Laurentius Abstemius lectoris. Iunior hic Asper doctique Palæmonis ars est vtraque Donati & nobilis editio Seruius huic hæret doctus ..

발행: 1503년

분량: 97페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

31쪽

Aut sunt praesentia,ut O maxime nunc. Aut numeru significantia adverbia.ut semel.bis,ter. Aut ordine,ut iterum temo,quar,ro.Sunt adverbia etiam negandivit non.haut. prohibedi ut ne. Aut promittendi,ut etiam quidni. Aud demonstrandi, ut en e ce. Aut Optandi,ut utinam . Aut interrogandi.ut cur quid,quam nempe. Aut similitudinis ut ita perinde,ueluti,ceu itidem,quasi. qualiter & aliter.Et dubitandi.ut fortasse. Aut personaliter fiunt ut mecum te .aut elective ut potius:aut discretiue ut seorsum. Et congregative,ut una pariter simul.Aut declinative,ut landi tiis:&quae laus proxima sunt:utineatim,tuarim,raptim,sensim . tomatim.tractim. Aut sunt hortandi ut eta, Aut uocandi, ut he us. Aut respondendi,ut heu Aut euentu significan ut forte, Druitu. Aut ab animo sumi tur,ut sapienter, docte. Aut a corpore.

ut ualeter. Aut extrinsecus.ut bene.sortunate nobilitemAut mo

dum significant,ut satis largite nimis.parumper,plenquaste. Positio accidit in adverbiis clim qu da praepositiua sunt,ut qua Iite quaedam subluctiva.ut taliter. Figura adverbiorum duplex est. Aut enim simplicia sunt adverbia ut probe,aut composita ut

improbe.Qualitas,& quantitas accedunt adverbio cum aut ablsoluta sunt adverbia,ut bene,alte.aut comparativa,ut melim,sotius.Superlative ut optime,altissime.

DE PARTICIPIO.

Anicipium est pars orationis partem a nomine, partem

p a uerbo capiens a nomine genus & casunna uerbo tem pora.& significationem.ab utrol numerum.& figuram. Participio accidui sex. ignificatio tempus figura genus- numerus casus.Significationes sunt quin . Actiua quae habet duo tepora praesens,& laturum .ut legens & lecturus. Nam semper calret praeterito .Passiua quae habent duo tepora praeteritum.& sulturum. ut lectus.& legendus. Nam praesens non habet. Neutraqhabet praesens & suturum. ut ueniens uenturus. Deponens quae habet tria tempora,praesens praeteritum,& futurummi suspica suspicatus.& suspicaturus. Comunis:quae habet tempora quattuo praesens,praeteritum,& duplex futurum,ut consoIans, ns Iatus,consolatur .consolandus. mpora participiis accidunt

tria praesenS, ut legem praetentum ut lectus,suturum ut Iecturus

32쪽

R lagendiis. Animaduertendum autem de temporibus est:& Mgnificationibus participiorum: q, neo activa praeterita,net neutra,nec passiua praesentia recipiunt. Figurae sunt duae simpIex, ut egensinomposita ut res egens Genera sunt quattuor masculinuut lectus.scemi. ut lecta.neutrum ut lectum.Comune ut legens. Numeri sunt duo singulatis ut legens. pluralis ut legentes. Ca sus sunt sex. Nominatiuus ut legens.Ge. ut legentis Da. ut leges ii Ac. ut legentem Vo. ut o legens.Ab .ut a legente.

DE CONIUNCTIONE.

o niunctio est pa rs orationis copulans ordinans p sentec . tiam. Coniunctioni accidunt uis.figurasrdo. Vis est cuAut coplectendi sunt colunctiora tui et: quae aloe:Aut disiungendi ut ues,nec aut udine caeterum . Aut dubitandi ut situ

stulisiquide.Aut repetendi ut sed Aut ad aliquid ut magis. Aut

rationales sunt ut quia ideo propterea enim . Aut uincut ut immo. Aut consentiunt ut etiana ut coparans Aut rami Aut subiiciunt sententiam ut equidem enimIuero. Aut compellunt ut saut Iramel uidelicet. Aut concludunt quanim tres sunt species t latiuae ut Qq uisi&si .Praelatiuae ut si sin .Sunt & mediae hoc est quae inchoant sentcntiam:& includunt:ut Grail:quas gene Ialitet complecti diximus. Aut connexivae sunt coniunctiones ut igitur ergo proidelitat praesertim quatenus Aut rationali uae ut quoniani quidem qua quident. Aut supernexitiae ut si militer. Nam omnes suis nominibus designari no possunt pro pter multitudinem generunt:aut subtilitatem discriminum: qui . Dus aliae ab aliis differunt. Sed ex his omnibus has quas enarratuimusmiaxime usurpant. Figura coniunctionu duplex est. Nam aut simplices stan ut uti, si aut compositae. ut utinam siquidem. Ordo coniunctionibus accidit:cum quasdam in principio potnere possumusmi qqlquasdam no possumus. εἰ semper subito

DE PRAEPOSITIONE.

