Caii Plinii Caecilii Secundi Novocomensis Panegyricus Nervae Trajano Augusto dictus. Cum notis. P. Thomae Cevae

51쪽

sdeat; nec I socium haereditatis accipiat, qui non habet et luctus: nemo recentem , di attonitam orbitatem ad computationem Vocet, cogatque Patrem, quid reliquerit

Filius, scire . 3 Augeo P. C. , Principis munus , cum ostendo liberalitati ejus inesse rationem s ambitio enim , & jactantia , re effusio, di quidvis potius, quam liberalitas existimanda est , cui ratio non constat. Dignum ergo, Imperator , mansuetudine tua, minuere orbitatis injurias, nec pati

quenquam , Filio amisso insuper assci 4 alio dolore. Sic quoque abunde mi sera res est, Pater Filio solus haeres : quid si s cohaeredem non a Filio accipiat ὸ Adde , quod, cum Divus Nerva sanxisset, ut in paternis bonis Liberi necessitate vigesimae solverentur, conῖ ruenS erat, eandem immunitatem

Parentes 1n Liberorum bonis obtinere . Cur enim Posteris amplior honor, quam MajOxibus habereturὸ curve non si retro quoque recurreret aequitas eadem p Tu quidem ,

far, illam exceptionem removisti si modo Filius in potestate Patris fuisset a intuitus, opinor , vim , legemque naturae, quae semper in ditione Parentum esse Liberos jussit s,ec, uti inter pecudes, sic inter homines

et FMeum . a Soetam in luctu . I Hane Traianam liberalitatem potius amplifico, cum Fationi consentaneam dico: nam, nisi emer, nee liberalitas diceretur. 4 Diminuta haereditate . s Fiseum. 5 A Filio ad Parentes.

7 Euam clausulam supervacaneam reputon

52쪽

potestatem , & imperium valentioribus dedit . Nec vero contentus I primum cognationis gradum abstulisse vigesimae, secui dum quoque exemit, cavitque , ut in s roris bonis frater, dc contra in fratris soror, utque aVus , avia in neptis , nepotisque , dc invicem illi servarentur immunes. His quo quE, a quibus per Latium Civitas Romana patuitiet, idem indulsit ; omnibusque inter se cognationum jura commisit, simul,& pariter, & more naturae; 3 quae priores Pr1ncipes a singulis rogari gestiebant, non tam praestandi animo , quam negandi. Ex quo intelligi potest, quantae benignitatis, quanti spiritus fuerit, sparsas , atque sui ita dicant, laceras s gentilitates colli fere , atque connectere , & quasi renasci ju-ere : 6 deserre , quod negabatur, atque

id praestare cunctis, quod saepe singuli non impetrassent: postremo ipsum sibi eripere

7 tot beneficiorum occasiones , tam numerosam 8 obligandi, s imputandique materiam. Indignum credo ei visum , ab homine peti , quod Dii dedissent . Sorores estis, S Frater a Avus, de Nepotes: quid est ergo , cur io e setis , ut sitis , vobis estis. Qui pro caetera sua moderatione non C 3 mi-I Traianus eonsanguineos etiam In fecundo gradu eximit ὰ υeerigali. a Benesicio Principis . 3 Privilegia . Paterni . s Famialias. 5 Ultro concedere . 7 Si vigesima in Fiscum cederet. 8 Singulos , quibus concessi set rogatus . s ostentandi . Io Principe enam uς consanguinei sitis, ex vobis habeςis.

53쪽

14 minus invidiosum putat dare haereditatem , quam auferre . Laeti ergo adite I honores, capessite civitatem ; neminem, a hoc neo cessitudinis, abruptum velut truncum, a putatumque destituet: iisdeni omnes , quia bus ante , 3 pignoribus , sed 4 honestiores, perfruentur. Ac ne remotus quidem, jamque deficientis affinitatis gradus a qualibet quantitate vigesimam s inferre cogetur. Statuit enim communis omnium Parens summam, quae 5 Publicanum pati possit. Carebit onere vigesimae parva , di exilis ha xeditas; & si ita gratus naeres volet, tota Isepulcro, tota funeri servetur : nemo obse ator , nemo castigator adsidet. Cujuscumque modi ea pecunia ex haereditate alicujus obvenerit, securus habeat, quietusque pos-sdeat. Ea lex vigesimae 8 dicta est, ut ad periculum ejus perveniri, nisi opibus, non possit. Conversa est iniquitas in gratulati nem , injuria in votum : optat haeres, ut Vigesimam debeat. Additum s est , ut qui ejusmodi ex causis in diem edicti vigesimam deberent, nondum tamen intulissent, non

