장음표시 사용
171쪽
atroci, vereque I artus co receaentium oculorum ob
tutu, malignoq; pallore buxei vultus, & enormi contium lium labra,narium curvitate, Mahometes suit, quem tu cae, non modo caeteris Othoniannis superiorem, sed exa quatis vitiis atque Virtutibus, Alexandro Magno parem volunt. dam rerum gestarum gloria , Se magnitudine animi cum progenitores , tum cunctos, qui eo seculo maxime florerent, cognt ii orbis reges, vel quia ostea his caginta annis regnarunt, proicul dubio superauit. Natiis erat ex Despoti Seritiae sita, quae puerum Chesi nis praeceptis & moribus imbuerat: quorum mox oblitus adolescendo ita ad Mahometis sacra se contulit; Ut neq; hos, neq; illos ritus tenere S in a
172쪽
emo morsus Atheos haberetur; utpote qui unum tantum bonae portunae numen coleret, quod praeclare conciliari vivida essicacique animi via tute oraedicabat. Itaque nulli addictus religioni, cunctorum homnum accu ratas de diis, tanquam humana nihil curantibus, cogitationes irridebat; eo animi decreto, ut nullum unquam ius amicitiae aut foederis, nisi ex comis modo, exceptaque ad proferendum imperium occasione, colendum atqiis seruandum bitraretur, & rem bellicam usque adeo enixe & liberaliter curaret, ut cuncta munia, Vetere Graecorum lege ad poe'am & praemium reuocaret. Praecepta autem maiorum ex disciplina militiae constituta,qui hus illi tantum imperium peperissent, pleraque emendando, augendoque. vii opus foret, nouis artifims, ac ampliore omnis generis armorum appa ratu exaggerabat. Primus Orhomannorunt naualia instituit, quod in ximum apud antiquos in classe ad omnes res gerendas momentum post tum esse intelligebat. Qua una re Venetorum vim mari ab antiqua laude insuperabilem postea contempsit. Sed primum eius, & nobilisiimum bel istorum operuiri fiat, Constantinopolis terra marique sortitπ expugnata, caesoq: Constantino se emo Graecorum imperatore,antiquissimum
ciae imperium ianditus euersum. Exinde Peloponnesum infessus, Gra corum & Venetorum copias secundis praeliis deleui h Itylique murra Venetis in Isthmo ma no sumptu SC longo labore restitutum, α usu victoris totum diruit. Nec multo p6st Euboeam insulam expugnara Chau'cude Venetis ademit, atqRe item Lesbum deseia prope Mytilene urbe. Tanto vero apparatu Illyricum adortiis est, ut Stephanum Bosnae regem, Iaz urbe, totoque regno expclleret, Sc occideret. Eodem quoque terri fico impetu in Epirum descendens, Croiam Vrbem, quam ter Amur thes fruga oppugnarat, atque item Scodram expugn'uit; Homar due& Malcoccium c ces per Dalmatiam ad Euganeos dique penetrare i ita bus irruptionibus graue vulnus Venetis est inflictum, Geso a Barbaris 2 Solacium amnem Nouesto eorum imperatore. Easdemnium caedium& incendiorum clades Stiriae oc Carinthiae Entes, ad qBarbari deflexerant,senserunt. Pannoniis quoque arma inferrcausius,Bel Oradum inprosperὸ tentauit. Mox ad septentrionem conue sus, in ipsa
aurica Chersoneso, Theodosiam quae Capha dicitur, Bosphorani regni
caput, Genuensium coloniam occupauit, dc Trapeziuatium imperium a
E inum euerti Ca & Davide se tribus e regio guine captis
