장음표시 사용
11쪽
. u. De rebus ante renetiue gerendis. III. De Hausera conuau1s.
T1τ. XXVII. De Legatis Nuntiis . etas
Ι. De Siciliae Rege LegatoqIudice Monarebiae. 36Iq. II. De Nuntio Neapolis. - 382XXIII. De Capellano Maiore Regis Neapolitani. 3o3XXIV. De Praelatis inferioribus. 248XXU. De Iudicibus Ordinariis , o delegatis , 6nodaliabus , er conseruatoribus . 449XXUL De Vicariis generalibus Episcoporum. 4 8XXVII. De Vicario capitularν , ET apostolico . 469XXVIII. De Capitulo cathedrali , ei que Dignitatibus ,
XXIX. De Dignitatibus oe Persenatibus, oe inciis cmthedralium , ct collegiatarum . . SO6XXX. De Parachis oppidanis Archieres teris. 327 XXXI. De Presbieris , diaconis , ceteris' inferiorvm o dinum clericis.
12쪽
Uanquam vos, optimae spei adolescentes, bonis primum artibus perdiu excultos, tum philosophicis ac theologicis doctrinis bene auctos iam esse oportet ob insignem & erudit rum docentium sedulitatem , & addiscentium studiosorum laborem : tamen superest, ut an, mos viresque ad ' Iuris eeclesiastici scientiam mox comparandam adiungatis. Si huius vel auctoritatem vel materiem .vel scopum spectaueritis, maxima ipsius utilitas 3c praestantia inter ceteras omnes disciplinas apparebit extemplo. Sacros enim canones non humanitus adinventos, sed diuinis oraculis & apostolicis traditionibus initio proditos, pastores dominici gregis , in vices Apostolorum suffecti , sanxerunt &sensim pro temporum necessitate ampliarunt ea spirituali poetestate, quam a Christo Domino traditam ecclesiae suae nullus 'catholicorum inficiatur. Doctrinam fidei pertractant, morum que disciplinam ad formam praeceptorum naturalium & diuinorum. Orthodoxam in primis veritatem tuentur in ecclesia m. I. A Dei
13쪽
2 Institutionum Iur s canonli; Dei vivi, quae ab Apostolo dicitur columna ct firmamentum meritatis sa). Tum hierarchiam, velut castrorum aciem, coo dinant ex episcopis , presbyteris & ministris, sua cuique munia distribuendo; rebus diuinis 3c sacris & religiosis quo pacto clerus & populus utantur, ut pie, honesteque conuersentur, & laedant neminem , & suum cuique tribuant, disponunt; quaestiones denique ad sorum ecclesiae pertinentes diiudicandi normam statuunt, & crimina coercendi & criminosos plectendi ad emendationem . Eoque collineant, ut christicola neque a recta fide , neqiae ab operibus iustitiae declinantes tuto dirigantur ad sedes coelitum . Quid ergo hoc ipso iure praestantius , quod ab auctoritate diuina Sc apostolica prosectum est Z Quid iucundius , quam sapere quod circa fidem & hierarchicum regimen, resque diuinas &sacras & iudicia ecclesiae versatur Z id utilius , quam verae , aeternaeque felicitatis captandae regulas tutissimas pediscrutari ὶ Affinibus idcirco disciplinis praesertim ethicae , theologiae , iurique ciuili, ut ceteras praeteream , idipsum dominari , nemo in ecclesia vel hospes nescius est. Moralia sa. pbilosephorum praecepta , quae christianae doctrinae non
semel aduersantur, vitiaque multoties pro virtutibus comis mendant , ad rectam sacrorum canonum amussim corrigenda sunt . 3c adaequanda . Theologi assertiones & argumenta e sacris conciliorum , Sedisque apostolicae dogmatibus & definitionibus plerunque delum unt ad profligandas haereses, peruerissisque sanaticorum opiniones. Iuris prudentes demum nisi diuinarum rerum notitia praeter humanas praepolleant, scie tiam iusti atque iniusti nec satis dignoscere, nec tuto pol
runt adhibere. Propterea sacros canones Non minus, quam
leges valere ; quodque sacri eamηus prohibent , id etiam per leges aboleri , Iustinianus asseruit apertissime b) . Idem. que saniori consilio pronunciauit, quod ubi humanis & ciubi libus
a Epist. t ad Timoth. eap. 3 vers. II. b L. sacris 41 C. de episcopis o Hericis.