-I In coloniis . a Sua nectisitudo nem In Ideerit, veluti abrupto . 3 Bonis , O consanguineis . 4 Honoribus aucti . s Ne ii quia dem , qui subjaeent legi, eum gradus est re- Motus , cogentur solvere , si tenuis os haere ditas. 6 Exactori subjaceat . 7 Illius , qui haereditatem reliquit. 8 A Traiano statuta , Ni vigesimam nemo folvat, nisi qui diversiarus te , ut ne se erent ii, qui saturo die non solvi ent.

54쪽

inferrent. At in praeter tum subvenire ne Dii quidem possunt a tu tamen subvenisti, cavillique , ut desineret quisque debere, quod non esset postea debiturus. Idem sectiasti, ne i malos Principes habuissemus: quo ingenio , si natura pateretur 3 quam libe ter tot spoliatis, tot trucidatis sanguinem, di bona resudisses p Vetuisti exigi, quod de- .

beri non tuo saeculo coeperat. Alius, a ut contumacibus irasceretur, tarditatemquae

solvendi dupli, vel & quadrupli irrogati

ne mulctaret; tu nihil referre 3 iniquitatis existimas, exigas, quod deberi non oportuerit , an conitituas, ut debeatur, Feres , Caesar, 4 curam , & solicitudinem Cons Iarem p nam mihi cogitanti, eundem te seollationes remisisse , donativum reddidisse, congiarium obtulisse , delatores abegisse, vectigalia temperasse , interrogandus videris , satisne computaveris Imperii redditus, an tantas vires habeat frugalitas Principis , 5 ut tot impendiis, tot erogationibus sola sufficiat p Nam quid est causae, cur 7 aliis quidem, cum omnia raperent, & rapta re tinerent, ut si nihil rapuissent , nihil detinuissent, desuerint omnia : tibi, cum tam inulta largiaris, & nihil auseras, omnia supersint ρ Nunquam Principibus defuerunt, C r qui 'I si tenues haereditates raperent. Σ Idest, veluti. 3 Pariter iniquum reputas. In me jam consule . s Aurum coronarium, O alta Provinetarum dona quotannis Caesari conferenda . 6 Congiaris , donativo , ludo, spectaculis G. 7 Principibus.

55쪽

i qui fronte πravi, &tristi supercilio ut Iitatibus Fisci contumaciter adessent, Merant Principes ipsi sua sponte avidi, & r paces , & qui Ma istris non egerent , plura

tamen semper a a nobis contra nos didice-xunt. Sed ad tuas aures, elim eaeteris omnia

hus , tum vel maxime avaris 3 adulationi-hus , obstructus est aditus. Silent ergo, dcquiescunt, di postquam non est, cui suade tur, qui suadeant, non sunt: quo eVenit, ut tibi cum plurimum pro tuis, plus tamen pro nostris moribus debeamus. Locupletabant , & Fiscum , & AErarium non tam sVoconiae, & Iuliae seges, quam Majestatis

E singulare , di unicum crimen eorum , qui crimine vacarent. Hujus tu metum penitus

sustulisti , contentus magnitudine , qua nulli magis earuerunt, quam qui sibi Majestatem 7 vindicabant. Reddita est amicis fides, Liberis pietas, 8 obsequiunt servis: erentur, & parent, dc Dominos habent.

Non enim jam servi s Principis nostri amia

, ei, x R MI exactores , caesareἰ FIFἰ proeur

νονes . a Eorum mἰnsris, qui ut adularemur, nova onera excogisabamus, quae Princeps im- Onerex. 3 Eorum , qui nova avaritiae inventa insuffurrant. nos ab omni adulatio- me , O avaritia expurgasti. s De haeredit τε In fer minas , praeter dotem , non transferenda , sed ad FMenm . si cujus titulo delatores Meusabant , si quis innocens dimes esset. 7 Arrogabant. 8 Er a Dominos , quos pase sim acinore majestatis audebant. 9 Idest, τι-bi non amisus es fervus, sed dominus .

