장음표시 사용
21쪽
N X. De eἰuisi sapientis, eum secundum Ar ut Ili
' litiorum interpretari inciperet. 26O. XXI. Socrates sue, De doctrina ct Moribus Socra
XXII. De τtilitate qua e limone Tragoediarum percipitur. 317. XXIII. De Stoica philog hia. I 26. XXIV. In Theophania, e, Natalim. 36s. XXV. In cruentum Chrisi Sacrificium, pue, Domini Pasionem. . 393 XXVI. De coniungendu Gratarum lingua is abc plinis. u. XXVII. Pindari P Diu ramista, in qua osten 'quomodo veteres philosophi Poerarum scripta sint
β. - TXXVIII. Panegyrieus illustri viro Iosepho Maligero
Actus. ssa XX IX. Panegyrieus, siue, Laudatio Funebris I b. Clarismique viri Iani Douga ctc. 47O. XXX. De Poetis is eorum interpretibus. 493. XXXI. Habita cum Horatii Odas adolescens interpreis raturus eset. IO3. XXXII. oratio Scipion is,postquam in Africam ni siet, ante primum congictum. sis. XXXIII. Declamatio ex persena Eupho Ionu C ut machi Patris, qui proelio Marathonico stans expira
XXXIV. Laus Pediculi, ad conscriptos Mendicorum
22쪽
Habita ex publico mandato x Ix Septenio. cIo Io C XX v. ORATIO LPrinceps Celsissime, Illustrissimi Comite Nobilis mi Pritria Proceres, Magnifice Rector, Amplis mi Curat dies, Invicta huius Vrbis Consules ae Magistratus, R merendi ae Ciarissimi Collega , Doctores venerandi , Ecclesiasta Reverendi, Generosa Iuventutis Nobilisi a Coronas
Vo D omnis cogitet memoria, posteritas loqua- , die hujus mensis decimo & sexto, quem, cum fastis eximi non possit, atrum nobis ac finestum patriaeque ha-Nassovium,quod
nomen dignitates titulosque non admittit quia omnes antecessit, Patriae Parentes, Magistratus ac Nobilitas, Miles ac Praetoriae cohortes , omnis populus ac plebes, moesta, squallida, dejecta, ad Parentis tumulum, seu potius trophaeum, vel secuta fuit vel deduxit. Luctum Publicum, incerentis Patriae imagi- A ne ma
23쪽
Σ DANrELis HEINsr Inem, orbitatis, solitudinis ac vastitatis notas dc indicia, in aulis, curiis, palatiis, in ipsis prope parietibus ac tectis urbium, in vultu denique omnium aetatum, omnis sexus, omnis ordinis, eodem die conspexistis. Non enim funus publicum, sed Patriae cadaver, libertatis, olim in Parente ejus sauciae, relliquias ac conclamata membra, comitari sibi omnes ac efferre videbantur. Occurrebant aliis truim-phi, quibus saepe compos, Hagam caeterasque Batavorum urbes, prope humeris invectus
civium , cum fremitu plausitque, belli fulmen , murus libertatis , omnium provinci rum urbiumque vallum atque propugnaculum, intrarat. Multi artes belli , multi pacis, alii privata, socos liberosque, alii Rempublicam, & quantum omnes amisissent secum agitabant. Quidam tot illustria quae passim
extant spolia , exuvias, trophaea, aquilas hostiles , frameas atque hastas, quae victoriarum Olim, nunc doloris monumenta, inter manus Phue: & ob oculos versantur, ante exequias , cum admiratione ac lachrymis contemplabantur. Senes, ab initio calamitates nostras de oppressae libertatis mala, poenas, figas , ac proscriptiones, quaeque singuli miserrima vidissent, longa serie commemorabant. Erant, qui inani studio videndi, sicut in parentum funere plerunque liberi quos aetas
aut incogitantia excusat, undique concurre-
24쪽
ORATIONES. 3rent aut sequerentur , nec de suo aut communi omnium dolore cogitarent: omnium commiseratione digni, quod de se ac caeteris securi , re inani & in tanto casu prorsus puerili, oculorum voluptate, tenerentur Soli Academiae Parentes, atque haec Civitas invicta, quae ante aliquot jam annos, Dei limmortalis ope ac virtute sua, hostem, moenibus pomoeriisque haerentem, constantissime, a templis, liberis, conjugibusque, stitit atque avertit, morem Populi Quiritium Romani, qui heroes suos principesque in Publico laudabant,
imitandum judicarunt. Igitur, cum corpus, in quo magnus ille labertatis nostrae vindex tot tantasque res gessistet, aliis cessissent lati-aem ejus ac memoriam in hac aeterna domo sibi vindicarunt. Nam, ut illi, loco celeberrimo, pro Rostris, in quo conciones habebantur, leges ferebantur, causae agebantur, in quem victor terrae confluebat populus , ante oculos atque in conspectu tot heroum, quo rum ibi statuae extabant, funus positum ex
more aut situm, commendabant r. ita nostri,.