14쪽
Lbre I. Praefatio. 3libus legibus aguersentur canones : hos quidem in iis , quae ad animarum salutem pertinent , sequi non dedignantur leges a . Quotus igitur quisque vestrum erit, qui iuris pontificii neglexerit scientiam 8 Nidii sacerdotum licet canones ignorara , secundum Coelestini Papae sententiam b) . Et Patres conci- Iii Carthaginensis, inter quos effulsit S. Augustinus, constituere simul duxerunt, ut ordinandis clericis prius ab ordinato. xibus suis decreta conciliorum auribus eorum inculcarentur se Sciant clerici in sorte dominica permansuri ex decreto comellii Toletani IV d) , scripturas oe canones , ut aedificent cunctos ram mei scientia , quam operum disciplina . Laici vero o, temperent Imperatori praecipienti, plus studii adhibendum esse
circa furoris eanonum oe diuinarum legum custodiam , quesuper salute animarum definitae sunt, quam circa leges ciuiles 6 . Agedum alacri assiduoque studio haec sacrorum canonum prima elementa accipite , quibus praecognitis ad peruia sacri Iuris penetralia veluti per tritam semitam progrediamini . Virtute atque ingenio macti estote. Quatuor in libros distribuuntur. In primo ad totius operis apparatum , nomina , definitiones , diuisiones, origo , progressus, volumina , colleatones Iuris canonici explicanturitum sermo erit de personis, de gradibus nimirum hierarchiae ecclesiasticae a summo Pontifice ad clericos & ministros usque infimos tam seculares quam regulares ; eorumque dignitat,bus & officiis. In II de rebus tam spiritualibus, quam temporalibus ecclesiae & clericorum: videlicet de Sacramentis & sacra. mentalibus, de ecclesiis, earumque priuilegiis & bonis, de bruneficiis, decimis, aliisque iuribus clericabibus . In III de imdieiis, de soro competenti & serma ciuilium disceptatio. num . In ' IV denique de iudiciis criminalibus, eorumque fora
15쪽
Inshurionum Iurli Coon cima , de criminibus, eorumqtie poenis & censurἰς . In his utcunque conscribendis praecepta communia tam veteris , quam nouae disciplinae ordinatim sub singulis rubricis '& capitibus tradere satagam, & rationes utriusque pateface- hre e ut inde appareat, cur vetustum rigorem temperare,
formamque regiminis & iudiciorum primitiuae ecclesiae simpliciorem & paupertati euangelicae magis consentaneam co sint sensim nouare Patres Sc Pontifices aeui recentioris, ut tempori seruirent , ac necessitatibus in dies emergentibus consulerent . Veneranda quidem antiquitas est, eiusque ipsius iselicita; nunquam fatis praedicabitur. At eonstitutiones remis lpore posteriores , potiores sunt his , quae ipsas praecesserunν i0. lVetultas porro leges emendari & suppleri noui; placitis. deis lhere , ubi necessitas , vel utilitas reipublicae postulauerit ,
aequi rerum aestimatores suadent consultissime . Communi iuri quum veteri tum nouo adnectam in locis opportunis municipales leges, concordata, mores, resque iudicatas, quae peculiarem huius regni Neapolitani politiam ecclesiasticam spediant; Sc uberius quae vim proba- lio usu obtinent , quam obsoleta commemorabo : ratus Iuri prudentiam canonicam, non secus ac ciuilem , ad rationem lagendi practicam potius pertinere , quam speculatiuam. Nam lyche leges non es verba earum tenere , sed vim ae pote- lclarem b), usumque moribus praesertim nostris consentaneum. Haec vos initio praemonenda putaui. Si tamen quid fortasse
aduersum orthodoxae fidei , Sediue apostolicae, vel receptis ihuiusce regni iuribus imprudens protulero : kl ego penitus inec dictum nec scrivum volo . TIT.