56쪽

ei, sed nos sumus: nec Pater Patriae alienisse mancipiis cariorem , quam civibus suis credit. Omnes accusatore domestico liberasti, unoque I salutis publicae si no illud , ut sie dixerim , servile bellum sustulisti. In auo non minus servis , quam dominis pro itisti: hos enim securos , illos bonos fecisti. Non vis interea laudari, nec fortasse Σlaudanda sint, grata sunt tamen recordantibus , 3 Principem illum in capita dominorum servos subornantem, monstrantemque crimina , quae tanquam delata puniret: magnum , & inevitabile , ac toties cuique experiendum malum, quoties quisque similes Principi servos haberet. In eodem genere ponendum est, quod testamenta nothra secura sunt 3 nec unus omnium, nunc quia scriptus haeres , non tu falsis , non tu

iniquis tabulis advocaris. Nullius s ad te iracundia , nullius impietas , nullius furor confugit; nec, quia offendit alius, nuncuparis , sed quia ipse meruisti. Scriberis ab amicis, ab ignotis preteteriris; nihilque inter privatum , A Principem, interest , nisi quod nunc a pluribus amaris, nam di plures amas. Tene , Caesar, hunc cursum , dc probabitur C ue expe- I suam In tuis deeretis unice speerasti, in quasi tesseram dabas , salus publiea . et Gnidenim , si υrannica vetas . 3 Domitianum , qui fervis dicebat, quibus de rebus Dominos accusarent. 4 in Domitianus, haeres mend

ei seripto per fraudem substitutus . s 2 ora teli constituunt haeredem , qui Iμοι exbae redant Ufensi, O irati.

57쪽

experimento, si ne seracius , & ubetIus , non ad laudem modo, sed ad pecuniam Ρrincipi, 1 si1 haerede illo mori homines velint, quam si cogantur . Donavit a Pater tuus multa , & ipse donasti : 3 cesserit parum gratus, manent tamen ii, qui bonis ejus fruantur, nihilque ex illis ad ic , nisi gl xia , redit. Nam liberalitatem jucundiorem debitor gratus , clariorem ingratus facit. Sed quis ante te laudem istam pecuniae pra

tulit λ Quotusquisque Principum 4 ne id quidem in patrimoniis nostris suum duxit, quod esset ue de suo λ Nonne, ut Regum,

ita G Caesarum munera illitos cibis hamos, Upertos praeda laqueos aemulabantur , cum privatis facultatibus velut hausta , & 7 multiplicata , retro secum, quidquid attig Tant , referrent λ Qu,m utile est, ad usum g secundorum per adversa venisse λ Vixisti nobiscum, periclitatus es , timuisti, quae tunc. erat innocentium vita , scis, & expertus es , quantoperE detestentur malos Principes,

etiam

a Styrtaeipem sponte haeredem faciant, quἰ

se mori sentiunt , quam Oc. 2 Nerva. y Deeesserit e vita quis ditatus a Nerva, quynon te , sed extraneum haeredem elegerit: tua

gloria eri , si vIvant, qui a Patre tuo accepe-νinr- 4 2 e partem illam quIdem ex nostris bonis . s Ι donassent . 6 Alii , ut Reges amari , speeis donationis pauca dederunt , ut totum raperent haeredes facti specie gratitudinis. r Ide A implisata traherent saevitaterpri atorum ad Fiseum. S Ad trostera ter

adversa in

58쪽

. s.

etiam qui I malos faciunt . Meministi, quae optare nobiscum , quae sis queri soliatus . Nam a privato judicio Principem seris, meliorem immo te praestas , quam tibi alium precabare. Itaque sic imbuti sumus, ut quibus erat summa votorum,melior pessiamo Princeps, iam non possimus , nisi optimum , serre . Nemo est erso tam tui, tam

