장음표시 사용
361쪽
Commentaria in lib. I. rugum Cap. XX h
vse scius Q rac TvRvs EsT SERvvs A rvvs J Dauid hie ambigue loquitur, ne Achis regem offendat, & se in vitae periculum inducat. Nam non intendebat licet id putet Lyran) ipse
velu pugnare cum Achis contra suos Israelitas; impium enim fuisset praeliati corra pauiam suam, Deiq; populum: neque se voluit ulcisci de Saule, ut pitet ex praeced.& seq. unde eo Cela valde de eius morte indoluit. ita Abul. ET SAvL AssetvLiT MAGOs:Jquia id iusserat Deus. Leuit.c.is. & m. Fecit id bis i initio regni
sui,ait Abul. Lieet Serarius velit id eum secisse post
peccatum suum. ET NON REsPosui et Ei NE EPER so MNi A, NEQUE PER sACERDOTEs.JHebr. neque rvt m,
id eit per Pontificem indutum rationali in quo erant Vitui, id est inminationes quibus Deus eius interrogationibus respondebat. & sutura de quibus vconsulebatur praedicebat. Vide dicta Exodi Σ3 v. 2o. Licet enim Abiathar iustisset ad Dauidem cuEphod, quando Saul eius patrum Achimelech ob
da os Dauidi panes occidit,c. 22.2O.ta inera alius erat Pontifex eum Ephod in Tabernaculo apud Saulem. per quem ipse Deum cosulebat; alioquin enim caruissent Hebraei Pontifice & sacris: nam Diuid eum Abiathar Pontifice ob metum Saulis. ex ludaea pro gerat in Philisthetim ad Achir regem Geth. Noluit Deus respondeue Sauli ob eius inobedientiam&impietatem, qua occiderat Sacerdotes & Dauidem persequebatur. Q late Saul videns se a Deo bini; confugit ad Pythonem, id est ad diabolum. iuxta illud athei. 're si nequeam superos, Acheronta Saulem imitatus est Oedipus apud Senecam, qui oraculis aliis frustra tentatis, tandem nec rin cinantiam tentauit.
Dixi T UE SAVL s Eavis svii Q RiτEMini MULIEREM RABEvTEM PYTuos L M, hoe est daemonem familiarem, quem Sept. vocant in , id est, ventri loquum, qui scilicet ex ventremulieris quasi ex vire; hune enim significat Hebr. , unde Latinum Miὶ loquebat ut dabatque oracula de fututis cum de iis cosuleretur. Hinc Apollo vocatus est ut . eo quod ederet oracula, eiusque ministr & ministrae vocati sunt Pythia dc0ihan s. Hi ne rursum omnes magi Sc diuini vocati sunt Pithi, adeoque 'ibon quodlibet diuinationis genus significat, siue fiat per necromantia n& suscitationem mortuorum, uti lite fiebat per suscitationem Samuelis siue per sertilegia sive purincantationes; sue quo alio modo. Vide dicta Isaiae s. I9 & Actor. i6.16. MUL iEREM.JFabulantur R. Eliezer, Racimchi, aliique Rabbini mulierem hane fuisse matrem Abner, cui Saul ob cognationem pepercerit. sed
errant: nam mater Abner habitabat in sua tribu Beniamin haec vero in quae erat in tribu Issachar. Rursum mater Abner erat matrona nobibus haec vero vilis operaria, ait Iosephus. Dices, Saul Pyt nonisum, id est magam cons luit, cur ergo v. 3. tales interfecit 3 Iustua Mart.qu. 1 ad Otthodoxos: inquit, furnatrices quod Me facto Deum placatulum se ita Oaret,ut breum iam sum, qtia eum regna priuaret a triaret: non quia domatricum sielio osor, ed quia regna amaret. . eratio vera est.& Saulis ambitioni consentanea Sed illa est ad rem praesentem congruentior qua H bimi apud Lyranum tradiderunta aliinqu: r,ra Orma. in lib. Fguin.
fuerit Samuel quem Pythonis Iasuscitauit λ Multi
negant, cense iuq ietuisse daemonem, siue phantasma,uruam de umbram Samuelis est, nam a daemone.Ita Procop.Theod Rupertaertust. Cyrin. Beda, &alij. Verius alii plures de potiores aisr-mant, quia sequentia elare id significant,& clatius Ecclesiast. ca. 6.Σ3.ubi inter laudes Samuelis assi. gnat hanc quod post mortem prophetarii: Exalta-mis, inquit, terra suam in proptilia,ad c satefaciendam peccata. Pluribus idipsum probavi ibies, de argumenta in contrarium dissolui. Estque haec sententia Abulens. Lyran.Caiet. Dion. Serarij lii 5c S. Aurist lib. de cura pro mortuis c.ls. s. B ul. Epist so. Nazianet.orat. 3 Iosephi lib. 6. Antiq. .