in hoc Palladis delubro, non Bataviae sed orbis celeberrimo clarissimoque loco, cui spes ac vota siua quisque credit, quem ex omni orbe nobilissima juventus colit aut perlusti at, in quo, non illusi res statuae, sed vivi ac spitantes maximorum hominum conspiciuntur vultus, primum tempestatis nostrae principem, . A 2 l. au-
25쪽
DANI EI. Is HEIN SI Ilaudandum censiterunt, decreverunt. Qui sic
bellum gessit, ut hic pacem habeamus, ita
pacem inter arma conservavit, ut calamit
tem belli nemo praeter hostem publicum sentiret. Cui vitam , cui liberum. hunc aerem, hunc spiritum, hanc vocem, quae servire aut adulari neque novit neque cogitur, inprimis. autem Academiam ejusque regimen debemus. In qua educatus ipse, tot praeclaras aeternasque animas, vel praemiis, vel commendationibus , vel magistratibus , evexit. Genus tanti Principis, quod Viitatum est, nec tango, neque veniam hic peto. Quamquam leges Rhetorum nonnulli cum excedunt, Iuliis teneri aut Corneliis se putant. Quae, si nunquam natae essent, ad ingenium ac normam
magni oratoris, singulis diebus nascerentur. Et, si hactenus invaluerunt, nunc in tanti Principis memoriam, cum signis militaribus ac armis invertantur. Domus illustrissimae Nassovicae Saxonicaeque , quae tot Regum Principumque genitrices aut amnes hactenus fuerunt, splendor, dignitas, majestas, non ab oratoris fide, sed a iaculorum serie, a conscientia mortalium, a rebus toto orbe gestis, ab historiis annalibi sique, exigenda sunt. Quae, ut caeteros omittam, Caesarem Adolphum, ex Nas viorum stirpe, & Aloertum, proauum maternum, Caesaris in Belgio vicarium, tot rebus in his terris inclytum clarumque, non
26쪽
ORATIONE s. stacebunt. Ac ne bellicosam quidem Germ norum gentem, populo Romano multis proeliis superiorem, saepe parem, quae depolitum tam grande nobis dedit, celebrandam reor. ne illius causa alia dicantur cujus onmia di- sturi sumus: qui, si ex se natus esset, tantus es.set, quantum aetas nostra alium vix tulit. Sed Naturae aequum videbatur: partim , ut non nisi tanto Patre nasceretur tantus: partim, ut qui tantus esset, sine liberis ac prole Reipublicae subduceretur. Qis effoeta, ut nonnunquam matres selent, aut, cum nihil majus potest, cessat melius quam deficit. Et ad manumerat, qui eodem natus Patre, vota omnium
jam implevisset. quem successioni Deus pari
ter ac virtus destinarant. Puer e Germania re
versus, in hanc urbem a Parente, qui hic Academiam autoritate publica fiindarat, ablegatus est. In qua praeceptores aliquot, inprimis autem virum Nobilissimum , Hermannum V Uittentiorstium, Sonsseidi Dominum, Pra sectum primo,mox &Senatorem,habuit. Quo neque aula, quae nonnunquam aliis sibique indulget, neque haec aetas , quicquam vidit sanctius. Ex omnibus scientiis, Historiam ac Mathematicen dilegit. Quarum illa, Principem, hae si feliciter cojungitur, victoriam dat Principi. Atque inprimis ea, quae vel civitates nostras contra hostem munit, vel hostiles arte ac machinis expugnat. Et in eo, qui ad omnes
27쪽
DA N iELis HEIN SI Inatus erat, illud maxime admirandum, paucas, & ex usu suo, attigisse. Nam heroum animi,quemadmodum nonnunquam vehementius quam cautius, scientias aetate prima amplectuntur, ita, nisi intra sapientiae ac studiorum limites consistant, majestatis terminos excedunt. cum in disciplinis artibusque fatis sit, si admirationem aliis qui his excellunt aut benignitatem praestent, sibi nihil servent praeter modum. Et jam alia vocabant. Itaque vitantum belli ducem aliquando daret quantum tunc promisit, gradu, saltu, folle, exerceri: vires lucta, aut natando, aut in armis experiri: corpus denique ad res tantas quanetas gessit, de militiae laborem, praeparare. E- qui, quo impense studio ad summam usque
aetatem tenebatur, notas animo & oculis, interdum manu, explorare. Et, vel asperum
nec satis domitum, in gyrum circumflectere ac rotare, vel ferocientem fraeno impedire, vel admittam ac praepropere retentum, ad sudo- . rem exercere, vel postremo, siclopo propius exploso, ad securitatem belli temperare. Neque tamen omni studio se abdicare .Ex Historicis, suadente viro maximo, Annales Taciti audivit, Qui civilis atque militaris rei autor maximus, sententiis rebusque densus, verbis strictus ac compressus, totus denique ignis,
