Aduersus Georgij Buchanani dialogum, De iure regni apud Scotos, pro regibus apologia, qua regij nominis amplitudo, ... ab hæreticorum famosis libellis, & perduellium iniuria vindicatur. Per Adamum Blacuodæum ..

331쪽

L o a I E ista habendi ac nocendi fine discernens, etitam ut quam plurimum quaerere ed ut iis hil cuiquam reliquifaceret, An omnes urbe

oppida, prouincias insatiabili cupiditiue gras

Aneminem gratia, neficio,munere, neminem prin e portione sibi devinxit. TU ianda est hes,endi cupiditas,quae suffossa tellure metallis inhiat'uae latentia naturae conianoda in vitim arcessit:qus parit innoxiasnullo pauperime sitias. Sed illi sordebat aura de montiunt veni aut fluminum glareisuru- tum: purius illud erat, quod inuitas extulam, quam quod industria quaesitum:quod dolentibus optum,quam quod ingenio repertur quod ciuium lacrims,quam quod aquae suminum abluissenti gratius auido pectori lucebat, quod ex caesorum iugulis inossim esset, quam quod artagia natui liberalitate set.Sed eum auctoris exitus,cum collega vindicem tyrannidis & in lentiae Nemetin expcrius,admonere debuit, nequid auderet; quod legitimis etiam dominis iure suo facij

tibus exitio fuit. Quamquam mim, Ut ante diximus personaeomnium fortunaeque regi bus addictae, mancipio nexuquet entu quamquam coclestium imperiorum pracula vetant illis vim adferri,quamuis superhe,cturiliter,auare dominantibus,tamen 'bi im

332쪽

imperia exequi coeperunt, vel omnium coniuratione, vel unius manu priuatam ita riam ulciscentis,dederunt Nemesi poenas,&αι quamquam iniuste, quamquam irato ac vim 3RR H, deprecanti, iusta numini uipplicia persolu runt.Tragoediarum exempla poctae suggesserunt illud, . 'μωnerum Cererissne caede σvulnerepauci De cendunt reges. σsicca morte oranni.

Alium sui temporis docuit historia,

In omitum nibal essepis tutumve nocenti. mure immanes scopulos,attollite turres, Cin te vossuuiis, vasa opponitu luas, Gaetanum . Apinis, penninumque niualem. - Permixtis sociale iugis , oe rupibus Haemum Addite caucaseis,inuoluite Pelion inse, Non dabitis murum sceler qui vindicat bis. omnia seu ident melioriperuia cause.

Non igitur iniuria Theodosius Honorium filium hortabatur, ne licentiae capi se patiatur illecebris, Nec tam quid liceat, quam qui ecisse decebit,

'regnantis occurrat animo: comprimendos esse motus, coercendum mentis impetum,

Vacandum animi perturbationibusinon fide dum esse fortunae,quae vim similitudine quo spledidior est,eo fragilior esse solet: eam de-

333쪽

ὸ APOLOGI A. 3I9 nique tenendam in imperio mode ationem, quam in suo cursu solem obseritare videmus,

qui quo altius in zodiaco prouectus est, eo tardius incedit. Sic principes viri sapienter institu quo fortunatiores sunt, eo rubmisis se runt,memores rerum humanarum quae enuoque. ri tolluntur in Etum, Iliui . t serrauiore ruant. 25mia segetem sternit ubertas, nimia luxu -ries vitem eneca surculi fructuum onere graiarati rumpuntur, emoriuntur protinus a

43ores praeter solitum foecundae, denique od est apud potiam,' ι Liriti Inse summa ruunt. νMaec sunt naturae documeta, quibus humanet ficticitatis moderatio, quibus teperamentu summae potestatis & imperii suadetur: qui principes non suis animis obsequi ed prudelioru consilio niti iubentur,alioqui non habi, turi in quos imperii vim exerceant, necessariam quidem reipub. sed tamen impetu suo perniciosam,& sese confecturam tali prudelia leniatur. inod enim solis duplicem motum,violentum & naturalem, illum dierum noctiumque, hunc annorum auctorem esse comenti sunt astrologi,non parua habet hinmanae politiae similitudi*em. Regum enim