Porro non per somnia, sacerdotes Sc prophetas, sed per Samuelem Deus respondit Sauli. ut tan: o magis ille commoueretur de percelleretur, inquit Cyril. de Abul Au qum cuius praecepta conrepsisset, praediistiones de regno amitic do hactenus nomaximi secisset,sibila extrema minitante audiret. CvM AUTEM vinis, ET MvLiER SA avLLEM. JPr uenit Deus in calationes Othoni: sae, qua m rosae Sc longae esse solent, ne vi earum suscitatus videretur Samuel: statim ergo roganti Sauli stitit Samuelem, qui eum puniret tum ob alia crimina, tum ob hoc inagiae , denuntiatione cladis secuturae. Ita Abulens.Caiet. Se alij. Hac de causa turbata mulier,exclamauit, ut sequitur Quaeres cui id fecerit 3 Plinio. Rabbini quia, inquiunt,caeteri mortui per magiam & necromantiam euocati . solebant erectis in caelum pedibus ascendere: Samuel verbcapite in caelu erecto ascendit: sed haec sunt edi una figmenta. Dico ergo eam turbatam exclainasse, eo quod uideret Samuelem suas incatationes praeuenisse. 6e nec tu vocatum se sistere sua enim ven randa & augusta specie perculit Pythonissam .s ulta me putabat eam exclamate eb qudd agnosceret ipsum esse Saule, ae ab eo sibi de vita ob magiam metueret: unde iussit eam metum hune deponere. Tvis Esi MSAvL.Jdio indicio id Pythonissa cognouerit incertum est. Abul.putat Samuelem id ei indicasse. DEos vidi AscENDENTts DE TERRAJ Deos, id est ruum. Hebr.enim est Colum, id est muni, id est hominem quemdam diuinum, puta Samuelem: hunc enim dula xat vidit, vi patet ex sequent. Ea bulatur ergo R. imchi, dum ait illam duos via disse, scilicet Mosen δ: Samuelem:sie Se alii Ra bini docent eum Simuele ascendii se Moseri qui in eodem careere clausus morabatur; unde in libro Ialeui sic dicitur: Dras τι dia te asiates de terra. Unc habetur neu suis silum Samuelem quia enit, sici
duos fuisse unum Sama lam , altervm Mesen. cui Samuel disit. Forsitan ad iudicium reor: urni erga mecum, vi
seruauerim. Uerum Lic est Iudaismus.Iam enim in morte sua Samuel ut caeteri nomines Iudicatus azceperat suam sententiam. certusque erat de suas licitate, sicut de alii Patres qui cum eo in limbo versabantur. Rursum in libro Mialaia, stet dicitur: adasti Uenderunt cum illa.
362쪽
Commentaria in librum I. Regum. Cap. XXIX.
QvA RE IN aerio AsTI ME v T susci τARER Jidis cur fuisti non causa sed occasio ut suscitarer: nam propria causa, eaque effer x suscitati inis Samuelis erat Deus Potio Samuel ait se inquietarum. Saule, quia commotus fuit& iratus indignitate modi.quo Saul per diagia eu suscitare conabatur.
vis, J in alteros cuiq& vita. puta apud inferos, sed non in eadem inferni parte de loco, q. d. Tu Aefiiij tui moriemini&apponemini ad mortuos, ac mecum eritis in iaco statuque mortuorum puta a. pud inferos sed dispari sorte δe receptaculo: ego enim in limbo sum. tu descendes ad gehennam: Nu Dium ibi Saul ma , set Ioatho benim miruit ν cipi. in Beda. Et S. August. loco citad simplic. Ducum rati, inquit, y ὼilualitatem stacitatu sis ad A tarim conditiones 1 remis νι ι rara et uterque L
rterque mora potueriti mort vino ranuntiabat.
INGREm EsT ira cis uvii ER. JHinc proba- Vt s. D. bilitet opinat ut Abul Pythonissam non finis e p Psentem eo loco & tempore, quo Saul cum Samuel eloquebatur,eb qudd nollet Saul. ut quis secum eo loquentem audiret: uolebat enim secreto cum nemine. naeo agere. 5e secreta sita cum eo selo communicare. Recedente ergo Samuele, & finito eius cum et M 'Saule colloquio.ingressa est Pythonissa ad locum in quo erat Saul. ET Posui AN MAM MEAM iN MArrv ME .J id est, ex positi me periculo mortis. quali maga suscitando Sarnuelem sciebam enim Saulem omnes imagos occidi isse.
