenti patera Italico vocabulo nomisnetur. Neque tamen huiuscemodi narcissus uno

argenti candore, sed sulphuris quoque pallore pim

99쪽

Liber secun .

Itur. Idem praeterea in plura genera discriminatur . Alius enim praemature , sero alius.vernatralius minutos,modicos alius,alius peramplos in flores e caule silmmo se diffundit: alius denique s horum simplici serie, alius multiplici componitur . Hic ergo tum candido, tum pallido colore narcissis a caeteris narcissis discrepat floreis s lijs angustioribus, & calice breuiore. Virentia quoque solia sepe angustius patent, longius porri- tur, laeuiora & rigidiora sitnt. Nec eadem omnibus tim: ura. Candidum aliij virore albida,& v luti rorulenta ; pallidum myrti exemplo viridissi

ma conuestiunt . Bulbi membranas extimas c

lor austerus infiiscat ; intimas tunicas dilutus dealbat: magis compacta forma ventrem deprimit, ceruice modicὸ prodinsta. Quin etiam isto eius, qui foliose floret argento, bulbus depressior est.

At vero maioris floris bulbosa parens vastiore corpore, Ventre oblongo, procero collo, spadiis 'cis coloris dilutioribus tunicis notabilem in m

dum in itur.E soliosis albentibus narcissis BD Naressius M. zantius,siue Chalcedonius perplacet,& colitur. Hic α tum praecox, tum serotinus membranacea primum vagina includitur, quae longum in alabastrum, ut ' simplicis soris solliculus, non fastigiatur; sed rotundiore gremio latius tumet. Ea demum delibscente numerosus, & formosus partus excluditur . Deni aut duodeni fratres ex uno caule pmdulis

100쪽

Narcissus Epidaurius.

Florum Norape numerautur. Alba folia densissimo congessit bene compactum tribuuntur in florem. Media foliola vario atque multiplici flaui calicis maeandro intercursante undatim, intercise , permiste'ue implicantur. Subsimilem alium narcissum, sinimedijs albis soliolis densato, atque in rugas replic to flaui coloris orbe multiplici cristatum, nimiam in sobolem luxuriantis bulbi decorum abortunia

esse constanter assirmant obseruatione diuturna

experientissimi cultores: quod & numerose foetu effata radix, & adnata posteritas nondum per arta tem satis robusta fioribus explendis idonea non sit. cum deinde, ubi iustam in rotunditatem adoleu vis, prioribus pares, atque adeo aeque foliosos fi res progeneret. Alij verb,S: quidem callidi rerum aestimatores existimant, certis e bulbis minore vi praeditis mutilos eiusnodi partus perpetua stabilit lege existere: nec desunt, qui eosdem, utpote Epidauro mitas, Epidaurios appellent 1, ac duplici poritissimum procerioris caulis, maiorisque floris no-.ta dilhinguant. Equidem sui erudita dissidia ista componamὶ non negauerim, ex imbecillis radicis bus naec interdum speciosa moniti a posse pro γgni ; simulque inueniri crediderim radices alias ita

natura constitutas, ut fauentibus tantum crisei

lis cristis albidos partus suos exornent . Utriusque seliosi narcissi caulis herbaceus de more nudus , concauus, atque stilariis digitali ferme crassit tine