Caii Plinii Caecilii Secundi Novocomensis Panegyricus Nervae Trajano Augusto dictus. Cum notis. P. Thomae Cevae

41쪽

victorem quidem a Populum pasceret .men , quodque in suo flumine , in suis manibus, vel abundantia nostra , vel fames esset. Relandimus Nilo suas copias , recepit frumenta , quae miserat, deportataia que messes revexit. Discat igitur AEgyptus , Credatque execrimento , non alimenta se nobis, sed tribui praestare ; sciat , se non esse populo Romano necessariam, & a tamen serviat . Post haec, si volet Nilus s an et alveum suum, di fluminis modum se

vel f nihil hoc ad 4 urbem, ac ne ad ri ηyprum quidsm s nisi ut inde navigia inan14 ,α vacua, di similia redeuntibus, hinc plena , di s onusta, oc, qualia solent venire ,

mitt/ntur; conversoque munere mariS ,

Ainc potius venti serentes, & brevis cursus optentur . 6 Mirum , Caesar , videretur, ii desidem AEgyptum, cessantemque Nilum non sensisset urbis annonas quae tuis opi-hus, tua cura usque illuc redundavit, ut simul probaretur di nos AEgypto posse , dc nobis AEgyptum carere non posse. Actum erat de Acundissima gente, si libera sui Giat: pudebat sterilitatis insolitae, nec munus erubescebat famς, quam torquebatur; ciun pariter a te necessatatibus ejus, pudoriaque lubventum est. Stupebant agricolae ple

r Romanum . a Alii legunt, O tantum.. 3 Hon facundet . 4 Romam . s Frumento

Romae δεν viret.

42쪽

na horrea , quae non ipsi replevissent: quia busque de campis illa subvecta messis, quave in AEgypti parte r alius amnis. Ita beneficio tuo nec a maligna tellus , & obsequens Niluxiae nostrae

nunc juvat Istram , ditionemque venisse : postquam contigit Princeps terrarum, qui foecunditatem nunc huc, nunc illuc, ut tempus, & nece iasitas posceret , φransferret , referretque pqui diremptam mari gentem , 3 ut pas tem aliquam populi, plebisque Romanae,

aleret, ac tueretur 3 Et coelo quidem numquam benignitas tanta , ut omnes sinistierras uberet, foveatque : hic omnibus pariter, si non sterilitatem, at s mala st 1ilitatis exturbat: hic si non fescunditatem , sit bona foecunditatis impBrtat s hic aeternis commeatibus orientem , occidentemque connectit: ut quae ubique seruntur , quaeque Qκpetuntur , Omnes gentes invicem capiant,

di discant, quanto ci libertate discordi, servientibus ut utilius , unum esse , cui se is AEgypto quidem saepe, ted gi nunquam largior, fluxit. Quam provincias omnes in fidem no- viant. Quippe discretis quidem bonis om' nium , sua cujusque ad ungulos mala, sociatis autem, atque permixtis , singulorum mala ad neminem , ad omnes omnia bona

Dptia gens Romana esset. 4 Trajanus. 3 In-eommoda . G uest e multo utiliorem esse concordem fervitutem, quam libertatem disco

dem .

43쪽

pertinent. Sed sive terris I divinitas quae clam , sive aliquis omnibus genius ue & a solum illud, & flumen ipsum precor, ut hac Principis benignitate contentum , molli

gremio semina recondat, multiplicata restia tuat. Non equidem reposcimus foenus 3 Putet tamen esse solvendum,fallacemque unius anni fidem , omnibus annis , omnibusque postea saeculis , tanto magis , quia non exigimus , excuset. Satis falium , qua civium, qua s sociorum utilitatibus. Visum est 4 spectaculum inde non enerve,nec fluxum, ne quod animos virorum molliret, & frangcret : sed quod ad pulchra vulnera , conte Ptumque mortis accenderet, cum in servorum etiam , s noxiorumque corporibus amor laudis, S cupido victoriae cerneretur.