fYNOPS Is CAPITI s. A chii ducit serum Dimillim a II Delium contra Saulem. se ocise eius Philiminis de ridiisti dubitantibus, ideo ue contradicentibtis, eam domum remittit. i. Congregata sunt ergo Philisthii in uniuersia agmina in Apheci sed & Israel ca- strametatus est super sontem, qui erat in Iorahel. 2. Et satrarae quidem Philisthii in incedebant in centuriis & millibus: Dauid autem & viri eius erant in nouissimo agmine cum Achis. 3. Dixeruntque principes I hilisti im ad Achis: Quid sibi volunt Hebraei isti 3 Et ait Achis ad principes Philisthi im: Num ignoratis David. qui suit seruus Saul regis Israel. dccst apud me multis diebus vel annis. 5e non inueni in eo quidqua ex die qua transfugit ad me,vsque ad diem hanc3 4. Irati sunt autem
aduersiis eum principes Philisthi im,&dixerunt ei: Reuertatur vir iste di sedeat in loco suo in quo constituisti eum , ct non descendat nobiscum in praelium. ne fiat nobis aduersarius. cum praeliari coeperimus: quomodo enim aliter poterit placare dominum suum. nisi in cUitibus nostris 3 3. N6nne iste est David. cui cantabam in choω. dicentes: Perculsat Saul in millibus suis,& David in decem millibus suis 3 6. Uoea istergo Achis David.& ait ei: Vivit Dominus. luia rectus es tu.& bonus in conspectu meo: Sc exitus tuus. & introitus tuus mecum est in castris:& nd inueni in te quidquam mali. ex die qua venisti ad me usque in diem hanc: sed satrapis non places. 7. Re uertere ergo,& vade in pace, Sc non Ossendas oculos satraparum Philisthi im. 8. Dixitque David ad Achis: Quid enim feci.& quid inuenisti in me seruo tuo a die qua fui in conspectu tuo usque incitem hanc. ut non veniam , ec pugnem contra inimicos do mini mei regis 9. Respondens autem Achis. locutus est ad David: Scio quia bonus cs tu in oculis meis. sicut Angelus Dei sed principes Philisthinorum dixerunt: Non ascendet nobiscum in praelium. io. Igitur consurge mane tu,& serui domini tui. qui
venerunt tecum:& cum de nocte surrexeritis.& coeperit dilucescere pergite. II. Sur
rexit itaque de nocte David ipse & viri eius. ut proficiscerentur mane. A reuerterentur ad Terram Philisthi im: Pnilisthi im autem ascenderunt in Iezrahella
Hebr. iam illiis retram an . hoc est .dies aliquot diro vero annos aliquot. Vnde Lyran. Pagnin. 8c Nouatores putam Dauidem pluribus annis mansi se apud Achis. Favent Septu g qui ve tunt: mn ii apud nos dies . plurimos scilicet, hieouippe secundus annus est Secundo Varab.& R. Dauid ite exponunt: suit apud me multis diebus. id est quatuor mensibus, quibus maue mihi notus est. ae si plures annos apud me mansiiset. Tertio, Sancheet censet Achis hic est e metitum. ad fidem faciendam Philisthaeis, idque probabile icenset Abuletis. dc Tormellus. arib, planius Salianus respondet Achis respexisse ad primam commor tionem Dauidis, quae ante annos sex apud ipsum inchoata suerat, ut dictum est ca. 27. aut certe c putasse finem anni elapsi quo ad se venerat David de initium anni sequetis siue currentis, quo adhuc secum manebat. Id enim exigunt Septuag. dum vertunt: hic quippe sicundin annus et nam Dauidem quatuor tani uiri menses& aliquot dies mansisse apud Achi , ii sert Edietum est cap. . . idque a Dfirmat Ioseph. Abul. Set artus,salian.Totniellus alii. Videtur ergo David sub fine anni supisse ad Achiet v g. in Nouembri vel Decembri, ac deinde apud eum mansisse toto Ianuario & Februario.
363쪽
REVE τATun via uta.J Nota hii miram Dei erga situm Dauidem prouidentiam. David enim hie erat in citius plane periculoso & implexo, ut cogeretur vel Achis regis esse proditor, si in praelio ad Saulem di Hebraeos deficeret,vel patriet e ciuium Loriani esse hostis: si contra eos pugnaret. Sed Deus nodum hunc perplexum ente quasi
abscidi , Immisit enim Philisthaeis dissidentiam de Dauidis fide, & periculi metum quod subibat,
si David in praelio ad suos Hebraeos terga veri reticum iisque arma in Philisthaeos conuerteret,utiante fecerat. diare iubent illum e praelio recedere,& domum remitti.Fecit id Achis magno cum honore & laude Dauidis aeque ac eius utilitate,&commodo. David enim e praelio recedens pellecutus est Amalecitas. eis iue spolia quae ex sua SLceleg rapuerant, abstulit cum opima ipsorummet praeda: quod ,s mansisset cum Achis, facere nequiuisset. Scio mi A nosvsas Tu inocvLis usis si-cvTANGLLvs DE id quali dieat vinae mihi gratus es, summe mihi places, imo veneror te Angelum Dei. Est comparatio & phrasis Hebraea, qua Utuntur cum quempiam valde laudate de ex. tollere volunt. Sic Iacob.ut L sau fratrem sibi obprimogenituram ereptam liassensum leniat ei blanditur dicens: Lissuleni tuam quasi riiserim vultum . Genes33. io. Et mulier Thecuitis pro Absalone supplicari, Dauidi ait: Sicut Ana lus Domini t ' ID uim meru rex a. Reg. 14.17.
sv No PSIS CAPITIS. Λ Maserit esuerendunt .siceleg re praedira abigunt: eoii tui cum suis insequitur, me Iit 9,liai unim x isti lia inter eos qui pugnarant. ν eos qui adjarcinasserant aequaliterili uidit v. 2I. ae eorum partem ad alias Iutiae Urbes transmittit.
