Caii Plinii Caecilii Secundi Novocomensis Panegyricus Nervae Trajano Augusto dictus. Cum notis. P. Thomae Cevae

61쪽

delis recti Magister est metus . Melius homines exemplis docentur, quae in primis hoc in se boni habent, quod approbant, quae praecipiunt fieri poste . Et quis terror V luisset efficere, quod reverentia tui effecit λObtinuit aliquis , ut- I spectaculum Pantomimorum Populo Romano tolli pateretur , sed non obtinuit ut vellet. 2 Rogatus es tu , quod copebat alius , coepitque esse beneficium, quod necessitas suerat. Neque

enim a te minori 3 concentu , ut tolleres Pantomimos , quam a Patre tuo, ut restitueret, exactum est. Utrumque recte s nam& restitui oportebat, quos sustulerat maIus . Princeps, & tolli restitutos. In his enim, quae a malis bene fiunt, hic tenendus in m dus , ut appareat , auctorem displicuisse, non factum . Idem ergo Populus ille aliquando s scenici Imperatoris spectator, dc plausor, nunc Pantomimis quoque a Versatur, & damnat est minatas artes , Scindecora saeculo studia. Ex quo manifestum est, ε Principum disciplinam capere etiam Vulgus; cum rem, si ab uno fiat, severissumam secerint omnes . Macte hac gravit

o a Seen os GeΠiculatores eiis ex Urbe a Tiberio , ct Nerone populus aegre tulit, nec motuuset: idem sub Domitiano. a Te populus rogavit, tan quam beneficium accepturns, si ejicerentur is 3 Communi rogatione . 4D- mitianus . s Neronis mimicam aliquando amrem in Ibena exercentis. 6 Iden , Populum cum Principe consentire etiam in re severu

ma, quae fiat . Principe .

62쪽

etis gloria, Caesar, qua consecutus es, ut .

quod antea vis, & imperium, nunc I m res vocarentur. Castigaverunt vitia sua a

ipsi, qui castigari merebantur; iidemque

emendatores, qui emendandi suerunt. Itaque nemo de servitute tua queritur , & liberum est queri. Sed, cum ita I comparatum sit, ut de nullo minus Principe querantur homines , quam de quo maxime licet; tamen in saeculo nihil est, quo non omne hominum genus laetetur, & gaudeat. Boni provehuntur; mali qui est tranquillissimus status civitatis) nec 3 timent, nec timentur. Mederis erroribus , sed implorantibus : omnibusque , quos bonos facis , hanc astruis laudem , ne coegisse videaris.

Quid vitam p quid mores juventutis λ quam si principaliter formas ρ quem honorem dicendi magistris p quam dignationem sapientiae doctoribus habes p ut sub te spiritum, de

sanguinem, & patriam receperunt studia, 'uae priorum temporum 7 immanitas exiliis puniebat, cum sibi vitiorum omnium conscius Princeps inimicas vitiis artes, non odio magis, quam reverentia reIegaret. At tu easdem artes 8 in complexu , oculis, auribus habes praestas enim , quaecunque Praecipiunt, tantumque eas diligis,quantum

I communis e tam votantas O genius . a cives olim adscenisa troclives . I Usu con-ringat . 4 Te Principe , his ' temporibus.

5 . su metu , sed amore boni fiunt. 5 Splendide , ae liberaliter. 7 Domitiani . 8 Am-llecteris, spectas, audis.

63쪽

64 ab illis I probaris. An quisquam studia

humanitatis professus , non cum omnia tua, tum vel in primis laudibus ferat et admissionum tuarum facilitatem p Magno quidem animo 3 Parens tuus hanc , ante vos Principes, arcem, publicarum aedium nomine

