De officio iudicis libri duo. Autore Claudio Cantiuncula I.C

181쪽

lsa DE OFFICIO IVDI cIs

ius exemplum adfrt Vlpianus in datione tutoris:Tu . toris,inquit, datio neis imperij nes iurisdictionis eri edeisoli copetit cui nominatim Rac dederit vel lex, vel S. C. velarinceps. Poria pιisnt hi,quibus hoc tributus aperit idem Vlpianus alio in loco: Sunt enim in prouison, Proconfii, Pneses, Pnefectus. σπο, σ Legat Proco Ps. in urbe Praefectus urbis vel Pnctor. iapropter nec tutoris datio delegari potes. Istis autem repugnare videtur aliud Vlpiani respons dum ait,ius dandi tutores datum esse omnibus magi Inutibus municipalibusa nis Deciusjequuntur. cursi interprestationem, centes,& cno ex delegatione avtpotesate ma'.

gistratui municipali permisse contingere edexPnrsusis russet,p em accedere necesse est. Ales enim nouu es, iores leges trahi adporieriores,velὸ diuers,has ad illas. Sed rursum hiis quae de tutoris datione diximus refragari putabitur,iciquod diciflet, contrarioru eandem esse rationem. Cur enisi cognitio de fisiectis tutoribus mandari potes,non etiadatio tutoris mandabitur es Decius respondet: quia vi diversum tuatur, utrobis est pupilli fauor.

Nam cum ex datione tutoris, ius atque potestas in capite libero tribuatur,nimirusi non temeia valeat pasim tuto statio delegari. Sic contrario alior V Filiora utifciliis su nulli no obuia desii pecto tutore cognitio. Caeaeram ut quod dixi utoris dationem essenes imperV m

182쪽

ri,no mixti, nes iurisiictionis, veram esse σedam, duo me impellunt:alterum es ipsa Vlpiam onuem negativa, dum at tutoris dationem nes imperis, nes iurisiictions esse:quam ego orationem Quae clarisima e Din afirmativam nullas pletione transformare possum. Numist cursum imitatus,qui isthic bis dictione tantRadi ci dixero tutoris dationem necs imperiν tantii, nes iurisdictionis tantum esse plantiontrarium eius quod Vlpianus voluit a ratem. Ille enim negat esse imperi , negat. Via iurisdictionis: Nostic, eZTimperis e r iurisdictionis esse affirmauero. tersi quo hucopinionis vehor,sBaldi verbum alentis,itu dandi tutores non competere natis

ne iurisiictionis, sidcomissonus 'per legem. Em n/ dictum Balia lege tilia confirmari videtur,secvndum suam,si cui nullus tutor feruet, ei dabatur in urbe R Om. a praetore urbano er maiore parteTribunora plebis. qui nu ex Gellio docuimus, Dibunos plebis nihilhabui iursimonis. SecunduS articulus in quo dictae regulaestrioris energia latet, ut ιntelligam quae dicuntur tribuissecialiter. Doctores nosnpen/ omnes, volunt id tribui specialiter, quod in priuilegium, personuvAmaaesnutibus tribuitur. Subtilis Eulos contra rem fit,idycilicet priuilegi non a perfinis a causis endum se. Pontentia meo quidem iudicio non mala ULNam er ipsi Baetus ait,merum impensi non dem -

183쪽

dari, propter periculum quod in ea cognitione versatur. Nec renuendum etiam in Guyὰξ firma dicentu, Pecialiter,id e hexpresse. Sed omniu cerusima est interpretatio exirimantiu id tribuissecialiter, quod nomina vim er inspecie tribuitur: quae quidem interpretatio colligitur ex apertis Vlpiani verbiis upra de tutoris dationepropstu. Ergo hic erit prioris reguIe certus intelle Elas,ut quicquidyeu mersu mixti imperi fu alterius cu 'iustims 6ut Baldi verbis viar9comissonu, vel concestonis, quod nominatim inspecie,lege uta Iulia, pompeia, Cornelia: vel S. S. vi Silaniano, Turpiliano: vel Principis constitutione,vtinpnaedictis costitutionibus di vorum Marci ac Sever tributum seprobetur,id omne delegari nequeat. Et eam regula extens pos e arbitror ex. ccvrfi doctrina,vt obtineat, non modo cum ivri sectio tota generaliter, mandatur, etiams Praesis aut alius,quodeupecialiter hoc modo tributum es,alteri nominatim delegare velit. Limitatur autem eadem rePla dupliciter. Vno modosi is,cui tale aliqui pecialiterit ge,vel S. C. vel principis consitutione tribuis e habesse coeperit. Pondera verbia,abse coeperit. Nam qui accinctus itineri ef, vel aliquov que iampro resius,licet nom sumprovinciam exces erit, abesse intelligitur. Caeterum causam absimiae necfariam se oportere putauit,

