장음표시 사용
151쪽
Be bellicos apparatus ac neq; viso quidem hoste urbem reliquisset, ita se tuebatur; quod milites co
plures aufugissem. quod ob repentinum Maliometti aduentum duxit latius esse omnia fiammis absumere, qtiam hostibus relinquere,quando tormenta & annonam & bel, cos apparatus auehete non posset.quod putarat futurum ut concrematam Sc incendiis euertam vibem Turciae neq; respoctiiri quidem essent, nedum tanta diligentia non munituri. Hautem res maturius procedes et de lecti lunt iudices qui causam cognoicerent, Zc milites interrogarent, qui una suis lem Liai si, quo cognita Veritate res pro aequitate iudicaretur. Mahomet tus quoniam res teliciter de ex voto sibi iiic dere viderentur, existimat te tanto facilius Vinundria potiturum, quanto illa minus superioribus locis esset munita, qua te ad negotium se accingit. superuacaneti in igitur tantum militum nume. rum ratus vo i illuc aduentasset, nonnullam partem copiarum dimittit. praemiserat purpuratum
Curientem ad regionem exploraudam cum magna turma equitum, ut cognosceretur an tutum
esset illos fines inuadere, quod intelligeret Mauritium nuper cum decem millibus peditum M quinque equitum Ferdinando militantem Breget si conseditie. Mauritius ponte supra Danubium iacto cum se urbem Strigoniam obsessurum significaret, no paruam trepidationem Turcis iniecit sed uniuersus ille metus denique euanuit, cum nihil fieret memoratu dignum. purpuratus Cur tensis tuas copias huic opposuit non ad pugnam quidem, sed ad i pectanda conii l ia, quo prospiciret sicubi auxilijs Opus ellet atque opporta ine succurreret, cic ne Mauritius arbitraretur se posupro arbitrio quocunque placeret ita libere palari. At Mahomet tuscum haberet in castris circitet sexaginta millia hominum undique Vinundriam cingit oblidione. & quinquaginta bellicis tor. mentis diverberati est autem Vinundria ciuitas Pannonis in lignis in finibus Illyricis, quae sita est post Triballos narum distans a Tibisco flumine, a quo Agria ctiam vocato nomen accepit; h Dens ad occidentem de ad meridiem amoenissimos agros. ad Orientem montem habet dc oppidulum cum nonnullis turribus, qui mons imminet cruitati, at nulla propugnacula. distat mons ille ab urbe quantus est lapidis iactus. atque isti ciues reparationum debilitati auxilio fuerunt inuicti ac sortes destialbres. nam Stephanus Dobus vir sortii limus & singulari virtute cum duobus millibus hominum eam delendebat, quorum non pauciores quingentis viri erant nobilissimi, qui
uniuersa Pannonia uxores, filios, Grtunas quas poterant eo comportaram tanquam ad tutum Sc solum totius Pannoniae asylum. ita vero cum Illyricis coniurarant. i. nequis sub poena capitis de componendo foedere verbum faceret r. ne cui se dederent. 3. ne ullum responsum daretur
hollibus, nisi per bellica tormenta. vi alter alterius carnibus cesi vesceretur si diuturna obsidio ita ferret, neque illud ascriberetur iriiuriae, cuicunque tors obtigiss t. s. ut piis precibus M votis quotidie peractis, imploratoque diuini numinis auxilio tam mares quam stemmς labores bellicos
concordibus animis lustinerent erigendis muris, comportanda terra, ii Iggerendis armis, reficien
dis pugnantibus SI cibariis de potu , rebus necessarijs:6. vi vero suspicio omnis proditionum. parumque constantis fidei proritas tolleretur e medio. ne plurium triam aut quatuor adiiunmum
fieret conuentus, sed omnes unanimes ad pugnam animos conuerterent suos. 7. Vt omnis tum priuata tum publica etiam annona aequo podete in capita distribiteretur. 8. ut pulli cuiasq; generas ac caetera huiusmodi cibaria delicatiora in usum aegrotam tum aut vulneratorii in pro omnium s Iute reserualentur. s. ut Omnia i polia hostium, quae caperemur, in unum locum comportarei
tur . quae postea diuiderentur in singulos pro virtute, dc rebus bene pro palliae deisnsione gestis, quς omnia in diarium reserebantur .confirmatis itaque animis a quodam concionatore. qui Hon solum sortiter pugnauit, sed etiam oratione corroborauit mentes obsielsorum tredecim at perim dc maxime crueios repetitos conatus Uin udric psidia singulari sortitudine de costalia iustinuerui. hos ita conlpirantes Mahomelius per nuntium inuitat ad deditionem, ante quam ad uerius urben, quidquana moliatur. addit minas hortationibus nisi partactim gratum nroruni suppliciorum. e audientibus ac dedentibus urbem ingentia praemia proponit, de libertatem ae liberum discessiam cum omnibus suis bonis. ciues Uin drienses nihil ad haec respondentes seretrum inter duas laceas saper moenibus locant,demonstrantq: quibus polliant indiciis te potius decreuisse vitam quam V bem amittere,quam erant ad extremum usq; vitae suae sinem defensuri. est autem mos eius nati nis, ubi ad illas ceremonias peruenerim, ne ullus locus sederibus aut pactionibus amplius relinqua tur, cum mortui potiusquam Viuitat in potestatem hostium venturi. Mahoinetus cognita horia sententia mittit exploratum oppidulum dc urbem per noctem ad expugnationem. statuit duobus in locis fieri verberationes alteram a parte monti alteram ad templum vibis atq; utrobiq; viginti
5 quinq ; bellica tormenta locari iubet. illa per quadraginta dies alliduos oppidum proster mi ut atque ita ut superior pars omnis deiecta prostrata corrotaq; sit, neque quisquam ibi poterat consiste
re propter ingentem tempestatem tormentorum. ad illius rei remedium ci ucs Vmundrientes prinfundit limam α lata fossam excavant, aggeremque ducunt, ubi vigiles noctii summa diligentia evcubarent : neque inde nisi nouis aliis vigilibus superuenientibus dii dete fas erat. at Mali metrus ter repetitis conatibus uno die ad Octo millia Turcarum amisit. qui per ruinam murorum ia in prope peruenerant ad urbem, inter quos metunt insignes duces complures. illa tuorum clade irritatus iubet nouis conatibus, nouisque verberationibus urbem vexari. atque una hora a quatitor lateribbus acerii me urbs inuadmir. eo omnes tum mares tum etiam foeminae Viniandri enses magia, diligcntia accurrunt. armis. irais, seruenti aqua, omni telorum genere holles miserabilem in modii
dunt. namquςdam semine vel captis scutis oc gladiis in morem strenuuii mortim virorum siqui cecidisset et scater vel maritus cede sortissime vindicarunt. pugnates hortationibus co firm ii sit. augloriam oc virtutem cohortat ς sum. na tanta luit seminarum imbellis alioquin generis constan tia. tanta
152쪽
tuita virorum Brtitudo, tanta Uinutriariensium desenisum, tamque egregia virtus, ut hostes tur- i ςin sint, di pr*xeriat Ormenta relinquere,quorum maior pars licta sunt inutilia evelavis nugna Via .raiata Vero, tamque inaudita visa est seminarum virtus. Vt vitiarium: Mi 1l is mesentibus Illum periculi genus deuit iret; quae cum arma- cpotu telis super nismb. colisteret, trabus ex illis uno globo dilaniatis reliquae propinque fiustistarnaum dc languine iacient perfusae minime omnium territe tiunt, ita illarum tabo cruentatae magis irritate iunt desiderio ultionis aduersus inuadentes Turcas, in quos omnem vim indignationis conuel terunt. Enimuero cum tanta constantia, tanta vis, tanta sortitudo apparuit let detensorum, ut neque audirentur quidem nuntii Mahoinetti proponentes conditiones, Cui tensiis purpuratus M Mahomelius communi consilio censere coeperunt iactam esse aleam omnino de illa claitate subiuganda, atque omnem opera ludi. cum autem tempus instaret, ut copiae in hybema reduc