ε . cap. 6. S ip is ait accurate expendat , non adeo laborabit de discrimine antisti; uris, or recentioris e quod rerum e T negotιονωm varietas ab imvisis Paniami s pro utilitate reipublicae Chrissiana extorsit. DNue. eo satures ecclesia nune posita sunt , ut squis de absoluta intera ruit tutione laris anιiqia , noui abolitione contendat ; perinde Mat , ac si imperiorum ιnnetera. torum administrMisnem ad eam formam reuocare υelit, quα tu ipsis regno iam
16쪽
x Iur a Iusti dictum es ars boni Sc aqui
a ni canon regulam , se ει canonicus regularem sonat . Re gulam vero quum mechanici, tum liberalium artium magistri appellant, quae recte ducit . 3 Iureconfulti canonem saepe nuncupant certam pecuniarum pensionem aut praebentim aut peculiarem sacrificii ritum.
4 Hic speciatim accipitur pro praecepto , quod hominum V dem oe mores dirigit. I Ius canonicum esse fatuimus , quod leges & instituta e clesiae circa fidem, mores, iudicia, personas, resque s cras complectitur . 6 Illudque sacrum , ecclesiasticum , diuinum, pontificium quoque
Finis , materies , auctoritas canonum a civili iare di inguitur. 8 In rebus omnino ecclesiasticis Ius canonicum potiorem civili auctoritatem habet. 9 Vtrunque vero ius publicam salutem spectat , oe alteri alterum plerunque fauet. Io Bipartita sacri Iuris pnecepta aut fidem immutabilem do
cent , aut moνer mobiles reformant .
II Scriptum Ius nostrum diuina ct ecclesiastica praecepta exii bu , non scriptum traditiones Or consuetudines. IVs ideo dictum, quia iustum est, tradit S. Isidorus a ;& Vapianus a iustitia ius appellatum ante docuerat b , etymologiam e philosophia , non e grammatica repetentes . Definitur autem , quod si ars boni o aequi e): quod scilicet arius praeceptis regulas aequitatis & iustitiae concludat.
- c In eadem i. i. Sapientia ars esto certum petat , non casu tentat, ait Seneca ep. 28.
17쪽
ea vocet και ab , quam latini regulam dicunt. Canimis 3c regulae notio bene lata est. Nam usurpatur tam in mechanicis artibus , quam liberalibus & moralibus disciplinis ad significandam normam , ad quam unumquodque opus exigitur. Regimia porro dicta est, eo quod recte ducit, nec aliquando alio sum trahit. Alii dixerunt regulam , quod regat, vel quod noris mam recte vivendi praebeat, vel quod distortum, prauumque corrigat a .
sunt , quarum nonnullas in voluminibus utriusque Iuris frequentiores aduertere mox iuuat : aliis praetermissis, quae nihil ad rem faciunt nostram . Saepe canon dicitur ea pecuniarum vel frugum pensiatio modo annua, modo menstrua , quam emphileutae, aliique id genus debitores censum
les dominis landorum directis & creditoribus persoluunt: quemadmodum & ea, quam subditi pro tributis Principi, Reique publicae praestant b) . Quo sensu Iustinianus eo
micarios nuncupauit exactores eius nodi tributorum se . In antiquis conciliis haud raro sumtus est pro matricula seu syllabo clericorum , qui necessaria vitae subsidia dietim , vel praebendas regulares a suis accipiebant ecclesiis: ipsasque praebendas canonias appellabant d). In sacris ritibus canon missae vocitatur passim ordinaria & immutabilis sacrificii con. sectio, quae a diuo Ambrosio dicta est regula consecrationis , a diuo Basilio secretum.