tales tantum animas admittit. Huc accedit,
quod, ut Belgicae fuisse procurator fertur, ita
28쪽
ORATIONES. Tlibertatis studium quod tum e nobis hausit, nostris hodie prae reliquis infundit. Ex hoc caeterisque, primum rei militaris & amorem duxit & scientiam. Ex his, quomodo cingendae urbes, quibus locis, qua occasione de insidiis sit cogitandum; ex his, quid lorica, nam ad nostram singula aetatem applicabat agger, vallum ; ex his, regionum ac terrarum situs, etiam nostrarum, & quae gesta sunt in iis proelia ac bella , hausit: ex his denique & assidua istorum lectione, prima militaris gloriae ingenim animum intravit aemulatio. Huic maximo scriptori ac docenti Lipsio fuisse imetentum cepe audivi,cum de morte Patris nuncium accepit. in quem, ut invictum esse omnibus constaret, non aperta acies aut bellum, sed sicarius, immissus est. more nunc recepto, quo heroum mortes quidam licitantur, quidam vendunt. Eam ille necem, non infirmo,
ut privati solent, desiderio ac lachrymis excepit, sed, cum bono patriae, in animum demia sit. Illustrissimo Parente sic sublato ,terra parieter ac mari, anno decimo & septimo a Patribus suffectus est. Vt qui non aetatis spatio aut annis, sed divinitate ingenii censendos esse heroes intelligerent. Et vel suo vel eorum quos adjumnos sibi habuit sic iustis est consilio, ut. quales alii paulatim fiunt, statim a natura factus videretur. Adolescentiam ac primum ejus regimen dissensio excepit, qua ple-
29쪽
8 DANIEL Is HEIN SI I rique, hostem nostris sectionibus intentum. quidam, ne ambitionis novae praemium libe tas fieret, occulte metuebant. Cui, cum Achillem suum, tanquam servitutis Obicem ,
oppositissent Patres, sic ex usu Reipublicae secundas egit, ut, qui primas sustineret, nullas brevi apud nos haberet. Quo in patria elapse, quanquam aliquid lateret, ipsa tamen famina, & mox ignis, cura ac prudentia extinctus est nquam autem res ab eo gestas recensere, historici, non oratoris, exornare, nec historici existimo; qui oratione vera si ortia mentis optime defungi selet cum orator, ea quae dc numero & magnitudine eloquentiam excedui, facundissime commendet, si conseiasione candida omittat: quia quae cum cura Mapposite tacentur, magna pars eorum sunt, quae optime dicuntur;) quaedam tamen,quod
ab iis solet fieri qui orbem in tabella pingunt,
non ut aequent, sed ut repraesentent, obiter enumeranda potius quam recensenda reor. Flandriam Hispanus eo tempore ac Brabantiam tenebat. nisi quod in illa, arcem unam, quae nunc urbem imitari coepit, Neusam vo
cant cum Oitenda ; in bac vergam, quae ad
Zomam, nostri adhuc vindicabant. Primum solidae virrutis testimonium Axellae dedit: qua in Flandria, Sidneio comite, non magna manu, sine ullo sanguine propemodum: Rc
30쪽
luit) potitus est. Bergam, oppidum invictum,
in quo res ad omnium stuporem admirandas, tori illi Martis ac lacerti, duo Baxii gesserunt, maximo exercitu Parmensis post obsedit Quo prosectus subito, cum vultu Principis adversus belli casus militem attolli non nesciret, ita & sermone & conspectu, militem cum cive accendit, ut ex spe concepta, nihil praeter desperationem imperator summus, & qui vincere non tantum jam didicerat, sed de plurimis successibus consuerat , domum dc adsitos reportavet. Caeterum fatale erat, Vt ex
illa belli area ac campo, tot illustria virtutis documenta eques noster daret. E qua urbe, eodem anno, centum pedites, equites sex admodum , Thienam , oppidum Brabantiae, spectante Hispano, expugnarunt. quibus, cum non minus quadringenti, post direptionem obvios se darent, ne de praeda quicquam aut virtute hosti cederet, utriusque compotes ac sui, manu per hostile agmen reditum ad
suos reperere. Breda,quae nunc annum prope obsidionem toleravit, sine exercitu ac sumptu, arti ac ingenio nostrorum cessit. cum paucissimus ac terra sua tectus miles, satis esse ad laudem duceret, quod urbem expugnasset. Cujus magnitudinem victoriae, ab hoste postea, tot copiis tantoque tempore ac sumptibus edocti sumus. Cui nova haec obsidionis ratio placere coepit, qua de fime ac egestate