matur p- rudinem frigorum, Ob quae multi homines et equi moliebantur, Mahome T. Triui b Obsidione recedere, quod ut decimo quarto Cal. nouembcis recessiit itaque nocla : ' Πά p Ac mctus Curtam, Mahornet tus Taurum immaccedit. Vinian. enies auditis hostibus colligentibus vala tam insigni victoria elati potiremum agmen singulariata rate inuadunt. nam mille homines exierant multis c iis ex holitibus . nonnulli S tormentismpus victores, lςu, gloriosi, multa praeda onusti in urbem redeunt. Cail alius cognita hostium profectione fugae non absimili liaeras ictibit ad Ferdinandum . quibus eum hortatur ut iubeat 'ne Mahomerium inuadere. quod ipse ex altera parte esset invasurus, 'prouigari posse videbantur copiae Turcatum naue amae M amictae . illud comi V Ugmtu in x susceptum suisset, quam erat utile , poterant vires Turcarum in mul-ws mcalci res Knam nam protecto cum nulli diligentiae, periculis . laboribus sumptibus par in b, - ψm, Rimi Mnx ir, quis Hon latratiar non vulgatis clie lapientiae ruata a Mas Impellere.vrgere, vexaretest enim multo periculo: ius oc laboriolius cum viribus fortunam belli experiri, quam languidam opprimere , iacen ita iuuare atque concultare ; quoniam dissicultates oc pericula lacium experios cautiores. i m di xinu , inter copias ad Belgicos fines tuendos comparabat, dum res itam Italia 6c iii Pannonia succederent. Sed quia intelligeret Albertum marchionem cum Gallo: ingςntem. exercitum comparat te, procurat ut ille in amicitiam redeat. au tot is ocis . ramque diuertis non posset uno tempore resistere : cum prae lettim Albeditus aegre terens pacem compolitam in Mauritio Francisrdiam urbem nobilem de opulentam Vn petorum eius Galliae orienus. quae Francoma vocatur, ii ora sere ac in ripa Mongam leu i rus viribus oppugnallet, ubi Vii peti tunt populi in sinibus Germaniaetabarmatiae. Hac in urbe mos est haberi Imperatorum delectum. sicuti coronari Battoduri coniueuerunt sic enim Caiolus Quartus Imperator constituit .vt Caelates a leptem praedictis eligerentur. Quod ii duo reges Roma uorum creati missent . inualuit ea conluetudo, ut alter in antra Usi petoruari per mensem od dimidium 'armatus alterum expectaret ad praelium; quare vel victoremine oportet, vel citi celsum ci Seti ille rex Romanorum accipiebatur. atque hoc non semel accidit. Albertus illa urbe diutius Obsedit, multisq; talamitatib. affecit per hoc bellum. Uolphangum Teutonici ordinis magistrum direptionibus Mincendiis vexavit. pecuniam exegit. agi uln NO relens immaniter deuastauit. circiter centum pagos occastella dc villas ciuiuni pomi latus est. ivluas concremavit. templa ac loca sacra donariis spoliauit. episcopus Grauionarientis pacem durit coiiditionilaus redimere coactus est ι quoniam primum ducenta nummum millia mi Sus est numerandos curare Uircenaburgi. deinde omnia debita Albertitabit ulcipere. quae tuetutu triginta de quinq; millia Gummum. cum vero urbes 'aeuae hortarentur Noreientes ad pacem cum Alberto ineun miique semel datum fident Celari constantissime tuerentur, Albertus eos maiore impetu op. pugnan . cum Alberto denique pacem ineus at histe conditionibus; ut Alberto ducenta millia nummum citi soluerent. ut siex bellica tormenta cum rebus necessariis luppeditarent. Vt iuuarcnt aper. lederatos principes oc cons pirantes aduersus Cesarem pro Germanica libertate. procurat ist itur Caesar ut Albertus sit in reconciliaretur,quo libera Germanis negotiis Diuodurum e manibus Gallorum extorqueret . primum venit Oeni pontem, ad urbem Vindeliciae deinde Augustam . ibi sinatum remouet. primum restituit. nam Mauratius ubi illam urbem obsedi et acceperat. dimissic Liberis larianis praeli diis per deditionem, nihilque aliud expetiuerat, nisi amicitiam dc sederati nem, alit locietatem belli ad communem Gerinaniae libertatem delendendam. Celari Λudullam nuntiatur ruturum It riniis eum Alberto compositis Alberti exercitum obtineret. Qui constabat e quatuordecim millibus peditum ac multo equitatu. his monitus iubet Caesar res GalbIicas per Lotharingiam in uadi,m'netq; ut Albertus Diuodulum adoriatur,quod ipse ex alia partaenet inualuius .Henricus interea ijs Vrbibus, inunitionibusq; occupatis cum intelligeret Caesare e pias comparatae, neq; tamen posset eius conlilium explorare. aut cognoldire, quae loca primu ellet inuas artis, praeficit in summo imperio return bellicarum Leucorum principatu duce Auetusto. metentem lubet loca Omnia ad muni edum recognoicet: vi res postularet, annona. Praesidias. Ormentis, reparationi us. Ne .licis a paratibus omnibus instruere. monet ut succensis Ducibus hostiua ei nitillae curaret tuoru locoru messes colligendas: quod ipse constituisset ducere exercitu in fines Belgarum. Sc Uermalidi torvin .dux ille acceptis quinq; peditum Gallorum millibus, dc noui ducis
k illos V illi S c/ Phractorii mumiolio leuioris armaturae, multillsclopellatiis equitibus auctu, Epo: au vιm Datiuillaque vult atq; his de caeteris locis iussis muniri, praefectiiq; municitis L vicis
putationes in praeonia Pax empta
153쪽
viris munitionum extruendaru pelitis architectis ipse Diuodurum proficiscens peruenit ad ponti Ricco montem.qui no plus duobus milliaribus distat a Teon uilla. procurat eo in arcem Marsi sal,
acetiam, carnem latitam, puluere tormentatium comportari.q uae cu nccellario ob comoditate viarum non procul a Teotimila essent transitura praesectus presidioru eius urbis insidias locat in locis proximis itincri, extremum potius agmen de palantes aliquos, quam uniueria, retu comportataria custodias aggrellia rus. at eo colitio S in simius insidiis Gallicis ducibus per exploratorcs patefactis Galli vhi ad locu xenissent in iiisidias de latentes impetum faciunt. quos in urbe includiat. e Gallis non ulli tam urbi propinquant, vi vcl tormentoria globis vel glandibus transfixi e mamibus ceciderint. reliqui coacti tum ad institutu iter longius ab vi recedere. illis rebus in arcem comportatis acceditur ad mestra Teotiuillcnsium ciui uni deuailandas: qua ratione videbatur futuria ut facilius urbs ad deditione compelleretur; neq; Caesarianita exercitus, si eo accederet. posset ita comode nio. reonuillesiis rari empter annony penuriam. Dum Galli de uastandis succedendisq, frugibus eius urbis iunt intenaeer vis ia- ti, Dillodurentes ad colligendas suas messes proteguntur . at Henricus quia nuntiatia esset Mariam tu . Iegina exercitum comparasse, eumq, in Belgas procedere.ac paulatim dissipari, suas copias in illos fines adducit multa castella capit, succendit, euertit ad urbem Cimet tam contendit, illam etiam uersuria quoniam maxime omnium locorum Arduennae finitimis populis Henrici damna in te rentillam urbem ubi obsidione undiq; cinxisset, intelligit omnes primarios ciues aufugisse cum omni lilippellectile. at reliqui, qui erant in urbe tormenta expectam. veruntamen facta ingenti verberatione , prolirataque murorum parte, antequam urbs a Gallicis copiis invaditur. nob: liores ciues ex iis qui reliqui erant, Murbana praesidia in arcem lese recipiunt. Galli urbe potiti omnia inuenta dIripiunt. cum Sequani arcem tuerentur . ea quoque concuti coepta est tum ab inuadentibus
