PierI WinsemI ... Historiarum ab excessu Caroli 5. Caesaris; sive Rerum sub Philippo 2. per Frisiam gestarum libri 2

241쪽

curru vehendis machinis, caeterisq; rebus facti, vi toribus cessere. iudovicus victor , more bellicis Imperatoribus recepto , postquam locum pugnae, sed sanguine hostium cruentatum spatio tridui insedisset, ammonam se recepit,

portumque DelphZilanum muni t Tum tal longum y sngliam Iureconsultum, tui verba

apud Trans avicanos nuper fecerat, ac in Omitatu Ludovici tum erat , domestico malo multatum fuisse reperio , omniaque eius bona immissis in domum militum manipulis , commentario perscripta. Notat lo locius sex campestria tormenta, quae Arcnbergius Croninga abduxerat , Ludovico quoque obveni sic ccluatuor cohortes peditum i Kal. Iun. par fas, inermes Leovardiam piosi agas advolasse. Duas 'laoque cohortes, nec a prohibitas, ipsumque Cro becium festino itinere modo Gro

incubuisse. Idem Io iocius notat clerum Leo vardiar hoc tempore ex omni inter Flevum , axicamque Frisia convenisse , ac demittendis Vltrajectum elegatis consultasse quos redericus Scencus Teutoburgius Archi

episcopus Ultrajectinus de mandato Ferdinandi Albani

242쪽

Albani promulgandis per omnem Diocaesii

Concili Tridentin Decretis Vltrajectum evo .caverat. Post exequiae renbergio xv Kal.

Iul. I vardior factae magnoque fiunebri apparatu praemisse,Pontificiorum praesertim in derunctum suprema officia eluxerunt. Caeteri credebant, quod iniquior deri, tot exulum conscients fuisset , divina ultione sibiarum digno factis luctu prosequendum esse. o. cordabantur quippe relabergium eodem die, quo expeditionem molitus erat, viginti icto cives exilio multasse , horaeq; tantum si alium urbe excessuris sngulari saevitia indulsue. Minnemqs Andream Nibrandium, Abbaeum Udium , cum filio , Vibium Aliartium, ex Oldel vij Elconem Valerium, Philippum I annis , Francis um Capsarium Doumonem monium , hetonem Pistorium Ioannem

Thomaeum, temerum Fabrum Ioannem Sa

gittarium Petrum Stroierum, Sibrandum T tardum, Heronem Hottinglia, Corneliuna scat dulatium, Gabbatum Vitriarium menticum Clynckbylium , Bumonem Ielmerium , ex Hoe canis Ioannem Ieppenium, Franciscum Ioannis, Paulum auidium Ioannem Emylium, Thomam Thomaeum, Siouchonem Fabrum,

243쪽

Elconem Gomnum, Ludolphum Nautam fit se in horrendae proscriptionis tabulis xi V. Kal . Iun. gnatis reperio. Quorum exiiij justa propterea caede satissectum , illi interpret bantur, qui non ignorabant, saevos Principes vitae suae spatia ut plurimum incilici exitu clausisse. Post senescente unio mens inermibus, quae Movardiae oberrabant, a clade Helliger-ha copi se arma Antverpia suppeditata, e qua tuo con tes s etsi dubijs animis, ac vultucontumaciae propiores essent Groningam praemicsae, subsequente Ocyus ros becio, ut ulterio . rem Ludovici progressum secundos rerum cursus remoraretur , quae prospexis tum istis in continente non tantum se in ipse quoque mari se aestuario Amasi fluminis agebantur. Didericus namq; Sonnotus accepta fama

Franciscum Bilhusium classi regiae praese eadem classe mesum tamen ingressum ne

commeatus in castra Ludovici Embda, aut evicinis Frisj perferretur bciorum ope mutitas naves ad averat, marique Frisico immis se onerariam quandam in anchoris stantemsiam fecerat, fugatoq; os husio ac direpta hostium classe vidior faederatae per Oceanum

peditionis primus gloriam reportaverat. Quia

244쪽

bus rebus, etsi maxume Arenbergicae cladis do lore, Commotus Albanus captivae Nobilitatis supplicia maturavit, animumque ultro immanem,sed Ludovici a viis tum esseniin,-bilitatis Besicae, Ancipumque virorari sanguine placare adnixus est Quare ad al. Iun. pegmata Bruxellis extructa, proclamatisq; in Curi,feralibus sententi js, Bumburgici, re, liqui , Nobiles inter quos e Frisj Hariman.