184쪽

Volpus apud Liuiuau. Idem tamen ivriseri Donn xesaria e probabιlis tantusse absentiae cavs. Q ametia

Iudici has causes adprent credendu es vel inuito Lo ne, Decius docet Idem pioserisigrauis morbus aliquis, ac sui Iulian. ait Aticus, Iudice corripverit dum tameP abyentiae brevioris,aut levisiim ebris occasLne,provideatur ut ne legimus fiat tum enim nullam se delegationem, Doctores multis nutiomb. Ufrmant. Altera regulae noribue limitatio manat ex confietudine. Tradit enim Decius, iure Cr Vu rerum se receptu ut co/fietudinis praetextu,cavsarmeri imper valeat delegari: quoddictu ego recipiendum arbitror,etia nulla existente cause absentiae vel infirmitatis,alioqui nullus set Miusnodi cosetudinis esset MN,prout exsupradictis liquere potes. Mam illud, quod. cursus velut nodum sut aiuno in

scirpo quaerens nobis inuexit. Dicit rei causesspecialiter, uti diximus, ac nominatim tributas,flumodo quanta

ad cognitione,non etiEqvantu ad decisone desinitione , ex quamlibet necesaria absentiae causa delegari posse. In qua re Bariolus figidam, ut *ian. ait, lyra it aqua. Sed Iason Decius optimis in undamentis,o tendunt no cognitione modo d e decisione quos mandarist e. quae sententia vera es. ltera principalis regula eri huiusi di: Quae iure magisnutus competunt,mandari possint. Ps ius regulae vis in eo classit, quid dicatur iure ma

185쪽

gisratus competere. cvrs partim ressu log itur,dum at iure magistratus,id est,propter vim magistrat : ero iure magistrat aliquid alicui copetere, quod competit eoi o quiamagistratus es. Caeterum in eo quod ubi ide

ma gistratibus er eoru privilegi , veluti linum lino con-neyens,noslum toto quoddicitur9cocto erravit edalios etias mnes in eosiem errores traxit: tandem, eo uentum es vidivinatrici coiectura, cotra ipsius Papiniam mentent,dicant Doctores,eam regulam de magistratibus municipalib. recipi oportere. Brevite verior mihi vide tvr intellectus quem Fulgo. σGuido de Suetapropositere: volunt enim ea quae mixti imperi sunt, iure magis, tus competere:qvam sententiam in paradoxis sectatus amplectitur quidem,sed latius aliquato regulam nosnumpat,edocet,bis verbis: Eam interpretationemprobauerim, ut quo onceduntur ivre magistratus,id es,quae fla

tim ubi quis in magistratu delectus es,puta quodpnetor, quodpneyes,quod proconfit FSG,ex natura ortissetitur,delegari possetnificut ea quaedecialiter, no ex natura o ocij habe no possint. quia maxima inter Gres velitatio de mixto imperio egi, ea res potissmu uenit explicanda. Papin. at iurisdictione a pneyente mandari

transferri, posse: meru impertu quod lege datur,non posse transre. Eipylpaulo: Impertu quodium Aonio aere madasa iurisdictione transire.Ecce MDryoos in eodem

186쪽

in eodem respons apertam disrentia adfr interimpe rium merum, impertu quod iurisdictioni cohaeret,quod quidem mixtum ess signa docuim . Di ut enim quia imperiti lege datum,no dicitur iure magistratus copetere, nec delegari pote ἐ. N. ixta vero imperriti nec regulariter lege datur, ediure magiμηαμ competit, delegarim- Cum legem dico, idem de S. C. consitutioneprincipiis intelligo,ne ipse ast IurisDultus disedeat. 2 1ixtu igitur imperisi, iure copetit magsinatus, π delegari potes. Exemplo erant,cussa resilutionis in integrit,'mi inpos onem ex damni infecti causa, ve ervandorum gratia legatorsi. Nec abs re est quoddix mixtum imperium regulariter no dari lege, ed iure magisnarus cope tere: interdum enimplanὸcontrarivi dicendu es, ut in au toranda in fictione super alimentis testamento relictiis, cognitione alienarionis rasicora praediorum minoris. Ea enim tametsimixti imperi yint, tamen non iure magisnutus, ed principum cytitutione dari, atque ob id mandari noa magis quam ea quae meri sint imperi=posse, pausania demon travimus. Caetera an er qua ratione merum imperiupraescriptione acquiratu disis tractant Bald.er Iasen,quorum dicta videre licebit. Neque enim libet hanc imperi' incudem tundere,quod aiunt,