Nicolai Vernulaei Apologia pro augustissima, serenissima, et potentissima gente austriaca, in qua illius magnitudo, imperium, virtus aduersus eius tempore aemulos asseritur

341쪽

3oo APOLOGIAhibuit, & a Catholicorum ceruicibus Barbarorum iugum auertit. ciubar. Secutus Maximilianum est Carolus V. etiam Imperator, pari animo, sed maiori gloria. Eam gloriam hominum omnium confessi e . tunc adeptus est, cum Solymannum Turca rum Imperatorem, Viennam Austriae innumerabili exercitu aggredi bis ausum ut ea urbe,tanis quam Germanta Arce, expugnata,Germaniam primo, reliquas deinde Christianorum Prouimcias suo Imperio adiungeret, utraque vice summo cum ipsius dedecore & ingenti Barbarorum edita strage ita repulit,' ut lacessere Caroli sortunam fortitudinemque vix unquam am- .plius sit ausus. Qilam ob causam Germaniae de totius orbis Christiani Conseruaror est appellatus. Cum autem in Graeciam sest innum rabilis Turcarum multitudo effiadisset, non defuit iterum Caesar ,. qui per Andream Auriam eiectis summa vi Turcis late per Graeciam uniuersam suorum armorum terrorem immisit, & ad Patras, Methonem, Coronem, trophaea gloriae immortalis erexit. Ob hanc victoriam Graeci Carolum incredibili consensu Gracia liberatorem dixere, & passim pro eius

felici

342쪽

selici Imperio vota fecere. An in Caesare his in

bellis praetextus tantum, ac non veruS Religionis affectus fuit 3 Nihil hisce bellis ad Imperium suum adiecit, Christianos duntaxat magna cum sui nominis glaria conser uit.

Quid dicent inuidi de bello, quod anno M. D. XXXIV. contra Anabaptistas in Vestphalia suscepit 3 occuparant illi Monasterium pri

mam regionis istius urbem, &in ea iam opprec sa Religione Catholica, Regeque e suis consti tuto dominabantur. Sed adfuit Caesar,& expugnata post annalem obsidionem urbe, Religi nem in eaCatholicam restituit.Quid deLybico seu Tunetano bello3In eo idem Caesar secundis aliquot praelijs usus,& occupata feliciter Arce Goleta, profligatoque & in fugam verso Haria- denonnobarbo vul Barbarossa, Muleassem Tunetanis Regem dedit, Regnum sibi vectigale, Christianis omnibus amicum fecit, ter septe Christianorum millia o vinculis & durissima seruitute in libertatem asseruit. Hanc ob victoriam Italiae Siciliaeq;ciuitatesCarolum Tertium Asticanum, post duos Scipiones, appellarunt. Sileo quod cum ab Arcis Nicenae expugnatione IEnobarbum per Vastium reiecit, insignem

343쪽

seipublicae Christianae, non alio, quam publico bono, operam impendit. Illud vero contra Protestantes in Germania bellum, cum tot Principes ac ciuitates Smalcaldi foedere con iunctae Caesari in R eligionis causa parere recularent , non praetextu aliquo, sed solo conseruandae Religionis affectu est susceptum. In quo victor Caesar nullam deuictorum Principum Prouinciam aut Imperio, aut Familiae suae,quod summo potuisset Iure, subiecit. Clementia usus non veterem Germaniae libertatem sustulit, sed victos amicitiae suae restituit. Patri Carolo successit Philippus Secundus in Hispaniarum Regnis & alibi, Fcidinandus

frater in Imperio. Atque hic in Pannonia,quantum potuit, Religionem Calliolicam asseruit, ille plurima pro eius conseruatione bella suscepit. Et inprimis non exiguum summae in illo pietatis est argumentum, quod cum Mariam Henrici Octaui Angliae Regis filiam ha redemque uxorem duxisset, id egit ante omnia, ut indictis Londini nocerum eius Regni Co-miiijs, quibus ipse cum uxore Regina interfuit, Angli a Schismate Haeresique liberarentur, &in gratiam cum Ecclesia Romana redirent. Interim

344쪽

Interim cum fatis Regina concessiilhi. nihil sibi in Anglia vendicauit. Eundem Catholicae