nus Galama, Suffridus Belemus, di Gulielmus

Buma erant capite pleri optumos in patriam affectus tristi eventu expressere Cadavera, truncaq; corpora pinnis passim suffixa, nobili patritioq; sanguine stillantia sepulchri quoq; honore caruere. Ita Ferdinandus Albanos, qui vitae beneficium nobilissimis viris ademerat, communem quiniue mortalibus terram eonim corporibus invidit , desque naturae hostis siperesse odium , etiam amoto furoris sui pabula , prosessus est Tum in moralium Eg-mo anum se Philippum Mommorentiunt Principes viros, Equites Aures velleris conversus ultimam ijs necessitatem denuntiari fecit, sententiamque mortis , quam clam ex II Onia attulisse credebatur, sua manu perscripsit. Egnis anus terror silinenque Galliae praedi- .

245쪽

cante id Mondescet Caroli r x Gallorum Re os Legato primus cerricem gladio praebens

omne etiam moribundus fati blatium ingratia Philippi reponebat. Itaque orare eum misereatur maestissimae viduaeque conjugis, Munde cem liberorum numeroisque prolis sertunam, denique principis , sed miserrima domus Q tem regia clementia levet. Se jam morti pro xumum, neque ferendis extremis imparatum, linc solo voto preces, laesideria finire. Ea codicillis signata, ac in Hispaniam transmissa ultimae sollicitudinis fidem implevere. Tum Utilippum Mommorentium Comitem Hornanum idem exitus abstulit. Capita fortissim rum Heroum truncis recisi, ferreisque pellis imposita triste spectaculum, odiaque populi &circumstantium militum in Albanum auxere.

Erant, qui meminissent post victorias Gallicis alijsque bellis partas eo in loco triumphales arcus inter applausis populi , senantiumque

cuneorum victoribus erectos fuis e. Nunc tro .

phara ipsa caeserum debellatorumque hostium monumenta in usum faedissimi sp culi comversi. Is exitus Egmontani Hornhque comitum fuit, quos summis olim laonoribus decoratos, Carolique ac Philippi militiam atriugenta

246쪽

HISTORI A .R. LIB. I L et

gentiaianis per Africanais meditereaneum ma re secutos autores tradidere , Addunt ijdem Gulielmum assevium Aurantium Principem, Willa, an conventu eum eventum rerum Egmondano praedixisse, ac Gemmam Frisium Mathematicum ea aetate Celeberrimum in Hodinani Genetliaco latalem illum casta e caeli constitutione, ac concurrentium 'derum positiaturis observasse. Itaque eundem Onimorentium praemonuisse, praesentiam Albani, cforum declinaret, subductu' periculis pari cum soch exilio privatae securitati, ramul publicae cauis consuleret. Caeterum mihi mem riam temporum revolventi observatum ut plurimum fuit, Tyrannorum saevitiem is optumis quibusq; imperatas mortes, ab aeteres dei mutabili providentia esse, fereque gentium libertatem, velut fato praetinitam , crebra supplicia , virorumque Principum neces tan- ouam tempestates venturae serenitatis antecessitisse. Quamobrem vindicta ulteriore Arembergicae c. edis exardescens Albanus,sparsum per omnem oram militem colligi imperavit, Carolumque rimaeum Meganum ab excessu

Ioannis Lignari Arenbergi Praesectura Frisiue omniumque intra Flevum Amasiumq; ditionum Hs 3 don

247쪽

donatum, Grohingam mest cum copi, abi gavit Erico quoque Brunsvigio duo millia equitum levis armaturae conscribendi potest tem fecit, navesque plurimas contineat mutastas prope Delphetitam stare jussit. Ludovicus vero castra ad Groningam metatus copiarum partem in caenobio Selverdico locaverat, lictoriaque velut uti nescius, otio , Qins

mendis stipendijs militem alebat. Vnde

istum est, ut gerendarum rerum magnae occasones elaberentur opseque Ludovicus , etsi moraritani virilijs adjutus , exibus tantum

velitationibus cum Carolo Megano certarer: Adeo verum est adversa tolerari, prospera vero corrumpi ingenia Principum, daelicitate in selescere. Albanus vero serio rerum apparatu

occupabatur . Quippe praemisse in Frisiam Chiappino Vitellio cum decem cohortibus p ditum , mille, quingentos Germanos , Casparum Roblesum cum sex signis subsequi jusserat , praeter eas pedestres copias quas AEgydius Barlamontius Hyergius ducebat. Qui .