Gallis capitur, qui ingressi obuios quosque trucidant. reliquis delenioribus interuitutem captas, de abductis arcem dicipiunt. Tum Gallis conuersis ad inquirenda iupellectilia, ut fieri solet per tu spicionem bellorum occultata. cunctaque cum accensis luminibus rimantibus, fit irruptio in tur-cim, ita rura bellicorum apparatuum, Ubi multus puluis tormentaruis susim disiectus iacebat cum tormenvrb. eonere tis . fauilla quaedam sorte in illum collapsa repente tantum excitaui t incendium ut ibrnix corruens min. multos Gallos misererabili ruina oppresserit, atque inde tota urbs concremata Sc funditus prope euerta sit. Henricus quia magnae pluuiae fierent mense lex tili in iis regionibus, iubet exemcitum defatigatum diuturnis laboribus iam proph praeteritae aestatis . longisque itineribus asistichum esse in statiuis , ut prospiceret quo vergerent consilia Cae Iaris, qui iam multaes copias, in Germania conicripserat . nam quamuis dicebatur ab exploratoribus iturus esse in Panno niam tamen Henricus verebatur illiad.quod apparebat probabiliu ne Diuodurum repente iter c uerteret. illam urbem ne imparatam repentino aduentu adoriretur, mittit eo insignes duces Ghi
sis,& StroEZa. cum sciret Gnisium in iis regionibus plurima amari. 5c insigni, esse auctoritatis . hi
statim illuc protecti institutas munitiones diligentillime perliciendaes curant. nouos exploratores in Diuo durum Germaniam mittunt qui referunt Mauritium reconciliatum filisse. nuntiant Caesarem non solum munitum. urbes in fide recepisse, quae denuo abeo cum Mauricio dei curetant. sed etia ingentem vim pecuniae.& maximas copias collegisse ad urbes recuperandas Diu duru. Tullum. ac Verdunum liberas ciuitates. quaes Gallus rex subegerat: 8c ad liberandii duceni Lotharingiae, quem Henricus tributatium Germano u secerat atqui Gertrianoru fides visa est per id te pus non posse proruis carere grauissima leuitatis. M cstrati λ inconstantiae notat quando qui modo coniurarant.qtii magnis de incredibilibus prope sumptibiis Ingento exercitus comparauerant. qui Caesarem e Germania eieceranti quisem libertatem venalis carant. Gallum regem ad Germaniae detensionem cum magnis viribus E Gallia exciverant. qui Pr . 't tectorem Imperis,dc prope Germania patentem cum masno applauiu exceperant, continuo muta tis animis nulla iniuria a Gallo accepta. nullo affecti a Celare nesacio.hue illuc deliris volutatibus lubrici ieruntur. Caesar iam latis ingentem Italorum Germanorumque exercitum collegerat. quippe qui iam haberet in Castris lex Italorum octo Belgarum.lexdecim Germanorum millia aderant etiam quatuordecim cataphractorum leuiorumque equitum vexilla cum his viribus magna annonae copla comparata convehebatur, donec Maria regina alium exercit im colligit in finibus Ue
manduorum . quae habebat ad septem millia peditum Hilpanoru veteranae milulae, qui illuc e Neapolitano regno. M Gallia subalpina conuenerant . inter caeteros principm, qui arma cum Mauritio implerant aduersus Caesarem,& cum Mauritio coniurauerantauit, uti diximus, Albertus Seianonum marchio, qui caeteris permultis reconciliatis Caesari nondum arma ipse depol uerat, ita cum multis Germanis proceribus profitebatur se Gallo regi militare cum quatuordecim millibus armatorum .dc tribus millibus equitum. istud autem factum est per multos dies.antequam Caelat castra mouere . Ac iam ad fines Gallicos cum suis copiis pervencrat. id alii factitatum fuit se centu erunt. ut siqua in in urbem admitteretur, illam Caesaris nomine occuparet . alii maluerunt factum sitisse, ut ita honorificentiores coditiones per has ambages extorqueret a Celare. naiti Alberti copis in Lotharingiam prosectae eadem vexilla incedentes gestabant, quae etiam Galli, S cum Gallicis insignibus explicaram, quae suscepta sueram ubi primum arma aduersus Caesarem hostilia sunt mota. cum eo nomme procederet, ut militaret Gallo ad urbem Caesarianam Treuirim peruenit. illa perium armorum potitus est atq; multa grauissima, ic maxime indecora commissa sunt ab ipsius Al. b berti militibus. Henricus quia non accitus Albertus, sed ultro Ac sua sponte aduentaret. non nihil concipit sulpicionis, quamobrem mittit Episcopum aquarum Augustarum ad eius animum di. ligenter explorandum . iubet si velit regi militare prius de stipendio conuenire, quando ita lio. stes Gallorum insestabat. Albertus ad ea respondit te neq; stipendiorum. neque auri, aut argenti,
154쪽
neque pectiniae gratia militare, quia non sit holum metallorum sitibundus , sied causa Germanici minis, ac patriae communis libertatis , pro qua Omrus vir bonus vitam, dc facultates etiam prae- die debe, cuius grande praemi um censeri potest,gloriosa omnium beneuolentia. Et quoniam Henricus rex tanta liberalitate, atque humanitate usus mis: bini eri ranicam nationem, se nihil magis cupere, quam parem gratiam regi referre, qui pristi- rtati Germλ- restituendos adiuuerit. addit praeterea hoc iplo coiissilio se reliquuse Mau.
. Henricus,qui iam subodorauerat A lbertum fuisse Caesari reconciliatum , atque rumorcm eius rei occultata ac disserta, donec aliquid memorabile egisset, ut in aliquo articulo, ubi tuli et ' cieret, repentin uedilcelsa Gallorum animos consterna. ret, non fidebat, vel probabilibus Alberii blanditiis, sed omnia lapienter circumspiciebat, ut ma-
pro ictici fastra ad Rorangena ponere, qui locus est non plus quindecim de . I )i 'i'm ρ. - lli 00du illuc protestus continuo conamtrat uni tanquam dux regius suspicione iactus certior, ne tamen per illam occasionem AL N p , Gψ uςrteret comm Iumpet nonnullos dies concedit. Sed cum frequeP-Strogra monet quanti reterret ad omnem rem bellicam. Omnemi euen- p lentium praecipue tam propinquo hoite Caesare quam esse dicebatur propinquus, ne urbs illa rebus necessariis exinaniretur. cauendum essemesic per calliditatem.& ittat agema Urbs necessariarum in aduentu hostili postea paruo negotio opprimatur, , t sua spon
in rium obsidionis titisset muli a diligentia comparata; cum Albertus pollet aliunde commeatum e meetagitur Gli us commeatum denuo missis petitum ut in non posse tantam luppeditare,quam reseruaret in usum atq; opportimitatem obsidionis. quod si lese ad Sa nil , M opule'tam finitimam contulisset sutum non Iollina ut sitas copias com metiari commoditatem comeatus praeriperet hollibus eo breui venturis. illud Ghi
Λ RM A tio peraccommodatum, atq; ducem itineris ad illa testione
postulat. led postea incepti quidem itineris pertesus cum suis copiis Diuoduro ad quinu millia passus propinquat catltatque ad Eium oppidum positis maiorem etiam suspicionem excitat' tum perfinitima loca peruagatus Treuirim properat cohortes non ullas,quas ibi reliquerat, sibi adiuncturus ponNn inolone petit nul lare cum Epitcopo aquaru Augustaru. aut cum Lanlacio regulo communicata,quem rex hac ipsa de causa illuc transmiserat. per illam verborum ambiguitate. ' 'tum p arum,mul to etiam magis pemotus Henricus suas copias
region quam Valges appellant distribuit: qua recognita concitabitus tantu to mentorum.& commeat tu de bellicorum omnium apparatuum admittit, quantum videretur ne-
Σὰ bὐὰλ 'ς R 'δ sunt praesidia permulta, quibus auctae sunt vires urbanae
ducet oratio Farnelio regis genero. ciui. vi aggeres maiori studio. ac celeritate erigerentur, multast 'Odilbertus finitimus adhuc sollicitu tenebat animu conestabilii, qui ma-
Vςpwς vi nocum suis Pusmec inulto line interiecto tepore nun-AlΗmi finitima qui deuastarcipopulari euertere quare statuit Umalium regulii, fic On- tuam Germanorum tribunum ad eum in colloquium mittere,qui rogarent ne ita anu deuasta-ςu i e et, est: re t 4; ehis consilium.5 spectarentquo alii appareret esse errare seni. cum deniq; Albertus ablurdas parumqi rationi consentientes petitiones proponeret, quas in otipendium postulabat,& iam de rege quereretur,cuius profitebatur se et Ie amicum Sc sedere con- Iuncturii cum duce Lotharingiae, postremum paulatim aperit, quod esset tuum consiliv. Caesar ex altera parte sua principatum iberum Alberto offert,cui honorificas alias praeterea coditiones adiunEt addit etiam promissa.nulli neq; industriae, neq; pollicitationum generi parcit, ut eunt in sua sen- perduca .conestabitus ex altera ipsi Alberto conditiones honoriticentissimas proponit quas Albertus a Gallicis partibus clam prorsus alienus refutat. Enimuero Sc illud occultum Aldem colitium.&Caesmani exercitus propinquitas nonnihil animos Galloru habebat sollicitos cia Mariae etia reginae copiae praedationibus,& rapinis illos fines infestaret, uniuersitu. Galliae masnam trepidationem iniecissent. Henricus qui haec omnia Bre iam multo ante tanquam ex al-