.i. C Vmque venissent David & viri eius in Siceleg die tertia. Amalecitae impetum
recerant ex parte australi in Siceleg . & percusserunt Siceleg, ct succenderant eam igni. 2. Et captivas duxerant mulieres ex ea.a minimo usque ad magnum Scnon intersece int quemquam sed secum duxerant.&pergebant itinere si M. 3. Cum ergo venissent D iuid & viti eius ad ciuitatem. & inuenissent eam succensam illni: de uxores suas. &silios suos. & filias duli is esse captiuas. q. leuauerunt David & populus qui erat cum eo voces suas.& planxerunt donee desiderent in eis hac mae. s. Si quidem 3dditae uxores D iuid capi ue da te fit t. int Albinoam tetraelites. R Abigail uxor Nabal Carmeli. 6. Et contristatus est D.mid valde: volebat enim eum popli, lus lapidare.quia amara erat animi uniuscuiusque viri super siliis suis ' fili .ibus confortatus est autem David in D,mino Deo suo. r. Et ait ad Abiathar sacerdotem .ssium Achimelech: Applica ad me ephod. . Et applicauit Abiathar ephod ad D iuid, 8. R consuluit D iuid Dominum .dicens: Persequar latrunculos hos, dc comprehendam eos tin non Dixit lite ei Daminus: Persequere: absque dubio enim comprehendes eos, ct excuties praedana. 9. Abiit ergo David ipse.& sexcenti viri qui erant climeo.& venerunt usque ad Torrentem Besor: & lassi quidam substiterunt. IO. Persecutus est autem David ipse, Ic quadringenti viri: substiterant enim ducenti. qui lac si transire non poterant Torrentem B Hor. I i. Et inuenerunt virum . Egyptium in agro. α adduxerunt eum ad David: dederumque ei panem ut comederet, & bil ret aquam. 12. sed Sc fragmen masta caricarum. R duas ligaturas uuae passae. Quae cum comedisset. reuersus est spiritus eius .ia res illatus est non enim comederat panem neque biberat aquam.tribus diebus.& tribus noctibus. i 3. Dixit itaque ei David: Cuius es tu 3 vel unde3 R iub pergis3 Qui ait: Puer aegyptius ego sum. seruus viri Amalecitaei dereliquit autem me dominus meus. quia aegrotare coepi nudiustertius. i . Siquidem nos erupimus ad australem plagam Cerethl. te contra Iudam. a ad meridiem Caleb,l: Siceleg succendimus igni. I s. Dixitaue ei David: Potes me ducere ad cuneum istum Qui ait: Iura mihi per Deum. quod non occidas me.& non tradas me in manus domini mei. R ego ducam te ad cuneum istum. Sc iurauit ei David. 16. Qui cum duxisset eum.ecce illi discumbebat super faciem uniuersis terrae. comedentes re bibentes.' quasi festum celebrantes diem, pro cuncta praeda Riseoliis quae ceperant de terra Philisthii m. dc de Terra Iuda. 1 . Et percussit eos Dauid a vespera usque ad vesperam alterius diei. Se non euasit ex eis quisquam, nisi quiadringenti viri adolescentes qui ascenderant camelos.& sugerant. i 8. Eruit ergo David omnia quae tulerant Amalecit de duas uxores sitias eruit. i 0. . Nec desuit quidquam a paruo v ite ad m ignum, tam de silijs quam de filiabus. R de spoliis . &quaecumque rapuerant. Omnia reduxit David. zo. Et tulit uniuersari greges M armenta,& minauit ante faciem suam: dixeruntque: Haec est praeda David. 2 i. Uen it
364쪽
3s6 Commentaria in libi j I. Regum Cap. XXX.
autem David ad ducentos viros. qui lassi substiterant. nec sequi potuerant David. Ocresidere eos iusserat in Torrente Besor: qui inrcssi sunt obuiam David. & populo quicnit cum eo. Accedens autem David ad populum salut auit cos pacisce. Resse pondensque omnis vir pcissimus&iniquus,de viris qui ieram cum David. dixit: Quia non venerunt nobiscum non dabimus eis quidquam de piaeda. quam eruimus scd sunsciat unicuique uxor sua & si iij quos cum acceperint. rcccdant. 13. Dixit autem David: Non sic facietis fratres mei de his quae tradidit nobis Dominus. R custodiuit
nos. R dedit latrunculos qui eruperant aduersum nos in manus nostras. nec audiet vos quisquam super sermone hoc, aequa enim pars erit descendentis ad praeli lim.& remanentis ad sarcinas, ct similiter diuident. Et factum cst hoc ex die it la. 'deinceps constitutum & praefinitum &quasi lex in Israel usque in diem hanc 16. Venit ergo David in Siceleg, & misit dona de praeda senioribus luda proximis suis dicens: Accipite benedictionem de praeda hostium Domini. 17. His qui erant in Bethel.& qui in Ramoth ad Meridiem .d qui in Iether. 28. de qui in Aroer 5: qui in Sephamoth dc qui in in hamo. 29. & qui in Rachal. θ: qui in urbibus Ierameel,&qui in urbibus Ceni. 3 o. 'qui in Arama.&qui in lacu A sua re qui in Arat. 3 i. ct qui in Hebron, rc reliquis qui erant in his locis in quibus commoratus suerat David ipse, & viri eius.