Raepositio est pars oratiois,quae praeposita aliis partibus p orationis uim&significationem eius adiuuat. Praemitiones sunt propemodum a ab cumide di peti praef

33쪽

an G,inter praeter propter,apud penes, trans ante, sine,erga, G. subter,am,cons pro post,circum . Cel tus uero numerus propter dissicultatem discriminandorum ab adverbiis,& coniunctiom. bus significatuum non potest comprehendi. Indubitatae tamen praepositiora existimantur ablativi casus. vii. a. ab detproinxi . Prae. Accusativi autem adnixae pleruo adverbioriani uim habet. Sunt 3 omnino. xi .adper.ob. post.trans apud .penes. ante. Pro. l .praeter.intra . Utriuis casus sunt duae. in. G. sub. Aliae praepossitiones nunq ab aliis partibus separantur:& non nisi uerbis participiis p. & adverbiis participiora. Iunguntur uerbis sic cocunni recurrit. participiis sic concurrens. Adverbiis' sicicomposite. requisite disiecte,constricte. Aliae omnino aliis partibus oratio nis carere non possunt:ut cum,apud penes,net aliis si casibus Hguntur,idest nomini, pronomini participio,ut in Cicero cum illo,cum delecto. apud Ciceronem.apud illum.apud delectu pones Ciceronem penes illum penes delectum. Conueniunt auia hae aut accusativo aut ablativo casibus. aliae separari,aut iugi possunt.ut sub .in .ex. separant hoc modo submont ex more i molle. Adiunguntur sic, subscribi irrepit. excurrit

DE INTERIECTIONE.

Naefectio est pars orationis affectum animi significans.

i aut indignantis ut hae,aut timentis,ut hae,aut recorda . tis ut liena.aut silentium iniungentis,ut ist,aut immutantis,ut at a aut admiratis,ut pape,aut phibentis,ut in ah,aut comquirentis ut hala aut gementis,ut uoi, uae,ut resectioniS,ut eua aut irridentis: ut bona,bax.ba,bo,u . FINIS.

34쪽

AELII DONATI GRAMMATICI DOCTISSIMI EDITIO PRIMA

. .πI nrit ox Est aerict sensibilis auditu quatum In ipso est. Omnis autem uox aut articulat a est. . a aut consula Articulata est:quae litteris copretu hendi potest. nsula,quae scribi non potest. DE LITTERA.Ittera est pars minesma uocis articulatae. Litterarum allar L sunt u es.aliae consonantes. Consonantium aut aliae lamivocales aliae mutae. Vocales lantiquae p se quidem proseruntur.& per se si ilabam faciunt.Sunt aute numero qn . Me ito ulHarum duae scilicet.i.&.u transeunΜn consonantium potestatem:quum aut ipsae inter se geminantur, aut quu aliis uocalibus iugunt .ut IunOMideo.ueritas,uatra. Hae autem mediae dicunc quia in quibusda dictionibus expressum sonu no habet. Δ.ut uir.ν .ut optum'. Extra qua forma V.littera interdu nec uocalis habetur,nec consonans,quu inter.q.littera consonante. Bealiquam uocalem constituitur,ut quoniam quidem. Huic etiam digama ascribi Qte quu sibi ipsa prae nitur.ut semus, uulgus. Nam.i.Iitteram geminari in una syllaba posse plurimi negant. Latinae uocales omnes produci.& corripi possunt. Atl his solis aspirari quidam existimant Semivocales sunt,quae per se quide proseruntur.sed perse*llabam non faciut. Sunt autem nume roseptem.sl.m .n.r.S.X. Ex his una duplex est.x Et liqdae quatituOr.l.m .n. r. Ex quibus .l.&.r.faciut comunem syllabam El.s. littera sitae cuiusdam potestatis eskquae in metro plerinio uim coλnantis amittit.Item ex his semivocalibus istem .slittera supponis liquidis.l.&.r.quemadmodumura quaelibet.& coena Fllaba facit. Mutae sunt.' nec PRPsem nec P se syllaba faciut. i