rans expedibus multos dies in agro x algenti, se auctus est multis expeditis Germanorum, Gallorum, Helvetiorumque cohortibus, ut non parum stabili tus, confirmatusque sit viribus . nam censa Iperit ud tempus in Gallicis castris triginta peditum, septem equitum millia, quibus aderant menta cui ullus generis complura. ipsius Alberti consilio paulatim inuestigato , quod erat ad amplectendas partes Caesarianas magis propensus , censebant quidam e Gallis proceribus conferre rebus regiis . vi castra Alberti inuaderentur, labefactarenturque. Ac profligarentur eius copiae , antea quam coniungerentur cum Caesarianis. alii ab hoc consilio retrahebantur spe quadam inani, quam ille quainuis tenuem, tamen aliquam consulto reliquerat; cum non prorsus
arcu Caesare Unuenisse. credebatur enim iamru si maiora stipedia proponerentur, ampliacuturi promissa. ut in Gallicana castra alliceretur. istud agi csptu est per Germanos tribunos.qui L a regi
155쪽
tio inexpugnandis munitionibus. Verdunu mu
regi militabantiqui etiam decem vexilla peditum e castris Albem simul in Gallici allexerunt. Albet
tus cognito per exploratores Gallorum consilio. qui etiam Germanos ducra mitterent ad illud negotium, ut per hos paulatim Germanas copias ad se allicerem, quia videbat ilia castra in dies debilitati. mittit rogatum conestabitum Ut sibi liceret libere abuς cum suis copiis. quan o rex non a in pareret apta stipendia sibi daturus. addidit praeterea ad occultandum suum consilium fore ut maiorem prope utilitatem rebus regijs afferret ubicunq; futurus erat, quam praestas, cum res Caesarianas ita esset infestaturiis,ut ea hostium spolijs multo maiora ςapturus esset ilipendia, quam sint ordinaria stipendia castrorum. Illud vero palam proiitebatur per nullas conditi0nes secum Caesare, aut cum hostibus regis conseirat ut una. hisce pollicitationibus commotus conestabitus liberum quidem transitum patefacit, sed iubet Vinalium cum mille cataphractis, quingentisq; leuioris asematum equitibus non procul ab eius castris abeste, ut vim ac rapinam eius principis frenaret. Albertus inde protectus in quodam prato peram plo non procul a Tullo in ripa Ombrici fluminis cadirametatur. maximis damnis accolas at iligit. multae querelae deteruntur ad Umalium. is rogatum mittit Albertum, ut suos ab iis iniuriis coerceat. sed illae preces irritae fuerunt. accolae regionis idcirco collectis viribus non aspernandis inter nemora latentes quoscunq; ex hostibus predabundos, aut palantes conspiciunt, trucidanti neque quenquam patiuntur in castra reuerti. Albertus querbtur per praeconem apud Umalium, quod istud fieret Umalij ipsius consilio praeter pronussa, cum liberum abicessum & transitum conestabitus concessisset. Vinalius id fieri incolarum causa respondit, qui magnitudine acceptarum contra ius hospiti j iniuriarum 6c calamitatum in tantum desperationis suissent impulsi, his tot caedibus, quae quotidie liebant ab incolis regionis, coactus est Albertus excedere ex illa regione. Vmalius cum magna vi A esset imbrium, neque posset Albertum commode sequi per loca paludosa qua crat transeundum, quia tormenta trahi non possent, tot ducum praesentium hortatu incitatur, ut in Alberti copias impetum faceret, quem facile posset profligare, cum nullus esset vel tormentorum usus, vel siclopetiorum propter irequeutiam, Massiduitatem plumarum. sed illud facere deuitat, ne datani lemel fidem violaret. Canar vero cum in ensis October maiori ex parte praeteriisset, dum laborat ex pcdibus, tormentaq;. & bellicos apparatus e pec .it. qui per Rhenum iluuium Cossuentlam ad ueliebantur, morabatur adhuc in agro Ualgensi. instabant Caesari duces nonnulli, Jcim et hos praecipuae automatis Albanus. 5c Marinianius, quirentilicebant non esse protrahendam, quia omnis mora calamitosa est iam stabilitis consiliis. opus esse cum praesentibus copiis Sc tormentis loca Diuod uro linit inia tentare. summo esse auxilio celeritatem. impelli ad hoc propinquitate hyemis cum ager Diuod ut elis aquosus paludosum; sit prinpter copia iluuioru . quibus maxime abundat atq; irrigatur. sin negotiu protrahatur in aduentum pluulatu hybernatu futuru Vt copiae vel moriant ut vel sol ulitur necessario, Q ii propinque munitiones dc castella mature fultant occupata. illud commodi acceptum iri, ut copijs in hyberna distributis esset futurum genus quoddam obsidionis cum Caesariani commodo hyemare possent, dc cinmeatuu tacultas undiq; Diuod uro intercluderetur. atq; ita contigiis et ut Πbana praeudia,quae erant validiissima annona per hyemem absumpta in magnas diificultates per vernum tempus coniicerentur: cum facile fieri potuit set ut copiis Caesarianis vere in apertum eductis Diu urum breui se dederet, neq; tentata quidem a Caesarianis expugnatione quos fames eis et subiugaturae est enim hoc bellandi genus non ineptum,&Brtassee omnium tulit sim ini, sed lumptibus plenum, quo Turcae
plerunq, utuntur, ut populationibus, incendiis,ac rapua is agrum vereat colono, abducant. segetes vrant,omnem spem commeatus pro viribus eripiant atq; interrumpant, si quam munitionem ex
pugnare cupiunt, quod his facultatibus ereptis facilius Omnia loca compestantur ad deditionem. Caelativi quis e praeliare equitatu arbitraretur, accedentibus praesertim Alberti copiis, reiectissu rum ducit consiliis omnino Diuod utu invadere decernit, ut si iacultas conserendi ligna cum Gallis sibi concederetur, si vellent obsessis opem ferre. sic enim sibi dari opportunitatem arbitrabatur, ut ea urbe potitus, sicuti sperabat,cum tanta annonae apparatuumq; copiae captis tot Gallis procerib. nam multi insignes duces erant Diuoduri praeter Glii luim, Memorantium, StroZZam. Farnes tu, Vandonium, Neomagensem, Monpenserium, Angui enum.) mox Gallia iplam ingenti trepidatione perculsam, tot insignibus ducibus priuatam ac prope spoliatam adoriretur. attractis itaq; tormetis ad Ombricum fluuium iter capit tanquam Teon uillam N principatum Leucorum primum invasurus, perquam Opportunitatem commisso leui praelio Galli arcis Marsi praestidia cum nonnullis tormentis seruant, eamqἰ egrestist Sinis δc incedio absumiit ne ulli usui esset hostibus. conesta blius veritus ne Caesar ad occupandii Uerdunia signa couerteret, cui iis in praesidiis erat Mare malus Sancti Andreae cu ducentis leuiotibus equitibus galeatis, ac totide equitibus selopetiariis. centu Mquinquaginta cataphnulis,ocio uexillis peditum, iubet copias illuc accedere. duni omnis comeatus in urbe importaretur e locis sinitimis. postmodo curat ut noctu dc interdiu nunqua interinistis operis partes opportunae muniantur. tum curauit quam celerrime ipse conestabitus urbes reliquas re cognoscere an satis essetit addesensitoiremini initae: qui post visam Dami illam. Iuoum. Sc Mom medium, iudicit Sattenum urbem no posse delendi. quare inde praesidia abducit occupato per illud te pus oppido munito Virettone plurimu utili rei bellicae. neq; multo Uteruallo teporis post captu id oppidii nuntiatur Caesar acceptis Belgicis auxiliis Diu uru versus iter facere, cu ad illam parte regionis colendisset quς ad Remos Vcisonoq; spectat, ad accipienda auxilia, ne in itinere prolliga