os postτAetus rW DAvio in Do Miso ADEo suo J id est resumpse animum fretus spe ac fiducia in Deum, ait Vatab. Iniecit Deus hoc robur de hane spem animo Dauidis, ut sperans se
Amalecitas caerurum eos insequeretur, eisque prae dam ex Sieesin abactam extorqueret. Quare Da-iud animum tam suum quam sociorum, ad eos ua sequendum erexit. Vnde ex Heb.vettas: conseri
sui stipsium Dauid is Domino Deo tua, sperans scilicet in Dei ope se per illam hostes allacuturum Ze d bella tutum.Vὼ enim humana desunt praesidia, ad diuina confugere oportet.Sapient et Seneca Epist. m. ust, inquit, antrum austum θ stisem νε δε senis
animi magnitudine: qui numquam m
timenda. e. it siti sinti nihil concupiscendo. Et insetius : Quare erga sapiens magninmam Mist. BAppLic A AD ME EPHori Hebr. a istic ad me UDDI, ut scilicet eo indutus, per illud ut Pontifex pro me consulas Deum, an Amalecitas persequi
satin reficit, nis quod amator prasi vitis siculi precati sui ingredine opertinisse Aeodem mula in i lectuli
Nirqvitur, ut cum eo nequassa currere valeat, sed si a-am ad ursitare torpescat pilos. tua eligit D 'picit mundus, quia Foumque ipse dejectio hominem romcat ad semetipsum: is enim qui patrem rusiqvitior pariesu stantia quam perciperat redigὲ cvredit, postquam e uti e carpit η si reuersim dixit: meti mori narrpatru mei ai dot pambas. Et pluribus interiectis: Clamen Dauidi uenit. Hi citam ct potum pra sui, quia manis seriis Dambras atacta munia non Δίφicit,o plerumque eos qui modum siqui valintesquasi tu ria remanent ad amnu sui gratiam conuertit,
eis' verbi sui cibum porri ait, ct quasi ducat sibi tu ria dia
ses ducunt qui conuiuantes Amae tus, taut mutum
Tui .l Giuiluerat certa Philisisti tinti regio sita ad merid Zm ex qua Dauid collegit legiones sobtissimas inde dictas Ch/iesim Se Pluletim, id est timi et sectores&liberatorcs. quas proinde deinceps secum semper habuit, quasi milites praetorianos ®ij corporis custodes ut patebit 2.Reg iq.Vnde nonnulli censent ab hisce orto, dicto queelle Cretei siue Cretenses , ac otia in eorum ivlulam. vide dicta Sopphoii. a. v. . COMEDENT Es ET Biasvrvs J Nota strat gema Dauidis,quocntia pauci, ex inopinato aggres sus plurimos Amalecitas conuiuantes, omnes cecidit. Simili modoAbraham cum trecentis seruis insecutus quatuor reges, qui ceperant Lot noctu eos aggrellu .doriri dies occulit. Genes. 1 .is. Sic T
mytis Regina scytharum si inulans fugam, cum in castris suis melisas opipate instructas reliquisset, sequentem Cyrum de Persas ae conuiuantes inmensis oppressit ad unum onanes, teste Iustino.
si Mi LiTER Divi DEN r J quia aequaliter ad victoriam cooperati sunt: nili enim ipsi sarcinas pr*liantium custodiissent, 'praeliantes non vicisscnt, sed metu perdendi sarcinas timidius pugnas Ient,& tergo hosti vertissem. Hi ne patet ducentos qui lassi rebederant ad torrentem Besor veis. Io. eliam
sarcinas sociorum cum Davide ad praelium pem gentium custodiuisse.Si enim Iasii dumtaxat i lib. stitissent. haec ratio in eis locum non habuisset. Ita Abulens Caiet.&alij. Simili modo narrat Polybius libr. io. Romanos praedam bello acquisitam non iis solis qui praelio interfuerant sed ijs quoque qui castroriam praesidio relicti erant . qui aegrot', qui ministeria publica obibant, diuisiile.
CEPS CONSTιτ vetv M. J Pro eis. ' Hebaest momaea, id est, supra. Unde Vatabl. sic vertit: tactati H ea dis ct supra ct ρομit illas in flaturum o consur titi litem, idque sic explicat, quasi dicat. Id obseluatum fuerat ab initio mund i usque in eum diem, &Dauid constituit ab eo die eam legem, quae consuetudo seruatur de hodie quoque in Israel. Vetuliane legem a Dauide, non ab Adamo coepisse significat Noster, Septuag.& Chald qui ρο. mala. id est, via, interpretantur istisci Misi et DONA DEPERDAS Exioa ivvs IvDAIN ora
365쪽
Nora hie liberalitatem Dauidis, quam illi iniecit
D. us, ut hae munificentia tibi deuinciter animos Contribulium suorum . ut ipsa eum in regem sibi mox .deligerent.Nam eodem die quo David pret.
liando vicit Amalecitas, .se spolia distribuit, Saul
praelium eum Phili sthaeis iniit. in eoque caesiis oriscubuit, cui proinde mox in regno Iudae Leeessit Diuid o ei colitio, ne Philisthaei victoriam pros
euti tora Iudaeam vastarent.& euerterent; eis enim
Deus oppolisit Davi dem in Iuda dominantem.
commentum in lib. I. stegunt. Cap. XI ELA
caedunt H aeos: υπι Saul. ne in eorum manm incidat. gladio incumbens se ipsum occidit. M κυ. 9. nilisbini caput Saulis praecisum in philisbaeam mittunt. arma in templo Amrotb. corpus υ rὸ in muro Tribsan I pendunt ed ita inde auferunt viri Iabes Galaad ae combustum sepeliunt.