Quam deinde in si edendo liberalitatem , quam 7 justitiam exhibuit, omni affectio

ne aut intactus, aut majori Impetratum

est, 8 quod postulabatur 3 oblatum , quod non eostulabatur : institit ultro 3 & , ut comcupisceremus , admonuit. Ac sic quoque plura inopinata , plura subita. Jam quamu libera spectantium studia , quam securus favor I Nemini impietas, ut Io solebat,

I Numen aliquod praesit terrae, O fluviis. α campis , O Ulo sua sit secunditas. 3 AE- Dptiorum . 4 Ad ludos gladiatorum transit.

5 Servos, ac reos in arenam produxit. 6 Hoc

Doctaculo . 7 2Equus utrique pugnantium parti. 8 Plura eoneusit, quam optassent. 9 Ut quisisse, cui vellet, plauderet. I o Do--ixianus impium reputabax, jubebatque unc

44쪽

obiecta , qκbd odisset gladiatorem : nemo

spectator spectaculum factus miseras Vol ptates unco, & ignibus expiavit. Demens ille , verique honoris ignarus , qui crimina majestatis in arena coll1gebat ; ac se despici,& contemni, nisi et lain gladiatores ejus Ve-ncraremur a sibi male dici, in illis suam divinitatem , suum numen violari interpreta batur : clim se idem, quod i Deos 3 idem gladiatores, quod se putabat. At tu , Ca

sar, quam pulchrum spectaculum pro illo nobis execrabili reddidisti D Vidimus Delatorem agmen et inductum, quasi grassatorum , quasi latronum : non solitudinem illi , non iter ; sed Templum , sed Forum insederant: nulla jam testamenta 3 secura a nullius status certus; non orbitas , non liaberi proderant. Auxerat hoc malum Principum avaritia . Advertisti oculos, atque ut ante castris , ita postea pacem foro reddidisti di excidisti intestinum malum , di pro vida severitate cavisti, ne fundata legibus civitas eversa legibus videretur . Licet ergo, cum fortuna , tum liberalitas tua ,

trahi, O lane comburἰ quis is theatro mianus faveret , quibus ipse favebat.

I Se Deum censeri Domitianus volebat. a Per amphileatrum duci ad Marenam Tem-llum Saturni, ubi AErarium mille jurgiis miscebant. 3 .Quae si illegitima accusabant, ne bona civium Fiscus invaderet. 4 Praesem

tim lege Papia de A priis, testam. , liberi. c. circa quae captisse Delatores cavsilaban

tur a

45쪽

si . visenda nobis praebuerit, ut praebuit, nune

ingentia robora virorum , & pares animos ;nunc immanitatem serarum ; nunc mansuetudinem I incognitam 3 nunc secretas illas , S arcanas , ac sub te primum communes Σ opes, nihil tamen gratius, nihil saeculo dignias , quam quod contigit desuper ii

tueri Delatorum 3 supina ora , retortasque cervices . Agnoscebamus , & fruebamur,

cum velut piaculares publicae solicitudinis victimae 4 supra sanguinem noxiorum ad faentata supplicia , gravioresque poenas ducerentur. Congesti sunt in navigia raptim conquisita, ac tempestatibus dediti : abirent , fugerentque Vastatas delationibus terras: ac, s si quem fluctus, ac procellaes copulis reservassent, hic nuda saxa , di inhospitale litus incoleret; ageret duram, &anxiam vitam , relictaque post tergum t tius generis humani securitate moereret.Me moranda si iacies , delatorum classis permissa omnibus ventis , coactaque Vela tempestatibus pandere , iratosque fluctus sequi, quoscunque in scopulos detulissent. Iuvabat prospectare statim a portu sparsa navigia, & apud illud ipsum mare 7 agere Principi gratias; qui, clementia sua salva , ultionem hominum , terrarumque , Diis maris x In feris edomitis . a Supellecrilem Talatii . 3 Tracti per comam retrorsum cog bantur faciem ostentare populo ad ignomianiam . 4 Super arenam sanguine imbutam A bltheatro . s 2 on ncufragum . 6 Spe