ignarus sui, ut 3 locum ipsum post te concupiscat. Facilius est, ut esse aliquis succeiasor tuus possit, quam ut velit. Quis enim curae tuae molem sponte subeat, quis comparari tibi non reformidet Θ Expertus & ipse es, quam sit onerosium succedere bono Pri cipi , & afferebas excusationem 4 adoptari. An s prona , parvaqua sunt ad aemulandum, quod nemo incolumitatem si tu pitudine rependit λ SaIva est omnibus vita, MI dignitas vitari nec jam consideratus, ac sapiens,qui statem in tenebris agit.Eade quippe sub Principe virtutibus praemia,quae in libertatesnec benefactis tantum ex conscientia merces, sed etiam praemia sunt. Amas constantiam civium, rectosque, ac vividos ani-mOS, non ,ut alii, contundis, ac deprimis, sed foves, & attollis. Prodest bonos esse , cumst 8 satis , abundeque , si non nocet . His honores, his sacerdotia, his provincias of-C is serS, 2 Eosdem Pνλeθex , adulatione . a Sis geris Principatum , uti privaxus gerendum Ddicabas. 3 Imperium. uod non quα- sieras. 1 Facilia. G Vitia quaerit, se malo Principi similem praenans. 7 Virtus nunc palam se orientat. 8 Sub T anno is

59쪽

sers; hi amicitia tua , hi iudicio florent di r

acuuntur isti integritatis , dc itidustriae pretio: a similes, & dissimiles, alliciuntur; nam

praemia bonorum , malorumque , bonos , ac malos faciunt. Huci adeo 3 ingenio valent, ut non turpe , honestumque, prouubenὲ,ac secus,cessit, expetant, fugiantve : caeteri ubi laboris inertiae , vigilantiae somno , frugalitatis luxuriae merces datur, eadem ista, quibus alios artibus assecutos vident , consectantur 3 qualesque tant illi , tales esse, dc videri volunt; & dum volunt, fiunt. Et priores quidem Principes, excepto Patre tuo, praeterea 3 uno, aut alteroi & nimis dixi) vitiis potius civium , quam

virtutibus laetabantur : primum , quod in alio sua quemque natura delectat ; deinde quod patientiores servitutis arbitrabantur, o quos non deceret esse nisi servos. Horum 7 in sinum omnia congerebant f bonos autem otio, aut situ abstrusos , dc quasi sepultos, non nisi 8 delationibus , di periculis in lucem , ac diem proserebant. Tu amicos. ex optimis legis : εc, hercule, aequum est, esse eos carissimos bono Principi, qui invisi

malo I Ad praeclare agendum vistutis praemis incitantur . a Sive jam boni essent , sive etiam mali. 3 Paucἰ tam sunt constantes , Bi non eligant vitἰum aut virtutem, prouo alteνutri praemium damr. 4 Ubi merces t Ooris datur inertiae cte. s Augurio Tito.

6 Molles, O pravos . 7 tis benefiei erant. 8 Derelicti, O lasanus , in lucem prodibant

eum accusarentur,

60쪽

malo fuerint. Scis , ut sicut diversa naturae a Dominatio, & a Principatus , ita non aliis esse Principem gratiorem, quam qui maxime Dominum 3 graventur HOS ergo provehis, & ostentas, quasi specimen,& exemplar, quae tibi s secta vitae , quod hominum genus placeat: dc ideo non 6 ce suram adhuc, non I Praesecturam morum recepisti: quia tibi bencficiis potius, quam remediis ingenia nostra experiri placet, de alioquin nescio, an plus moribus conserat Princeps, qui bonos esse S patitur, quam qui cogit . Flexibiles quamcunque in partem ducimur a Principe : atque, ut ita dicam , sequaces sumus. Huic enim cari, huic probati esse cupimus , quod frustra speraverunt s dissimiles: eoque obsequii continuatione pervenimus , ut prope omnes homines

Io unius moribus vivamus. Porro non tam

sinistre constitutum est , ut, qui malum Principem possumus , bonum non possimus imitari. Perge modo, Caesar,&Vim, effectumque censurs,tuum propositum,tui actus obtinebunt. Nam vita Principis censura est , eaque perpetua . Ad hane dirigimur, ad hanc convertimur: nec tam imperio nobis

opus est, quam exemplo . Quippe Ii in desisI Vnae rigide Imperat fervis. a Gui leniter cives regit. 3 Pati recusent . 4 μῶυrannidem aversantur . s Mnasi indicer, placere tibi, qui amant libertatem . 5 in C. Caesar . 7 Ut Augurius . Ut Princepx , quam ut rigidus censor . s Mali 'eives