inscripserat : frustra tamen , nisi 4 ad ptasset, qui habitare , ut in publicis posset. Quam bene cum titulo isto moribus tuis convenit, quamque omnia sic facis,tanquam non alius inscripserit i Quod enim forum , quae templa tam reserata λ Non capitolium , ue ipsaque illa adoptionis tuae sedes magis publica, magis omnium . Nullae obices , nulli si contumeliarum gradus; superati iaque jam mille liminibus ultra semper aliqua dura , dc obstantia. 7 Magna ante te νmagna post te , juxta tamen maxima quies. Tantum ubique silentium, tam atriis pudor, ut ad parvos penates , & larem angustum ex domo Principis modestiae , & tranquillitatis exempla reserantur. Ipse autem ut excipis omneS , ut expectas, ut magnam partem dierum inter tot Imperii curas , quasi per otium, transigis λ Itaque non, ut alias at

s Non fele tuas virtutes in argumenxum sumunt. a Praesertim facilem ad te omniabus aditum . 3 P erva Palatium , quod an re,

tanquam arx, clausum erat , omnibus tanquam publicas aedes patefecit . Te suique adeundum. s ovis Templum , 6 A c-ο-dibus liminum jam repellentibus , jam repar dantibus Oe. 7 cirea , ct coram te nullnanretiiugo

64쪽

tarditate : sed securi, & hilares , cum com modum est, convenimus 3 & , admittente

Principe, interdum est aliquid, quod nos

domi quasi magis necessarium teneat, excu-- sati semper tibi, nec unquam excusandi s mus. Scis enim a sibi quetuique praestare, quod te videat, quod te frequentet, ac tan

to liberalius, ac diutius voluptatis hujus

copiam praebes . Nec a salutationes tuas seoa, & vastitas sequitur: remoramur, T siuimus , ut in communi domo , quam n

per 3 illa immanissima bellua plurimo te

Tore munierat, cum, velut quodam specu inclusa, nunc propinquorum sanguinem lamberet, nunc se ad clarissimorum civium strages, caedesque proferret. 4 Obversaba

tur soribus horror , & minae , & par metus admissis, &excIusis. Ad haec ipse occursa quoque , Visuque terribilis : superbia in fronte, ira in oculis, foemineus pallor in corpore, in ore impudentia multo rubore suffiisa. Non adire quisquam, non adi qui audebat, tenebras semper , secretumque captantem, nec unquam ex solitudine ua prodeuntem, nisi ut solitudinem faceret. Ille tamen, quibus sibi parietibus , de muris salutem suam tueri videbatur, dolum secum, & insidias, & ultorem scelerummum i Id facere in gratiam sui. 2 Quas cives mane Principi de more ferunt. 3 Ds miti nus , qui in remoto Palatii eubieulo a quibusdam gladiatoribus trucidatus eri. 4 Caeterum

tam timens sibi, quam cuique terribilia .

65쪽

Deum inclusit; dimovit, perfregitque custodias poena, angustosque per aditus, ει , obstructos non secus, ac per apertas fores, Scinvitantia limina irrupit: I longeque tunc illi divinitas sua, longe arcana illa cubilia, saevique secessus, in quos timore, & supe bia , & Odio hominum agebatur. Quanto nunc tutior, quanto securior eadem domuia postquam et ejus non credulitatis, sed amo xis excubiis , non solitudine , & claustris , sed civium celebritate defenditur λ Ecquid ergo discimus experimento fidissimam esse custodiam, Principis ipsius innocentiam p3 Haec arx inaccessa, hoc inexpugnabile

munimentum, munimento non egere. Frustra se terrore succinxerit, qui septus caritate non fuerit: armis enim arma irritantur. Num autem 4 serias tantum partes dierum in oculis nostris, coetuque consumis p non sremissionibus tuis eadem frequentia, eademque illa socialitas, interest ρ Non tibi seminper 5 in medio cibus, semperque mensa

communis p non ex convictu nostro mutua voluptas λ non provocas reddisque sermones p non ipsum tempus epularum tuarum, cum frugalitas contrahat , extendit 7 h

eantur, lege herus , vel adde , ejus Dominus. 3 Ide I, maximum eri munimentum , m nimento non indigere . Mane , in negotiis.s Solatiis pomeridianis. 6 In publico . 7 Sermonibus , aeroamare Oc.