retur antequa accederent in catlsa, atq; ad Screbractu pagum castrametatur. inde Albanum, qui casummo imperio praesectus erat illi expedit:oni, de Matiniani si praesectu Italicis copiis ot ittit in quatuordeo in peditu, quatuorque equitu millib.&lex muralib. tormetis ad urbe Diuod uria, qua ita prope
156쪽
prope accedunt. vi commoda loca occuparint ad obsidionem.erant enim praeter hos praxipui etiaduces cum Caesare Agamontius de Arembergensis reguli, ac Brederodensis, A Alberius Marchio
lac nonum. huius &Strozra praelium egressi cum primipilaribus insigne at xcii primi comidimni .cetratur utrinque acriter & magna virtute multis cadentibus ae pluribus vulneratis. Albanus expertus in lignem elle Diu durensium praesidiorum Qrtitudinem-militatem virtutem, circiter decem millia pasuum copias ab urbe retrahit. Albertus Caesarianas partes hortatore Albano duce
complexus denique se hostem esse Gallis pronuntiat. quod ab Vmalio nuntiatum est regi cum estet in cnld.qui assumi per vestigia insecutus ierat: atq; his additum est,quod si cataphractos equites huc haberet,qui haeram in castra reumati a conestablici sibi non disti cile esset Alberti copias labefactareata enim cum equites remissi fuissent iam Mullum Madonemq; oppida iter faciens AlDerit praeterierat, praeconemq. Vmalii secum abduxit, ne ille sua consilia prius Vmalio patefaceret, quam castra cum Caesare coniunxisset cum veto Vmalius italese recipientem Albertum magno fluato insequeretur, Albertus conuersus instructis copiis in acie nihil tale luspicantem repen tino aduentu invadit Gallicum equitatum dilsipat ac fundit Vinalici ipsum ex equo delapsum bre, usq; iclopello vulneratum, strenue tamen pugnantem capiti quare patuit nullam esse tantam dilis gentiam, quam adhibere no oporteat hoste propinquo quamuis debiliore,oim vel victi paulo iam ligmatioribus victoribus victoriam e manibus eripiant. opus est enim sapientem ducem ante post victoriam esse diligentissimum. sunt graues iacturae tibi iam, populationes agrorum, capti tui te riritus a, de uastationes. in q, vulnera caedes praemia negligentium ac desidum inretius desticis.cecidit in ea pugna regulus Auluer i um captus.cuius cedis usa fuit controuersiacuorum inter se disceptantium ritius esset fututus holum amicus superueniens λrte ut contentiones norum dirimeret notum principem ut priuatum hominem de paruae autoritatis interemita
vel antea glande transfixum. desiderati sunt plures trecentis e Gallis, multi capti multi sueta se seruarunt.1Αlhertus ea victoria, illis rebum: gestis felici et elatus ad pontem Camoinem reuertit ad ulteriorem partem fluminis, atque Caesar laudata eius virtute duo equitum millia mittit qui eo iungeremur cum suo exercitu. qui iam accesserat Diu durum sub hyemis initium ad undecimum . nimirum. Albertus in Caesariana castra prosectus cum luis copiis apud Diui Marti. vi abbatiam castrametatur. regiae copiae ad oppidum Claramontem interea peueneram. quod est principatus 'amentis, cui arx imminet in alto colle propter altitudinem a tribus lateribus inaccesu bilis natura Narte munitistima. quam Galli pet summam industriam Occupauerant. de ad consumtem opportunitatem muniuerant. Caesarianae copiae duce R ileo regulo, e Belgio prosecte quae accedebant ad quindecim peditum , duo eqiutu in millia, iam in apertum exluerant, cum il- oppidum Vecinanduis finitimum caperent, quod negotium cumcis lacile postrii civisum esset . quia ibi inesset Amiras Ambalis cum firmissimis praesidiis, urbes Mnitimae Noriones rapinis, populationibus. incendiis absumuntur. Nellam, Ceulnum, Miam, pagos tere septingentos devastant, quorum maior pars erat Vandom ij. post liniusmodi incendia Gn' agmtum Romeus Euin si obsidet. quae urbs cu nullas munitiones haberet quibus pollet defendi facile capitur. at oppidulum, quod esset eximie munitum. strenue defenditur attranuntur tormenta. illa corbibus terra oppletis ad staturam hominis de more bellorum protegax tomi'ari vocato acriter oppidulum diverberant. insignis turris prostrata, quae marum tuebatur, ita tollam ruinis replet in eam collapsa, ut pontem prope Belgicis copiis est criti at Gallica presiuia perieritam ullo expectato hostium conatu antequam a Caesarianis inuaderentur praeter ibi irria clancta rictoris arbitrio dedunt. quae res non parum maeroris regi, at certe finitimis p pulis plurimum trepidation:s iniecit, quia praesidiotum praemus per spem defensionis Omnium animos plurimum extulerat.cum dictitast et palam se defensore locum illum nunquam vi superatuari. ac nit ad hoc incommodum non parua animi perturbatio regi. quod am iras Anibalis vir pruden 'musae rerum bellicarum peritissimus nuper decesserat. quibus rebus etsi Flenticus nonnihil commotus est; tamen ubi sele collegit cum Catalauno propinquaret proceres suos accivit In castra, ut regulum Augustonometensem.'Marescialium Sancti Andreae. sciatilionem, ac reli quos nonnullos ad recuperandam urbem Edinum, ad quod consilium persciendum opus erat copias e Vermanduorum regione contrahere. iubet Gisium certiorem fieri de illo consili at. terrogata num plus commeatuum, praesidiorum . hellicorumve apparatuum posceret addesentionem euis urbis, & quamdiu se posse resistere vitibus Caesarianorum arbitraretur. Ghisus hisce respondet urbem omnibus rebus necessarijs egregie esse munitam. se posse per tot elacissimoel ducum ac militum virtutem diluissime resistere, neque omnino eis se de illa urbe dubitandum, quod ipsum Stroria etiam assirmauit. Henricus dicto amitante Sciatilioneo iubet copias e Veturianduis adduci. proficiscique in Belgarum fines ad Edinum expugnandum . Albanus interea ad Diuodutum castrametatur ineptis prorsus ad belliget andum ac difficilibus temporibus cum triginta Germanorum . viginti inferioris Germaniae peditum intillis, S .trahus millibus eqv:tum , H spani a Sancto Arnoldo ad Diuum Clementem v que castris occupant omnem rcgaonem, ubi erat Italus etiam peditatus. reliquae Germanorum copiae fuerant ad pontem ningnum castrametatae. Aloysius Abulens s. cum Hispano equitatu ad Malandriam . quod est loci nomen. at Marcomanorum praesectus. quem illi siniscalci ina vocant cum Boemo equitatu ad sterum 6 erum. ea sunt nomina regionum agri Diuod utensis castia luit Germanus equitatus stationem et ita piau Grangia&sanctum Priccum atq; castris ita ditititiuus Albanus amanum primum conuertit ad ipsa castias is Maggeribus munienda de more
Mado opp. umesius ab Alberto profligatus deca
157쪽