Religionis amorem testatus est, cum per Ga siam Toletanum Siciliae Proregem Equites Melitenses ab oppugnatione Solymanni Turcarum Imperatoris, qui centum sexaginta octo triremium classem Insulae admouerat, fortunatissime liberauit. Quid egit tum Philippus Rex

cum tempore Selymi Turcarum Imperatoris 'Piali Bassa Cypro iam occupata Cretam caeterasque in mari Mediterraneo Christianorum Prouincias ingenti spe deuoraret Foedus cum Pio V. Pontifice Venetisque percussit, & instructa octoginta triremium vigintique onerariarum nauium classe Ioannem Austriacum fratrem suum laeti huius belli Ducem futurum

ex Hispania in Siciliam dimisit; ubi cum sibi

Venetorum classem & pontificis auxilia coniunxiffet, ad Echinades Insulas Turcas aggressus, eam generosissimus Dux victoriam reportauit, qua nulla unquam de Turcis maior nul laad posteritatis memoriam gloriosior. Neque aliud tum Regi propositum suit, quam ut immane Turcarum iugum a Christianis ditionibus auerteret. Quid contra Tunetum idem

345쪽

3ω APOLOGIA . postea Icannes Austriacus magno Christianorum bono gesserit, libenter praetereamus, ne

singula persequi sollicite videamur. Profecto bellum illud , quod aduersus rebelles quasdam Belgij prouincias est susceptum, Philippum Regem ab omni calumnia absoluit.Nam ut vere confiteamur, subditos suos ad suae Maiestatis obedientiam, qua benignitate, qua armis, reuocare studuit, sed inprimis Catholicam Religionem in discrimen adductam asserere desiderauit. Idem fecit Philippus Tertius obtinentibus tum Belgium Serenissimis Principibus Alberto & Isabella , & idem eodem consi- lio hodie philippus Quartus facit. Adeoin Phia lippis Regibus reprehendere inuidia niliis omnino potest, aut confiteri eadem debet, nunquam subditos Rebelles reuocare ad ossicium fas esse. Sed hac de re superiori Capite iam satis. Ita dex , inquit Molanus , vere omnibus ue

i modis magnus, fortunas omnes viresque immensim a Deo acceptas in debestandis Ecessa hostibus non inutiliter impendit. Hanc ob causam Pius V. Pontifex Philippum II. publica pacis N Ecclesia fulcrum appellauit. Gregorius incolumitatem Reip.Christiana vel

346쪽

vel idcirco necessariam iudicauit quod is

hunc non alius reperiri Philippus posset. Clemens Octauus autem in ea oratione, quam in Cardinalium Collegio post Philippi mortem habuit, magno cum luctu declarauit, guod Rex ille plus solus in expellendis ab Ecclesia reticis expenderit, quam omnessimul alij Christiani Reges. Quid, quod post Ferdinandum Catholicum, tum ipse, tum Carolus eius Parens in Indias & in tot orientis Occidentisque Prouincias Religionem Catholicam inuta xerunt 3 Reprehendere id certe nemo potest, nisi qui tot Barbaris populis salutem, & Ecclesiae Romanae splendorem inuideat. Laudauit Ferdinandi conatum Alexander Pontifex, laudauerunt Caroli & Philippi labores Pontifices alij, totus Orbis applausit. Qua de re quia Capite octauo ditauimus, nihil hic repetere est

opus.

Enimveth duo adhuc potissimum bella Fr ci urgent, unum in Francia alterum inVallae-lina. In utroque Religionis praetextu rem suam Imperii amplitudinemHispaniae Reges quaesiuisse contendunt. De illo dictum abunde Capite duodecimo. Nec aliud profecto, quam

347쪽

3o6 A p o L o G i AReligionis Catholicae in Regno Christianissimo conseruationem Philippus Secundus sibitum proposuit. Atque idcirco posteaquam ad Ecclesiae sinum abiura a Haeresi Henricus IV. redijt, pace Veruini constituta, quas in Francia ciuitates & Arces occuparat, libenter restituit. Qisodsi quis adhuc Hispaniae Regum mentem in dubium reuocet, recordetur, quod cum anno millesimo quingentesimo nonagesimo quinto, die Ianuarij decima septima Henricus Quartus Philippo Secundo bellum indixisse pihil aliud Philippus Martio sequenti responderi quam se misiis in Franciam hactenm amxibys Religionem Catholicam bibulle, resimque debilitauisse; in poserum vero non destiturum se quibusqnque viribus Catholicos in Francia iuuare, ta Harsim potenter Upugnare. Quod attinet ad Vallem Telinam, non ignorant etiam illi , qui Hispaniae Regem ci lumniantur, quam misero in statu Vallis istius Catholici versabantur , quomodo opprimebantur , & in quam pene ultimam redacti necessitatem erant. Quibus in angustijs cum in alio spem suam collocate, quam inpotentis- sim