66쪽

manitas ρ Non enim ante medium diem rdistentus solitaria coena , spectator adnot torque convivis tuis immines ρ nec jejunis,& inanibus, plenus ipse eructans , non tam apponis, quam a objicis cibos, quos dedigneris attingere λ 3 aegreque perpessus superbam illam convictus simulationem , rursus te ad clandestinam ganeam, occultum que luxum, refers p Ergo non aurum, nee argentum , nec exquisita ingenia coenarum,sea suavitatem tuam, iucunditatemque miramur , quibus nulla satietas adest , quandosncera omnia, & vera , & ornata gravitate. Neque enim aut peregrinae superstitionis mr steria , aut obscoena petulantia mensis Principis oberrat, sed benigna invitatio, di liberales joci, & studiorvin s honor. I dE tibi parcus , dc brevis somnus, nullum, que amore nostri si angustius tempus, quam quod sine nobis agis. Sed , cum rebus tuis, ut participes I perfruamur, quae habemus ipsi, quam propria, quiuii nostra sunt λ Non enim exturbatis prioribus dominis omne stagnum, omnem lacum , omnem etiam saltum immensa possessione circumvenis,nec unius oculis flumina , fontes, maria deserviunt. Et quid Caesar non suum videat λ s

I Laute Fransus elam sub meridiem . a P Ilipse praegi Hans . 3 Simulate , ac superbe DHidient cibos in convictu . 4 Chori cantantium superctitissa , aut einaedi, O scurra . 5 Sermo eruditus. 6 P am Hatim redis.7 Et tua concedis , nec no Ara rapis. 8 2 omtu , ut alii, privatas opes imieris aequa ii .

67쪽

tandemque Imperium Principis , suam patrimonium , majus est ρ Multa enim ex patrimonio resert in Imperium , quae priores Principes occupabant f non ut ipsi fruere

tur, sed ne quis alius. Ergo 1 in vestigia , sedesque nobilium immigrant pares Domini , nec jam clarissimorum virorum receptacula habitatore servo teruntur, aut foeda vastitate procumbunt. Datur intueri pulcherrimas aedes , deterso a situ , auctas , ac Vigentes. Magnum hoc tuum non erga homines modo , sed erga tecta ipsa , meritum, sistere ruinas, solitudinem pellere , ingentia opera 3 eodem , quo extructa sunt, animo ab interitu vindicare. Muta quidem illa &anima carentia , sentire tamen & laetari videntur , quod niteant, quod frequententur,=uod aliquando coeperint esse donum cientis. Circumfertur sub nomine Caesariss tabula ingens rerum venalium: quo sit detestanda avaritia illius, qui tam multa concupiscebat , cum haberet supervacuatam multa . Tunc fi exitialis erat apud Principem huic laxior domus , illi amoenior villa. Nunc Princeps in hac eadem dominos

quaerit, ipse inducit: ipsos illos magni ali

I In dirutas villas olim nobilium , nobiles ἰtem Domini Decedunt, non fervi, non va

Littas . a Squallore. 3 Magnifico . 4 caes ris , qui prudenter ea Nobilibus eoneessit. 2GFιegas eum aliis, Domin ἰ non fervientis . 3 Index eorum quae in aula superstisebant a Domitiano congerita. 5 Nam ea de ea a illos Tyrannus proscribebat.

68쪽

6squando Imperatoris hortos , Illud nunquam nisi Caesaris i Suburbanum, licemur , emimus , a implemus . Tanta benignitas Pri cipis , tanta securitas temporum est, ut ille nos principalibus rebus existimet dignos :nos non timeamus, quod digni esse videmur . Nec vero emendi tantum civibus tuis copiam praebes, sed amoenissima quaeque lasegiris,& Uonas.Ita, inquam,donas,in quae ele-cius,in quae adoptatus es:transfers, quod judicio accepisti; ac nihil magis tuum credis , quam quod 3 per amicos hab es . Idem tam