bus de rebus certior faetus Ludovicus, metuensque ne cum nrajoribus auxilijs Albanus succederet, misso praecone Chiappinum Vitellia uni ad conflictum provocavit , qui diem pug-

248쪽

nae necdum emuxisse mordacibus verbis respondebat Innuebat quippe Vitellius Ferdinan- Albanum, mox eum valido excercitu ad Ure Aren intimanibus adhuc inultis opportunas inserias decerni Quare Ludovicus qui circumdare urbem Groningam prae pauci tate copiarum non poterat , Reiderio tantum

Dammonens rivis obseptis, misso longa o sidionis consili, ut urbe potiretur , ad dolum

conversus est Itaque decenais sex milites apud quos vitae ac mortis nullum discrimen, α facile paratu omne etiam minus videbatur , e toto exercitu delegit , qui armata corpora lineis camis j contegentes, ac si e lectis dommitorijsque a milite Ludovici proturbati es- dent ad portam urbis se contulere. Co Utuerant enim trucid iis vigilibus ei vim portam occupare, iudovicum proxume secuturum suis cum coph intromittere. Sed sive fato, sive quod Didovic tardius cum a xiiij progrederetur, detecta res , Ludovicum siccessu consili , sertissimum militem Danu.

mae prodigum vita privavit. Pauci capti, Ludovicusque incertos rerum eventus animo volutans exercitum reduxit , quem Iusti post Sco

249쪽

lia non parum roboravere. Tum Ferdinandus Albanus collecto ex Italis , Hispanis, de Burgundionibus exercitu, xv II tormentisi

structus, e Brabantia , post Geldriam Transsulaniamq; peragratas, Coveritiam, dein Gro ningam advenit, multosque pontes trahciendo amni factos secum duxit. Quarum rerum fonia excitus Ludovicus castra Stochterummovit, multoque conflictu , cum Epirotis , qui eum Ocyus insequebantur, equitibus, habito, etsi uia sesso equo alterius beneficio servatus est. Itaque pugnae instantis discrimen expendens relicto Si litem Ieminingam in Reiderios duxit c straque Ha Amasi ripa metatus , opperiri liostem constituit. Dein catarractas fluminis laxandisper agrum quis aperiri jussit, ijsque intra es veum compress s propterea quod flumen non

nisi tempestate , aut aestu motuna exundaret a speculatori)s cohortibus, quas Albanus prae miserat, sed maxume ignavia militum circum

ventus est. Illi namque in ipse discrimine,

aleam acer , canere, potare , bellum lusit, periculam securitate miscere, lacerare signa, aut pro libitu desereres, eaque iaceres, quae maturando exitio erant. contra celerare

250쪽

tari milites periculum in mora esse , ne fi miore opere Ludovicus se circumdet, aut patente post tergum Amaso majora amilia accipiat. Ita velitatione praemissa graviore mox praelio partes concurrerunt , in quo chlopeiari fere omnes sinuos ad prohibendum ponte hostem a Ludovico misso Cl. Franckena tr dit fraude ac persulta rustici cecidere. Is namque sexcentos tantum Hispanoriim , cum jam tota acies instaret , ponti imminere, ac expedita paucorum manu repesti posse false nuntiaverat. Quare ad mandatum Ludovici

progressi chloperari sede decepti, sustinendis exercitus universi viribus impares, accedente nitros pulveris defeetu Beda internecione deleti sint. Filiilominus Ludovicus ordines instruere, monere militem sacramenti iret in hostem jam in acie stantem, efferum secto rum sanguine, mox, nisi pugnarent , ii se pasturum. Cogitaret illum patria vastitiem, genti excidium, uxoribus liberisque quos in . potentia sexus aetatisque domi reliquerat xp

Jorem morte serVitutum minari. Pugnarent

itaq; quo selo praesens periculum vitari posset, aut gloriosa morte, adversis' vulneribus coim