bellorum. ad texendos erigendosque corbes vimineos ad defensionem tormentorum. eo'; temrepledos. & ad caeteras detensiones necessarias instruendas quibus bona ex parte comparatis prima tormenta erigit regione portae vocatae Tebaldi. urbana praesidia contra obsidentium consilias pius egredi. minuta praeliacommittere. castra hostium inuadere, in quos exeunt milites ex omnibbus nationibus Iectuli mi eum strenui & tortes 5c intrepidi duces utrinque pugnarent. Augustono. metentis assiduis praelijs cum tuo equitatu commissis plurimum holles intestare, cuius tamen nullum praelium Caetariam cataphracti cic leuiores equites devitarit. at vero succrescentibus in dies frugoribus εc crebris nivibus propter anni partem molestissima iri, acerbitatemq; regionis Caesariane copiae plurimum amigebamur de maxime omni u Itali, non solum quia stipendioru inopia. Se in de rerum omnium victui necessariarum penuria laborabant,verum etiam quod tantae frigorii magnitudini minutae eis Mileti, qui etiam in magnum discrime incidissent, nisi allecti meruissent Gallica stipendia. liis enim Augustonometensisse perbenignum Ostendit, quare non magna laudem tollim ab Italis est conleeutus. led etiam Italorum studia dc beniuolentiam multorum in se conuertit. Albanus ductis latis prosundisq; sossis atqέ inde necelsario sublimibus erectis aggeribus tormenta direxerat, Nptaque est urbs sublinem mentis nouembris verberari. concus Iuni eth pra, diis,du ista cipue magno studio propugnaculum ingens ad portam Campanaeam vocatam. cepte sunt concueoneussum. ti ad deljcita dum Prosternendumque defensiolies apud turturi nominatam Lancheli, dc omnes praeterea, quae essent in illo spatio. ad quintum cal. deccmbris tanto impetu, tantoque strepitumenta concuti ceperunt quadraginta muralibus tormentis, ut iderentur velle urbem in puluees conuertere. aut per aera deniq ue ferre . cum nunquam intermissis verberationibus cessaretur, at siduis diebus ac noctibus in concutiendo absumptis. sed quoniam nullum bellum est durius aut atrocius, quam illud, quod aduersus viros mites de sapientes geritur, qui non nisi per magnam di ficultatem , summumque capitis periculum vincuntur, aut ipsi contra hostem prostigant intriter. Obsessi singulari diligentia usi quantum murorum spatium per diem prosternabatur, tantumdem reparationibus per noctem cathenatis trabibus, bc terra, dc aliis huiuimodi rebus resarciebant: ab que inter veteres muros dc ipsas reparationes latera relinquebant, quibus protegerentur reparati nes, tanquam a propugnaculis. vix enim utilis est ulla desensio sine lateribus. Quae dum fiunt ad Diuodurum, Gallicae copiae iam Vermanduorum finibus propinquant. Rogeus ea re cognita cum suum exercitum haberet apud Edin um , neque se posse tantis viribus resistere arbitraretur , copias retro deducit relicto filio marce Edini cum fimus praesidiis, quam arcem iptae praeualidis aggeribus exterius 8c interius muniendam curauerat. compulerat vero filium iurare proposita grauissima poena quod nisi per summam necessitatem. atque tunc etiam non nisi per honorificas conditiones , nunquam se dederet. caeterum ubi accessissent Gallicae copiae Uandomius tormentatio negotio praesectus tormenta eo attrahi iubet. tanta vehementia. tantoque studio arx concu ti cepit, ut quatitor globorum millia praeter sexaginta antequam cessaretur in muros contorta sint. nulla tamen parte muta humiliore patefacta, cum verberatio distaret ab imo pluribus viginti pedibus. veruntamen praesidia arcis atque ciues ita sedes uiu ut praeter libertatem dc impedimenta cunctardi, distati victoris arbitrio permitterentur, atque ut exire liceret cum vexillis at prosectionem explicatis. ME, eaptiui. cum duobus mediocribus tormentis, iuuenis Rosset filiusquamuis satis diu Obsidionem pereulis se sibi visi is est, tamen quia nondum hostes arcem inua ierant veritus paternam indignationem a patris praesentia diu abstinuit. Galli ita recuperatum Edinum singulari diligentia muniunt, omnibulque necessariis in liruunt. Albcitus ut gratiam Caesaris promereretur, petit ut suis concedatur primis Diuodurum inuadere. sed cum tormenta Caesariana turrim distupissent, murusque uniuersas esset prostratus, qui inter ipsa in turrim de pomam Camonos atri intercedebat cum propugnaculo coniuncto, tamen contractior murus delici non potuerat, neque qui collapsum murum si isteritabat ama, quem ante murale liceat appellare, cum murus colla plus ab altero inferiore sustineretur, inter i plum antemurale de fundamenta murorum, munus non modo fossas non repleuerat profundas rumis, verum etiam fiebat obscisis validior reparatro . visus est Caesari locus nondum esse inuadendus. rem itaque ad consilium deleri primarij ordinis ducum ae tribunorum militum, in quo conii lio decemitur locum tormentorum ei se mutandum. atque tormenta in locum paulo superiore esse transferenda, atque partem illam cuniculis esse tentandam. ut ita murus Zc eius anterides praecipites deuoluerentur in fossas. Ghisius ac SuoZEa de illo consilio per exploratores certiores iacti per captiuos huic oppositum cuniculum iaciendum curanti alii in positum est oc iniunctum munus nouae verberationis. alii faci di cuniculi. atque ita ducibus M proceribus tingulis propria tunc inde iniuncta sunt munia. dc pro ingenio cuiusque distributa cuniculo igitur per cuniculum obuiam itum est, qua ratione consilium&spes omnis Caelari notum denotuit ac decidit. Enimuero cum assidue augeretur vis stigoris, Jc gelu, de inopia re rum multarum paulatim Caesarianos opprimeret . quod Arigastonoinetensis proxima quaeque incursionibus in sestabat, ita mercatores de commeatum serentes in castra repleti sunt metu suppliciorum lc trepidatione ab illo. ut nemo arbitraret ut se posse tuto, in castra Caesariana pen itare. Germani de Itali amicti vel sibi tieri facultatem pugnandi postulabant, velut liceret disce dere, tantamque temporum ac rerum difficultatem deuitare, cum magis ipsi obsiderentur. uobliderent Diuod ut iam . nam Augusto metentis multos carios annona onustos diripuerat de succederat. vinum intactis vasis cstuderat.stum ciatum conc inarat . triacidarat aurigas, iugaleς equos in sua castra abegeratiante oes vero Alberti copiae, uti diximus postulant, ut facta iam honesta verberone sibi priina iacultas daret inuadendae tibis,sia multo ducerent honorisicetius de comodius hostium
158쪽
stium serio per virtutem glorioie cadere,quam sametsita stigore, rerum omnium penuria amieti, Misa paulatim desides ac tremebundos absumi. C sar cum ubiq; in castris lamentationes audiret huini movi. videretq; hominum 5c equorum numerum quotidie deficere, cum multi assidita moreretur, nortatur ut ea incommoda ad finem vique presentis mensi, praeterrent. pollicetur palam, nisi negotium intra illud tempus abstitutum sit, sele debita stipendia 1 oluturum. & liberam discedendi totelia omnibus facturum . Albanus cuniculos pluribus in locis excavat. Sed quia vis temporum erat grauis aduersaria, fiebat omnis operarum labor irritus, nihilq; proficiebat laboris diligentia aduersus vim temporis. Vrbana praesidia, ut quae in locis commodis hyemarent, Sc intra tecta, nunc equitatum nunc peditatum emittebant ad Caesarianos sub dio iacentesic semiuiuos intestamclos, qui amicii dc magnis incommodorum cumulis oppressi vir relistebat.Cau obsidione diutius m tot incommoda protracta. cum nulla spes capiendi Diu uri te ostentaret, hortantibus pruri riis ducibtis ut illud negotium relinqueret imperiectum,quia praestaret honorificEtemata oppuenatione aiscedere, quam prorsus exercitum per pertinaciam amittere, cum durissimum esset comm coeli inclementiam, tempusque anni molestissimum pugnare; cum exercitus etiam multo-α interitu quotidie minueretur, decernit castra inde mouere ac Tullum inuadere. ne trustra prorsus illam expeditionem suscepisse videretur, quae urbs propter exortam strauissimam Pestilentiam multis passim morientibus non potuerat munici. Sed Germani tam laetiis victoriae gloriam minime appetendam rati, que posset uniuersam Germaniam post Germanici exercitum fere contagione labinctare ac miserrimam gloriam in patriam transmittere, ab huiusmodi negotio abstinent, nulliusq; tribum impulsu pollum impelli. negotium rursus ad militaria comtia reicitur. decernitur omnium consensit ut copiae retrahantur. Caesar cum omni euuitatu