46쪽

xis commendasset. Quantum diversitas temporum posset, tum maxime cognitum est , cum iisdem, quibus I antea cautibus innocentissimus quisque tunc nocentissimus ad fi geretur,cumque insulas omnes,quas m do a Senatorum, jam delatorum turba compleret.Quos quidem non in praesens tantum, sed in aeternum repressisti, mille poenarum sindagine inclusos. Ereptum alienas pec Rias eunt λ perdant, quas habent . Expellere penatibus gestiunt ρ suis exturbentur e neque, ut antea , 4 exanguem illam , Mserrcam frontem, ne quidquam convulnerandam praebeant f punctis , & 6 notas suas rideant, sed spectent paria 7 praemio

damna : nec majores spes, quam metus h beant f timeantque , quantum timebantur.

In senti quidem animo Divus Titus securitatati nostrae, ultionique prospexerat 3 ideb- que Numinibus aequatus est , sed quanto tu 8 quandoque dignior coelo: qui tot res illi ad)ecisti, propter quas illum Deum fecimus Id hoc magis arduum fuit, quod Imperator Nerva , te Filio , te successore dignissimus, perquam magna quaedam sedicto Titi adstruxerat, ni nilque reliquisle tibi videbatur , qui tam multa excogitasti, ut si anteio nihil esset inventum. Quae singula, quan

I SBb orannia . 2 Exulum . 3 ceu retiabus. 4 Sine rubore . 3 Literti inustis. 6 Stigmata infamiae . I Utilitati, quam a cusando traxere. 8 in inter Divos alisικnd.

adscribereris. s conre. Delatores.

47쪽

48 . tum tibi I gratiae dispensata adjecissent. At tu si ut omnia profudisti, ut sol , &dies , non parte aliqua , sed statim totus snec uni, aut alteri, sed omnibus in commune pro sertur, Quam juvat- cernere aerarium a silens, & quietum , & quale ante delatores erat. Nunc templum illud , nunc vere 3 Deus , non spoliarium civium ,

cruentarumque praedarum saevum receptaculum , ac toto in Orbe terrarum adhuc locus unus , in s quo , optimo Principe , boni malis impares essent. Manet tamen si honor legum, nihilque ex publica utilitate ConVulsum 3 nec poena cuiquam remissa , sed addita est ultio : fotumque mutatum, quod jam, non delatores, sed leges timentur. At fortasse non eadem severitate 7 Fiscum, qua aerarium , cohibes. Immo tanto maiore , quanto plus tibi licere 8 de tuo, quam de publico credis. Dicitur 9 Actori, atque etiam Procuratori tuo : In jus veni, sequere ad tribunale nam tribunal quoque

I Benevolentiae, O gloria, si dimisa paul sim praestitisses. a Sine serepitu , O litibus.

3 Saturnus , in cujus tutela aerarium est.

4 Proprie est, ubi vestes deponunt , qui I mantur In balneis: his metaphorice. 3Jam es Iocus , ut olim , ubi sub optimo Principe innocentes a raptoribus vincerentur.5 Delatores abstulisti, non idcirco , qui aera- νύ leges violant, impunes abeunt . I Iri vias eirca tecuniam ad te spectantem , qua ei ea publieam . 8 condonare aliquid. s Qui Teι rual agit , libere voeatur in iudicium .

48쪽

excogitatum I cruciatu est par caeteris, nias illud a litigatoris amplitudine metiaris. 3 Sors , S urna Fisco judicem assignat. Liacet rejicere, licet exclamare : Hunc nolo ,

iam idus es , O bona seculi parum inte init : silum volo, Ccsarem 3 fortiter amat. Eodem foro utuntur Principatus, ScLibertas. Quae praecipua tua gloria est , far pius vincitur Fiscus 3 cujus mala causa nunquam est, nisi sub bono Principe. Ingens hoc meritum: majus illud, quod eos Pr curatores habes, ut plerumque cives tui non alios judices malint: liberum est autem disceptandi dicere ; Nolo eum eligere : neque enim ullam necessitatem muneribus tuis a Gdis; ut qui scias , hanc esse beneficiorum principalium summa in gratiam, si illis de non uti licet. Onera G imperii , pleraque vectigalia institui, ut pro utilitate communi , ita singulorum injuriis , coegerunt. His 7 vigesima reperta est s tributum tolerabile , & facile haeredibus dumtaxat extraneis , C d

