Nicolai Vernulaei Apologia pro augustissima, serenissima, et potentissima gente austriaca, in qua illius magnitudo, imperium, virtus aduersus eius tempore aemulos asseritur

311쪽

ditis quibusdam Seditiosis debebat An ipse

Catholicus, aliam, quam suam, in Prouincib. suis Religionem pateretur 3 Infelix libertast

quam multorum salutem in exitium. mutasti3 quam multorum fortunas exhausisti3 quantas strages attulisti, ut cum multas Religiones velles, nullam relinqueres Voluit Rex sapiendum in Religione Maiorum more, & cum se mel illuxisset fidei veritas, in ea subditi viverent,& Patrum exemplo morerentur. Aliqua- ne Patriae lex est, quae Religionis libertatem permittat 3 Si nulla est, nullam Rex violauit, qui eiusmodi libertatem negauit. ni. pisa. Quid amplius 3 Inducere contra Patria 'Ο mores Inquisitionem, credo moluit. Eam nimirum , quae nihil aliud est, quam Episcoporum in mores & Religionem inspectio. Adeo, ut omnes boni essent, Religionis obseruantes, ac vere Christiani voluit Rex, & imperauit. Quis reprehendat, aut ullam in eo culpam comminiscatur Hodie nulla Catholicae Re- . ligionis in Bataui libertas est , hodie seuera in Catholicos Inquisitio est , nec Patrum more

vivere licet, nec receptis tot ante saecula ritibus Religionem &sacra colere. Exploratores ubi- que

312쪽

que constituti & delatores, qui nullis olim, nisi

Tyrannis, grati fuerunt. Sacerdotibus Catholicis nullus est ibi locus; exulare inuenti coguntur; si quis admiserit, certa crux aut multia. aut bonorum omnium iactura. Resonant Ministrorum Haereticorum vocibus templa, quae a saeculo nondum uno solas Catholicorum voces &sacra admittebant. A Catholicis

ea omnia sunt , dc hodie nullum tamen est Catholicorum. Ita Religionis libertatem postu larunt, ut Catholicam eijcerent, aut sub iugo tenerent. Imo ita libertas tum petita est, ut nulla hodie Romanam profitentibus Religionem sit libertas.. Sed oe Concilij Tridentini decreta publicari Rex iusiit.. Quae lex publicationem istam prohibebat Ea fortassis, quae Synodum Dor dracenam non ita pridem admisit. Quis est vero, qui iustae intercessionis vel querelae causam attulit 3 quis iniuriam aut detrimentum est passus Prudens Rex Philippus non aliter Tridentinam Synodum publicari iussit, quam ea lege adscripta, ne suum aut subditorum suorum Ius eo deterius esset. Vt erat obedientissimus Ec

clesiae filius, ita subditis suis, quod illa decre

uerat,

313쪽

a et APOLOGI Auerat, placere voluit, & in mores venire. Num

adhuc aliquid est 3 Philippum, inquit Crotius, nec preces, uec

monita ad mentem saniorem reuocare poterant. Quae sanior, obsecro, mens illa 3 An ut

Seditiosis, quicquid postularent, indulgeret 3

an ut excuti suae Maiestatis Imperium permitteret 3 an videns & intelligens Religionis auitae sacra conculcari, templa spoliari & euerti,urbes ab obedientia tur ta a cari, Reipublicae Iura invadi sineret3 Quanquam quae preces aut m nita illa fuerunt 3 Vt Hispanos & externos milites Belgio excedere iuberet 3 iussit, sed cum non minus seditiose ageretur, reuocauit. Petitum idem postea a Ioanne Austriaco cum aliqua spes pacis affulgeret, & dimisit ipse. Vt Granuellanum, ut Feriae Comitem, ut alios nonnullos a gubernaculis auocaret 3 A uocauit. Vt in Belgio pacem esse vellet 3 voluit. Et vero etiam Gandauensem Pacificationem, quam ordines ipsi constituerant, sua authoritate approbauit ac seruari iussit. Aliquoties de lictorum omnium & laesae Maiestatis veniam indulsit, sed frustra. Multoties cum eXterno rum Regum ac Principum Legati de pace in