8c interfectis. Exinde tot partis victoriis, ad
Puramelodue Ciliciae rege debeslato,& regno eius in prouinciam redacto,aJuersus Persas, ostensus Vssumossanis noui regis Micitate & gloriac
Euphratem Othomannica signa promovit: eo belli euentu, Vt siti cassanem multis inclytum victoriis, Vno praesertim Daratu ad Arsengam superarit. Erant vliquetea quae gesserat per amplarimendaque finitimis, quum insatiabili gloriae cupiditate concitatus Idam inuadere,ac simul Italiam rerum quondam dominam adoriri. at ritem coacto ingenti tertio exercitu, in ulteriores Persas penetrare costi
euilutaque m is est ad oppugnandum Rhodum sithes pii uratus, ρ gente Paleologa : In Italiam autem Acomathes, ciu
173쪽
ab exciso animore dente Gendico cognomen suit. Hic ab Aulone in Sa lentinos traiiciens . Hydruntem expurauit, summumque inde terrore toti Italiae tutulit sed dispari euentu Mesithes Christianae militiae vini,ctam Rhodi moenia tentasset, infeliciter expertus est: quum interim Mahometes aduersus Persas ire pei gens, ud Nicomedis lacum repentino intestini do Iore correptus, extremum vitae suae diem, tridui cruciatu sestinata morte abs bluit, anno aetatis quinquagesim o tertio , imper' autem trigesimo se cundo, masno quidem Christianorum commodo. Nam Acomathes, qui amplius sesquiannum circumsilia Christiana arma contempserat, crenita imperatoris morte, cum supplementa nouariarn copiarum praesidio in I talia expediaret, interrupta spe ingentis Victoriae, moerens & gemens e cessit. Caeteriim Mahometes, qui impietatis apud sitos , .apud nostros vor6 perfidiae Sc inhumanae crudelitatis notam stib re, hanc saltem conseisi ne omnium certam laudem a Barbaris repudiatam, non insisse tulisse exi
stimatur, qudd ei literarum, Sc praecellentium artium decus cordi fuerit: quando cunistas clarissimarum gentium historias sibi tarti in Turdicam linquam iuberet: ut inde haustis militiae praeceptis, actionum sitarum distipitianam, emplorum variatate confirmaret,& praeclaros artifices pidioresque praesertim insigni liberalitate complecteretur. Nam& commentaria rerum ab ipse gestarum a Liberto eius Vicentino constripta legimus,veraque eius imagine stimus potiti, quam Gentilis Bellinus E Venetais Byzantium in catus pinxeratiquum ibi regiam multis tabulis rerum nouariun Goble ..tionem iocundissimam refersisset. I si
stui a iri istumerospopulos,&trema, tu bes&lus immensi qui timor Orbis eram Me rapuit quaecunque rupit mors improba: sed flos Virtute excelse diatus ad oba tamen. Maior siexander non mouit, Ahi iubes c non, Fuderit A mos tot Ecet illa duces. Viri a Clorh Danaos, domitiqueferocessidoniae populos, Sauromatasque truces. PannoniusIn is quantu urgebat in armis
Vis mea, quae Latio cognitia nuper erat.
sucu refere muniis has,fVis Arabsque. Et neu sunt Perse copula tela ducia uouerat bellare lodum ,supera insuperbam stilum sed non fata dedere modo. m mihi, nam ra ut mors altera quaeque si, b alta
pectore credideram, Pertit Ephora breuis.
Sic hominum faItitu ereunt,sic flammata ,sicque Imperium, atque aurum, quicquid . Orbis habet.
174쪽
Festericus Felirius dux Vrbini.