I. PHilisthi im autem pugnabant aduersus Israel: M sugerunt viri Israel ante faciem ι Philisthi ini.& ceciderunt intersecti in monte Gelboe. Σ. Irrueruntque Philisthi im in Saul ic in filios eius,& perculsetunt Ionathan, te Abinadab. 8c Melchisua, si-lius Saul, 3. totumque pondus praeli j versum est in Saul ct consecuti sunt eum viri sagittarij. & vulneratus est vehementer a figittariis. n. Dixitque Saul ad armiserum suum: Euagina gladium tuum.& percute me: ne forte veniant incircumcisi isti,Minterficiant me, illudentes mihi. Et noluit armiger eius. fuerat enim nimio terrore perterritus arripuit itaque Saul gladium. 8c irruit super eum. s. Quod cum vidisset armiger eius. videlicet quod mortuus esset Saul. irruit etiam ipse super gladium suum. Semortuus est cum eo. 6. Mortuus est ergo Saul.& tres si iij eius. Si armiger illius, ct uniuersi viri eius in die illa pariter. 7. Videntes autem viri Israel. qui erant trans Vallem.&trans Iotdanem.quod fugissent viri Israelitae.&qubd mortuus esset Saul Sc filii eius. reliquerunt ciuitates suas. & sugerunt: veneruntque Philisthii m. y habitauertit ibi. 8. Facta autem die altera. venerunt Philist litim. ut spoliarent interfectos.&inuenerunt Saul & ttes silios eius iacentes in monte Gelboe. 9. Et praeciderunt caput Saul.& spoliauerunt eum armis:&miserunt in terram Philisthinorum per circuitum. ut annuntiaretur in templo idolorum. R in populis. IO. Et posuerunt arma eius in templo Astaroth corpus vero eius suspenderunt in muro Bethcan. II. Quod cum audissent habitatores Iabes Galaad. quaecumque secerant Philisthi im Saul, I x. surrexerunt omnes viri sortissi .ni.& ambulauerunt tota nocte. I 3. ct tulerunt cadauersalit.& cadauera filiorum eius. de muro Bethsan: veneruntque Iabes Galaad. de combusserunt ea ibi: & tulerunt ossa eorum & sepelierunt in nemore Iabes, & ieiunaverut septem diebus.
PS Rcvssgavxr Ios Aru N ET AAr NAn A. BET MELCuis WA Picios SA qc.JId Dei eoulio factum, ut omnibus filiis Saulis occisis, Dauidi viam ad regnum complanaret & isterneret: nam
Is seth quattus Saulis filius, domi desidens munus videliatur belli eosus,dc regno tot hellis impli
eum in pectus adistendo. Hinc patet Saulem seipsum occidisse. verat hoe Ioseplaus& R. . Leui diacentes Saulem conatum quidem se occidere, sed non persectile; iue quod lorica arinatio eisset; siuequbd gladium non satis firmasset: occisum ergo esse ab illo Amalecita, qui nuntium mortis Saulis CDauidi attulit.dixitii: se Saulem occidisse, de quo lib. a.c. I. Verum hae sunt fabulae in hortore Saulis, de gentis Iudaicae a Iosepho Iudaeo c M. Claro enim Heb. Septuag.Chald.& Latina hoc v. 4.3c s. aiunt Saulem irruendo in gladiu mortuum iuiise
ac proinde armigerum id videntem, se quoque ii mili modo interemisse.ita omnes interpretes quinde caeteri Rabbini: unde R. Radah p. 6. in Pta. . v. i s. I cum vovit 2 est odit eum ct mcira in ramqramstiis, ac explic t: Prophetat D id, inquit, mori. turum Milem in sella sui. Iustum si thoe Dei iudicium, ut Saul gladium quem iniuste strinxerat in Diuidem. couerteret in teipsum. vii fecit Nero eodem anno quo Ss. Petrum Sc Paulum oeciderat, imb eodem mense Iunio recurrente occidens seipssim. Glasa, inquit Hugo, qua Amalecitis contra praeceptu Damini peperinaticas. metit.seipsum Milli: pat state 'ta cam Navi utilitate accepta, aut noumitur. aut alatitur: sua si nimirum rudis cocost qua abba e d ens de ararat, basem patim iuuat. Unde decoram Amalecita cui pepercerat, occidit se, & Amalecites ipsi diadema abstulit . . tulitque ad Dauidem, ut dicetur cap. seq.v.i3ata Tropol .n hora mortis passiones Se vicia, quae in vita occidere scmortificate negligis .ie assii gent. libuiue decus,pacem .vitamque praesentem & aetertiam au serent. hi enim sunt nostri Amalecitae.