que iuris antonomastice canones significant ecclesiastsca praecepta , quibus fides, moresque mortalium ad vitam instituuntur arternam H. V. Pam
a Isd. in ean. a dist. 3. b) Ad hane notionem pertinet th. C. de canonum largitione lib. Io, avusque de canone frumentario :rbis Rema lib. t I. e Non. Ia8 eap. 6. d) Ciron. ad paratitI. de praebendis e e Hoc stola usus est Apostolus ad Galatnas cap. 6 vers. Io scribens. Quia
18쪽
Libeν I. Tis. I. De Iure Coondo. 7 V. Paulus Lancellotius Ius canonicum esse definiuit, quod ciuium actiones ad finem aeternae beatisudinis dirbit. Deia finitionem hanc nemo logicorum probauerit. Ea enim quod ad genus spectat, pluribus conuenit, praesertim eloquentiae sacrae concionantium , asceticorum , sacrorumque librorum lectioni , cathechismo, ac theologiae morali, homines perinde dirigentibus ad sempiternam felicitatem , ac sacris canonibus: at vero differentiam, quae specialem canonici Iuris naturam exprimeret, nullo penitus verbo designauit. Finem potius, quam Essentiam inditam & constituentem Lancellotius descripsisse videtur . Aliae aliis definitiones arrident: haec mihi . Ius canonicum est , quod leges cs' insitura ecclesae circa Mem, mores , iudicia , personas , resque sacras patefacit. Leges quae scilicet scripto ieruntur & instituta, scilicet mores & consuetudines, ut genus, perinde ciuili ae canonico Iuriniunt. Reliqua definitionis verba specialem canonici Iuris T mam exprimunt, & huius ab illo adstruunt differentiam.
VI. Nuncupari etiam solet ius sacrum , eccissasticum idiuinum a , & pontiscium.
VII. Ab iure ciuili ecclesiasticum discrepat fine , ma-- terie, auctoritate . Nam illud in temporaneam ciuium felicitatem , hoc in aeternam intendit. Illud caduca & profana
mundi, hoc spiritualia & sacra disponit. Illud regia & imperiali, hoc pontificia nititur potestate b . Alterutrum suos
hocukunque hanc reguum sequut; fuerinι, pax sister illos mmericordia. Atque ad Philipp. eap. 3 -U. I 6. In eadem permaneamus restita. Non quam mem via teneant inquit Aug. in v. ii 8 vita negligant , sed quam sciant intelligendo, faciant diligendo . Memoria lapis es quodammodo scriptus , non uo. adornetur , sed quo prematur s pondus oneris . non titulus honorιs. a Innocentius IV in eq. eum de diuersis a de priuileg. in o vigere statuit in urbe studium diuini ct humani iuris. b Duo quippe sunt scripsit Gelasius Papa ad Anastasiam Imp. in est. quam integram Iegere est to. 4 Cone. gen. edit. Labbatanae eol. II 8 I, mutilam ' in ean. duo sunt dist.96. Imperator Eugusse , quibus principaliter mundas hic regitur et auctoritas sacra Pontificum, resalis potesar. In quibus tanto grauius es pondus sacerdotii, quanto etiam pro iras Maibus Domino in diuino reddituri sun
19쪽
8 Iasi tutionum Iuris Canon οἱ habet limiter a D. O. M. dillinctos, quos transgredi haud saxost . sunt Caesens Caesari, quae sunt Dei Deo, reddenda Chjistus Dominus iussit sa). VIII. Ex isto inter ecclesiasticam , regiamque potest
tem, atque inter canones & leges discrimine hoc fluit consectarium. Dum canones & Pontifices de rebus spiritualibus M' mere ecclesiasticis aliud a legibus & mandatis Principum constituerint, obtemperandum est iacris canonibus 8c pontificiis sententiis. Plures inde leges ciuiles abrogauit, correxitque Ins canonicum : quae scilicet dirimebant matrimonia filiorum familias& seruorum sine consensu parentum & dominorum inita ;quaeque moderatas vluras , concub: natum , viris coniugatis eum solutis mulieribus maechiam, necem uxoris in adulterio deprehensae , mutuam in contractibus fallaciam , malam
in ysucapionibus & praescriptionibus iidem permittebant; vel