. Ie est ille FEDE Ricvs Felirius Urbinatium princeps, qui in spectaculis equestrib. ab testu lanceae dextro orbatust oculo , iniquam honestissimo ore desermitatem praesert. s ab adolescentia datus in contubernium Francisco Sser tiae , totam Ssertianae militiae distiplinam ita hausit, ut quum in eo certistima magni futuri ducis indoles excet Ieret , ab intacto imperatore ex fratris filia gener ascisceretur. Hunc mi titari, demum Imperatoria florentem laude, usique adeo patrum nostro xum aetas admirata est , ut eum priscis illis ducibus, qui ab eodem orbi talis incommodo summae virtutis opinionem Sc famam sunt consecuti, non temere compararet, quod singulorum peculiares quasdam virtutes ad minari , et tisiimoque ingenio decerpae videretur. Nam quae propria
175쪽
Phidippi Macedonis laus suit, multo consilio bella sit scipere, muli riue
maxima celeriatis vehementia conficere; oborientes reruni cassis ad ratio
nem fleetare; nouas semper occasiones ad alendum bellum aperire; si ii strari longa mora hostes, eorumque praesectos pecunia cepe tentare,&cbmmentiti js literis sit spectos Ac inutiles reddere, probe didiceratii Astu tiis porro, planeque Punicis artibus Annibalem aequabat, quo nemo via quam callidius insidias tetendisse; nemo peritius instruxisse aciem; nemo arma promptius atque ferocius expedisse traditur; quando etiam in toto rei bellice negocio subitae inexpectataeque prudentiae mira laus emulgeret. ei prosect6 persimilis, quae in Romano Sertorio viguisset. Nam praeo cupare imminentium hostium consilia; munitiora loca castris antecapere, hostes imagine committendae pugnae distinere, diuque ludificam, ac saliga tos demum longi laboris atque vigiliae mora, ideoque Vinci paratos, poracri repentinoque impetu invadere consileuerat; sic ut non omnino ne mirum si qui octies collatis signis conflixis te traditur, bis tantum aemio Marte pugnauerit, quum sexies victor profligato atque exuto castris no ste triumphalem lauream retulerit. Caeteriim bello S pace enitebat in eo ingenium graue admodum, sed sine ulla seueritate, quando in omnes le ne miteque esset, sine mollitae, & nusquam ad contumeliam iracundum. Facundia valuit efficaci , atque apprime temperata, qua neminem ossim dens cunctos modestiae S probitatis admonebat,potius quam acerba in crepatione castigabat; utpote qui milites ingenuosique praesertim, pud re, certius quam poena metu in officio contineri praedicaret. Eum potis militiae morem tenebat,ut Tirones equites,quos ex nobilissima iuuentute
instituebat, ad parandum decus semper accenderetiAb his autem quos es cres & gloriae auidos fore prouidebat, hoc sibi unum praestari postulare
erat selitus, ut quum in conspectum hostium deuenirent, non prius eo rum aciem reformidarent, quam in eam audacter 8c sortiter primas hastaseontangerent, quo impigr) facto, si ita videretur ut secunda pericula via tarent, tum demum equos reflecterent. Nihil enim ipsis ex eo receptu vel pudoris,vel ignominiae subituros. Dux nanque praeliorum Sc eius taculi morum eximid peritus, existimabat ad primos impetus plerunque parari victoriam, qui longe vehementissimi ab effreni,& aetatis vigore concitato milite quum a veterano decurione inducitur prouenire consuessent. Alia tis siquidem militiae exemplis compertum habebat, Tirones uti nondum duri Martis pericula expertos, ab inc5sulta ineundi praelii cupiditate, quest hostem elatis animis facile contemnunt, vehementem 5c plerunq; instis Orabilem vim afferre, sic ut eam perturbata primo impetu aduersiariorum acie, quae non facile reparari atque restitui queat, coeptae semel victoriae secundissimus euentus continuo subsequatur. Hanc in eo perpetuam bellicae laudis existimationem splendidissime cumulabant literarum honos Scmagnificentiae studium. Nam qui Praetorium laxitate & structurae ele gantia Vrbini aedificarat,in eo etiam Bibliothecam condidit, codicibus vi sciplinarum omnium restatisiimam, existimabatque nihil esse alienius 8c
turpius in bono principe, quam nestire literas, cuius incommodi secer n. eundem atque nutricium maxime poenitere memoria teneret. Raptus cst
176쪽
nto sito, quum Herculem Atestinum aduersiis Venetos semidiolosa Fer rariensibus arnia inserentes, oppositisad Stellatam oppidum copiis tuere tur. Ex his enim locis a Padana aura insaluin ibus, 3c palustri solo damn iis, letalem concepit morbum, quem iam plane senex diu serre non potuit: eo sorte die moriens, quo Robertus Maates , post relatam ad Xystunt Pontificem de Assonse Aragonio ad Velitras profligato triumphi lauream in Vrbe vita excessit.