parcus in aedificando , quam diligens intuendo. Itaque non , ut ante immanium transvectione saxorum s urbis tecta quatiuntur : stant securae domus 3 nec iam templa nutantia. Satis est tibi , nimiumque, cum successeris frugalissimo principi, magis 6 rejicere aliquid , & amputare ex his , quae Princeps tamquam necessaria reliquit. Praeterea Pater tuus usibus suis detrahebat, quae fortuna imperii dederat s 7 tutius, quod Pater . At quam magnificus in publicum es p Hinc porticus, inde delubra o

culta celeritate properantur 3 ut , 8 non consummata, sea tantum commutata videantur. Hic immensum latus Circi Tempi 1 Totum semper a Caesare oecupatum . et Habitamus. 3 Iden, quod amicis donariL4 Ad usum tuum privatum . s Ut sub Domiatiano . 6 Donare . I Lege potius ς tu jus, quod Pater ι iden tu donas , quae non fortu

το , sed Iure adoptionis accepi ii . 8 risu condita, sed reparata.

69쪽

st .

plorum pulcritudinem I provocat : digna Populo victore gentium sedes s nec minus ipsa visenda, quam quae ex illa spectabuntur : visenda autem cum caetera specie , tum

quod aequatus Plebis, ac Principis locus. Siquidem per omne spatium una facies, omnia continua , 8c pari a s nec a magis proprius spectandi Caesaris suggestus , quam propria, quae spectet. Licebit ergo civibus tuis invicem contueri : dabitur non cubiculum Principis , sed ipsum Principem cernere in publico, in populo sedentem , POp Io , cui locorum s quinque millia adjecisti.

Auxeras enim numerum ejus , congiarii facilitate, majoremque in posterum suscipi liberalitatis tuae fide jusseras . s Horum unum si praestitisset alius, illi jam dudum

radiatum caput, & media inter Deos 5 s des auro staret aut ebore : augustioribusquearis , & grandioribus 7 victimis , invocaretur. Tu delubra 8 non nisi adoraturus intras; tibi maximus f honor excubare pro templis, postibusque praetexi. Io Sic fit cum Templis contendἰe. 2 2s ee singula vis eri locus , quo sedeas populo latam spectabilis . 3 so. millia legendum suspicatur Lialsius . 4 Ptares liberos procreari ut supra .ue sperum splendidorum . 6 Consecratus, ini ter Liatuas Deorum frderet. 7 ouae majoribus Diis mactari solent. 8 P sn adorandus.s Satis tibi. Hatuae ruae extra templum qu si postibus attexantur . Io Ide Ai , ut quamquam Deorum faLilium non attigeris, Deἰ tamen inter homines honorem assequaris.

70쪽

7I fit, ut Dei summum inter homines fasti- ilium serves, cum Deorum ipse non adeptus. Itaque tuam statuatri in vestibulo Iovis Optimi Maximi unam , alteramve , & hanc

aeream cernimus : at paulo ante aditus omnes,omnes gradu S,totaque area, hinc I auro,

hinc argento relucebat, seu potius polluebatur : cum incesti Principis statuis permixta Deorum simulacra sorderent. Ergo istae

quidem aereae, & paucae manent, manebuntque , quamdiu Templum ipsum : illae autem aureae, & innumerabiles , a strage ,& ruina, publico gaudio litaverunt . Iuvabat illidere solo superbissimos vultus , instare ferro , saevire fecuribus, ut si singulos ictus sanguis , dolorque sequeretur. Nemo

tam temperans gaudii, 3 seraeque laetitiae, quin instar ultionis videretur , cernere laceros artus, truncata membra , postremo truces , horrendasque imagines abiectas, excoctasque flammis, ut ex ue illo terrore ,& minis, in usum hominum, ac Voluptates , ignibus mutarentur. Simili reverentia, Caesar, non apud G Genium tuum bonitati tuae gratias agi, sed apud numen Iovis Optimi Maximi pateris : illi debere nos quidquid tibi debeamus:illius,quod bene sa-ciasi Aure A Aa tuis ta C Itolio. et Mortuo Domitiano , Statuae illius omnes a populo at-τrtiae , atque ex iti nummi excusi sunt. 3 Divi Tyranni mors expecZata . Species

vindiciae . s quem Hatuae Domitiani spirabant. G Statuam tuam , sed 'Iovis.