ne e lux pr mi it Ag mortium ad regionem e I lorandam ut cognosceretur qu copi eessent hosti uni in locis inserioribus Belgis. Agamontius Tullo transmissis ad oppidum Gondeuit. Mi quod est in ripa Ombrici fluuii contendit. Λugullonometensi, veritus ne hostes redeuntes
I ullum urbem occuparensia ut obsiderent animum adiecit ad illam muniendam illuc cum maetna manu peditatus 3c equitatus prosectus . iubet annonam eo ex agris,stumentumq; comportari. Sed parum liut repertum,quia caues metu morbi de pestileimae diffugientes, annonam siccum abstulerant per summam tamen diligentiam tantum commeatus inuentum M comportatum ex oppidis Imitami quantum in multos menses urbem munire potuerit, in qua re omnis fere contumpta est
opera cui tamen urbi Caesar rediens neque propinquauit quidem . tamen laudabilis Auetustono metentas diligentia dc studium, quia non tantum euentus spectandus est in rebus bellicis .ied multo magis prudentia dc diligentia imperatorum in rebus militaribus recte coordinandis. Cesaris coeptae paulatim defaciebam inedia, fisore, laboribus, morbo, incursionibus hostium absumptae. cum caeterorum ducum consilia renitasset; atque ita labefactatae lunt ut quadraginta de amplius hominum millia sint desiderata, cum infinitus 'prope sit equorum M iumentorum numerus. tanti in mus imperatoris error in rebus bellicis . cedendum est mina Necessitati magnae Deae. Cesar cognito errore, rn quem p mersuam pertinaciam inciderat, iubet publice pronuntiari in castris,cum ipse abesset. obsidionem esse soluendam. Caesariani itaque funis oc Digoris vi oppressi ad finitimos pagos confiiguint quorum formidabilis tam erat aspectus ut mortui quam vivis magis similes apEle I ent viseri forcia commoti nullo incommodo hos assiciunt, sed plerique inedia de im-Decillitate tessi decumbentes in niuibus Ze in glacie miserrimm mortis genus moriebantur,nailerandum voique praebentes spectacillum. atqui tanto studio Caesariam copias retraxerunt, ut multa tentoria Ac impedimenta 6c tormenta sepulta humique de sta reliquerint, cum mortua iumenta non pPtu 'erit illa retrahere. tantus inuentus est numerus vulneratorum dc aegrotantium incalliis, ipsi exeuntes non stilum misericordia, sed etiam admiratione capti sint, illisque res necestatim liberali animo ultro subministrarint.Sed quoniam Albertus se postremum Caesarianorum agmen defensurum profitebatur, ultimumq; ab obsidione discessurum, Uidamus Castrensis cum multis Gallis proceribus, Sc magna equitum turma exit in conuellentes ligna ad protectione. Gli,5 u ' a ' a parte egressus cum multis equitibus, multisque accitis auxilijs e finitimis praei
Miserrima est militibus obstinatio
in . Secundo ac tertio prster praedictas ciuicultates labore itineris delatigati vel iugulum ultro Gallis offerebant humi prostrati. at Galli magnitudinequadam animi praedita existimantes nimis crudeleseri numq; esse vel prucidentem dc prostratum hostem iugii lar parumq; ingenuis conuenire squirem supplices, nisi aliquod exitium inde timeatur, obliteratis ex animo hostilibus odiis atque omnI memocia tot illatorum regioni damnorum, totu odiuatque indignationem in misericordiam conuertunt. solum Albertum calamitatum tantaru aut rem existimantes uniuertam indignationem in eum conuertiant, atque his necessaria si appeditant reliciendis viribus naturae prope collapsis. reuersis Gallis ab insequendo hoste indictae sunt sippli
pace agere cum limano. Conuenerat enim Alis Mitrem Transalpinotum
aluodam.ut res illoruni p pulorum componeret, oui deiecerant a Mirce, iisdem conditionibus.
quiaus pax sςpius cum Ioanne me suerat stabilita, illa tamen ratione ut Zanolchum, Liaisum, Tisbiscum.
159쪽
biscum, Rispia, D tigal, Butachum oppidum restituerentur, ac caetera oppida, quae nuper sui senta Turcis occupata, ut pax fieret honorifice cum Fcrdinando rege. Illud cum annuisset Ferdinandus, concessi t Castalius ut ageretur de negotio, sed neq; regis autoritas, neque Callaiij interpone retur, ne videri possent ipsi pacem exposcere, sed tantum oblatam non refutare. illa cum fuissent ad Alim delata, profitetur te breui cum Solimano de pace actur uni. re: pontum .Vasrael expectari iubet, atq; illuc indici comitia, imperat Castamissa ex omnibus finitimis castellis copias Ligiluin
conuenire . quantum potest virium colligit. ad incursiones in inferiorem Pannoniam iaciendas Ieaccingit. decernit Deuam uater oc Li Zilum munitionem extruere unde ad praedam commode pos set exire. ad eam rem turbandam Castalius multa excogitat. tribus vexillis Germanorum praesidia Deue adaugenda curat, quibus cum trium mensium stipendia deberentur, omnes tumultuantur. tormenta occupant. ad noIpitia Hispanorum diripienda nonnulli contendunt. profitentur te ei. se capturos, donec stipendia Germanicae nationi integre peribluantur at Castalius de alla Ieditionacertior factus egi editur ex urbe Io. Baptistam Archuensem virum autoritate, prudentia, gramina insignem ad res componendas mittit.qui docet ubi cum molestissimo hoste viro tempore de libe late de vita patria, religionestaribus gloria filijs uxoribus, lacultatibus ac bonis omnibus dimicetur.
ridiculum esse in ipsis articulo temporis de stipendiis cogitate; cum seruati omnia stipendia liberalissime sint accepturi. Sed siper has seditiones hostem acciuerint M allexerint, ibrtunaeq; indigna,
tionem in se conuerterint, o tetrapore libertatem dc omnia mpendia, aut certe vitam est eam illinros. Vetumamela non tantopere te milites reprehendere, quam horum motuum dc seditionum autores qui cum profiteantur sedetenturos causam Germanicam, non intelligui it in quantum ei scrimen uniuertam rem bellicam, Ac splendorem ac gloriam Germanici nominis reuocent Ut ranae
intelligerent Castalii in se benignitatem, pollicetur certum numerum pecuniae in praesenu, si qua in re opus haberent: quae cum rationibus addita esset, facile res componuntur. eo tamen nolunt proficisci. quare tria vexilla Eliestat ni comitis Detiam mittuntur, qui milites eram disciplinae militaris obseruatiores, utpote magis bellis assueti. mittuntur cum his quadringenti equites Ferrarot i vocati, qui multis armati sunt breuibus icto itis & gladio. hi cum quingentis Titu ianius S Ilanci Pauli equitibus coniuncti dc quibusdam peditibus Castalii Ligilum versiis iter capiunt Cassum isae obuii si ita ferret fortuna. Perueniunt ad oppidum usq; Periam munitissimum Turcarum.quod distat ad quinque millia passitum. uniuersum agrum regionemque incursionibus populantur. nemo in tota regione armatus est inuentus, quia Cassium balla verebatur ne si in eam inu nitionem se inclusisset omnis i editus sipes sibi intereluderetur pet Castalii diligentiam . nam nihil est non nuam dum ubi cum callido sapient i hoste pugnatur . preclare igitur ac scite finxerunt antiqui Palladis hellatricis 6c sapientis deae scuto astixum tui me caput Medusae. quia homines ita sapientia hostis aliquando terrentur, ut attoniti de admiratione pleni fiant, Sc quasi lapidei. multis damnis illatis agrestibiis Turcis Se incolis eius regionis Castalii copiae in castra redeunt. at pia sectus cataphractorum Pannonum inseriorum postulata Castalio ut iam sibi liceat discedere e bello. Castalius querit Non conuenire sese cum tam paruis copiis relinqui cum Mahomerius adhuc copias omnino no r traxisset. rogat ut aliquantulum etiam commoretur . quia certo sciret Mahomerio necessario ex liblis regionibus esse recedendum cui militandum esset in Perias. Sed tamen nulla ratio tanti fuit,que posset illum retardare quare omnibus vel precibus vel mandatus neglectis iter capessit suis copus ialum sequentibus. Castalius cum in