314쪽

GENT Is Avs TRIA CAE. 273

Belgio sancienda agerent, paratus Rex semper fuit, nec eam unquam, salua Religione ac M, testate sua, recusauit. Recusarunt foederati Ordines semper, omnesque conditiones repudiarunt, quibus salua libertas& Ius decreti contra Regem pronuntiati non esset. Pugnauit nimirum Principis benignitas, cum subditorum pertinacia ue ac tum sanae mentis illum iudicassent, si abdicato Principatus Iure Seditiosis cessisset, de prouincias, quas illi summa iniuria eripuerant, liberas reliquisset. At vero, quod caput est, In patriae Privile- VI. Patagio Rex impegit, oe Prouincijs eripuit. De ea' ''

re iam Capite decimo tertio egi,cum summam Austriacorum Principum in Rerumpublica- rum & Regnorum suorum administratione moderationem ostendi. Dicant Prouinciae illae,

quae hoc tempore R egem agnoscunt, & illi obediunt, nunquid suis singulaePriuilegijs fruun- tur 3 Nihil sibi detractum Nobilitas puta urbes suis Iuribus sub Regis Imperio utuntur ue Eccle-l siastico Ordini sua salua dianitas est, & immunitas , & libertas , nulla cuiuscunque ciuitatis Artificum Collegia de ulla Privilegiorum

suorum imminutione conqueruntur. Ordi' bam num

315쪽

a74 Apo LOGI Anum quoque singularum Prouinciarum voluntas, cum opus est, exigitur, nec ulla sine eorum consensu vectigalia imperantur. Qilan-

quam nec i psi hoc ignorant, qui a Rege defecerunt, & maior est Regiorum subditorum, quam foederatorum istorum populorum libertas. Neque enim Principem non habere Iibe

tas est, sed Deo. Religioni, legibus sub Principe bono parere. Fortassis crudelitatem aliquam' Unxnnidem Regi Uingent, re idcirco Principatu excidisse dicent.Quanquam quis Tyrannidem suspicari in Rege illo posset, Lui, teste Dominico Baudio Scriptore Batavo, Inpenio ad clementiam propensus erat, minimes humani sanguinis auidus Z qui toties, ut retulimus, summa benignitate delictorum omnium veniam subditis Rebellibus obtulit qui id unum in vita sua optauit, ut eos, qui a se desecerant, recipere in gratiam posset 3 Sed iam etiam tantum Regem ab hac Tyrannidis suspicione Capite decimo tertio liberauimus. Clamitent foederati populi seuerissimis Albani Ducis decretis in Belgio quam plurimos occubuisse, dum ille Rebellium &Seditiosorum delicta summo

Iure

316쪽

Iure ponderabat,& culpae grauitati poenae seue- . ritatem adiungebat. Hanc temporum istorum

conditio necessitasque sertasse postulabat; &nocuisset bonis, si malis istis Reipublicae Religionisque Perturbatoribus pepercisset, qui oblatam a Rege veniam respuebant, & Regiam benignitatem cumulatis criminibus oppugnabant. Utinam tamen mitius egisset, nec tam summam Iustitiam, quam Belgarum naturam considerauisset. Fatemur etiam nimio illum Iustitiae affectu modum fortasse in poenis docernendis excessisse. Qila se ratione autem O dines tum Seditios defendent, qui tot urbes id temporis crudelitatis suae theatra fecerunt 3 qui non humana tantum, sed diuina quoque Iura in aedes Deo dicatas, in sacra, in Religiosissimos homines saeuiendo, violarunt 3 Eorum saeuitia

plurimos Ecclesiae Romanae Martyres dedit, quos Petrus Opmerus Amsterodamus poster; tali repraesentauit, & in quibus nulla, praeter innocentiam & Catholicae Religionis proseiasionem, reperiri extremi Meplicij causa potuit.

Gratulandum equidem Batauiae est vicinisque Prouincijs, quod in ijstales tantoque animo viri extiterint, qui acerbissimorum cruciatuum

M m ij . experiri

317쪽

experiri vim mallent, milliesque mori, quam ab auita Religione Regeque legitimo dessiere; sed non deberent Regi suo Tyrannidem ob-ijcere, qui tantam saeuitiam in homines innocentissimos exercuerunt. Scit Gallia . scit Betigium , sciunt Regiones aliae, ne mortuos quidem Haereticorum crudelitatem effugere potuisse. Exempla in luce palam sunt, quae haec tempora horrent, posteritas obstupescet. Luxerui Gorcomienses funestissimam illorum mortem , quos in Religione Patres habebant & reuerebantur. F leuerunt alij suos, quorum innocentiam testari frustra voluerunt.