Qua res. An Saul peccarit se occidendopNegat, imb autem ab animi magnitudine, mortisq; con temptu, laudant Iosephus 3c Rabbini.quibus fauet
Lyran. Hi ne R. Isaae Saulem vocat iustum. inquit. Davi er Seman iusti requarunt. Sic Cato se occidit, ne victus in manus Iulii Caesaris veniret,
eiq; fieri supplex cogeretur; quem idcirco laudae
366쪽
deni spiss7i .ubi inter caetera ait: Ille vir ωgηκε qui mortem illi non tant seu imperauis . sed ut enit. Quin & ipse Iuli in Caesar accepto nuntio de Catonis morte sertur dixitn: Inuidia Cato gloriatus, nam ct ιu iuuit Τι mea. ne intιν ma practatam in anumeraretur ita , me Catenim si uas . Sic Brutusnes aratur non : esivi turpia pracoens sedissim tura uir a non sustinenti Hac o ipsi Catam suo cari mosi a iudisuo Nam si tui erat sub vict ria Cisaris via ture. cur asstor Livi turpit is pater Possit quι sis Casiiti .enignitate eani astetate praecepit pcur non cridum Mum colit ad viarum8Neq diei potest. inquit Setalla', id Saulem secisse, ne dedecore Deus assiceretur. Nam ait, intersiciant tine ita emes mihi: neque ullum in Deum dedecus redundare poterat, ii diuinorum praece piorum contemptor a Deo puniretur h. iliumque ludibri s dederetur. Adde quod Saul tanta sti raceleritate mortem sibi consciverit, ut poenitentiae 'I nct Catilius caesores Iulij Caesaris victi ab Augusto D tempus habuisse non videatur. Denique ignomi Iulij nepote. mucrone in viscera adacto morte spontanea redemetunt ignominiam , quam sibi a victore irrogandam praeuidebant. Vetum hane sententiam damnat fides ortho. doxa; quinde melioris notae Philosephi, kt Plato in Phidone, Arist. s. Et hic. vlt. Vide Lactat. li. 3. c. t 8.& 6.ca. ii. Ratio est,quia homo. no est dominus vitae suae . sed Deus: ergo illam sibi, imo Deo eri re nequit.Secundo, quia Deus animam de vitain uobis dedit in custodiam,vi eius usura ad Dei obsequium de laudem utamur. Tertio, quia Deus cuique statuit die & modum tam nascendi, quam moriendi ergo illum accelerare vel praeteri te non licet. Nam iis Iesis Huctile tant statem habet. Sapient. 16. Ratio est, quia Deus solus nobis vitam donauit, quasi ingens desumnium donum quod nulla industria comparare sibi potuit homo, nubniam Philisthinorum non euasit Saul, nam mortuo Iabin s. Aeius cadaueri illuserunt ut patet v. s.& ao.imo da - Do 'put Saulis praecis tua in templo Dagon, quasi mathema suspenderunt dc obtuletunt, ut dicitur I.
ran. negant, censentque eum monuille, est esse . se M. saluarum. Velum alii passim damnatum . iterunt, ac nominatim Eucherius, Beda, Ruper t. Abulens. Dion .Caretan. Blugens.Seratius. Salian. Sancheae hic.& S. Bernard.serm. 26. in Cant S. Birgitta li. s. Reuel interrog.i3. ad q. i. S. Aug. lib. a. ad Simpl. q. a. Pine da lib. 3. de rebus salomon. c. I. a. 3. Ratio est. quia mortuus est in peccato magiae
qua paulo ante conflictuui Pythonis sani conlusuerat, imb in flagranti delicto quo se psum occidit, ut poenitendi nec animum nee tempuς habuerit. loque modo ab ipsius consensu pendet .Quare nin c Quare eum Achitophel & Iuda datiatus videtur. luit Deus ut ipsa esset in hominis potestate de ati bitrio, uti sunt res inferiores, sed illius ius 3e domi nium ipse sibi reseruauit. Quarto. quia quinto Decalogi praecepto: M occxles tam. lino magis vetatur ne quis occidat se ipsum, quam alium .Quinto, quia occidens se, incit iniuriam Reipubiam illa inuita, velut quoddam ipsius membrum abscindit. Peccatergo contra iustitiam,si non commutatiuam,certe legalem. vide S. Augustalla i . de Ciuit a cap. II. usq; ad c. 28. Audi eum c.26. Isic disimu ,hoc as. min, hoc ma uomnibra approbamin, neminest taneam mortem bi inferre Glere velut suburi Die Omei per ales, mi uidat in perpetua . Neminem propter a tiria peccata, nebri ipse incipiat habere gratii simum protium, quem non Psevibat Eunum. Niminem propter sua pec cata praterita propter quam gu hac vitae' est,ut possint ternitendos ari. Neminem rcat desilirio vita Mι, Secus est de Ionatha, qui per omncm vitam prae- IMinua clare se gessit pugnado pro Israelitis δε Dauidem contra Lutem tuendo, ac mortuus est in actu in
ritorio praeliados ei licet pro patria: unde spoliatus vita & regno terreno. videt ut adeptin caeleste &aeternum quare ipse saluatus videtur, de ad Limbum Patrum in sinum Abrahae descendisse. ita S, Aug. Beda, Rabanus, Lyran.Salian. Asul. & alij.
Haec omnia confirmam ut cx I .Parat .i . 13.ubi dicitur: Mortum ei ιrgo Saul roptre iraquitates sua .