35쪽

Sunt autem numeris iactent b.h. d.g.h.k p.q fgdhli duae se peruacuae quibusdam imperitis esse uidentur.k &. q.qui ne sciui

quotiens.a. sinuitur. I .litteram praeponendam esse non. c. quotienS.u-seqs per.q.non p. c.scribendu.excepto cur & cum P per c. scribendum est.quia inter.q.& aliam consonantem. u.sine es tera uocali ponI non potest .h.interdum consonans .interdum aspirationis creditur nota. y.&. z.remanente quas litteras opter graeca nomina assumpsimus. Altera nan uocalis est graeca. At tera consonans duplex.Unde filaut quidam putent latinas litte.

teras no plures csse si decem de octo. siquidem ex his uiginti de

tribus una aspirationis nota est. h. videlicet una duplex. duae iuperuacuae .L.&.z,duae graecae .F.&. z. Accidunt uniculo litterae

tria nomen figura potestas. ueritur enim quid uocetur litto M.qua figura hi quidue possit.

, Ulaba est coprehensio Iitterarum ueI unius uocalis ensiffs ciatio temporum capax. Syllabarum aliae sunt brei test, aliae longaeraliae comunes. Dreues sunt:quae & corre' tam uocalem haben & non desinui in duas consonantes ut aut in unam duplicenavit lex:aut in aliquid:quod sit pro duabus consonatibus ut aio. Longae autem iunt aut naturauuat positioe.Natura quum aut uocalis producitur:ut uel a. uel e. t o. aut cum duae uocales iunguntur:& diphthongon faciundiae.Oe.. .eu. ai .ei. Positione longae sunt syllabae:quum aut correpta uocalis in duas desinit consonantes:ut ast. Aut cu desinit in una consonantem:&excipitur ab altera consonante: ut arma arcus. Aut in alteram consonantem:& in alteram uocalem:loco cominantis positam ut At Iuno at Venus. Aut in una duplice ut dux Aut excipitur ab.x.duplici consonant ut axis. Aut In.i.litteram solam: inter duas uocales loco consonantis positam: quam nonnulli geminant:ur Aio te aeacida romanos uincere posse.Sut et syllabae:quae comunes uocan quu correptam uocalem duae comsonantes sequuturiquarum prior aut muta quaepiam est:aut. s. se

uocatas.&seques liquida. ut Vastosi ab rupe o elopas Et uasto cyclopis in antro. Aut quu correpta uocalis in unam desinit consonantem sequente.h.quae a faenis aspiraticis creditur no

36쪽

rauit Terga satigamus hasta:& Ibat ouans diuum. sibi poscebat

honorena. Aut quu correptam uocalem duae consonantes sequauiatunquarum prior. s. littera est. ut ponite spes sibi quis .&-Vir de j pissa coma. Aut quu partem orationis terminat breuis sylla ha:quae in unam desinit consonantem sequente uocali ute.Omnia uincit amor & nos cedamus amori. Aut quii pars orationis

desinit in longam quae diphthongus appellatur sequente statim

uocati. ut Musae aonides & insulae ionio in magno . Aut quu MI ducta uocalis est:uocali altera sequente. Aut quii pronome.c. littera terminatum uocalis subsequitur. Aut cum correptam uoca..tem suscipit.z. littera cosonans ait duplex.Aut quu correpta uocalis in unam desinit consonantem .sequente statim uocali in eadem dictione:Longa syllaba duo tempora habet breuis unum. Syllaba apud metricos semipes nominatur.

DE PEDIBUS

ta est syllabarum & temporum certa dinumeratio. accis P dunt uniculo pedi Arsis.Thesis.Numerus syllabam.Τe pus.Resolutio. Figura.Metru. Pedes di*llabi sunt q-or.Trisyllabi Octo. Duplices sedeci.Ergo disyllabi qttuor hi sui.

PFuricinius ex duabus breuibus temporum duum ut fuga. Huic c6trarius e spodeus ex duab'logis t*OR qttuor ut aestas. Iambus ex breui ct longa temporum trium .ut parens. Huic cotrarius est trocheus ex longa & breui temporum trium. ut meta. Trisyllabi octo hi sunt. Tribractus ex tribus breuibus tepope triu. ut macula. Huic cotrarius est Molossus ex tribus logis tepoN sex, ut aeneas. Anapinus ex duibus breuibus de toga tempoR qttuor ut eram. Huic contrarius est Dactylus ex longa.& duabus breuibus tem Porum quattuo ut Menalus. Amphibractius ex breui S longa & breui temporum quattuorIut carina. Huic contrarius est Amphimacrus ex longa breui & lon a temporum quint .ur insulae. Bacchius ex breui & duabus longis temporii quint. ut achates. Huic contrarius est Antibachius ex duabus longis de breui lcrorum quin .ut natura: Duplices sedecim hi sunt. Proceleu maticus ex Ptuor breuibua teporu qttuor.ut auicula.