aperto esse decreuisset donec Mahomet tus fluuios traiecistat Tibiscum dc Danubium, quamuis ingentia frigora, multaq: incommoda propter altitudinem niuuium perferret, ubi per nuntium certum accepit illum exiuiise c Pannonia, uniuersis copiis inser oris Pannoniae dimissis ipse cum Germanis Hispanisque ad Zibinium castrametatur adauctis Deum praesidijs. Commissum est impetium ac prς tectura equitatus Tur totaini, peditatus se urbi, Banco Paulo . iubet eam muniri aggere in tenus ad muros accumulato 6c erecto commistis concathenatis lignis ac lignorum fasciculis. cum vero animi populorum inferioris Pannoniς alliduis iuniptibus& frequentibus tributis ad subsidia belli extortis non nihil abalienati riderentur, ut concederetur tempus muniendis obibiis, Castalius imperat principibus eius regionis Vestaei comitia indici ad audiendum responsium limani desuperioribus condicionibus vi Iblitum tributum viginti millia nummum quotannis persolucretur fierentque induciae . illaequarium nihil aliud commodi astutqbant, tamen id certE secum afferebant, ut daretur occasio rebus amictis Sc dubijs Ferdinandi comparandi vires, munitionumq; reparandarum ac reficiendarum . his accedebat quod rebus Germansecis interim compositis postmodo inde pecuniam & auxilia posset colligere. cum eius regionis I multus ic seditiones timerentur, ne si diutius rebus bellicis vexaretur Germania,datam fidem Fer dinando non ieruaret. Ferdi nandus tametsi his curis sollicitabat . tamen nolebat suo nomine tesagitari, ne quibus disticultatibus vexaretur pateret, aut aliquam praeberet tulpicionem, quod vel peiores vel dissiciliores faceret conditiones pacis . at nolebat contra limatiuin id habere suspici nis, ne Ferdinandus captata opportunitate dum ipse in Persas militaret in illam regionem insigne impressionem faceret quare facilius ad pacem impelleretur . ea re ita constituta Castalius statione
habet Vlpiani, unde sibi x idebatur possie opportunE locis omnibus succurrere, atque ad sui corporis custodiam quinquaginta Hispanos ducit. 6c ducentos Alduchos ad eius ut bis praesidia. hisce rebus ita pacati quia Mirces Transalpinorum Valucida quae regio Pannoniam inferiorem claudit ad meridiem. ubi sunt illyrici Rasciiqi populi, obteruata occasione Randulphum eiecerat. sibiq; principatum illum usurparat, Radulphus qui in priuata fortuna Castalio militauerat, petit ab illo subsidia ad suum principatum recuperandum,qui post patrem ad ipsiun iure perueniebat. Randul phus
160쪽
mmicum, inope atque egenum victum ab amicis quaeritare. quod si mrtuna be in tibus, cum exitus incerti sint bellorum, suis optatis arriserit, suturum ut Ferdinandus eam quoque regionem suo imperio per amicitiam. Scierationem, dc merita in i in adiunSat. aude 'tra,& strenuos fortunam plerunque adiuuaressilere, quae timidis, de it . . . . .inny grauia, duri: dissicilia calamitola obiicit ad hanc tantain prouinciam suscipieri in multare populorum animin docet,qui legitimos. de natiuos reges libentissime audit. 7 nni sint p laturi non dissicile esse negotium deciarat Georgii calus qui tot pravidi js, B custodus corporta septus erat,& Stephani cedes,qui cum per vim factus esset Vatu a Mysiae in nussopropcu oti' ; MIRitimus dominus in principatum rece rationibu' commotus non solum auxilia liberaliter promittit, sed etiam hortatur, ut dum Solimanus in bello aduersus Persas esset occupatus, eam opportunitatem ne neElim rediaturum enim ut antequam Soli manus sese ab eo bello explicasset. ita uias vires stabiliret, ut Soamanus suam amicitiam non reiiceret. atque mitericordia potius. quam ulla spe ne iiis felicit uansigendi commotus lGusiniosai duchos mille, de quingentos concedit, oc testingentos equite e Tilua operam in superiore bcllo nauauerant cum itequenter Mahomerii mitra imiastassietatis additi lunt nonnulli reuocandi Randulphi in eum principatum studio commoti, quos Ityranni i inpellebat ad occultam conspirationem. quiona vel cedem vel fortam certissimam proponunti interea fama peruaserat Mircem quod Randolphus coli vim simini, με li, - ,'fς ς ' si tot quo consilio motus sit. Omnes quis potest vires summa eritat colligiti ad octoginta armatorum millia comparat.eductis inrunt Sc lex bel: . t .mς ' ιβ p rium . Mirargonistum oppidum Castrametatur, quod initi ampla plani,
ti*locoq; opportuno ad instruendas acies. at Randulphus nulla diligentiaci sequi potuit ut plures uigeret ; mrae vires cum paruae viderentur.no a zbari Randes phi amici aperte declarare quo essent animo in tyrannum. ne superioremptuna victi mox Erat ulli
mero territus,cum staret omnem sere principum potentiam collocari iure possiem subditorum P pulorum animorumq; caulum nevolentia, obuiam intrepidus p edit cum rifice paucorii virtuti conlideret. Muces in prima aciescat centos Turcas equites ductabat quos praecipue i ina pre
insatiarum dic stipendiorum inopia esset laboraturus. in mora sine cerrum inerat periculum 5c iactura, in celeritate elignae spes aliqua victoriar de salutis quippe quod non semel euenitvt parua ma
pellenatur ad pugnam suspicione quadam ne noua auxilia Randulpho te advineteret Rex altera de terrebat ur aliquantulum, quia nuntiabantur Hispani Sc Germani Castalii xuri mitissimi ciam illo aduentare, qui tametsi numero pauci erant, tamen propter peritiam rei militaris Se eximiam istu-mdinem e 't instar maximi exemtus. Randulphus ubi in planitiem venit suas copias in duas phalanges diuisit quarum maior pars erant sicloptatari j. cum ad iactum sagittae propius rentum estEt diuina in conlpe avi Mimis constiterunt qui ratus esse maiorem numerum tum quam dice-philangitas ntem ampliatantiatque ita dilatatae essent ut plura viginti millib. hominiam habere apparerem, subdubitavit aliquas sub e insidias. Suos igitur in unum contrahite corueuerati tunc selopenatis Randulphi nullo expectato signo belli, vel vince- 'el λrtiter cadere decernentes tanto impetu in agmen Mircis impressionem faciunt. Vt primos ' m2 δ I xuin partem iuderint ac prostrauerint, qui in prima acie colloea-
ί Rin irς fidebat reliqui Ria primorum, qui mrtissimi cile putabatur .
clade, omnem spem salutis in celeritate pedum sitam esse arbitramur. Randulphv ci altera Parteciam suo equzratu,& peditatu aliud agmen invadit non minore virtute.& animi sortitudine, quam μῆ
tardi di pyra ora nibu ita profligatis.resiqui terga verrunt qui
Κ λ -- -- P Vmbς- Vm stequmti prosternuntur. Mirces ubi thdet duo agmina ita . e A. N RI δ' mu m inuaderetur suga lalutem sibi comparati atque inter ios
ocior caeteris icti or putabatur . neque mirum profecto videri debet octoginta millia hominu duodecim millibus, tam facile inisse superata ira tapius acciderit. ut tumultuarij milites, de tum is um arma sulcipere misi, genus hominum rebus bellicis plane ineptum. ves sua sponte nullis hosti. P. RI by in sint , ubi primum ad arma conclamatur . nam ita nis no*urn . ''' u β *pς m g m trepidationem tumultuario exercitur Iniecit ut enim in ce iusta b,-- h Τ d ς' - βς numendis operibus centum imperitis,ita in uniuereare
militari pauci vel crani,& exercitati milites multis imperitis possunt resistere dc facile de multis Diore se triumphare. tanta i ir facilitate illam victoriam obtinuiti ut palam apparuerit. qu m a liin loco constituti sint.qui tuis lubditis sint odiosi. aut qui viros λrtes,& bono de sapientes faciunt parui .non enim viam numeris arithmeticis uia plura lunt duobus, ita conueniunt thpputation
in hominibus,quia pluris est unus saepe faciendus praestans inaliqua facultate, quam multimes i '