334쪽

suprema iurisdictis idiurni motus ac rapidi,

Pindentum consiliunt,aut senatus auctorittamaturesis & annui piae se fert speciem ima Unenimam nisi cursus hic sidis naturae eon . dentaneus illius ita tumsustineret moriam to sese praecipitaret, 'ac tum modo aquatuor anni temporum noctiumque ne is animquidem discruri a cerneremus, Continuoque deficerent muni tellure iii illa usum 'animantium intra.Sic nisi maietatis Messenatus pnidentia retundere nisi vimiturn nis ditionis eo in moraretur,in maxima mu conmone vitam egeremussibilo m

mento perituram.Sed quemadmodum hi rasolis inferior impetum primi coeli non imagitationi directo se h opponit, se ultra citraque lineam, quam

ei liptu vocant, oblique reuoluitur; vi Hilaretis anni temporibus,& Hatis,esum lietis, autumni vicissitudinibus, terri forum 'diine ,unam animantibus i per atiar: M sentitus inferior principe, ut publici status ui crumitate reseruot ac tueatur, rasi omnimo, n6h aperta vi sun ditioni renititu per seps cipui ac metuendae sed suauiter aequitatem estuantis insinuat anilimia rationumque momeritis essest,ri4pisse niaiestas siistineat,

in sitam alioqui ' que pernicie ruitura. Quod

335쪽

Quod nisi Galliae regibus in mentem venissiset, se suaque legibus neutiquam addixissent nec id tot saeculorum interuallo valere iussissent,ut maiestatem imperii, legum potestatem, & regiae dignitatis vim omnem senatus spi iudicio submitterent. Quia ratione factum est, ut nullus omnium odioso tyranni vocabulo per hominum ora reducatur. Sed Mid in eo regno magis admirandum esse vi detur, neminem sanctioris consilii, neminem augusti senatus maiorum nostrorum memoria repertum, qui regum cupiditatibus sese fautorem exhiberet, qui se iniquioris imperii ministrum ingereret, qui vel honoris, vel ptiuati compendii spe & opinione caecus ambiret in aua prouinciam, qua in populi

necem abuteretur. Quae res hoc saeculo pestem rebus & interitum minatur. Na quod

olim pessimi quique refugiebant, ne quid in

patriae detrimentum,ne quid in popularium iniuriam moliri viderentur il hodie non a regibus, sed ab aulicis hirundinibus ambitiose petunt augusto rurn rribunalium viri, quio se ficii simulatione pauperculam plebem CX- hauriunt, possessionibus euertunt, & egh state, inopia, desperatione rerum ad suspen

336쪽

Probatu vellet,quod rationi,quod iuri,quod

aequitati contrarium,mentes omni u religio-nc,& curiae conscientiam obligaret. Ille qua quam necessario reipub.tepore vidcbatur aequa petere, Vinci tamen se passus est,eorum laudata fide,qui non ut togata mancipia cessissent irati m nis, sed ut regni propugnatores ac fortissimis alutis regis publicaeque vindices, iniquius imperanti restitissent: non vi, non tumultu publico,non armata sediti ne, sed rectis &honestis admonitionibus, priuatam viti conditionem publicae praeferentes, quam cum ordinis honore ac dignitate, qua Conscientia, quam religione salua tueri non possent. Quae res illi Gallorum regum verbo absit inuidia) prudentissimo, tantae voluptati . fuit,ut in ipsorum conspectu rescindi iusterit edicta, quae per fas,nefas publicata volcbat:

α corum constantia,integritatem,fidem admiratus,sanctissime receperit ex eo tempore

nihil senatui mandaturum se nihil imperaturum, nisi quod legibus,quod moribus, quod rationi,quod aequitati responderet. quod laudatione curiae quod auctore senatu dignum esse videretur. Quid si in purpuratas harpyias incidisset, quς legem ferre volenti nihil

auctoritatem curiae morandam csse Consu-

luissent3 quae sine senatusconsulto sese regis

337쪽

libidini satisfacturas obtulissent λ Nullum in

haec saecula de maic state regum, de senatus, auctoritate,de populi statu disputandi locum reliquissent. Eodem forte Galliae regnum, quo Romanum fato corruisset, eadem L doicum fortuna, quae Tarquiniu excePisset. Is enim quo tyrannidi liberius vacaret,& i cestis cupiditatibus operaretur, senatum aboi b i. - decreuerat, ' quem superiores principes quasi paedagogum reuereri consueuerat.