37쪽

Huic cottarde dis des ex sttuor Iogli.t ope. viii.ut oratorer. Diiambus ex duobus iambis ex breui.& longa & breui siclonga.

temporiam .H.ut propinquitu. Huic contrarius est Strocheus ex longa et breui.& longa de breui .temporum sex.ut cantilena. Antipastiis pes ex breui,& duabus logis de breui . temporum sex uisa Ioninus. Huic contrarius est choriambus ex longa.d: duabus breuibus δέ longa .renitarum sex,ut armipotentis. ionicus minor: ex duabus brecibus &duabus longis temporiamin. ut Diomedes. Huic contrarius est Ionicus meson ex duabus longis.& duabushreuibus.ut iunonius.

Paeo prim'ex pria toga.& trib reui . tempe quit ut legitiis Paron secundus tex secunda longa de tribus brevibus. temporii.

Quinoe .ut colonia. Paeo tertius t ex tertia Ionga.& tribus breuibus.temporum quinque.ut Menedemus.

Paeo quartus:ex quarta longa de tri bus breuibus. tempora quinque,ut celeritas.

His contrarii sunt quattuor Epitriti. Epitrit tim':ex pria breui S trib'logis .ic R.vii.ut sacerdotes Epitrit'securex scda breui.& trib'Iogisite R.vii.utcoditores. Epitrietem'ex tertia breui & mb'logis. tepopi vii. ut dmosthees itritus quartus ex quarta breui,& itibus longis temporum s prem. ut sesceninus. Ex his deinceps alii pedes synetusae nascuntur. Nam quemadmodum pedes disyllabi quattuor geminati.Wi. duplices faciunt.ita iide mi trisylhabis ium xxx & duos de se reddunt. Trisyllabi uero cu trisyllabis geminati ix.&.ilii .colligutur. Atl excepto amphibracho &epittito: quem metrici isorme et inconditum iudica quorum altem tripla .altem epitrita divisione partimur Universorum pedu trina coditio reperis in aliis enim aequa diuisio est: in aliis duplania aliis sescupla. Et pria da in lica ecunda 1anabica:tertia peonica nominatur. sunt in unora metro pedes legitimi. Sunt et nouit. Simplices pedes nous qua ternas syllabas habet.duplices no amplius il senas.. ' DE ACCENTIBUS. c

38쪽

tu'grauis.& circu flexus. Acutus in i mecis dictioib'ulti Inu:penultimui& an ultimu reud latinos penultimu & antepenultimum tenet:ultimu nunqCircusexus at mollibet *llabarum sit dictioino tenebit nisi penultimu Ioinuauis in eade di 'mon uel cu acuto uel cucircusexo ni potest. Et hoc illi nocoe in caeteris. Ergo monosyllabas quae correpta uocale ha- - λ Debunt:acuto accentu pronunciabimus ut pax. s. .p x.nu .nux.

ηι ἡ Quae productam uocalem habebunt:circus lexo accentu pronuni γλιι ιι Mabimus. ut res. dos spes.In disyllabis:quae priorem productami, i . habuerint.&posteriore correpta:ptio e syllaba cir flectemus: ut Mezia,Creta, Roma. Vbi ambae .pductae.uel potatior syllaba

producta suerit uel ambae correptae fuerint amemus priore: siue illa correpta suerit,sive ex producta,ut leges . Reges. bonuS .m i l .nψos. honos.j trisyllabis.& tetrasyllabis. & deinceps si ponultinia correpta suerit. acuemus asipenultima. ut Tulli' hostiulius.Si penultia positioe longa suerit ipsa acuef& anpenultima graui accetu piauciabis:ut CatAlus metellus. Ita tu si positione toga suerit:no ex muta & liqda. na mutabit accetum .ut lastebrae. tinebrae. Si ultia breuis fueriti nullia uero natura toga. penulo tima circusine ut cethegus.perosus. Si uitia quot natura longa suetit. penultia acuef. ut athenae. micenae. In copositis dictioi hus unus accelus e:no min'si in una pleoronis ut malesanus intere.loci . Accetus in itegris dictioib obseruanc:In iteriectioi aut et in peregrinis uerbis.& i barbaris noibus nulli certi sui ac cetus. Acoetuu aut lege,uel distinguedi:uel piauciam Giues di scemedae ambiguitatis necessitas saepe coturbat. Sane graeca uerba graecis accetib eli' esserim'. In latinis tauq acutus accelus iuitia syllaba poni pol:nisi discretiois ca. ut in adverbio pone ne uerbu impatiui modi putet ec. Nel circunexus nisi in ea plicula