pa et Ri ANGELi I passim. si duout Punica gerastas Captu item is se A ubalem duces; Si prasume Philippus Fussit consilio hostium Diactis acies: si suffientia
Sertori potuit bellica Gessibus Nun is leg/onestas cine stumnum 'gentiquos e re Gortia gens uo, consili)que υ Iupientia Instruε- bone Festri Belsis praeficere horrissis strivit. sic similes δευ Dea praepotens orbatos oculo secerat Euro, Virtus ipsa coit
bivitas tibi curre. cui praeter decora haec maxima nax M. Aut Aouidum nu/mna gratias, Cutic ripa Metauri Et fluxu Tiberis rapax. Dum terga igitur con et vita precaelum, cum Latio Graeci nulli. .
177쪽
AC peracri atque retorrida late magnus Caythbeius pud Memphim plebis visebaciis, quum Selymus gemina potitus victoria Mamalucchorum regnum interfecitis duo hiis supremis r gibus euerteret, opulentissimaeque regiae ornamenta reuelleret, ut se nequicquam priopedienti sarenis inuidia arma Memphim usque protulis te distesiisse que inde , aetorem testa tur.Fuit Caymbeius natione Circassius, conditio ne seruus; vertim ab admirabili virtute, atque sortuna dignus eo imperio. quod per duos & viginti annos si gulari cum gloria rexit SI auxit. Nam n re gentis ex venalitio seniorum ordine Mahomeranae legis beneficio linberiactus, sed perpetuus Manceps regis , ut primum e luerario, milit xique
178쪽
rique ludo adolescens prodiit, incredibili prosperoque semper cinsu, sin
gulorum ordinum honores percurrit atque promeruit; creatusque demum Diadarius, qui est summae priosecturae honos, cum multis fortibus factis, tum vanis in aulae primates obsequiis, late gratiam eo euentu adeptus est, ut in comitiis inter multos vel egregie sortes & gratioses frustra ambientes, sustragiis victor, & rex, S: Sutilianus acclamaretur; neque de se recte conia ceptam Ascacissimae virtutis opinionem usq; sesellit: in hoc unum semper intentus, ut instaurata militia, quae longo aeuo emarcuisse videbatur, v teres equitum alas lectissimis stipplementis corroboraret, & in expeditio nem educeret. Legebantur autem ex ipse praecipue Circiniorum genere, iuuenes acerrimi 8c robustissimi.Eius enim gentis homines toto habitu ma me lacertosi, validos artus, imperterritas mentes , & tolerantia omnis laboris corpora ad militiam afferebant. Circessi j nanque squalida in regi one, rerum prope omnium inopes, luxuria que propterea prorsus ignari.& Aquilonis flatibus obiecti, perpetuoque rigentes gelu, ita praedatoribus Scythis expositi fiant, ut mortalium miserrimi existimentur,& captiuitatis iniuriam non magnopere doleant,nec parentes perpetua damnati inopia,
interceptos liberos diu lugeant, quando etiam filios Zc propinquos in i psa statim infantia paruo pretio mercatoribus diuendant, a quibus pueros ideo expeti persuasum habent, ut honestos milites, praeclaros duces, & ii itata sati sors vehat, maximos reges essiciant.Circasiij populi eum Euxini maris tractum incolunt,qui a Colchis atq; Mengrellis ad Bosphorum contra Tauricam Cher nesum extenditur: ea porro lege atq; his cerimoniis Christum Deum adorant, quibus Moschi Sc Roxolani Graecorum ritus sequentes uti selent. Caeteriim Caythbeius er serdidissimo loco a prima pueritia Mem phim perductus, atque institutus his moribus atque artibus, quibus M