Nullis igitur, iustis saltem causis, niti decretum illud potuit , quo Regem suo princino Iudi- patu, excidisse pronuntiarunt. At vero qui- ' nam tandem tantae causae Iudices extiterunt rateus - Subditi. Quinam Principem suum accusa - runt Subditi. Quinam in Regem suum naturalem & legitimum perditi Principatus sententiam tulerunt 3 Subditi. Qua seruata Iudi-D M/ I. ciorum forma Z Nulla. Qua authoritate 3 Nul-- da. Quippe nemo nisi seli Deus Ludex Principis esse potes, ut Marcus Antoninus Philosopbus, iphilino teste, dicebat. Nam, ut Gun-

318쪽

therus libro 6. de Maiestate loquens, ait.

- stum caput ista siverse δὲ is

licit, excepto calorum Rege, potesta , Et Poeta Horatius lib. 3. Ode I. Regum timendorum in proprios greges, Reges in ipsos Imperium est Iouis. Nec alia mens fuit Marci Aureli j Imperatoris, dum asseruit, A agistratus de priuatis, Principes de Mag natibus, Deum de Principibus iudicare. Vnde non opus est, ut ingeniose aliqui, sed parum sapienter, Principes populo subesse, & aliquando de solio suo deturbari posse, comminiscantur. Hoc enim est subditis Imperium, Imperantibus subiectionem attribuere, & Reges non regere velle, sed regi, ac cum subiectione supremum Imperium M testatemque miscere. Qilare certissimum illud ' est & indubitatum, nullam omnino Rempublicam ferre de Principe suo sententiam posse. Q Maiestatem habet, inquit Albericus Gen. tilis, a solo Deo dependet, cuius vicem obii net in hoc mundo. Nec refert, quod populus Maiestatem in Principem transtulerit. Quippe, ut ait Bornitius de Maiestate, haud a popu- clo est Maiestas, qui eam manstulit in Princi-

319쪽

pem, sed ipsa ea potestas, quam populus ab initio habuit, fuit a Deo: nec inde, quod a populo

translata fuit, a transferente ortum habuit. Verum quoniam, Iure,Regem excidita Principatu suo ponuntiarunt, quod est, obsecro, Ius illud 3 Quam legem aut diuinam, aut humanam sunt secuti Diuina lex haec est, L priri quam Apostolorum Princeps publicauit: Sub- ieeri sole omni creatura propter Deum , siae Regi, quasistracestenti .sue Ducibus tanquam ab eo misiis ad υindictam malefactorum, laudem vero bonorum; quiasicesimoluntas Dei. Illa iterum diuina lex est, quam Gentium Doctor asseruis: Omnis anima potesatibus publimioribus seu bditast; non enim es potesar, nisi

a Deo, quae autemsunt, a Deo ordinata unt.

Itaque qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit; qui autem resistunt, ipsi sebi damnationem acquirunt. Hanc ob causam nulli unquam Christiani pertinere ad se putauerunt, Regibus suis arma opponere; cumque ali quando quidam iuuandae Reipublicae praeua,.. teStu non satis aequis Imperatoribus sese opponerent , nunquam in eorum societatem venire voluerunt. Sufficere hic praepotentis Dei vo- luntas

320쪽

luntas & lex deberet, sed an subditorum de legitimo Rege suo sententiae suffragari humanum aliquod Ius potest 3 Generale pactum societatis humana est, inquit Augustinus, Res-bus obedire. Non opus est referre tot illas leges mortalium omnium consensu latas; tot illas poenas , Curiarum authoritate decretas, quibus Regum ac Principum Maiestas tanquam sacrosancta defenditur. Profecto si hoc diuinum oraculum est , .ut est certissimum, Principi non maledices, nefas est in Principem manus armare , plus quam nefas Principatu suo illum exuere, debitum obsequium in Imperium commutare, Sacramento illi dicto se

ipsos liberare. Quod profecto, si ullo Iure liceret , miserrima Imperantium omnium condi' a .. tio foret, quorum subditi, quoties vellent, ab queml- obedientia illis debita seipsos absoluerent, leges ' '& iussa eorum non curarent, & cum illorum Iustitiam prispici delicta sua timerent, ilico ut supremam in se pote statem excuterent, praestito Iureiurando seipsos liberarent. Ita in omnem nequitiam aperta via esset eaque latissima, nec ulla vi legum Respublicae tenerentur. Opus est plusquam humanae potestatis authori -