qest ergo. Acut'. accelus e nota p obliquu ascedes i dextera preita. ι.Grauis nota a sumo in dextera pte descedes ita. , Circune xus nota de a to.& galii facta ita. Longus est linea a sinit stra in de xteram parte aequaliter ducta ita. - Breuis est uirgula. similiter iacens: sed piandaa superioritat contractior fit ita .υ. Hyphen est uirgula subiecta uersui ita. o. hac nota subterposita duo uerba:quum ita res exigit: copulamus ut ante tulit gressu N Turnus ut ante uolans tardum praecesserat: Huic contraria

39쪽

2 a in diastole dextra pars quaedam irculi ad imam litteram appo

sita ita Hac nota male coheretia dis mutur ut est Ereptae uitionis. ,. ira:& Viridio in littore cospicitur ., sias.Apostrophini circuli quaedam pars. sed ad summam litteram apposita.Hac nora deesse ostendtinus parti oratiouis ultimam uocalem: iuS co sinam remanere ut est Tanton me crimine dignum:duxisti. Pp e xato ne me Caeterum dasiam r.& iIen apud latinos.liditae .ra uocali addita uel detracta significatur. ,

DE POSITURIS.

Ressunt positurae:uel distinctiones:quas thesis graeci uomi cam.Di nctio.subdistinctio.Media distinctio. Distin, ctio est ubi finitur plena sentetia: huius punctum ad sum litteram ponimus ' Subdistinctio est ubi multu superest des r. 'sin i r It ι Mententia:quod tamen necessario separatum mox inserendu siti huius punctum ad imam litteram ponimus. Media distinctio eisi sere tantum de sententia superest quantu iam diximus: quu.tamen respirandum sit laesus punctum ad mediam litteram po .nimus Iectione tota sententia periodos dicitu cuius panes sunt cola,& comata. FINIS.

el i

40쪽

DONA Tvs GRAMMATICUS

DONATI VIRI CLARISSIMI DE OCTO. PARTIBUS ORATIONIS EDITIO SECvNDA

Ames orationis sunt octo. Nomen: Pronomen: Verbum i Adverbium: Participiu Conluctio:Praepositio:Interiectio. Ex his duae sutprincipales parte r orationis: Nomen &uei, bum .Latini articulum no adnumerat.Graeci interiectionem. Multi plures:multi paucios res:paries oratisiis putant. Uerum ex his tressui quae sex casibus inflectuntur . nomen pronomen de participium.

DE NOMINE.

a Z .. i. f. O men estpars orationis cum casu: corpus aut re zi proprie comuniter uesgnifimas proprie ut Ro- oi ma:t, beriScomuniter ut urbs & nume.Nominii n . accidui sex.qualitas. coparatio.genus:numerust figura:casus. Nonae uno hois appellatio multam uocabulu reru e. Sed mo nota generaliter d ciis Qualitas notum biptita c. Aut.n .ppria sui nota aut appellativa Propriose notum secudu latinos quattuor sunt spes .Praenomenonae: oi Inomet & agnomen. ut.P. meli' Scipio Affrican' Oia praenota aut singulis litteris notas. ut.C. Caesar.L. Catilina aut binis. ur.Cn Popei aut ternis ut sex. Rosius.Appellativorunotum multae sui spes. Alia.n. sunt corporalia ut ho: terrarinare

Alia incorporalia ut pietas iusticia: tigilitas.Alia sui primae positionis ut mos:schola.Alia derivativa ut montanus scholastic' alia dimiutiua ut moticulus scholasticulus. Diminutivoru nota tres sunt gradus quoru sorma quo'magis minuitur crescit saepenumerus syllabarum.Sunt etiam quasi diminutiva quom origono cernitur:ut fabulat macula:tabula uinculu. Et sunmota totas raecae declinatiHis ut remescor calipso:pan. Sut tota couersa in

SEARCH

MENU NAVIGATION