ni ucchi equites certatim incumbunt, ad summum rerum fastigium per uenit. Vbi vero primis comitiis sine ulla repulis suspicione rex extitit, Se per Caliphum sacrorum principeni desumpto Sutthani titulo, more gen iis consacratus est,nihil omnino antiquius habuit quam proferre fines, im Perri limites armis tueri, Arabumque praesertim infestas manus repellere, debellare contumaces,& neminem aduersum se in lescere pati. Magna nimo nanque & potentissimo finitimorum Arabum impudentis auda ciar latrocinia validis armis vindicanda videbantur, & Peris qui saepe re ventinas in Comagenem 5c Syriam irruptiones secerant, Euphratis tran situ deterrendi, reprimendaque item Othoniannorum arma, quae formi dolosa erant Syris ad Iticum sinum finitimis, quὀd Turcae praesides Ciliciar, nuper sublato rege Pirameto in Prouinciam redactae, veteres fines transi Te, alienaque inuadere arroganter auderent. Itaque tribus bellis ingenti animo susceptis, parique sortuna consectis, Arabes nequicquam se longa fuga eripientes, iustis affecit cladibus, antiquisque eorum domicili is.1
ditius late expulit; eo rerum euentu, Vt ad unum omnes reguli Arabes.
atque his penitati Mauri 3c Aegypti j, qui regiones inter θc Nilum, de
reum Rubri maris littus incolunt, sese conferre ad authoritatem Memphi lici regis & tributa pendere cogerentur. Persae quoque duobus tumultu
arris prael ins susi, ultra Euphratem in Mesepotamiam pellerentur, & in Cilicia Mamalucchi ad Tadum castrametantes Turcas adorti, capto Cheris
179쪽
seo e purpurato, qui Baiazetis erat gener, clarissimam, de inuicta gente victoriam retulerint. His secundis secessibus, quum Memphitici impe
fines ad occasum per Africam usque ad Cyrenem extendisset, in repenti num atque inexpectatum, ideoque grauisiimum bellum incidit, conspi fantibus scilicet subseruis Athiopibus in Mamaluinorum caedem, Plane . que rebellantibus : quibus magna multitudo Arabum, & Aegyptiorum, Cedio praedurae seruitutis se coniunxerat. Sed Caythbeius expedito equi tatu turbam nequaquam militaribus a iis, sed oblatis tantum casti ac que his inualidis armatam telis , quanquam contumaci spiritu me in Itabertatem vendicantem, per partes aggressiis nullio labore disiecit, atque perdomuit. Ab eo diuelibrum praeliorum cruento exit magnus Aethio apum numerus, communicator perfidiae Poenas dedit. Pars vero eorinii serme tertia compedibus est reuinei ut qui nusquam ipsem vere libertati, honum experti, emptique pretio sortibus dominis se uire condiscerent. His
rebus gestis Caytbbeius plenus gloria, & apud nostras gentes pari virtutis
atque sortunae illustri fama, Suithanorum clarisiimus euasit. Nam is est qui externae amicitiae appetens ad proserendum nomen Laurentio Medici Camelopardalim dono misit.Id animal priualtis anterioribus cruribus,cum humiliora terga, breuesque sustragines haberet, ceruinumq; caput ab erecta rigidaq; ceruice, duobus insigne corniculis dorsum eius candidis in orbem maculis in rufia colore disperiis, mire vari gatum spectaretur, uti prorsus innoxium, non Etruriae modo, sed toti Italiae diu mirabili spectaculo fuit, utpote quod ab i piis usque Romanis temporibus Italia non viderat, quum in extremis Aethiopiae regionibus ad Nili sontes dissicillime capiatur. Si mili quoque munificentiae studio paulo ante ad Galeacium Ssortiam Eleia phantem perdomitum, & Tigridem oblongis atris virgulis maculos ab insita seritate terribilem dono mismat: quas belluasti ei ura eleganter ex pressas in arce Mediolani hodie etiam specitamus. Caeteriim senescentem Caythbeium Dultibes uxor Arabici generis, ideoque ambitiosi spiritus mulier, perpetuis adhortationibus perpulit, ut Mahometem filium imper' hae redem relinquere antiquata scilicet ea ime,qua filius patri succestar es leve