ricatis'mandatum D mmi, quod praceperat,
custia erit Tas: sed insuper etiam F1:honysim consueti rit, tuc Drauelit in Domino propter quis interfecit tu, or transtiat regnum eis ad Dauidsi tum Isai, Utule liquet Saulem maxime occisum suillaeo satilo, quod per Pythonidam daemonem consuluis ter, xi duri buro, quat si morum oeratur Huia rari mortu, - D ide ue mortem ei accelera ite Deum , qui libor Dii mortem vita non fiscipit. Quin & Cicero Tu Lui. i. Velat, inquit,domi iis ille in no v I oti,iniussu binc nos sua demerare.Et Plato in Phaedone: Nisi esse, dicit,hsinin m sibimri manus se re mc aliter irasi Deum p id fiat quam dominum siqvs Ibe mancipiorum occiditis: alijsque multis in locis ait, migrare ex hac vita nusi hominum λι re initisu mi. xumis enim si omnes vilia in acie do vntihique stia ab Imperatore Deo assignato : maior Apscis Q iendum D rtorem vita,quam desertorem militis. Porro, quόd Saul, Cato dc similes se occiderint . ad vitandam seruitutem vel infamiam, indicium fuit animi no fortis Ze magni kd mollis pusillani mis, non valentis sustinere illusiones Philisthinc rum. Id ipsum ex sacto Catonis euincit S. August. lib. i . de Ciuit.c. 23. inii triau, inquit,etiam dom quidam risi,qui hoc clipta otiis dissuadibant, in tus non iecillet: diutius victurus erat. Sic Deus mortem accelerauit Ochoata Resti aegrotati eo qubd de sanitate sua coii sui set Beelzebub Deum A
caron. . Reg. l . Denique. mortuus est Saul bieni
post Samuelem ait Clemens Alexand. Dcda Ios)phus. Abulens Sasanus, de alii ut dixi ca. 2 s. i.Pius de selix extitit initio Regni, sed impius de infelix in exit vivi posteris esset in exemplum de speculii, quod omnes. , sed praesertim Regei Se Principes crebro intuerentur. Qirare de Saule dicas quod cecinit Virgilius de Priamo capia Troia a Neoptolemo occiso Iriseis Pilaini fit oram: hic exit vitrum, in Sorte imit Troiam inrensam ct prolapsa vi utem Perga a, tot quondam popula. tertiis, pupeibum . Regnatorem a te: laiet mς- littore truncio,
367쪽
v Qeon cuia vidis stet ARMIGER EIUS. JFabulantur Hebraei armigerum hune Saulis fuisse D. eg Iduinaeum, te quo Cor. I 3. ut . t Q D cvu AvDissENT ii Ani TATOR Es I A BESG AAD &c. TvLEAvNT CADAvtR SAvLJ Hoc secerunt Sauli gratitudinis ergo: Saul enim eos li. berarat a Naas rege Aimnon .cap. ii .v. I. Vnde Scruxta numerum dierum indueiatum inter ipsos &Naas initarum, ieiunarunt, puta septem diebus. ET COMAvssERUNT EA .JHebraei enim regum N suorum cadauera comburebam, ne dum pompa, multi, diebus paratur, illa insepulta in terra putrescerent, & a vermibus corroderentur; quod fue: idum de horridum videbatur. Hic ergo ea de causa cadauer Saulis ante triduum occisi, ideoque scelentis combusserunt, ae deinde ossa teliis qua in nemore sepelierunt. Sic cadauer Asa regis
cum aromatibus combu Ierunt.2.Paral. I . .hoc vero honore combustionis caruit Ioram rex.2. P ra .ri .i9. Idem ante Saulem fecit AEneas insunere M:leni, de quo Virgil.6. AEneid.
Ingentem struxere pyram citi stoliditas atris laeterrainferos ante cunc di vir sulentibili armi,. Et inferius: aurasi te iure facem, comesa cremantcra area dona.dupes suβι raterescis . P Iuam cosia i . . esct summa quieuit, Miliquias biniam lasere fauillam:
Idem fecere Graeci. Vnde Lucian. Dialost. de luctu. O vi, inquit. exurit, Persari odit. Et Silius Italic. lib. 13. Cecropida ob partiam mavortu sorte peremptos, De reuere simul commundis vrere Mium Idem secuti sunt Romani. Audi Seruium io
nauera ut statim amma hi aeuiralitatemM V, in suam rediret naturam, Respex:t huc Ouidius Io. Trist. LI. q. Spiritur hic rarus prini extenuandus is cum Ibit, o in tepido deseret obse rino: Quam subeant ait ma meritorum obliuia nostro, Sc Et Silius Italicus lib. I .in funere Pauli. Hic ': atque ruca cupitamitas radique laviis.
AEthenas a lima exultans euasit in ax M. Clusam dat Quintilianus declamat. IO. reteres, ea a. Inquit, senserunt ιον m morte res trianimam viro
quentur axis inde rinire, unde omnia in rerum aDctorem
parentemgil: ritum ducimus,nec interire, nec solui, nociati mort ratis agi isto : sed quaticii humani pectoris carcerem prete it,or exonerata mιmbris mortali vilis uis en lustra inis petere sedes inter astra. Rut Iulo Seruius in lib. ii. Eneid. ueracsem quit.qui Mnnta Nili ex sine constare sicit δε re corpora in ignovi resolui: Thates verὸ qui cissimat omnia ex hamore pia reari, Scit obruenda corpora, νtns ut hamoier solui. Ceti sebant ergo illi idcirco cadauer esse comburendum , ut anima hoc modo a corporis sordibus purgaret ut, & ad igneam suam naturam
rediret Eet illius AvERuset sEPTEM DIEBvsJnOtan. Ut xx. 1i
tum ob dolorem de luetum,sed etiam ut Saulis a- Ieiunarum nimae suffragarentur e nesciebant enim ipsum se p occidiise.& mortuum in peccato mortali, sed bene nieque de eius salute sperabant. ita Beda,qui Zce addit: uoc etiam mala pium Christianorum genvi δε leteos,qui repugnantes daemoni bio. ubunt ιν insaluto,quod est lubricum: Iesbo Senim montes interpretamur lubrici nisi s. Vide Beliarm lib. I, de Purg. c. 3. Quoad Synclitonismum historiar profanae, sub Samuele & Saule regnauit Athenis Codrus, qui ex oraculo audiens Athenienses in praelio fore victores, si ipse in eo occumberet; pro patria se morti caedique obtulit, itaq; victoriam & imperium sua chorte sanciuit: tunc quoque desjt regnum Sici nium&Mycaeneum, coepit me Cotinthium. ita Euseb. in Chrou.