Sed nihilo stelicius Caligula, Nero, Domi

tianus, Commodus, Bassianus, Maximinus,& id genus imperatorum monstra regnarusi qui sacrum imperii consilium despectui ha buerunt: qui augustae curiae patrum alios ordine mouerunt, alios fortunis , alios exilio multarunt,alios gladio,alios veneno sustulerunt, prout suspcetum cuiusque tyrannidi fidem, grauitatem, & innocentiam aabu runt. Sed recquis horum temeritatis &insolentiae poenas euasitfXerces Graeciae bellum

illaturus, in procerum concilio hunc inmodum fertur esse concionatus: huc vos cohetos volui, ne quid tenacre,ne quid inconsul to viderer aggredi, non ut vestris opinionubus atque sentetiis acquiescerem. Sed & hic arrogantiae supplicium luit turpi fuga, tot νmissis hominum millibus,quot telluris am-

338쪽

APOLOGIA. 3 sbitu vix contineri posse videbantur.Nam ab isto, ut est apud poetam,

creditur Olim Iuvenal.

Veli lautus Arbos, quidquid Graecia menae utit in historia, coni iratum ci sibus ijsiam

in o situmque rotis olidumare, editur altos Drfecisse amnes,epotaquesumina Mita Prandente, Udidis catat quae Sosratus alis. Ille tamen qualis rediit Salamine relicta p

. Nempe una naue,cruentis

Flumbus e tu a per de a cadaue prora.

Sed ut horum imperia ipsis pestifcra, reipub. fatalia fuere: sic Augusti, Vespasiani, Titi, Traiai i, Adriani, Antoninorum, Theodosiij dominationem , ipsis hopori, ciuibus siluti fuisse didicimus , qui non modo publicas , sed ne priuatas quidem rationes inconsulto senatu definiebant. In quo non quasi rerum monarchae pro imperio & pote- ton. Xistate quidquam ex aulicorum lcntcntia statuebant sed quasi consilii praesides curiae suf- Pith iura fragia numerabant, & quod pluribus placuisset, id lege cautum, id maiestate sua ra- p,ET istum, id fixum , stabile, sanctum forc pro, paneg. nunciabant. Hac regnandi faelicitate, hac summorum principum gloria , quam nulla posteritas cx hominum animis euellet, permoti Galliae reges eam supremi senatuSau-

339쪽

Iib. i. de

clement.

piditatibus suis iniiceret, si quid temere, si quid in perbe, si quid auare in animum in

ducerent . Qua ratione factum est ut populum semper habuerint imperiis suis obsi quentissimum , neminem contumacem ac refractarium, nisi quem immoderata beniagnitate supra communem hominum condiationem extulissent. Nam, ut est apud Stoicum: Illius demum magnitudo stabilis fundataque est, quem omnςs tam pro se, quam supra se esse sciunt: cuius curam excubare pro salute singulorum atque uniuersoruquotidie experiuntur: quo procedente, non tanquam malu aliquod aut noxium animal e

cubili prosiliret, diffugiunt, sed tanquam ad clarum ac beneficum sydus Ccrtatim aduolan obiicere se pro illo mucronibus insidia antiu paratissimi,& substernere Corpora suas per stragem illi humanam iter ad salutem

struendum sit. Somnum eius nocturnis excubiis muniunt, latera obiecti circulasque defendunt, incurrentibus periculis sic opponui. Suam enim incolumitatem amant, cum pro uno homine denas legiones in aciem deducunt,cum in prima fronte procurrunt,&aduersa vulneribus pectora ferunt, ne principis

sui signa vertamur. Quid igitur Z inquies.

340쪽

Τu Galliae reges,tu Mariam Scotiar re inam

non modo tyrannide,verum ctiam suspicione tyrannidis absoluis, quorum fortunas a que vitam populus omnibus machinationibus oppugnat Non vides moliri quotidie Gallos quod iampridem Scoti perfeceruntὸ in potius ipse non vides nihil hodie tentare Gallos nihil olim molitos esse Scotos, quod in laesae maiestatis suspicione incurrat: Populu eius criminis immunem falso damnari: falso multitudini scelus obiici paucorurebellione perfidia,tyranide conctatu, quos populi definitione contineri iuris & a qui ratio non sinit.Neq, enim,ut ait M.Tullius, 3 omnis caetus multitudinis populi vocabulo designatur, sed is tantum coetus, quem iuris Cosensus,&utilitatiscsi munio sociauit. Cum igitur pauculi praedones,qui nullo iuris consensu coeunt, nulla utilitatum communione

coalescui,sed ad latrocinia, prςda,rapinas inuitati,a coetera multitudine desciscur,appellatione populi censetur,magna certe populo sit iniuria,in cuius opprobriu ,dedecu S, infamiam ac turpitudinem proditorii flagitia r dundant. Recte igitur idem Tullius scelerata hanc perfidamq; multitudine, hunc impio rum homina coetum,non populi, scd tyranni vocabulo definiri iubet. Quocirca cum

X iiij