tabatur, quum Aegyptios reges Vetere maiorum instituto nequaquam ob
seruata successione liberorum, sed communibus equitum sunragiis creari mos fit ; eadem pene iuris formula, qua Romae flammos Pontifices a Sen toribus in Comitio creari constat. Nec desuere Proceres, qui ab impii denti adulatione Reginae consiliis assentirent, multa Utique corrupti lar gitione, quum eissent ex eo numero,qui nullam gratiae spem pro se in comi tris habituri viderentur, extraque sortem petitionis positi melioribus, i s re fit, tanti principatus sortunam inuiderent. Itaque primarum classium principes abrogara comitiali lege , nouum decretum intulerunt, ad nutum imperiosae & satagentis Rimnae promulgatum, quod non inepta aequit iis & exempli ratione, cunctis sere probaretur. Id non erat omnino absit dum, quoniam sortissimo principi, atque optime de Republica merito,& aegre conceptum ex sene tis vitris morbum sustinenti, adiutorem dan dum censebant, qui ingentia curarum pondera in Patre recentibus viribus
subleuaret; sicuti antea maiores suos Sala lino Sulthanici imperii conditori ad honesti sunum posteritatis exemplum tribuisse meminerant. Nec multo
180쪽
multo post Mahometem viginti quatuor annos natum ab eximia pietate, patris adiutorem,& consertem imperii nouis appellationibus salutarunt. Sed ab excessu demum Carthbei, qui damnatae quorundam Procerum ru moribus adoptioni, non diu superfitit, Mahometes non multum ea inauia spicata haereditate laetatus est. Nam Mamalucchos dolore ereptae seae seriatis, interruptaediae pri rogatiuae iniuria perculses, dira intestini belli rabie, ita inuasit, ut Mahomete interfecto,quatuor secundum eum principes crea ti, paucorum mensium spatio turbulentissimis comitiis trucidarentur: eo anno, qui suit a partu virginis supra millesimum & quadringentesimum, nonagesimus sextus.
PavLi Iovis Iunioris. Si quondam Hesterio quos misit Boetis ab Orbe Dalmatiaue, aut Lybies Mauris circumsona tesiis eneadum fasces, Capitoliaque atra tenentes 'i'lupuit populus Latialis, inobra ma Externos quouis dominos aequauit olympo,
I Ueta admirans alienae nomina terrae,
Nonne erit hic etiam toto admirabilis orbe'. genere ex humili Riphaeis natus in oris Ad res es mundi, damque relinquem, A Sion, Gmerias ubi Es horus asserat undaι,
Atque ibi seruiles habitus exutus, ora, i Gn tuque ducum magno praelatus honore . , Tum demum inra Mn, Pharias compsal habena Et Syriam quamnque rapax procurrit 0rontes Sceptra tenens late magna ditione mile ef&ibret haec tantae virtuti, ingenuoque laborii Conuenisint, nariue ille diu insua damna ruentes
1 mctor Eothris depellit littore Ponti Praedones Arabum, simul e Iebcibus ginis. Transfluuium Euphratem, trans pictae Persias artiacuit libur gaudentes tuere Parthos. D memorem quod Gyciae prope moenia Tarsii tulit m so ex Turcas, b e Trophaeum, - - ii An subito oppress Aethiopum seruitia bellis r . Sed nec adhuc tanto famae contentus bouore Muneribus placet Baham penetrare, si que. Laude frui; magno sic vecta per aequora sumptu Bellua, quam prisci coniuncta voce Camel Faritim appellant, teminum cui vertice comus uiuet, inferi d Bum tegmine corpus, Felix ille quidem cunctis qui cognitus oru NM uuam ferro amisit, sed morte quieta Et natus lucra mans posuit sua membra sipulchro.