348쪽

smo Hispaniarum Rege, non possent, ad eius Mediolani Gubernatorem querelas suas detulerunt, & in tanto discrimine suo opem implorarunt & impetrarunt. Nam ;s copias aliquas quam primum in Vallem istam immisit, datis suppeti, supplicantium Catholicorum libertatem asseruit. Non intrusa per vim sunt Regis arma, sed implorata & vocata; nec a Rebellibus in perfidiae subsidium. sed a liberis populis ad iustum auxilium. Inuidit postea Francus hanc Regi Hispano Catholicorum desen sonem, & ut eam impediret, quasi de Orbis Imperio ageretur, uniuersa commouit. At Rex Catholicus ne tam iustis auxilijs noui belli occasionem dedisse videretur, quicquid in Valle Telina suo praesidio firmarat, Gregorio XV. Pontifici cessit, eiusque potestati commisit. Atque hic Praefectum in ea Valle Marchionem de

Bagny, donec omnis decisa Romae controuersia esset, constituit. Verum neque hoc Franco placuit, qui non expectato controuersiae fine Marchionem de Coeuuae in istu in Alpium tractum intrusit, ut non Iure, sed vi & armis ortam inter duos Reges dissicultatem , negle- a sedis Apostolicae authoritate, terminaret.

349쪽

Ita cedere rum riolentiae Iustitia debuit. Id verbioti terrarum Orbi manifestum est, nihil aliud Hispanum,quam Catholicorum conseruationem quaesiuisse, etsi interim in eam Vallem non exiguum Ius Mediolanenses sibi vendiacent, & Religionis Catholicae afflictus tam multis in loris status postulet, ut per eandem securus tutusque Hispaniae Regis armis transitus praebeatur. Hic est enim, ac pene hodie solus, qui aduersus tam potentes hostes Sedem Apostolicam Romanamque Religionem asserit. Sed sit hic satis bonam eius fidem ostendisse. Nec alia est, aut unquam fuit Ferdinandi Secundi Caesaris in asserenda Religione Catholica sinceritas, qui non alium sibi finem, quam eiusdem conseruationem, propagati nem, ac splendorem, iam ab annis septemdecim, quibus grauissimo bello concussa Ger- - mania fuit, proposuit. Quippe hoc egit, hoc voluit, ut ex tot Prouincijs, quas Haeresis contagio paulatim insecerat, eiecta Religio Romana in eas postlimio reduceretur , in aliis integra illabataque conseruaretur; ubique debito sibi splendore floreret. Vt hoc autem com sequeretur, suarum Ditionum & Regnorum i Omnium.

350쪽

GgNris AusTRl AC R. 3o' omnium, adeoque totius Familiansuete opes contra armatam Haereticorum vi P , quam

consillio auxilioque Francus fouebat, exposuit impenditque. Et vero consecutus fuisset. si non hic, quibas poterat artibus & armis, gloriosum eius conatum impedivisset. Tandem tamen, frendente illo & ringente, constituta cum Electore Duceque Saxoniae non ita pridem pace, non tantum noua grataque tranquillitatis luce Germaniam serenavit, verum

etiam quod illi propositum erat in Religioni

Catholicae magnum sane attulit emolumentum. Etenim ea pace hoc inprimis constitutum

est,ut in Germania soli esse Catholici possint.&Augustanam Consessionem profitentes Lu- therant. Alij Sectarij omnino nulli. Deinde vero, Principes omnes Imperij, adeoque status omnes Catholici non tantum Ditionibus suis. restituuntur,verum etiam Catholica Religio in ijs asseritur. Accedit quod Bremensis Archiepiscopatus ac cum eos alberstadensis, Minden sis, Verdensis, & Osnaburgensis amplissimi Episcopatus Caesareae Maiestati pro Catholicis tantum deinceps permittuntur. In haereditarijs Au- . striaca Familia Regnis ac Prouincijs solaReligio