examine rarionem. Nost; enIna, fili clament si ne quod licet praesideas humano genrei dignitate , rerum tamen diuinarum Praesulibus deuortis colla Iubmιttis ; atque ab eis cauis fas tuae salutis expectas p inque sumendis caelestibussacramentis, ei ae υt eompetit disponendis subdi te debere cognoscis religionis Ordine potius quam praeesse.μsi itaque . inter haec ex illorum te pendere iudicio , mn illos ad tuam velle redigi voluntatem. Si enim, quantum ad ordinem pertinet publicae discipliuae, cognoscentes imperium sibi superna dispositione esturum , legibus tuis ipsi quoque parent religionis anti lites, ne vel in rebias mundanis exclusa υνdeantur obviare sententiae quo rogo te decera ediu eis obedire, qui Pro erogandis venerabilibus sunt attrittit; ollertis R. a Matth. 22 vers. 2I. Basilius Imperator in fine VIII Synodi cecuis trientem hane Christiano Imperatore dignam protulit sententiam . De nobis quid ampIius dieam , non habes . quam ρυοd nullo modo nobis licet de eccum litis lausis sermonem habere e hoc enim investigare oe quaerere Patriarchartim , Pontificum er Smereritum eis, qui regiminis ocium δεν ritisunt; qui sanctii candi. ligandi atque Iob vandi potestatem habent, qui ecclesiasicas o caelestes adepti Dnt claties: non noserum, qui pasei debemus. Hac in re unanimis est Patrum tonsensus. D. Athanasus in ep. ad solitariam citam agentes , Gium ita loquutum esse Constantio Imperatori tradit. Ne te misceas ecclesiasticis, neque nobis in Me genere praecipe : sed potius ea s nobis disce. Tibi Deus imperium commisis; mbis , qua sunt eccIuiae , concredidit. Et quemadmodum qui tuum imperium malignis oeulis carpit, conrradicit ordinationidιuinae r ha 'o tu cave, ne quae sunt ecclesiae , ad te trahens , magno crimini obnoxius fas . De te scriptum est , quae sunt Caesaris Caesari, & quae sunt Dei Deo. qtie igitur fas es nobis in terris imperium tenere , neque tu thymiamatum os erorum potestatem tales Imperator. Hucusque Athanasius. Cui eonsonat S. Ambrosius ep. 33 ad Marcellinam sororem sitam in can. conuenire ipse at C.XXIII qu. 8, & Iohannes Papa in can. II dbi. 96, ceteri apud Gratianum dist. Io.
20쪽
tibeν I. Tit. I. De Iure Canonico. 9eontra vetabant & viduis secundas nuptias intra annum imctus , & filiis incestuosis alimenta ; caeterae id genus plurimae,
quas in locis opportunis sngulas expendam commodius. Has quidem , quas modo delibaui , canonicas legum corremones, aequo animo tulerunt catholici Principes, ususque populorum comprobauit. IX. Maxima nihilo minus inter utrunque Ius affinitas est. Utrunque citi tum salutem intendit a): externam nempe Ius ciuile, internam vero canonicum. Quum enim ecclesia Dei in terreno imperio consistat, ad societatem humanam s lici omine tuendam & conseruandam opus habet auxilio potestatis imperialis 3c regiae ; quemadmodum e contrario regnum & imperium pro rebus sacris indiget ministerio & poetestate sacerdotali: non aliter quam in homine corpus an, ma, & anima vicissim corpore fustinetur . Rrs humanas alm
xer tutas esse non posse, ni si quae ad diuinam confessionem peririnent , o regia oe facerdotalis defendat auctoritas , latas est
S. Leo M. b . Ad coercendos porro contumaces ac refractarios quum clericos tum laicos , ut regulas apostolicas c
sodiant , Sc praelatis pareant scis : ecclesia consueuit brachium secularis potestatis implorare se) . Eamque ob rem Constantinus M. se quoque episcopum, at extra , non intra ecclesiam dixit d). Inde fit, ut sacrorum statuta canonum
suprema lex eso. b Ad pulcheriam Augustam scribens in ean. res aiatem at C. xxii quos. Et S. Augustinus verbis Apostoli ad Romanos eomprobat regiae severitatis utilitatem in eeclesia. ean. prodest oe seueritas vora 4 eadem e. σ qu. eὶ Principes secuti ait S. Isidorus γ nonnunquam intra Melisiam potestatis
adepta eulmina tenent, Di ster eandem potestatem disciplinam eccleyiasicam muniant . Ceterum intra Melisam potestates necessaria non egient, nisi ut, quod non praeualet facerdos e cere per doctrine sermonem , potestas iae impleat per disciplinae terrorem . Saepe per regnum terrentim eaeleste registim proficit . ut qui intra ecclesiam positi eontra fidem disciplinam ecclesia aquηt, rigore Priscis 'pum conterantur imamque disciplinam , quam ecclesi humilitar exercere non prxualet , eeνuicibus superborum Potestas principalis imponat , can. Principes 2 eadem c. qu.
d Eusebius lib. 4 eap. adi in vita Constantini, ad episcopos ita loquu-