I A te constitutum et non minus rigidum Faena, quam catera. 2 In hoc dispar, quod

qui litigat, Caesar est . 3 Sorte judex educia rur , O recusari potest fu pectus. G amlibertatem Caesar hoc tempore concedax. si

proinde non metuit , si contra te judicet. 6 Imperia necessitas vectigalia Instituit, fusi utilia Reipublieae, ita privatis incommoda. 7 Ab Augusto,ut qui haereditatem acciperent, vigesimam solverent , praesertim extranei , qiabus grave non est partem folvere , eum i lis haereditas obvenit, saepe inopinaτο .

49쪽

m domesticis grave. Itaque illis I irrogatumost, his remissum. Videlicet quod manifestum erat, quanto cum dolore laturi, seu potius non laturi, homines essent, destringi aliquid, di abradi bonis ue quae sanguine, gentilitate , a sacrorum denique societate, meruissent 3 quaeque nunquam ut aliena , &speranda, sed ut sua, semporque eossessa, ac deinceps proximo cuique transmittenda cepissent. Haec ira ansuetudo legis 3 veteribus civibus servabatur: novi , seu per ψ Latium in civitatem, seu beneficio Principis venissent, nisi sinuit cognationis jura impetrassent, s at enissimi habebantur , quibus conjunctissimi fuerant. Ita maximum beneficium vertebatur in gravissimam injuriam ;civitasque Romana instar erat odii, dc discordiae, & orbitatis , cum carissima pignora salva ipsorum pietate , 5 distraheret. Inveniebantur tamen , quibus tantus amor nominis nostri inesset, ut Romanam Civitatem , non vigesimae modo, Verum etiam

affinitatum damno bene compensari putarent . Sed his maximE debebat gratuita

i confirmatum . a Tali adoptione , utissidem Deris intersent, quae Diis penalnus irimatim a tota familia fierent. 3 Hoc indulto fruebantur, qui erant antiqua cIvitate. Ueripti in Latinis Coloniis, aut a Prῖncipe civitate donati. 3 Adeoque vigesimam solvebant, cum haeredes ἰnstituerentur etiam ab iis , quibus erant eonjunctissmi. 6 Tanquam alianos reciperet sine eorum culpa , quos iis a genuerat. 7 civitas Romana.

50쪽

contingere , a quibus tam magno aestimabatur. Igitur I Pater tuus sanxit , ut quod ex Matris ad Liberos , ex Liberorum bonis pervenissent ad Matrem , etiam si cognationum iura non recepistent, cum et civitatem adipiscerentur , ejus vigesimam ne darent. Eandem immunitatem in paternis bonis Filio tribuit, si modo reductus esset in Patris potestatem; ratus improbe, & insolenter, ac pene impid his nominibus inseri a Publicanum , nec sine piaculo quodam sanctis mas necessitudines, velut intercedente vigesima , scindi : nullum esse tanti vectigal , quod Liberos, ac Parentes faceret extraneos. Hactenus ille parcius fortasse , quam decuit optimum Principem, sed non parcius, quam optimum Patrem, qui optimum adoptaturus, hoc quoque Parentis i dulgentissimi fecit, quod delibasse quaedam, seu potius demonstrasse contentus, largam, ac prope intactam benefac;endi materiam 4 Filio reservavit. Statim ergo muneri ejus liberalitas tua astruxit , ut, quemadmodum in Patris Filius, sic in haereditate Filii Ρateresset ue immunis; nec eodem momento, quo

Pater esse 5 desiisset, hoc quoque amitteret, quod Z fuisset. Egregie, Cce sar, quo

lacrymas parentum vectigales esse non pate-C a ris. I TVerva. et Intellie Romanam,1 ostquam ει Coloniis fuisset: aliud enim erat civem Latinum esse , . aliud Romanum . 3 Ε crorem

tributi. 4 Idest tibi. s tributo , si sitiuι

moreretur. 6 Filii morte. 7 Solvens tributum , ut extraneu1.